Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

«Χριστιανός δεν είναι αυτός που έμαθε πολλά διά τον Χριστόν,
αλλά αυτός που έπαθε
πολλά δι' Αυτόν!»!!!
Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς!!!
Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης

[toula]

Η παρουσία του Χριστού στη ζωή μας είναι μια πραγματικότητα.
Με το λόγο Του, με τις ευεργεσίες Του, με τις επεμβάσεις Του, με τις δοκιμασίες που επιτρέπει. Πως την αντιμετωπίζουμε; Ποια είναι η στάση μας απέναντί Του; Αδιαφορία, ενδιαφέρον, περιφρόνηση, πίστη, αντίδραση; Ας εξετάσει ο καθένας τον εαυτό του και ας δώσει μια τίμια και ειλικρινή απάντηση.
Ίσως να μην υπάρχει άνθρωπος ανάμεσά μας που να μην πιστεύει στο Θεό, στη θεότητα του Χριστού, στην Εκκλησία. Δεν αρκεί όμως αυτό. Η πίστη είναι άχρηστη όταν δεν τη ζει κανείς και δεν την εκδηλώνει σωστά και γνήσια.
Μερικοί την εκδηλώνουν «διά τό θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις». Για να εντυπωσιάσουν. Δεν τους συγκινεί βαθιά. Είναι μια πίστη επιπόλαιη και επιφανειακή. Μόνο για να τους εξυπηρετεί στις επιδιώξεις τους. Στην ουσία είναι ανύπαρκτη. Δεν υπάρχει καν πίστη. Πρόκειται για υποκρισία και για συμφέρον που χρησιμοποιεί την πίστη σαν μέσο για την ικανοποίησή του.
Άλλοι έχουν μια πίστη ξεθωριασμένη και αστήρικτη. Δεν επιθυμούν να την στηρίξουν. Κλονίζονται μπροστά στο παραμικρό αντίθετο ρεύμα. Είναι μια πίστη ξερή και άκαρπη. Χωρίς αρετή, χωρίς αγάπη. Χωρίς αγώνα για λύτρωση από τον κλοιό της αμαρτίας. Δεν θέλουν να ξεφύγουν και να ξεχωρίσουν από το πνεύμα της εποχής τους. Τους ελκύει ο Θεός. Αντιλαμβάνονται πως κοντά Του θα βρουν τη πραγματική χαρτά και ευτυχία. Επιχειρούν μερικές απόπειρες. Δεν έχουν όμως το θάρρος και τη δύναμη να ξεφύγουν από τις αντιλήψεις του κόσμου. Κάμπτονται, αχρηστεύονται.
Από το βαθμό της πίστεως εξαρτάται και η στάση μας απέναντι στους άλλους ανθρώπους. Η αγάπη είναι ζωντανή και καρποφόρα, μόνο όταν στηρίζεται και θερμαίνεται από την πίστη. Μόνο αν ταυτίζεται με την πίστη είναι γνήσια. Αλλιώς μπαίνει στη μέση η σκοπιμότητα. Και φθάνει να καταντήσει υποκρισία. Αν όμως η αγάπη ζυμωθεί με την πίστη, τότε ο άνθρωπος γίνεται ευεργετικός. Εφ’ όσον «ὁ Θεός ἀγάπη ἐστί», καθένας που ενώνεται μαζί Του γίνεται κρουνός της αληθινής, της γνήσιας αγάπης. Της απέραντης θεϊκής αγάπης που δε γνωρίζει όρια θυσίας.
Του Αρχιμανδρίτου Παϊσίου Λαρεντζάκη, Ιεροκήρυκος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης

[toula]

Ω, τι άγιος χορός! Ω, τι σύνταγμα ιερό! Ω, τι αδιάσπαστος συνασπισμός! Ω, τι κοινοί φρουροί του ανθρωπίνου γένους!
ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΓΙΟΥΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΝΤΑ ΜΑΡΤΥΡΑΣ
ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ
Ποιος κορεσμός θα μπορούσε να υπάρξει από την μνήμη των μαρτύρων, γι΄ αυτόν ο οποίος αγαπά τους μάρτυρες; Διότι η τιμή προς τους ανδρείους από μέρους των συνδούλων τους αποδεικνύει την εύνοια προς τον κοινό Κύριο. Είναι άλλωστε ολοφάνερο ότι αυτός ο οποίος παραδέχεται τους γενναίους άνδρες δεν θα υστερήσει κατά την μίμηση, όταν βρεθεί σε παρόμοιες περιστάσεις. Να μακαρίσεις αληθινά αυτόν που μαρτύρησε, για να γίνεις μάρτυρας κατά την διάθεση και θα καταλήξεις να αξιωθείς τους ίδιους μισθούς με εκείνους, χωρίς να διωχθείς, χωρίς να καείς στη φωτιά, χωρίς να μαστιγωθείς.
Εμείς δε δεν πρόκειται να θαυμάσουμε έναν, ούτε μόνο δύο, ούτε ο αριθμός των μακαριζομένων φθάνει μέχρι του αριθμού των δέκα. Αλλά σαράντα άνδρες, που σαν να είχαν μία ψυχή σε ξεχωριστά σώματα με μία σύμπνοια και ομόνοια της πίστεως, μία επέδειξαν και την καρτερία στα βάσανα και την αντίσταση χάριν της αλήθειας. Όλοι υπήρξαν ένας κι ένας· ίσοι στη διάθεση και ίσοι στον αγώνα. Για τον λόγο αυτόν και με την ίδια τιμή καταξιώθηκαν να λάβουν τα στεφάνια της δόξης. Ποιος λόγος θα μπορούσε να περιγράψει την αξία τους; Δεν θα επαρκούσαν ούτε σαράντα γλώσσες να εξυμνήσουν την αρετή τόσων μεγάλων ανδρών. Και όμως, και αν ακόμη ήταν ένας ο τιμώμενος, θα εξαρκούσε να νικήσει την δύναμη των λόγων μου, πολύ δε περισσότερο τώρα που είναι τόσο μεγάλο πλήθος, στρατιωτική φάλαγγα, παράταξη δυσκολοκαταγώνιστη, εξίσου ανίκητη στους πολέμους και άφθαστη στους επαίνους.
Εμπρός, λοιπόν τώρα, αφού τους φέρουμε ενώπιόν μας με την ενθύμηση, ας καταστήσουμε κοινή την ωφέλεια σε αυτούς που είναι παρόντες, αφού δείξουμε πρώτα σε όλους σαν σε ζωγραφιά, τα κατορθώματα των ανδρών. Άλλωστε και τα πολεμικά ανδραγαθήματα πολλές φορές και οι λογογράφοι και οι ζωγράφοι εξιστορούν. Οι μεν με το να τα εγκωμιάζουν με τον λόγο, οι δε με το να τα ζωγραφίζουν στους πίνακες, διεγείρουν πολλούς προς την ανδραγαθία και οι μεν και οι δε. Διότι αυτά τα οποία η ιστοριογραφία παρουσιάζει δια της ακοής, αυτά τα ίδια η ζωγραφική σιωπηλά τα παριστάνει δια της μιμήσεως. Έτσι τώρα και εμείς θα υπενθυμίσουμε στους παρόντες την αρετή των ανδρών. Και αφού κατά κάποιον τρόπο φέρουμε κάτω από τα μάτια σας τις πράξεις τους, θα παρακινήσουμε προς μίμηση αυτούς που είναι γενναιότεροι και οικειότεροι κατά την διάθεση προς αυτούς. Διότι αυτό σημαίνει εγκωμιασμός μαρτύρων· προτροπή προς αρετή αυτών που είναι συγκεντρωμένοι.
Οι λόγοι για τους αγίους δεν καταδέχονται να υποτάσσονται στους κανόνες των εγκωμίων. Διότι οι εγκωμιαστές παίρνουν τις αρχές των ευφημιών από τις αφορμές του κόσμου. Γι’ αυτούς, όμως, οι οποίοι έχουν σταυρώσει τον κόσμο, πώς μπορεί κάτι που προέρχεται από αυτόν, να δώσει αφορμή για υπερηφάνεια; Οι άγιοι δεν είχαν μία πατρίδα. Διότι ο καθένας καταγόταν από διαφορετική πατρίδα. Τι λοιπόν; Θα τους πούμε απάτριδες ή οικουμενικούς πολίτες; Διότι όπως στις συνεισφορές από τους εράνους, αυτά που έχουν προσφερθεί από τον καθένα γίνονται κοινά σε αυτούς που τα πρόσφεραν, έτσι και στην περίπτωση των μακαρίων αυτών ανδρών του καθενός η πατρίδα είναι κοινή για όλους. Και όλοι προερχόμενοι από παντού ανταποδίδουν ο ένας στον άλλον την πατρίδα που τους πρόσφερε.
Άλλωστε γιατί πρέπει να αναζητούμε τις πατρίδες που βρίσκονται στην ύλη, ενώ είναι δυνατόν να γνωρίζουμε ποια είναι η τωρινή πατρίδα τους; Πόλη, λοιπόν, μαρτύρων είναι η πόλη του Θεού[βλ. Εβρ.12,22: «Ἀλλὰ προσεληλύθατε Σιὼν ὄρει καὶ πόλει Θεοῦ ζῶντος, Ἱερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ, καὶ μυριάσιν ἀγγέλων (:Εσείς όμως δεν αντικρίσατε τα τόσο φοβερά και τρομακτικά σημεία, με τα οποία δόθηκε η Παλαιά Διαθήκη. Αλλά έχετε προσέλθει στο όρος της πνευματικής Σιών και στην πόλη του ζωντανού Θεού, στην επουράνια Ιερουσαλήμ, και σε μυριάδες αγγέλους»]. Ο Θεός είναι ο τεχνίτης και ο δημιουργός αυτής[βλ. Εβρ.11,10: «Ἐξεδέχετο γὰρ τὴν τοὺς θεμελίους ἔχουσαν πόλιν, ἧς τεχνίτης καὶ δημιουργὸς ὁ Θεός (:Ζούσε ο Αβραάμ ακόμη και στη γη της επαγγελίας ως ξένος και μετανάστης, διότι περίμενε να κατοικήσει στην επουράνια πόλη, η οποία έχει τα αληθινά και αδιάσειστα θεμέλια, και τεχνίτη και κτίστη της τον ίδιο τον Θεό)».]. Είναι η άνω Ιερουσαλήμ, η ελευθέρα, η μητέρα του Παύλου και όλων εκείνων που είναι όμοιοι με αυτόν. Το έθνος, αυτό μεν που είναι ανθρώπινο, είναι διάφορο για τον καθένα, το πνευματικό όμως έθνος είναι ένα για όλους. Διότι ο Θεός είναι κοινός πατέρας αυτών και όλοι είναι αδελφοί, αν και δεν έχουν γεννηθεί από ένα πατέρα και μία μάνα, αλλά έχουν συναρμοσθεί ο ένας με τον άλλον στην ομόνοια της αγάπης με την υιοθεσία του αγίου Πνεύματος.
Έτοιμος χορός! Μεγάλη συνδρομή αυτών που ανά τους αιώνες δοξάζουν τον Κύριο· δεν έχουν μαζευτεί ένας-ένας, αλλά όλοι μαζί έχουν μετατεθεί στην άλλη ζωή. Ποιος όμως είναι ο τρόπος της μεταθέσεως; Αυτοί επειδή υπερείχαν και κατά το μέγεθος του σώματος και κατά την ακμή της ηλικίας και κατά την δύναμη από όλους τους συνομιλήκους τους, τάχθηκαν να υπηρετούν στις στρατιωτικές τάξεις· λόγω δε της πολεμικής πείρας και της ψυχικής γενναιότητας είχαν λάβει κιόλας τις πρώτες τιμές εκ μέρους του αυτοκράτορα και ήταν ξακουστοί σε όλους για την ανδρεία τους.
Όταν δε εξαγγέλθηκε εκείνο το άθεο και ασεβές διάταγμα να μην ομολογούν την πίστη στον Χριστό ή διαφορετικά θα τιμωρούνται[Πρόκειται περί του διωγμού, τον οποίο υποκίνησε ο Λικίνιος κατά τις αρχές του 4ου αιώνα], απειλείτο δε κάθε είδος τιμωρίας και είχε ξεσηκωθεί πολύς και άγριος ο θυμός από μέρους των αδίκων δικαστών εναντίον των Χριστιανών, μηχανορραφούνταν δε επιβουλές και δολοπλοκίες εναντίον τους, και επινοούνταν ποικίλα είδη βασανισμού και οι βασανιστές ήταν απολύτως αναγκαίοι, η φωτιά ήταν ετοιμασμένη, το ξίφος ακονισμένο, ο σταυρός είχε στηθεί, ο λάκκος, ο τροχός, τα μαστίγια έτοιμα και άλλοι μεν έφευγαν στην ερημιά, άλλοι δε υπέκυπταν και προσκυνούσαν τα είδωλα, άλλοι δε κλονίζονταν, μερικοί δε κατετρόμαζαν και με μόνη τη δοκιμασία της απειλής, άλλοι δε αφού έρχονταν κοντά στα δεινά τρελαίνονταν, άλλοι δε μόλις έμπαιναν στον αγώνα, έπειτα αδυνατούσαν να υπομείνουν ως το τέλος τα βασανιστήρια, διότι λύγιζαν στο μέσο περίπου της αθλήσεως, όπως αυτοί που κλυδωνίζονται στη θάλασσα και καταποντίζουν ακόμη και αυτά τα εμπορεύματα του μόχθου τους.
Τότε, λοιπόν, οι ανίκητοι και γενναίοι στρατιώτες του Χριστού, αφού παρουσιάστηκαν στο μέσο, ενώ ο άρχοντας τούς επεδείκνυε το διάταγμα του βασιλέως και απαιτούσε την υπακοή, με θαρρετή τη φωνή, με θάρρος και γενναιότητα, χωρίς να φοβηθούν τίποτε από αυτά που έβλεπαν, χωρίς να τρομάξουν από τις απειλές, ομολόγησαν ότι είναι Χριστιανοί. Ω μακάριες γλώσσες, που αφήσατε εκείνη την ιερή ομολογία την οποία ο αέρας μεν που την δέχτηκε, αγιάστηκε, οι άγγελοι δε που την άκουσαν, την επεκρότησαν, ο διάβολος μαζί με τα δαιμόνια πληγώθηκε, ο δε Κύριος την κατέγραψε στους ουρανούς!
Ο καθένας λοιπόν αφού παρουσιάστηκε στο μέσο είπε: «Είμαι Χριστιανός»[Η ομολογία τότε συνίστατο στη φράση: «Χριστιανός εἰμί»]. Και όπως στα στάδια αυτοί που προσέρχονται στην άθληση λένε συγχρόνως και τα ονόματά τους και μεταβαίνουν στον τόπο του αγωνίσματος, έτσι λοιπόν και αυτοί τότε, αφού περιφρόνησαν τα ονόματα με τα οποία τους είχαν ονομάσει από τη γέννησή τους, ο καθένας ονόμαζε τον εαυτό του από το κοινό όνομα του Σωτήρος. Και όλοι έκαναν το ίδιο με το να συνδέει ο επόμενος τον εαυτό του με τον προηγούμενο. Ώστε όλοι είχαν ένα όνομα, διότι δεν ήταν πια ο δείνα ή ο τάδε, αλλά όλοι ονομάζονταν Χριστιανοί.
Τι, λοιπόν, έπραττε ο τότε κυρίαρχος; Διότι ήταν φοβερός και πολυμήχανος στο να μεταχειρίζεται τις κολακείες και να μεταπείθει με τις απειλές. Καταρχήν τους δελέαζε με τις κολακείες, προσπαθώντας να παραλύσει τον τόνο της πίστεως: «Μη χαραμίζετε τα νιάτα σας και ανταλλάσσετε την γλυκιά αυτή ζωή με τον άωρο θάνατο. Διότι είναι πράγμα ανάρμοστο αυτοί που έχουν συνηθίσει να αριστεύουν στους πολέμους να πεθαίνουν τον θάνατο των κακούργων». Κοντά σε αυτά υποσχόταν και χρήματα. Άλλα δε πρόσφερε, δηλαδή τις βασιλικές τιμές και τις απονομές των αξιωμάτων και με μυρίες επινοήσεις τους δελέαζε. Επειδή όμως δεν κάμπτονταν με τη δοκιμασία αυτή, χρησιμοποιούσε το άλλο είδος των τεχνασμάτων. Τους απειλούσε με πληγές και θανάτους και με δοκιμασία αθεραπεύτων κακών.
Και αυτά μεν έπραττε αυτός. Ποια, όμως, ήταν τα έργα των μαρτύρων; Γιατί, λένε, μας δελεάζεις, θεόμαχε, να αποστατήσουμε από τον ζωντανό Θεό και να δουλεύουμε στους καταστρεπτικούς δαίμονες, με το να μας προτείνεις τα αγαθά σου; Τι, προσφέρεις τόσα πολλά, όσα φροντίζεις να αφαιρέσεις; Μισώ τη δωρεά που προξενεί ζημία. Δεν δέχομαι την τιμή που είναι μητέρα της ατιμίας. Προσφέρεις χρήματα που παραμένουν εδώ και δόξα που μαραίνεται. Με κάνεις γνωστό στον βασιλέα, αλλά με αποξενώνεις από τον Αληθινό Βασιλέα. Γιατί με τσιγγουνιά προτείνεις λίγα από τα αγαθά του κόσμου; Εμείς ολόκληρο τον κόσμο περιφρονήσαμε. Αυτά που βλέπουμε δεν είναι αντάξια της ποθητής ελπίδας μας. Βλέπεις τον ουρανό αυτόν, πόσο καλός είναι στο να τον βλέπεις, και πόσο μεγάλος; Και τη γη πόσο μεγάλη είναι; Και τα αξιοθαύμαστα επάνω σε αυτήν; Τίποτε από όλα αυτά δεν εξισώνεται με την μακαριότητα των δικαίων. Διότι όλα αυτά παρέρχονται. Τα δικά μας, όμως, παραμένουν αιώνια. Μία χάρη ποθώ· το στεφάνι της δικαιοσύνης. Μία δόξα λαχταρώ· αυτήν της ουρανίου Βασιλείας. Είμαι φιλόδοξος για την ουράνια τιμή. Μία δε τιμωρία φοβούμαι· αυτήν της κολάσεως. Εκείνο το πυρ είναι για εμένα φοβερό. Αυτό δε που απειλείται από εσάς, είναι ομόδουλο. Γνωρίζει να σέβεται αυτούς που περιφρονούν τα είδωλα. Τα χτυπήματά σας τα λογαριάζω σαν παιδικά βέλη. Διότι χτυπάς το σώμα, που, εάν αντέξει περισσότερο, στεφανώνεται λαμπρότερα. Εάν δε γρηγορότερα υποκύψει, φεύγει απαλλαγμένο από δικαστές τόσο σκληρούς, ο οποίοι ενώ έχετε αναλάβει την υπηρεσία των σωμάτων, φιλοδοξείτε να κυριαρχήσετε και πάνω στις ψυχές. Εσείς οι οποίοι βεβαίως, εάν δεν τιμηθείτε περισσότερο και από τον Θεό μας, με την ιδέα ότι υβρίζεσθε από εμάς στο έπακρο, δυσανασχετείτε και απειλείτε τις φοβερές αυτές τιμωρίες με το να κατηγορείτε την πίστη μας ως έγκλημα. Αλλά, όμως, δεν θα βρείτε δειλούς, ούτε φιλοτομαριστές, ούτε ευκολοτρόμακτους, λόγω της αγάπης προς τον Θεό. Να, εμείς είμαστε έτοιμοι και να τροχισθούμε και να στρεβλωθούμε και να κατακαούμε και να δεχθούμε κάθε είδος από τα βασανιστήρια».
Όταν δε εκείνος ο αλαζόνας και βάρβαρος άκουσε αυτά, μη δυνάμενος να υποφέρει το θάρρος των ανδρών και βράζοντας από τον θυμό του σκεπτόταν, τι τρόπο θα μπορούσε να βρει, ώστε να κάνει γι’ αυτούς και διαρκή και πικρό τον θάνατο. Βρήκε τον τρόπο. Και κοιτάξτε πόσο είναι φοβερός! Αφού δηλαδή παρατήρησε προσεκτικά το κλίμα της χώρας ότι ήταν ψυχρό και ότι η εποχή του έτους ήταν χειμώνας, και παρεφύλαξε να είναι νύχτα κατά την οποία το ψύχος επιτείνεται πολύ, άλλωστε δε τότε κατ’ αυτήν φυσούσε και βοριάς, τους διέταξε όλους, αφού ξεγυμνωθούν στο ύπαιθρο να πεθάνουν στο μέσο της πόλεως από την παγωνιά. Εξάπαντος δε γνωρίζετε, όσοι έχετε πείρα από τον χειμώνα, πόσο ανυπόφορο είναι το βασανιστικό αυτό είδος. Διότι στους άλλους δεν είναι δυνατόν να δειχθεί, παρά σε αυτούς που έχουν τα παραδείγματα αυτών που λέμε εκ των προτέρων αποκείμενα μέσα τους από την ίδια την πείρα. Διότι, το σώμα που θα εκτεθεί στο ψύχος, καταρχήν μεν, ενώ το αίμα πήζει, γίνεται ολόκληρο μαυροκίτρινο, έπειτα δε χοροπηδά και ανατινάσσεται προς τα επάνω, ενώ τα δόντια κτυπούν, οι ίνες συσπώνται και όλο το σώμα χωρίς να θέλει συσπάται. Κάποιος δε τσουχτερός πόνος, και πόνος ανείπωτος, που φθάνει στο μεδούλι των κοκάλων, κάνει δυσκολοβάστακτο το αίσθημα σε αυτούς που παγώνουν. Έπειτα ακρωτηριάζεται, ενώ τα άκρα καίγονται, σαν από φωτιά· διότι με το να απομακρύνεται η θερμότητα από τα άκρα του σώματος και να φεύγει συγχρόνως στο βάθος, αφήνει νεκρά μεν τα μέρη από όπου απομακρύνθηκε, παραδίδει δε σε δυνατούς πόνους αυτά προς τα οποία υποχωρεί, ενώ ο θάνατος πλησιάζει ολίγον κατ’ ολίγον με το πάγωμα.
Τότε, λοιπόν, καταδικάστηκαν να διανυκτερεύουν υπαίθριοι, όταν η μεν λίμνη, γύρω από την οποία η πόλη είναι κτισμένη, και μέσα στην οποία οι άγιοι αγωνίζονταν με τα αγωνίσματα αυτά, ήταν ιπποδρόμιο στο οποίο την είχε μεταβάλλει η παγωνιά και που από το κρύο είχε μεταβληθεί σε ξηρά, με ασφάλεια προσφερόταν στους περιοίκους να περιπατούν στην επιφάνειά της. Τα δε ποτάμια που συνεχώς έρρεαν, αφού πάγωσαν, σταμάτησαν τη ροή τους, και η απαλή φύση του νερού μεταβλήθηκε στη σκληρότητα των λίθων. Σφοδρά δε φυσήματα του βοριά έσπρωχναν καθετί το έμψυχο στον θάνατο.
Τότε λοιπόν αφού άκουσαν την προσταγή (και να παρατηρήσεις, εδώ, παρακαλώ, το ανίκητο φρόνημα των ανδρών), ευχαρίστως ο καθένας έβγαλε από επάνω του και τον τελευταίο χιτώνα και βάδιζαν για να πεθάνουν τον θάνατο του ψύχους, προτρέποντας ο ένας τον άλλο σαν για διαρπαγή λαφύρων: «Ας μη βγάλουμε», έλεγαν, «το ένδυμα, αλλά να αποβάλλουμε τον παλαιό άνθρωπο, αυτόν που φθείρεται σύμφωνα με τις επιθυμίες της απάτης»[βλ. Εφεσ.4,22: «Ἀποθέσθαι ὑμᾶς κατὰ τὴν προτέραν ἀναστροφὴν τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον τὸν φθειρόμενον κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης(: Πράγματι διδαχθήκατε να πετάξετε από επάνω σας σαν ακάθαρτο ένδυμα τον παλαιό άνθρωπο της αμαρτίας, όπως αυτός εκδηλωνόταν με την κακή διαγωγή που είχατε πριν πιστέψετε και βαπτισθείτε. Ο παλαιός αυτός άνθρωπος είναι οι κακές σας ανήθικες συνήθειες της αμαρτωλής καρδιάς, η ακάθαρτη ζωή, η οποία εξακολουθητικά πηγαίνει προς το χειρότερο και διαφθείρεται ολοένα απ’ τις επιθυμίες που προκαλεί η απάτη της αμαρτίας)»].
Σε ευχαριστούμε, Κύριε, διότι μαζί με το ιμάτιο αυτό αποβάλλουμε και την αμαρτία. Αφού εξαιτίας του όφεως το φορέσαμε [βλ.Γέν.3,21: «Καὶ ἐποίησε Κύριος ὁ Θεὸς τῷ Ἀδὰμ καὶ τῇ γυναικὶ αὐτοῦ χιτῶνας δερματίνους καὶ ἐνέδυσεν αὐτούς(:Και ο Θεός, ο Οποίος δεν παραβλέπει τα δημιουργήματά Του όταν βρίσκονται στη γυμνότητα και την ντροπή, διέταξε να περιβληθούν ο Αδάμ και η γυναίκα του με ένδυμα ταπεινό, αλλά ανώτερο από τα φύλλα της συκιάς, με το οποία είχαν καλύψει την γυμνότητά τους· το ένδυμα αυτό, που θα τους προφύλασσε από τις καιρικές συνθήκες, ήσαν χιτώνες καμωμένοι από δέρματα ζώων)»], ας το βγάλουμε για τον Χριστό. Ας μην κρατήσουμε τα ιμάτια, προς χάριν του παραδείσου που χάσαμε. Τι θα ανταποδώσουμε στον Κύριο; [Ψαλμ.115,3: «Τί ἀνταποδώσω τῷ Κυρίῳ περὶ πάντων, ὧν ἀνταπέδωκέ μοι;(:Στον Θεό κατέφυγα και προστατεύτηκα.Τι να ανταποδώσω στον Κύριο για όλα τα αγαθά και τις προστασίες, τις οποίες σαν να μου τις χρωστούσε, πλουσιοπάροχα έδωσε σε μένα;»].
Και ο Κύριός μας γυμνώθηκε. Τι είναι πιο μεγάλη τιμή για τον δούλο από το να πάθει αυτά που έπαθε ο Κύριός του; Και μάλιστα εμείς είμαστε εκείνοι, που γυμνώσαμε και τον Ίδιο τον Κύριο [Ματθ.27,28: «Καὶ ἐκδύσαντες αὐτὸν περιέθηκαν αὐτῷ χλαμύδα κοκκίνην (:Κι αφού Τον έγδυσαν, επειδή ήθελαν να διακωμωδήσουν τις βασιλικές Του αξιώσεις, Τον έντυσαν με κόκκινο μανδύα)»]. Διότι το εγχείρημα εκείνο ήταν έργο των στρατιωτών· εκείνοι εξεγύμνωσαν τον Κύριο και μοίρασαν τα ιμάτιά Του[Ματθ.27,35: «Σταυρώσαντες δὲ αὐτὸν διεμερίσαντο τὰ ἱμάτια αὐτοῦ βάλλοντες κλῆρον (:Ύστερα τον σταύρωσαν κι έπειτα μοιράστηκαν τα ρούχα Του ρίχνοντας κλήρο)»].
Θα εξαλείψουμε, λοιπόν, από μόνοι μας την κατηγορία που έχει καταγραφεί εις βάρος μας. Ο χειμώνας είναι τσουχτερός, αλλά γλυκύς ο παράδεισος. Το πάγωμα οδυνηρό, αλλά γλυκιά η ανάπαυση. Ας αναμείνουμε λιγάκι και ο κόλπος του πατριάρχου θα μας περιθάλψει. Θα ανταλλάξουμε μία νύκτα με ολόκληρη την αιωνιότητα. Ας κατακαούν τα πόδια, για να χορεύουν διαρκώς μαζί με τους αγγέλους. Ας αποκοπούν τα χέρια, για να έχουν παρρησία να υψώνονται προς τον Δεσπότη. Πόσοι από τους στρατιώτες μας δεν έπεσαν στη μάχη με το να τηρούν την πίστη στον φθαρτό βασιλέα; Εμείς δε για την πίστη στον αληθινό Βασιλέα δεν θα χαρίσουμε την ζωή αυτή; Πόσοι από τους κακούργους θανατώθηκαν, αφού συνελήφθησαν για αδικήματα; Εμείς δε δεν θα υποφέρουμε τον θάνατο χάριν της δικαιοσύνης; Ας μην ξεστρατίσουμε, στρατιώτες, ας μη δώσουμε τα νώτα μας στον διάβολο. Σάρκες είναι, ας μη λυπηθούμε. Επειδή πρέπει εξάπαντος να πεθάνουμε, ας πεθάνουμε για να ζήσουμε.
Ας γίνει, Κύριε, η θυσία μας ενώπιόν Σου [πρβ. Δαν. προσευχή Αζαρίου, 16: «Οὕτως γενέσθω ἡ θυσία ἡμῶν ἐνώπιόν σου σήμερον καὶ ἐκτελέσαι ὄπισθέν σου, ὅτι οὐκ ἔσται αἰσχύνη τοῖς πεποιθόσιν ἐπὶ σε(:Όπως εάν Σου προσφέραμε θυσίες ολοκαυτωμάτων κριών και ταύρων, κατά παρόμοιο τρόπο ας γίνει δεκτή ως ισάξια η θυσία μας αυτή ενώπιόν Σου σήμερα. Αυτή δε η εξ όλης ψυχής θυσία μας, η συντετριμμένη από ειλικρινή μετάνοια και ταπεινό φρόνημα ας Σε ακολουθεί πάντοτε· όπου είσαι Εσύ να είναι και η θυσία αυτή, διότι είναι αδύνατον να καταντροπιαστούν εκείνοι οι οποίοι στηρίζουν την πεποίθηση και τις ελπίδες τους σε Εσένα)»]. Και μακάρι να γίνουμε δεκτοί «ως ζωντανή θυσία» [Ρωμ.12,1: Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ, παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν, ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ, τὴν λογικὴν λατρείαν ὑμῶν (:Αλλά αφού τόση αγαθότητα μας δείχνει ο Θεός, οφείλουμε κι εμείς να δείξουμε διαγωγή αντάξια με τις δωρεές Του. Σας προτρέπω, λοιπόν, αδελφοί, στο όνομα της ευσπλαχνίας και των οικτιρμών που μας έδειξε ο Θεός, να προσφέρετε τα σώματά σας σαν σε θυσιαστήριο θυσία ζωντανή, αγία, ευάρεστη στο Θεό, χρησιμοποιώντας τα μέλη σας ως όργανα αποκλειστικά και μόνο αγίων πράξεων και ποτέ ως όργανα αμαρτίας. Αυτή η θυσία είναι και η μόνη κατάλληλη και καθαρά πνευματική λατρεία, αυτή που γίνεται με τις λογικές δυνάμεις του ανθρώπου)»], ευάρεστη σε Σένα, με το να γίνουμε ολοκαυτώματα διαμέσου του ψύχους αυτού, καλή προσφορά, καινούργια θυσία, που προσφέρεται όχι επάνω στη φωτιά, αλλά με το ψύχος».
Αυτά τα παρακλητικά λόγια μεταδίδοντας ο ένας στον άλλον και προτρέποντας ο ένας τον άλλον, σαν να εκτελούν κάποια προφυλακή στον πόλεμο, περιφρονούσαν τη νύκτα. Υπέμεναν τα παρόντα με γενναιότητα, έχαιραν για τα ελπιζόμενα αγαθά και περιφρονούσαν τους εχθρούς. Όλων δε μία ήταν η ευχή: «Σαράντα μπήκαμε στο στάδιο, μακάρι, Δέσποτα, σαράντα να στεφανωθούμε. Ας μη λείψει ούτε ένας από τον αριθμό. Είναι τίμιος αυτός, τον οποίον τίμησες με τη νηστεία των σαράντα ημερών[Ματθ.4,2: «Καὶ νηστεύσας ἡμέρας τεσσαράκοντα καὶ νύκτας τεσσαράκοντα, ὕστερον ἐπείνασε (:Και αφού νήστεψε σαράντα ημέρες και νύχτες συνεχώς, χωρίς να φάει τίποτε την περίοδο αυτή, ύστερα πείνασε)» ], δια του οποίου η νομοθεσία εισήλθε στον κόσμο [Έξ.34,28: «Καὶ ἦν ἐκεῖ μετὰ Κυρίου τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας· ἄρτον οὐκ ἔφαγε καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπιε· καὶ ἔγραψεν ἐπὶ τῶν πλακῶν τὰ ρήματα ταῦτα τῆς διαθήκης, τοὺς δέκα λόγους(: Και έμεινε ο Μωυσής εκεί στην κορυφή του Σινά σαράντα ημέρες και σαράντα νύκτες. Κατά το διάστημα αυτό ούτε έφαγε ψωμί, ούτε ήπιε νερό. Και έγραψε ο Θεός στις λίθινες πλάκες τα λόγια αυτά της συμφωνίας μεταξύ Θεού και Ισραήλ, τις δέκα δηλαδή εντολές)»]. Με νηστεία για σαράντα μέρες ο Ηλίας αφού παρεκάλεσε τον Κύριο, πέτυχε να Τον δει[ βλ. Γ΄Βασιλειών 19,8: «Καὶ ἀναστὰς ἔφαγε καὶ ἔπιε, καὶ ἐπορεύθη ἐν τῇ ἰσχύι τῆς βρώσεως ἐκείνης τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας(:Και αφού σηκώθηκε ο Ηλίας έφαγε και ήπιε. Και με την δύναμη της τροφής εκείνης βάδισε σαράντα ημέρες και σαράντα νύχτες, μέχρις ότου έφτασε στο όρος Χωρήβ)»].
Και τέτοια μεν ήταν η ευχή εκείνων. Ένας, όμως, από τον αριθμό αφού λύγισε στα δεινά, έφυγε ως λιποτάκτης και άφησε απαρηγόρητο πένθος για τους αγίους. Ο Κύριος, όμως, δεν επέτρεψε να γίνουν ατελεσφόρητες οι παρακλήσεις τους. Διότι εκείνος που είχε αναλάβει την φρούρηση των μαρτύρων, θερμαινόμενος πλησίον σε κάποιο φυλάκιο, παρατηρούσε αυτό που έμελλε να γίνει, έτοιμος να δεχθεί αυτούς από τους στρατιώτες που θα κατέφευγαν. Πράγματι και αυτό πάλι επινοήθηκε, να είναι δηλαδή κοντά εκεί λουτρό, για να υπόσχεται ταχεία την βοήθεια σε αυτούς που θα μετανοούσαν. Αυτό όμως κατά τρόπον κακούργον επενοήθη από τους εχθρούς. Να ξέρουν δηλαδή τέτοιο τόπο κοντά στο μαρτύριο, στον οποίο η έτοιμη περιποίηση επρόκειτο να εξουδετερώνει την αντίσταση των αγωνιζομένων. Αυτό αναδείκνυε λαμπρότερη την υπομονή των μαρτύρων. Διότι υπομονετικός δεν είναι αυτός που δεν έχει τα αναγκαία, αλλά αυτός που έχει άφθονα τα αγαθά και υπομένει τα δεινά!
Κατά τη διάρκεια του χρόνου, λοιπόν, που αυτοί αγωνίζονταν, και αυτός παρατηρούσε την έκβαση, είδε παράδοξο θέαμα· δυνάμεις να κατεβαίνουν από τον ουρανό και τρόπον τινά να διανέμουν στους στρατιώτες μεγάλα δώρα από τον Βασιλέα. Αυτές σε όλους μεν τους άλλους μοίραζαν τα δώρα, ένα δε μονάχα άφησαν αβράβευτο, διότι τον έκριναν ανάξιο για τις ουράνιες τιμές. Αυτός αμέσως αφού λύγισε στα βασανιστήρια, λιποτάκτησε προς τους αντιπάλους. Ήταν ελεεινό θέαμα για τους δικαίους· ο στρατιώτης να γίνει φυγάς, ο υποψήφιος για το βραβείο να γίνει αιχμάλωτος, το πρόβατο του Χριστού να αρπαγεί από τα θηρία. Και το πιο θλιβερό βέβαια ήταν ότι και αστόχησε στην αιώνια ζωή και δεν απήλαυσε την παρούσα, διότι αμέσως η σάρκα με την επαφή του θερμού διελύθη. Και αυτός μεν που αγάπησε τη ζωή έπεσε· αμάρτησε χωρίς κανένα κέρδος.
Ο δήμιος, όμως, μόλις τον είδε να ξεπέφτει από τη θέση του και να τρέχει προς το λουτρό, έλαβε ο ίδιος τη θέση του λιποτάκτου και αφού έβγαλε τα ρούχα του, αναμίχτηκε με τους γυμνούς, κραυγάζοντας την ίδια φωνή με τους αγίους: «Είμαι Χριστιανός!». Και με την απότομη μεταβολή εξέπληξε αυτούς που παρίσταντο και ανεπλήρωσε τον αριθμό και με την πρόσθεση του εαυτού του παρηγόρησε την λύπη τους για εκείνον που αδυναμία κάμφθηκε. Έτσι μιμήθηκε τους στρατιώτες που αγωνίζονται στην στρατιωτική παράταξη και οι οποίοι αμέσως συμπληρώνουν την θέση αυτού που έπεσε στην πρώτη γραμμή, ώστε να μη διαρραγεί ο συνασπισμός τους με αυτόν που έλειψε. Τέτοια λοιπόν πράξη έκανε κι αυτός! Είδε τα ουράνια θαύματα, γνώρισε την αλήθεια, προσέφυγε στον Δεσπότη και συναριθμήθηκε με τους μάρτυρες.
Επανέλαβε την πράξη των μαθητών: Αποχώρησε ο Ιούδας και στη θέση του ήλθε ο Ματθίας[βλ. Πράξ.1,26: «Καὶ ἔδωκαν κλήρους αὐτοῖς· καὶ ἔπεσεν ὁ κλῆρος ἐπὶ Ματθίαν (:Έριξαν τότε κλήρους με τα ονόματά τους, κι ο κλήρος έπεσε στο Ματθία. Και κατατάχθηκε αυτός μαζί με τους έντεκα αποστόλους)»]. Έγινε μιμητής του Παύλου. Αυτός που χθες ήταν διώκτης, σήμερα γίνεται κήρυκας του Ευαγγελίου [Πράξ.9,20: «Καὶ εὐθέως ἐν ταῖς συναγωγαῖς ἐκήρυσσε τὸν Ἰησοῦν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ (:Κι αμέσως άρχισε να κηρύττει στις συναγωγές τον Ιησού Χριστό, διδάσκοντας ότι Αυτός είναι ο Υιός του Θεού»]. Και αυτός είχε από τον ουρανό την κλήση και «όχι από τους ανθρώπους, ούτε διαμέσου ανθρώπου»[Γαλ.1,1: «Παῦλος ἀπόστολος, οὐκ ἀπ’ ἀνθρώπων οὐδὲ δι’ ἀνθρώπου, ἀλλὰ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ (:Εγώ ο Παύλος ο απόστολος, ο οποίος δεν έλαβα το αξίωμα αυτό από ανθρώπους, ούτε κλήθηκα σε αυτό με την παρέμβαση κάποιου ανθρώπου, αλλά το έλαβα κατευθείαν από τον Ιησού Χριστό και τον Θεό Πατέρα, ο οποίος Τον ανέστησε από τους νεκρούς».]. Πίστεψε στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Βαπτίστηκε σε Αυτόν, όχι από άλλον, αλλά με την πίστη του· όχι στο νερό, αλλά στο αίμα του.
Και έτσι όταν ξημέρωσε, ενώ ζούσαν ακόμη ρίχτηκαν στη φωτιά και τα λείψανα από τη φωτιά τα έριξαν στο ποτάμι, ώστε η άθληση των μακαρίων πέρασε από ολόκληρη την κτίση. Αγωνίστηκαν στη γη, υπέμειναν στον αέρα, ρίχτηκαν στη φωτιά και τέλος τους δέχτηκε το νερό. Δικός τους είναι ο λόγος: «Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος, καὶ ἐξήγαγες ἡμᾶς εἰς ἀναψυχήν (:Διήλθαμε διαμέσου της καμίνου και του πυρός των θλίψεων και υποφέραμε κακά, από τα οποία κινδυνεύσαμε να αφανιστούμε και να πνιγούμε. Αλλ’ εντέλει μας έβγαλες σε τόπο αναψυχής και ανέσεως)» [Ψαλμ.65,12].
Αυτοί είναι εκείνοι που περιέβαλαν την χώρα μας, σαν κάποιοι συνεχείς πύργοι, προσφέροντας ασφάλεια από την επιδρομή των εχθρών. Δεν περιόρισαν τους εαυτούς τους σε ένα τόπο, αλλά έχουν γίνει κιόλας φίλοι σε πολλές περιοχές και κοσμούν πολλές πατρίδες. Και το παράδοξο είναι ότι δεν επισκέπτονται ο καθένας χωριστά αυτούς που τους δέχονται, αλλά όλοι μαζί, ως χορός, ενωμένοι μεταξύ τους. Ω τι θαύμα! Ούτε είναι ελλιπείς στον αριθμό, ούτε επιδέχονται προσθήκη. Εάν τους διαιρέσεις σε εκατό, δεν βγαίνουν έξω από τον αριθμό τους, εάν σε ένα τους μαζέψεις και έτσι σαράντα παραμένουν, όπως συμβαίνει και με τη φύση του πυρός. Διότι και εκείνη προχωρεί προς αυτόν που το ανάπτει και όλο μένει σε αυτόν που το έχει. Και οι σαράντα μάρτυρες και όλοι μαζί είναι και βρίσκονται όλοι στον καθένα. Αυτοί είναι η πλούσια ευεργεσία, η χάρις που δεν ξοδεύεται, είναι έτοιμη βοήθεια των Χριστιανών, εκκλησία μαρτύρων, στρατός τροπαιοφόρων, χορός από δοξολογούντες. Τι δεν θα έκανες για να βρεις έναν που να παρακαλεί για σένα τον Κύριο; Σαράντα είναι, που αναπέμπουν σύμφωνη προσευχή. «Οὗ γάρ εἰσι δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν (:Διότι όπου είναι δύο ή τρεις συναγμένοι για μένα και για σκοπούς σύμφωνους με το θέλημά μου, εκεί είμαι κι Εγώ μεταξύ τους, για να τους εισακούω, να τους εμπνέω, να τους οδηγώ και να τους προστατεύω)»[Ματθ.18,20].
Όπου όμως είναι σαράντα, ποιος αμφιβάλλει για την παρουσία του Θεού; Αυτός που θλίβεται, καταφεύγει στους σαράντα, αυτός που ευφραίνεται, προς αυτούς σπεύδει. Ο ένας μεν για να βρει λύση στις δυσκολίες, ο άλλος δε για να διαφυλάξει στον εαυτό του από τα πιο καλά τα αγαθά. Εδώ η ευσεβής γυναίκα συναντάται να προσεύχεται για τα τέκνα της, να ζητεί την επιστροφή του ανδρός της από την ξενιτιά, την υγεία για τον άρρωστο. Τα αιτήματά σας ας γίνουν μαζί με τους μάρτυρες. Οι νεαροί ας μιμηθούν τους συνομιλήκους τους, οι πατέρες ας ευχηθούν να είναι πατέρες τέτοιων παιδιών. Οι μητέρες ας διδαχθούν το παράδειγμα της καλής μητρός.
Η μητέρα κάποιου από τους μακαρίους εκείνους, όταν αντίκρυσε τους άλλους να έχουν κιόλας πεθάνει από το ψύχος, το παιδί της δε ακόμη να αναπνέει λόγω και της ρωμαλεότητας και της καρτερίας στα δεινά, και ενώ οι δήμιοι το άφηναν με την ιδέα ότι θα μπορούσε να αλλάξει γνώμη, αυτή αφού το σήκωσε με τα χέρια της, το έβαλε επάνω στο αμάξι, στο οποίο ευρισκόμενοι και οι υπόλοιποι, οδηγούνταν στη φωτιά, φανείσα πράγματι μητέρα μάρτυρος. Δεν άφησε δάκρυα απρεπή, δεν εκστόμισε κάτι τι το ταπεινό και το ανάξιο προς την περίσταση. Αλλά είπε: «Βάδιζε, παιδί μου, τον καλό δρόμο, μαζί με τους συνομιλήκους σου, μαζί με τους ομοσκήνους· μην απουσιάσεις από την χορεία, μην εμφανιστείς δεύτερος από τους άλλους στον Κύριο». Πράγματι υπήρξε βλαστάρι καλό από καλή ρίζα. Έδειξε η γενναία μητέρα ότι τον είχε αναθρέψει με τα δόγματα της πίστεως μάλλον παρά με το γάλα της. Και αυτός μεν έτσι αφού ανετράφη, έτσι κατευοδώθη από τη ευσεβή μητέρα του. Ο δε διάβολος έφυγε ντροπιασμένος. Διότι αφού ξεσήκωσε εναντίον τους ολόκληρη την κτίση, όλα τα βρήκε να νικώνται από την αρετή των ανδρών· δηλαδή την ανεμοτάρακτη νύκτα, την πατρίδα με τον βαρύ χειμώνα, την εποχή του έτους, τη γύμνια των σωμάτων.
Ω, τι άγιος χορός! Ω, τι σύνταγμα ιερό! Ω, τι αδιάσπαστος συνασπισμός! Ω, τι κοινοί φρουροί του ανθρωπίνου γένους! Αγαθοί συμμέτοχοι στις φροντίδες, συνεργοί στην προσευχή, πρεσβευτές δυνατότατοι, άστρα της οικουμένης, άνθη των Εκκλησιών. Δεν σας κάλυψε το χώμα, αλλά ο ουρανός σας υποδέχτηκε. Ανοίχτηκαν σε σας οι πύλες του Παραδείσου. Άξιο θέαμα την αγγελική στρατιά, αντάξιο των πατριαρχών, των προφητών, των δικαίων· άνδρες επάνω στο άνθος της νεότητας που κατεφρόνησαν την ζωή, που περισσότερο από τους γονείς και από τα τέκνα τους αγάπησαν τον Κύριο. Ενώ διένυαν το άνθος της ηλικίας τους, περιφρόνησαν την πρόσκαιρη ζωή για να δοξάσουν με τα μέλη τους τον Θεό, «με το να γίνουν θέαμα στον κόσμο και τους αγγέλους και τους ανθρώπους»[ πρβ. Α΄Κορ.4,9: «Δοκῶ γάρ ὅτι ὁ Θεὸς ἡμᾶς τοὺς ἀποστόλους ἐσχάτους ἀπέδειξεν, ὡς ἐπιθανατίους, ὅτι θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ, καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις» (:Κάθε άλλο όμως παρά βασιλεία απολαμβάνουμε εμείς οι απόστολοι· διότι νομίζω ότι ο Θεός εμάς τους απόστολους μάς παρουσίασε δημόσια και στα μάτια όλων ως τελευταίους, ως καταδίκους που πρόκειται να θανατωθούν· διότι γίναμε θέαμα σε όλο τον κόσμο, και στους αγγέλους και στους ανθρώπους. Και από τη μια μας θαυμάζουν οι ενάρετοι άνθρωποι και από την άλλη, μας περιφρονούν και μας χλευάζουν οι άλλοι)»], σήκωσαν αυτούς που είχαν πέσει, στερέωσαν τους αμφιβόλους, διπλασίασαν τον πόθο στους ευσεβείς. Όλοι, αφού ύψωσαν ένα τρόπαιο υπέρ της πίστεως, με ένα και το αυτό στεφάνι της δικαιοσύνης στεφανώθηκαν εν Χριστώ Ιησού, που είναι ο Κύριός μας, στον Οποίο πρέπει η δόξα και η δύναμη στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· https://melodos.com/thisavros/biblio.ph ... E%B1%CF%82
· Βασιλείου Καισαρείας του Μεγάλου, Άπαντα τα έργα, Ομιλίαι και λόγοι :Ομιλίαι εγκωμιαστικαί εις μάρτυρας, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1973, τόμος 7, σελίδες 290-313.
· Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
· Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
· Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2005.
· Η Παλαιά Διαθήκη μετά Συντόμου Ερμηνείας, Παναγιώτης Τρεμπέλας, Αδελφότης Θεολόγων «Ο Σωτήρ», Αθήνα, 1985.
· https://www.agia-aikaterini-larissis.com/agia-grafi.../
· https://www.agia-aikaterini-larissis.com/agia-grafi.../
· Π.Τρεμπέλα, Το Ψαλτήριον με σύντομη ερμηνεία(απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τρίτη, Αθήνα 2016.
http://users.sch.gr/.../Palaia.../Bibli ... athikh.htm
· http://users.sch.gr/.../Kainh.../Biblia ... athikh.htm

[toula]

Μην φοβηθείς τα βασανιστήρια. Ιδού, παρίσταται ως βοηθός σου ο Χριστός.
ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΝΤΑ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΣΕΒΑΣΤΕΙΑΣ
Οι μάρτυρες της Εκκλησίας μας είναι το καύχημά Της, διότι ομολόγησαν την πίστη τους στο Χριστό και την επισφράγισαν με το αίμα τους. Αντάλλαξαν την πρόσκαιρη γήινη ζωή τους με την αιώνια αληθινή ζωή, που δίνει ο ζωοδότης Χριστός.
Ανάμεσα σ’ αυτούς συγκαταλέγονται και οι Άγιοι Σαράντα Μάρτυρες, οι οποίοι μαρτύρησαν στη Σεβάστεια της Μ. Ασίας στις αρχές του 4ου αιώνα, όταν αυτοκράτορας της Ανατολής ήταν ο ρωμαίος ειδωλολάτρης Λικίνιος (307-324). Ήταν όλοι τους νεαροί έφηβοι στρατιώτες και ανήκαν στο πιο επίλεκτο στρατιωτικό τάγμα της περιοχής.
Οι σκληρότεροι διωγμοί κατά των Χριστιανών, που είχε αρχίσει ο δεισιδαίμων Διοκλητιανός (284-305), συνεχίζονταν και επί Λικινίου. Οι διοικητές των επαρχιών είχαν επιφορτιστεί για την εφαρμογή του διατάγματος, που προέβλεπε την αναγκαστική θυσία στους ειδωλολατρικούς «θεούς» από όλους τους υπηκόους της αυτοκρατορίας, με τη χορήγηση πιστοποιητικού! Όσοι αρνούνταν να θυσιάσουν οδηγούνταν με τη βία μπροστά στα είδωλα, προκειμένου να εξαναγκαστούν είτε με υποσχέσεις, είτε με βασανιστήρια να προσφέρουν τη θυσία. Όσοι δεν υπέκυπταν στους εκβιασμούς οδηγούνταν σε σκληρές ανακρίσεις και υποβάλλονταν σε φρικτά και απάνθρωπα βασανιστήρια, και αν δεν υπέκυπταν, θανατώνονταν με τους πλέον ειδεχθείς τρόπους. Εδώ αξίζει να διευκρινίσουμε, πως οι θανατώσεις, όσων δεν θυσίαζαν στα είδωλα, δε γινόταν τόσο για λόγους εκδίκησης, αλλά είχαν κυρίως χαρακτήρα τελετουργικό. Θυσιάζονταν στους «θεούς» για να κατευναστεί η μήνη τους, διότι αυτό απαιτούσαν οι σκοταδιστές ιερείς των ειδώλων από τους άρχοντες, ως διερμηνείς δήθεν της θέλησης των «θεών»!
Ο έπαρχος της Σεβάστειας Αγρικόλας, εφαρμόζοντας την αυτοκρατορική διαταγή, καλεί τους άνδρες του στρατεύματος να προσφέρουν την προβλεπόμενη θυσία. Σαράντα από αυτούς αρνήθηκαν, δηλώνοντας Χριστιανοί. Ο Αγρικόλας ακολούθησε και εδώ τη γνωστή τακτική, τάζοντάς τους μεγάλα αξιώματα και τιμές αν προσέφεραν τη θυσία. Τότε εξ’ ονόματος όλων ο στρατιώτης Κάνδιδος απάντησε στο φανατικό ειδωλολάτρη έπαρχο: «Ευχαριστούμε για τους επαίνους της ανδρείας μας. Αλλά ο Χριστός, στον όποιο πιστεύουμε, μας διδάσκει ότι στον καθένα άρχοντα πρέπει να του προσφέρουμε ό, τι του ανήκει. Και γι' αυτό στο βασιλέα προσφέρουμε τη στρατιωτική υπακοή. Αν, όμως, ενώ ακολουθούμε το Ευαγγέλιο, δεν ζημιώνουμε το κράτος, αλλά μάλλον το ωφελούμε με την υπηρεσία μας, γιατί μας ανακρίνεις για την πίστη πού μορφώνει τέτοιους χαρακτήρες και οδηγεί σε τέτοια έργα;». Ο Αγρικόλας κατάλαβε ότι ήταν ανώφελο να τους παρακαλεί και διέταξε να τους γδύσουν και να τους ρίξουν σε μια παρακείμενη παγωμένη λίμνη. Ήταν χειμώνας και το κρύο δριμύτατο. Πίστευε ότι το φρικτό αυτό μαρτύριο θα τους έκανε να αλλάξουν γνώμη και να θυσιάσουν στους ανύπαρκτους «θεούς» της αυτοκρατορίας.
Οι ηρωικοί Χριστιανοί υπέμειναν με πρωτοφανή καρτερία το μαρτύριο του ψύχους. Τα κορμιά τους είχαν μελανιάσει, έτρεμαν σύγκορμοι και αγκάλιαζε ο ένας τον άλλο για να μετριάσουν το μαρτύριό τους. Ταυτόχρονα έδινε ο ένας κουράγιο και θάρρος στον άλλο με τα εξής λόγια: «Δριμύς ο χειμώνας, αλλά γλυκύς ο παράδεισος. Ας υπομείνουμε και σε μια νύχτα για να κερδίσουμε ολόκληρη την αιωνιότητα».
Οι δήμιοι τους φρουρούσαν να μη διαφύγουν και διασκέδαζαν με το μαρτύριό τους.
Έξω από τη λίμνη βρισκόταν και μια Χριστιανή γυναίκα, η μητέρα του νεαρότερου Μάρτυρα, η οποία τον εμψύχωνε μη δειλιάσει και θυσιάσει στα είδωλα και αρνηθεί το Χριστό. Άπλωνε τα χέρια της προς το γιό της λέγοντας: «Παιδί μου γλυκύτατο, υπόμεινε για λίγο και θα καταστείς τέκνο του Ουράνιου Πατέρα. Μην φοβηθείς τα βασανιστήρια. Ιδού, παρίσταται ως βοηθός σου ο Χριστός. Τίποτε δεν θα είναι από εδώ και πέρα πικρό, τίποτα το επίπονο δεν θα απαντήσεις. Όλα εκείνα παρήλθαν, διότι όλα αυτά τα νίκησες με τη γενναιότητά σου. Χαρά μετά από αυτά, άνεση, ευφροσύνη. Όλα αυτά θα τα γεύεσαι, διότι θα είσαι κοντά στον Χριστό και θα πρεσβεύεις σε Αυτόν και για μένα που σε γέννησα».
Περί το μεσονύκτιο ένας από τους Μάρτυρες δείλιασε και ζήτησε από τους δημίους να τον βγάλουν από τους πάγους της λίμνης και να συμμορφωθεί με το διάταγμα. Τότε συνέβη το απροσδόκητο: κατέβηκαν από τον ουρανό 39 ολοφώτεινα στεφάνια και τέθηκαν στο κεφάλι του καθενός. Βλέποντάς τα ο δήμιος Αγλάϊος ομολόγησε ότι γίνεται Χριστιανός και όρμησε και πήρε τη θέση του δειλιάσαντος στη λίμνη και συμπληρώθηκε ο αριθμός των τεσσαράκοντα μαρτύρων.
Αφού πέρασε η νύχτα, τους έβγαλαν οι τρομεροί δήμιοι μισοπεθαμένους και τους αποτέλειωσαν συντρίβοντάς τους τα μέλη. Κατόπιν τους έριξαν από παρακείμενο γκρεμό σε δύσβατο μέρος, να μη μπορούν οι Χριστιανοί να συλλέξουν τα τίμια λείψανά τους. όμως οι Χριστιανοί με μεγάλες δυσκολίες τα περιμάζεψαν και τα έθαψαν με μεγάλες τιμές. Το έτος 438 η ευσεβής αυτοκράτειρα Πουλχερία βρήκε, ύστερα από όραμα, τα λείψανά τους στο ναό του αγίου Θύρσου. Τα παρέλαβε και αφού έκτισε περικαλλή ναό έξω από τα τείχη των Τρωαδησίων, τα έκλεισε σε πολύτιμες θήκες και τα τοποθέτησε σ’ αυτόν για την ευλογία των πιστών.
Τα ονόματά τους είναι: Κυρίων, Κάνδιδος (ή Κλαύδιος), Δόμνας, Ευτύχιος (ή Ευτυχής), Σεβηριανός , Κύριλλος, Θεόδουλος, Βιβιανός, Αγγίας, Ησύχιος, Ευνοϊκός, Μελίτων, Ηλιάδης, Αλέξανδρος, Σακέδων (ή Σακέρδων), Ουάλης, Πρίσκος, Χουδίων, Ηράκλειος, Εκδίκιος (ή Ευδίκιος), Ιωάννης, Φιλοκτήμων, Φλάβιος, Ξάνθιος, Ουαλέριος, Νικόλαος, Αθανάσιος, Θεόφιλος, Λυσίμαχος, Γάιος, Κλαύδιος, Σμάραγδος, Σισίνιος, Λεόντιος, Αέτιος, Ακάκιος, Δομετιανός (ή Δομέτιος), Γοργόνιος, Ιουλιανός (ή Ελιανός, ή Ηλιανός), Αγλάϊος ο δήμιος.
Η μνήμη τους εορτάζεται στις 9 Μαρτίου, την ημέρα του μαρτυρίου τους. Αυτοί είναι οι ήρωες της πίστης μας!
ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού

[toula]

Τα ονόματα των Αγίων Τεσσαράκοντα Μεγαλομαρτύρων.
Μνήμη Αγίων Τεσσαράκοντα Μεγαλομαρτύρων [:9η Μαρτίου]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΝΤΑ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΩΝ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 9-3-1999]
Σήμερα, αγαπητοί μου, ο Κύριος μάς αξιώνει να τιμήσομε τη μνήμη των Αγίων Τεσσαράκοντα Μεγαλομαρτύρων, που εμαρτύρησαν στη λίμνη της Σεβαστείας το 320 μ. Χ. Ο Λικίνιος, πολιτικός αντίπαλος του Μεγάλου Κωνσταντίνου, για να τον εκδικηθεί, συλλαμβάνει Χριστιανούς και τους θανατώνει μαρτυρικά. Ανάμεσα σε αυτούς βρίσκονται και 40 παλληκάρια, στρατιώτες του ρωμαϊκού στρατού. Νέοι, με πίστη θερμή στον Χριστό και ζωή αγνή. Και ερρίφθησαν στην παγωμένη λίμνη της Σεβαστείας, για να πεθάνουν βασανιστικά. Το παράπτωμά τους ποιο ήταν; Μήπως η δειλία; Σαν στρατιώτες που ήσαν; Μήπως η προδοσία ή η απειθαρχία; Όχι βέβαια. Απλώς γιατί ήσαν Χριστιανοί και μόνον γι'αυτό. Συνεπώς, άδικος θάνατος. Και δη μαρτυρικός. Δεν υπήρχε τότε αυτό που λέμε σήμερα «ανθρώπινα δικαιώματα» ή «ελευθερία του προσώπου». Δεν υπήρχαν αυτά τότε. Κανείς δεν υπερησπίζετο την χριστιανική ιδιότητα. Έτσι, εκείνος που έπαιρνε την απόφαση να γίνει Χριστιανός, έπρεπε να γνωρίζει τις συνέπειες που θα είχε η ιδιότητά του.
Αλλά ας ξαναγυρίσομε εις τους Τεσσαράκοντα Μεγαλομάρτυρες. Το δοξαστικό του εσπερινού της εορτής, όπως ακούσαμε, αναφέρει και των τεσσαράκοντα τα ονόματα. Το αντιγράφομε: «Ἐν ᾠδαῖς ᾀσμάτων εὐφημήσωμεν πιστοί, τοὺς ἀθλοφόρους τεσσαράκοντα Μάρτυρας, καὶ πρὸς αὐτοὺς μελῳδικῶς ἐκβοήσωμεν λέγοντες· Χαίρετε ἀθλοφόροι τοῦ Χριστοῦ, Ἡσύχιε, Μελίτων, Ἡράκλειε, Σμάραγδε καὶ Δόμνε, Εὐνοϊκὲ, Οὐάλη καὶ Βιβιανέ, Κλαύδιε καὶ Πρίσκε, Χαίρετε Θεόδουλε, Εὐτύχιε καὶ Ἰωάννη, Ξανθία, Ἡλιανὲ, Σισίνιε, Κυρίων, Ἀγγία, Ἀέτιε καὶ Φλάβιε, Χαίρετε Ἀκάκιε, Ἐκδίκιε, Λυσίμαχε, Ἀλέξανδρε, Ἠλία καὶ Κάνδιδε, Θεόφιλε, Δομετιανέ καὶ θεῖε Γάϊε, Γοργόνιε, Χαίρετε Εὐτυχές καὶ Ἀθανάσιε, Κύριλλε καὶ Σαρκεδών, Νικόλαε καὶ Οὐαλέριε, Φιλοκτῆμον, Σεβηριανέ, Χουδίων καὶ Ἀγλάϊε. Ὡς ἔχοντες παρρησίαν πρὸς Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν, Μάρτυρες παναοίδιμοι, αὐτὸν ἐκτενῶς πρεσβεύσατε, τοῦ σωθῆναι τοὺς ἐν πίστει ἐκτελοῦντας, τὴν πανσέβαστον μνήμην ὑμῶν».
Αν ρωτήσετε γιατί γίνεται αυτή η προσωπική αναφορά των ονομάτων των Μεγαλομαρτύρων, τι θα απαντούσαμε; Καταρχάς διότι διεσώθησαν τα ονόματα αυτά. Κι αφού διεσώθησαν ιστορικώς, καταχωρούνται.
Αλλά και κάτι βαθύτερον. Το όνομα εκφράζει πρόσωπον. Και όλες ακόμη τις καταστάσεις του προσώπου. Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Πάρα πολύ σημαντικό. Βέβαια, όχι μόνον η Ιστορία διατηρεί τα ονόματα, όσο βέβαια τούτο είναι δυνατόν, αλλά και η Εκκλησία διατηρεί τα ονόματα. Διότι το όνομα μένει στην αιωνιότητα. Ο Georgiov, Ρουμάνος πρεσβύτερος, συγγραφεύς, έγραψε ένα βιβλίο, με τίτλο… -πιθανώς να το έχετε διαβάσει: «Ένα όνομα για την αιωνιότητα». Και αυτό το όνομα είναι αυτό που παίρνομε από την κολυμβήθρα. Μας κάνει εντύπωση ότι ο Θεός έδωσε ονόματα σε όλα τα αστέρια του ουρανού. Πολλή εντύπωση μας κάνει. Παρότι δεν είναι πρόσωπα τα αστέρια. Είναι αντικείμενα. Έδωσε όνομα και στον Αδάμ και στην Εύα. Και καλεί τον Αδάμ να δώσει ονόματα και σε όλα τα ζώα. Παρήλασαν μπροστά στον Αδάμ όλα τα ζώα που ήσαν εκεί παρόντα, εις τον Παράδεισον. Και έδωσε ο Αδάμ σε όλα αυτά τα ζώα, στο καθένα το όνομά του.
Έχει σημασία αυτό άραγε; Η γνώσις των ονομάτων σημαίνει γνώση των πάντων. Όπου ο άνθρωπος δώσει όνομα, ήδη κατέκτησε το αντικείμενον ή άνοιξε τον δρόμο για τη γνώση του. Αν θέλετε να το πλατύνομε αυτό λίγο, από τη στιγμή που ο άνθρωπος θα δώσει όνομα σε κάτι, από επιστημονικής πλευράς, ήδη ή το μέτρησε ένα βήμα πιο πέρα, γι'αυτό η μέτρησις είναι τεράστιον κεφάλαιον εις τον χώρον της επιστήμης, αυτό το κατέκτησε. Έστω και αν δεν έχει πλήρη, ακόμα, γνώση. Έτσι, όνομα και μέτρημα, μέτρησις, είναι κατάκτησις του αντικειμένου. Ξαναλέγω, από επιστημονικής πλευράς.
Αλλά και ο ίδιος ο Θεός, αγαπητοί μου, φανερώνει το όνομά Του! Του Οποίου η γνώσις έχει μεγίστη σημασία, ακόμη και προπαντός σωτηριολογική. Η γνώσις του ονόματος του Θεού. Ξέρομε το όνομα του Θεού. Βέβαια δεν ξέρομε την ουσία του Θεού. Όπως και στο προηγούμενο παράδειγμα που σας είπα, μπορεί να ονοματίσομε ένα πράγμα μέσα στη φύση, ίσως να ξέρουμε κάποια χαρακτηριστικά του, αλλά να μην έχουμε πλήρη γνώση, δεν έχει σημασία, το κατακτήσαμε. Εδώ, όταν γνωρίζομε το όνομα του Θεού, τότε αυτό έχει και σωτηριολογική διάσταση! Δηλαδή αφορά στη σωτηρία μας. Αυτό θα πει. Η αγνωσία του Θεού είναι αληθινά μία συμφορά. Γι'αυτό ο Παύλος επιπλήττει τους Κορινθίους γράφοντάς τους ότι «ἀγνωσίαν Θεοῦ τινὲς ἔχουσιν πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν λέγω». «Το λέω για ντροπή σας». Σημειώσατε δε ότι το κεντρικό σημείο πάσης ιεραποστολής, όλων των αιώνων και όλων των εποχών, είναι αυτό. Να γίνει γνωστό το όνομα του Θεού, εκεί που δεν έγινε γνωστό μέχρι τώρα.
Η γνώσις του ονόματος του Θεού προσπορίζει, όσο τούτο είναι δυνατόν, και τις ιδιότητες του Θεού. Για να μην πω ότι και οι ιδιότητες αποτελούν ονόματα. Όταν πούμε: «Ο Θεός είναι Παντοκράτωρ, ο Θεός είναι Αγάπη, ο Θεός είναι Δικαιοσύνη, ο Θεός είναι Ελεήμων», αυτά βέβαια λέγονται ενέργειες του Θεού, λέγονται ιδιότητες του Θεού· είναι χαρακτηριστικά δια των οποίων γνωρίζομε, δια των ακτίστων Αυτού ενεργειών, γνωρίζομε τον Θεό. Όχι την ουσία. Το αντιδιαστέλλομε το πράγμα. Αλλά βλέπετε ότι και οι ιδιότητες του Θεού αποτελούν κι αυτές ονόματα του Θεού.
Και έτσι προκύπτει από τη γνώση, αυτή, του Θεού, το σπουδαίο, που θέλει ο Θεός, η λατρεία του Θεού. Πώς θα λατρεύσω έναν Θεόν τον Οποίον δεν γνωρίζω; Πώς θα ευχαριστήσω; Πώς θα ζητήσω κάτι; Πώς θα προσευχηθώ, εάν δεν γνωρίζω το όνομα του Θεού; Όταν αρχίζομε την προσευχή μας, την καθ΄ ημέραν προσευχή μας, λέμε «Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος», «Βασιλεῦ Οὐράνιε» κλπ. κ.λπ. Τι λέμε; «Εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Δηλαδή απευθυνόμεθα εις τον αληθινόν Θεόν, ο Οποίος είναι… Αυτός. Ο συγκεκριμένος Θεός. Λέμε όνομα. Αρχίζομε την Θεία Λειτουργία. Τι λέμε; «Εὐλογημένη ἡ Βασιλεία τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Αλλά ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα είναι το Όνομα του Θεού, θα το δούμε λίγο πιο κάτω πιο σαφώς. Έτσι ξεκινάμε τη λατρεία του Θεού ονοματίζοντάς Τον.
Λέγει ο Κύριος Ιησούς εις το Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο: «Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα εις τους ανθρώπους». Θέλετε; Εάν ερωτήσετε, γιατί ο Χριστός ήλθε στον κόσμον, γιατί ενηνθρώπισε το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος; Θα λέγαμε: Πρώτον, αξιολογικά πρώτον, να αποκαλύψει το όνομα του Αγίου Τριαδικού Θεού! Του αληθινού Θεού. Μετά έρχονται όλα τα άλλα. Η σωτηρία μας, τούτο, εκείνο… Πρώτον η αποκάλυψις του ονόματος του Αγίου Τριαδικού Θεού. Γι'αυτό λέγει: «Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις». Ο Θεός λέγει εις τον Μωυσή ότι το όνομά Του «Κύριος»…- «Ποιος είσαι;», λέγει· «Εγώ είμαι, ὁ Ὢν, ο υπάρχων, ο Κύριος, δεν το φανέρωσα», λέγει ο Θεός, «εις τον Αβραάμ, αλλά το όνομα Θεός· εκεί είπα: «Εγώ είμαι ο Θεός· ο Θεός Αβραάμ, ο Θεός Ισαάκ, ο Θεός Ιακώβ. Τώρα, το Όνομά μου, Σου αποκαλύπτω σε σένα, τον Μωυσή, ότι είναι Κύριος». «Κύριος», δεν εκφράζει τίποτα από την ουσία του Θεού. Το είπα δύο, τρεις, τέσσερις, πέντε φορές. Εκφράζει ιδιότητα. «Το όνομά μου», λέγει, «είναι Κύριος». Και βλέπετε, αργότερα, έρχεται ο Ιησούς Χριστός και μας δίνει πλήρη αποκάλυψη του ονόματος του Θεού. Πρώτα είναι το όνομα Θεός, μετά το όνομα Κύριος, και η τρίτη και τελευταία αποκάλυψις, όχι μέσα στην Ιστορία μόνον, αλλά και εις την αιωνιότητα, Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα. Αυτή είναι η τελευταία αποκάλυψις του ονόματος του Θεού. Μας κάνει εντύπωση, όταν τελειώνει το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, καταγράφει ο ιερός Ευαγγελιστής αυτό που τους είπε ο Χριστός «βαπτίζοντες αὐτούς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Ορίστε. Το όνομα του αληθινού Θεού. Και δεν είπε «εἰς τὰ ὀνόματα», αν ποτέ το προσέξατε, να πει: «εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Υἱοῦ καὶ εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Γιατί; Γιατί είναι Ένας ο Θεός. Αυτήν είναι, λοιπόν, η αποκάλυψις του ονόματος του Θεού.
Και οι άνθρωποι ομοίως λαμβάνουν ονόματα. Τι; Τον Αδάμ τον πρωτόπλαστο, τον ονοματίζει ο Κύριος «Αδάμ». Τι θα πει «Αδάμ»; «Πρωτόπλαστος». Ξέρετε ότι τα ονόματα που δίνει ο Θεός, αλλά και οι άνθρωποι ακόμη, αν θέλετε, εκφράζουν μια ιδιότητα, μία κατάσταση. «Αδάμ» λοιπόν, «πρωτόπλαστος». «Πού είσαι, Αδάμ;». Θα μεταφράζαμε: «Πού είσαι, Πρωτόπλαστε;». Η Εύα θα πει «ζωή». Είναι η ζωή των ανθρώπων. «Ζωή», αυτό θα πει Εύα. Μάλιστα πολλάκις, πολλάκις, ο ίδιος ο Θεός, δίνει ονόματα που εκφράζει κάποιο γνώρισμα στο κάθε πρόσωπο. Λέει «Αβραάμ». Ελέγετο «Άβραμ» και το μεταποιεί ο Κύριος -δεν είναι της ώρας να κάνω πιο πολλές αναλύσεις –και του λέει : «Θα λέγεσαι Αβραάμ». Η Σάρρα, στο κείμενο γράφεται με ένα ρ, την μετονομάζει και την λέει «Σάρρα». Και γράφεται με δύο ρ, έχει άλλη σημασία με δύο ρο. Τον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Αναγγέλλεται το όνομά του πριν γεννηθεί. Έτσι είπε στον πατέρα του, τον Ζαχαρία: «Και θα ονομάσεις το όνομα του παιδιού που θα γεννηθεί ‘’Ιωάννην’’». Ακόμη, ο Ίδιος ο Κύριος, ο Χριστός, τον Κηφά, τον μαθητή Του, τον αποκαλεί «Πέτρον». Βράχον. Το αρχικό όνομα που πήρε ήταν «Κηφάς». Τώρα τον λένε «Πέτρον». Του το αλλάζει το όνομα. Διότι αυτό έπρεπε να προσιδιάζει με εκείνο που θα έλεγε στη συνέχεια ο Κύριος: «Ἐπὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ -δηλαδή, ποια πέτρα; Της ομολογίας σου, ότι είμαι Εγώ ο Υιός του Θεού του Ζώντος- οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν». Βλέπετε;
Και με αυτό το όνομα, αγαπητοί μου, αν το θέλετε, όλοι μας, που το πήραμε στο βάπτισμά μας, από την κολυμβήθρα, με αυτό το όνομα περνούμε στην αιωνιότητα. Με αυτό το όνομα πέρασαν και οι άγιοι μεγαλομάρτυρες, οι 40 στρατιώται, τα παλληκάρια αυτά, ήσαν Χριστιανοί, ήσαν βαπτισμένοι, τα ονόματά τους αυτά τα πήραν από την κολυμβήθρα. Και με αυτό το όνομα που παίρνομε, βαπτιζόμεθα, αγιαζόμεθα και σωζόμεθα.
Όταν οι Εβδομήκοντα επέστρεψαν από την περιοδεία που τους έστειλε ο Κύριος, και Του περιέγραφαν τις επιτυχίες που είχαν, «Κύριε», λέγουν, «ακόμη και τα δαιμόνια τρέπονται εις φυγήν μόλις ακούσουν το όνομά Σου» και ο Κύριος τούς είπε: «Μη χαίρεστε γιατί κατατροπώνονται τα δαιμόνια, αλλά γιατί τα ονόματά σας εγράφησαν στο βιβλίο της Ζωής». Σπουδαίο. «Τα ονόματά σας εγράφησαν εις το βιβλίον της Ζωής»! Τι θαυμάσιο!
Λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής στην Αποκάλυψη: «Καὶ ἄλλο βιβλίον ἠνοίχθη, ὅ ἐστι τῆς ζωῆς· καὶ ἐκρίθησαν οἱ νεκροὶ ἐκ τῶν γεγραμμένων ἐν τοῖς βιβλίοις κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν». Ώστε έχομε και το βιβλίο της Ζωής. Τι ακριβώς είναι το «βιβλίο της ζωής», ξέρετε; Όπως και ο Δανιήλ βλέπει εν οράματι «Βίβλοι», λέει, «ἠνεώχθησαν» κ.λπ. κ.λπ. Πολλές φορές γίνεται μνεία για το βιβλίο όπου γράφονται οι άνθρωποι. Τι είναι αυτό το βιβλίο; Είναι κάποιο δεμένο πράγμα, από φύλλα, που εκεί γράφονται τα ονόματα; Αγαπητοί μου, είναι η μνήμη του Θεού! Αυτό είναι το βιβλίο. Το «βιβλίο της Ζωής» είναι η μνήμη του Θεού. Αντίθετα, ο Θεός «δεν θυμάται» -το βάζω σε εισαγωγικά· γιατί ο Θεός πάντα θυμάται- με την έννοια δεν αναγνωρίζει τους μη όντας Αυτού. Αυτοί που δεν είναι δικοί Του. Αυτό λέγεται κατά τρόπο ανθρωποπαθή, ότι δεν θυμάται ο Θεός εκείνους που δεν αποτελούν τον δικό Του λαό.
Πάλι αναφερομένη η Γραφή στον Αντίχριστο, είναι στην «Ἀποκάλυψη», στο 13ο κεφάλαιο, σημειώνει ο Ιερός Ευαγγελιστής: «Καὶ προσκυνήσουσιν αὐτὸν πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς (:Όλοι θα προσκυνήσουν τον Αντίχριστο, όσοι κατοικούν - λέει- επί της γης), ὧν (:των οποίων) οὐ γέγραπται τὸ ὄνομα ἐν τῷ βιβλίῳ τῆς ζωῆς τοῦ ἀρνίου –Ποιοι θα προσκυνήσουν; Εκείνοι οι οποίοι δεν είναι γραμμένοι εις το βιβλίον της ζωής του Αρνίου. Δεν είναι για την αιώνια ζωή. Παρότι μοιάζει ότι είναι πρωθύστερο, ότι δηλαδή πρόωρα είναι γραμμένοι ή δεν είναι γραμμένοι και μετά προσκυνούν ή δεν προσκυνούν. Έρχεται πρωθύστερο- τοῦ ἐσφαγμένου ἀπὸ καταβολῆς κόσμου».
Ω αγαπητοί! Τίθεται το ερώτημα: Εις το βιβλίον της Ζωής υπάρχουν μεταβολές; Γραψίματα και σβησίματα; Να σβήσει ένα όνομα, να γραφτεί κάτι καινούριο· παρότι ο Χριστός είπε ότι «τα ονόματά σας είναι γραμμένα προ καταβολής κόσμου»! «Πριν δημιουργηθεί η δημιουργία». Γιατί; Γιατί ξέρει ο Θεός ποιος είναι εκείνος που θα σωθεί και ποιος είναι εκείνος που δεν θα σωθεί. Όχι κατά έναν μοιρολατρικόν τρόπον. Ότι «Ε, είμαι γραμμένος, δεν έχω ανάγκη τίποτε παρακάτω, είμαι γραμμένος, εντάξει». Ή «δεν είμαι γραμμένος; Γιατί να κοπιάζω και να αγωνίζομαι; Αφού δεν είμαι γραμμένος». Πού το ξέρεις; Το ξέρεις; Αν είσαι ή δεν είσαι γραμμένος; Απλώς είναι στη γνώση του Θεού, διότι ο Θεός γνωρίζει και τις πράξεις των ανθρώπων, πριν οι άνθρωποι έλθουν εις το προσκήνιον της Ιστορίας. Προσέξτε. Τελείως δεν υπάρχει το θέμα «μοίρα» κ.λπ. κ.λπ. Τίποτα. Ο Θεός μόνο γνωρίζει εκ των προτέρων. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι εμένα με ανακόπτει ή με προωθεί να σωθώ. Κάθε άλλο.
Βεβαίως υπάρχουν μεταβολές στο ερώτημα που είπαμε, «Υπάρχουν μεταβολές;». Ναι. Ο Ιούδας συναριθμήθηκε μετά των 12 αποστόλων. Και άκουσε από τον Κύριον ότι οι δώδεκα θα καθίσουν επί δώδεκα θρόνων. Κρίνοντες τις δώδεκα φυλές του Ισραήλ. Όμως ο Ιούδας εξέπεσε. Γιατί εξέπεσε; Αυτό του έλεγε η προαίρεσή του. Έτσι το’ θελε. Αχ, αυτή η προαίρεσις! Αυτό που λέγω «θέλω» ή «δεν θέλω», «μου αρέσει», «δεν μου αρέσει». Αυτή η προαίρεσις. Και ξέπεσε. Δεν μπορούσε να μην ξεπέσει; Για να καταλάβομε ότι κανείς δεν είναι ασφαλισμένος έως το τέλος της ζωής του. Και από τους τεσσαράκοντα μάρτυρες, ένας, αν ξέρετε την ιστορία του, εξέπεσε. Γιατί λιποψύχησε. Γιατί οι βασανισταί είχαν τη λίμνη, που ρίξανε μέσα τους 40 μάρτυρες, παγωμένη, 9 Μαρτίου, στη νότιο Τουρκία, παγωμένη λίμνη, Σεβάστεια. Και απέναντι από τη λίμνη άναψαν φωτιά για να προκαλούν. Κι ένας λιποψύχησε. Και βγήκε έξω να πάει να ζεσταθεί. Ο ταλαίπωρος! Από το υπερβολικό ψύχος να πάει τώρα στη φωτιά, έπαθε ό,τι παθαίνει ένας οργανισμός και έπεσε νεκρός! Δεν σώθηκε. Ένας φρουρός, που έβλεπε…τι έβλεπε; Είδε αυτόν που βγήκε έξω, και ταυτόχρονα είδα από πάνω 40 στεφάνια, με 40 αγγέλους, έτοιμοι να στεφανώσουν τους μάρτυρες. Όταν όμως είδε έναν άγγελο που κρατούσε ένα στεφάνι και πήγε πολύ ψηλά, γιατί αυτός ο ένας στρατιώτης εβγήκε έξω, ενθουσιασμένος λέγει: «Κι εγώ πιστεύω εις τον Χριστόν!». Κι έπεσε μέσα εις την λίμνην. Κι έτσι πάλι έγιναν 40 μεγαλομάρτυρες.
Αναφέρει ένα τροπάριο της ακολουθίας, αγαπητοί: «Γεγηθὼς ὁ ἀρχέκακος -εννοείται ο διάβολος- ἥρπασεν ὡς τῆς δωδεκάδος Ἰούδαν τον δείλαιον καὶ τῆς Ἐδὲμ τὸν ἄνθρωπον -εννοεί τον Αδάμ- τῆς τεσσαρακοντάδος τὸν ἔκπτωτον». «Ήρθε ο διάβολος, άρπαξε», λέγει, «από τους δώδεκα μαθητάς τον Ιούδα. Ήρθε ο διάβολος στον Παράδεισο, άρπαξε τον Αδάμ και την Εύα. Ήρθε ο διάβολος τώρα στους 40 μάρτυρες και αρπάζει εκείνον που στάθηκε έκπτωτος».
Γι'αυτό, με κάθε ταπείνωση, να ευχόμεθα, αγαπητοί, να μη σταθούμε έκπτωτοι της Θείας Χάριτος, και διαγραφούμε από το βιβλίον της Ζωής. Ώστε υπάρχουν μεταβολές στο βιβλίο της Ζωής. Να φοβηθούμε. Αγαπητοί, οι άγιοι και οι μάρτυρες, είναι πάντοτε στη μνήμη του Θεού και στη μνήμη της Εκκλησίας. Και αν έχουν έκβασιν αγαθήν στον αγώνα τους, θα μείνουν γραμμένοι εις το βιβλίον της ζωής. Το όνομα που λάβαμε, να επαναλάβω, στην Βάπτισή μας, πρέπει να το τηρήσομε άγιον. Αν αυτό συμβεί, τότε με το δεύτερο βάπτισμα, το λεγόμενο «της μετανοίας» ας το καθαρίσουμε. Και ο ιερός συντάκτης της ακολουθίας των αγίων τεσσαράκοντα μεγαλομαρτύρων σημειώνει σε ένα τροπαριάκι:«Προσπίπτω, ὁ ἀνάξιος, προσάγων μου τὴν δέησιν λόγου χάριν αὐτῶν (:ζητώντας –λέγει- την Χάριν του Λόγου), ἵνα ἰσχύσω εὐσεβῶς ὑμνῆσαι κἀγὼ τοὺς ἁγίους οὕς αὐτὸς ἔδειξας νικητάς».
Αγαπητοί, μεγάλη η μνήμη των αγίων τεσσαράκοντα μεγαλομαρτύρων, που σήμερα γιορτάζομε. Ας τους τιμήσομε με την μίμησιν. Ό,τι μπορούμε. Κι ο φιλότιμος Κύριος Ιησούς Χριστός θα τιμήσει και εμάς στη Βασιλεία Του, έστω και με τον μισθόν τον τριακονταπλάσιον. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΗ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.

[toula]

Αντάλλαξαν τη ζωή τους με την πίστη τους στο Χριστό.
Οι Άγιοι Νεομάρτυρες Χρήστος (ιερέας) και Πανάγος
Η Εκκλησία μας έχει να επιδείξει νέφος Μαρτύρων στα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας, κατά την οποία χιλιάδες Νεομάρτυρες αντάλλαξαν τη ζωή τους με την πίστη τους στο Χριστό. Δύο από αυτούς υπήρξαν ο ιερέας Χρίστος και ο Πανάγος (Παναγιώτης) από την Ηλεία.
Είναι απαραίτητο να επισημάνουμε εισαγωγικά, πως η τουρκοκρατούμενη Πελοπόννησος καταλήφτηκε από του Ενετούς στα 1685 και η εξουσία τους κράτησε ως τα 1715. Αυτό το διάστημα υπήρξε καθοριστικής σημασίας για τον πληθυσμό της, καθ’ ότι ανέπνευσε τον αέρα κάποιας σχετικής ελευθερίας. Την περίοδο αυτή επέστρεψαν στην Εκκλησία πολλοί εξισλαμισθέντες. Μεταξύ αυτών ήταν και οι γονείς των δύο Νεομαρτύρων Χρίστου και Πανάγου.
Ο Νεομάρτυρας Χρίστος καταγόταν από την Ανδραβίδα. Είχε χειροτονηθεί ιερέας στην Πάτρα από τον Επίσκοπο Βυτίνης Γαβριήλ και υπηρετούσε στην πατρίδα του την Ανδραβίδα. Ήταν ευσεβής και καλοκάγαθος άνθρωπος, καθώς και καλός και αφοσιωμένος οικογενειάρχης, πατέρας δύο ή και περισσότερων παιδιών.
Μετά την ανακατάληψη της Πελοποννήσου από του Τούρκους στα 1715 άρχισαν οι βίαιοι εξισλαμισμοί κατά των Χριστιανών. Κυρίως στρέφονταν κατά των ιερέων, αφ’ ενός μεν να μένουν οι Χριστιανοί χωρίς ποιμένες και λειτουργούς και αφ’ ετέρου ο εξισλαμισμός των ιερέων έδινε το παράδειγμα και το έναυσμα για τον εξισλαμισμό και των λαϊκών. Έτσι ένα χρόνο μετά, το 1716 συνελήφθη και ο ιερέας της Ανδραβίδας Χρίστος και οδηγήθηκε στην Γαστούνη, ενώπιον του τρομερού Μουράτ Αγά, ο οποίος του ζήτησε να αρνηθεί το Χριστό και την ιεροσύνη του και να ασπασθεί το Ισλάμ. Για να τον δελεάσει του έταξε προνόμια, χρήματα και δόξες. Ευνόητο ήταν για τον ευλαβή κληρικό να αρνηθεί την πρόταση του τούρκου αξιωματούχου και για τούτο τον έριξαν στη φυλακή, μαζί με άλλους ιερείς της περιοχής, οι οποίοι και αυτοί είχαν αρνηθεί τις προτάσεις του Μουράτ Αγά.
Ενώ βρισκόταν στη φυλακή, συνέβη το εξής περιστατικό, το οποίο τον έβαλε σε μεγάλο πειρασμό. Τον επισκέφτηκε η σύζυγός του πρεσβυτέρα, η οποία του ζήτησε να εξισλαμισθεί για να σωθεί ο ίδιος, αυτή και τα παιδιά τους! Είναι πιθανόν να πιέστηκε από τους Τούρκους, για να πείσει τον ιερέα άνδρα της να υποκύψει στους εκβιασμούς τους.
Ο ιερέας Χρίστος άρχισε να δελεάζεται από την πρόταση της συζύγου του. Δε σκέφτηκε τόσο τη δική του τη ζωή, αλλά της συζύγου του και των παιδιών του και ήταν έτοιμος να δηλώσει τον εξισλαμισμό του και να απελευθερωθεί. Φαίνεται πως αυτή του την απόφαση τη γνωστοποίησε και στους άλλους συγκρατουμένους του ιερείς, οι οποίοι όταν άκουσαν την απόφασή του άρχισαν να τον επιτιμούν και να προσπαθούν να τον μεταπείσουν, να μην αρνηθεί την πίστη του στο Χριστό. Του τόνιζαν πως η απόφασή του αυτή είναι προδοσία προς τον αληθινό Θεό και την ιεροσύνη του.
Κάποια στιγμή συνήλθε και κατάλαβε το τρομερό λάθος του. Άρχισε να φωνάζει δυνατά ότι είναι Χριστιανός ιερέας και πως δεν θα αρνηθεί ποτέ την πίστη του. Τις φωνές του άκουσαν οι φύλακες, οι οποίοι τον οδήγησαν στον θηριώδη Μουράτ Αγά, ενώπιον του οποίου ομολόγησε με θάρρος και ηρωισμό την πίστη τους στο Χριστό και γνώρισε την απόφασή του ότι ήταν έτοιμος να πεθάνει γι’ αυτή. Ο Μουράτ Αγάς έγινε θηρίο από το θυμό του και ανακοίνωσε την απόφασή του: θάνατος διά αποκεφαλισμού!
Τον άρπαξαν με τη βία και τον οδήγησαν στο μέρος της εκτέλεσης. Ήταν 9 Μαρτίου του 1716. Ο δήμιος προσπάθησε δύο φορές να του κόψει το κεφάλι, αλλά δεν το κατάφερε. Μάλιστα την τρίτη φορά έσπασε το σπαθί! Κατόπιν έβγαλε το μαχαίρι από τη ζώνη του και του έκοψε το λαιμό, όπως σφάζουν τα πρόβατα! Το σώμα του έμεινε άταφο για τρεις ημέρες και κατόπιν το παρέδωσαν για ταφή. Θάφτηκε εντός του ναού του Αγίου Νικολάου Γαστούνης, δίπλα στον τάφο του αγίου Πανάγου.
Ο άγιος Νεομάρτυρας Πανάγος καταγόταν από την Γαστούνη, ήταν έγγαμος και πατέρας ενός τουλάχιστον παιδιού. Το επώνυμό του ήταν Σισίνης και ανήκε στην ονομαστή οικογένεια των Σισιναίων. Ο ίδιος είχε το αξίωμα του σύντιχου της Γαστούνης. Όταν καταλήφτηκε η Γαστούνη από τους Τούρκους το 1715 ο τούρκος Πασάς Οσμάν τον ξετίμησε για τον έντιμο και καλοκάγαθο χαρακτήρα του. Όταν άρχισε η προγραφή των κατοίκων για βίαιο εξισλαμισμό από τον θηριώδη Μουράτ Αγά της Γαστούνης, ο Οσμάν τον ειδοποίησε να φύγει. Όμως εκείνος επειδή ήταν άρρωστος δεν έφυγε.
Ο Μουράτ Αγά είχε βάλλει στο στόχαστρό του κυρίως όσους είχαν αρνηθεί το Ισλάμ και όσων οι πρόγονοί τους είχαν μεταστραφεί στο Χριστό. Η διαταγή ήταν εξισλαμισμός ή θάνατος. Οι γονείς του Πανάγου βρισκόταν σε αυτή την κατηγορία, είχαν μεταστραφεί και πάλι στην Ορθοδοξία. Για τούτο, μεταξύ των άλλων, συνελήφθη και αυτός και σύρθηκε στον φανατικό τούρκο αξιωματούχο, ο οποίος του ζήτησε να εξισλαμισθεί και να αμειφτεί με χρήματα και αξιώματα για την πράξη του αυτή. Ο Πανάγος αρνήθηκε κατηγορηματικά και ο Αγάς εξέδωσε τη διαταγή του: θάνατος δια αποκεφαλισμού! Αποκεφαλίστηκε στις 2 Μαρτίου 1716. Το σώμα του έμεινε τρεις ημέρες άταφο και το κεφάλι του το πέταξαν οι δήμιοι στα σκυλιά να το φάνε. Αλλά τα ζωντανά δεν το πείραξαν. Κατόπιν το έψησαν και το έδωσαν και πάλι στα σκυλιά, αλλά εκείνα ξανά δεν το πείραξαν! Το σώμα του Μάρτυρα το παρέλαβαν οι Χριστιανοί και το έθαψαν στο ναό του Αγίου Νικολάου Γαστούνης. Μαζί με τους Νεομάρτυρες άγιο Χρίστο και Πανάγο, μαρτύρησε και ένας άλλος νέος, ονόματι Κανέλλος, άγνωστων άλλων στοιχείων, καθώς και άλλοι πενήντα ανώνυμοι Νεομάρτυρες
Η μνήμη των δύο Νεομαρτύρων, αγίου ιερέως Χρίστου και Πανάγου, του Νεομάρτυρα Κανέλλου, καθώς και των άλλων πενήντα ανωνύμων εορτάζεται στις 9 Μαρτίου.
Λάμπρος Σκόντζος, Θεολόγος

[toula]

Καμένη καλύβα
Καθηλωμένος στὸ κρεββάτι του, ζωντανὸς νεκρός, ὁ σημερινὸς παραλυτικὸς τῆς Καπερναούμ, ἐπερίμενε πλέον τὸν θάνατον ὡς ἀπαλλαγὴν ἀπ’ τὶς πικρίες καὶ τὴν ταλαιπωρίαν τοῦ βίου του. Μέσα ὅμως στὸ σκοτάδι τῆς ἀπελπισίας του λάμπει αἴφνης τὸ φῶς τῆς ἐλπίδος. Πόσο γλυκειὰ εἶναι, ἀλήθεια, στὶς ὧρες αὐτὲς ἡ ἐλπίδα!
Πληροφορεῖται, ὅτι ἦλθε στὴν Καπερναούμ ὁ Κύριος. Θὰ εἶχεν ἀκούσει ἀσφαλῶς διὰ τὰ θαύματά Του. Μοναδική, λοιπόν εὐκαρία νὰ ἀποκτήσῃ κι’ αὐτὸς τὴν ὑγείαν του. Νὰ γελάσουν τὰ χείλη του, ποὺ χρόνια τώρα πολλὰ εἶναι κλειστὰ καὶ πικραμένα.
Παρακαλεῖ γι’ αὐτὸ μὲ δάκρυα τέσσαρες γνωστούς του νὰ τὸν πάρουν στὸ φορεῖο καὶ νὰ τὸν ὁδηγήσουν στὸ μέρος, ὅπου ἦταν ὁ Κύριος. Καὶ νὰ, οἱ ἀχθοφόροι αὐτοὶ τῆς ἀγάπης, μὲ τὸν παραλυτικὸν ξαπλωμένον στὸ φορεῖο, φθάνουν ἔξω ἀπὸ τὸ σπίτι, ὅπου ὁ Κύριος ἐδίδασκε.
Τί κρῖμα ὅμως! Τὸ ἐμπόδιον εἶναι σοβαρόν. Συνεκεντρώθη ἐκεῖ τόσος κόσμος, ὥστε ἦταν τελείως ἀδύνατον νὰ περάσουν. Ἔσπρωξαν. Παρεκάλεσαν. Κανένας δὲν ἤθελε νὰ μετακινηθῆ. Ὅλοι ἦσαν ἀπορροφημένοι ἀπὸ τὴν διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ. Κυριολεκτικὰ μαγεμένοι.
Ἄλλοι στὴ θέσι των θὰ ἀπεγοητεύοντο. Θὰ ἔφευγαν. Αὐτοὶ ὅμως δὲν τὰ χάνουν. Καὶ τὶ σοφίζονται! Ἀνεβαίνουν στὴ στέγη, γιὰ νὰ χωρέσῃ τὸ κρεββάτι, καὶ ἀπ’ ἐκεῖ μὲ σχοινιὰ κατεβάζουν τὸν παραλυτικὸν μπροστὰ στὰ πόδια τοῦ Κυρίου.
Ὁ Χριστὸς συνεκινήθη. Ἐθαύμασε τὴν πίστιν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων…. Καὶ τὴν ἐπιμονὴν των. Καὶ τοὺς ἀμείβει. Θεραπεύει ἀμέσως τὸν ἄρρωστον. Διπλᾶ μάλιστα. Ψυχικὰ καὶ σωματικά. Ὁ κόσμος, καταλαβαίνετε, ἔμεινε κατάπληκτος.
Γιὰ κοίταξε, ἀγαπητὲ μου ἀναγνῶστα. Δὲν κάνει καὶ σὲ σένα ἐντύπωσι ἡ ἐπιμονὴ καὶ ἡ πίστις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν; Δὲν ἀπογοητεύθησαν μὲ τὴν πρώτη δυσκολία. Μὲ ἀποφασιστικότητα ἐπροχώρησαν. Καὶ ἐπέτυχαν στὸ σκοπό τους.
Τὸ παράδειγμα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων μᾶς δίδει ἀφορμὴ νὰ διατυπώσωμεν ἕνα σοβαρώτατο δίδαγμα:
Ὅτι πρέπει μὲ θάρρος καὶ αἰσιοδοξία νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὶς δυσκολίες καὶ τὰ ἀπρόοπτα τῆς ζωῆς.
Καὶ ἰδοῦ οἱ λόγοι:
1.Ἡ ἀπελπισία θολώνει τήν μυαλό.
Ἔτσι εἶναι. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος εὑρίσκεται κάτω ἀπό τὸ βάρος τῆς ἀπελπισίας καὶ ἀγωνίας δὲν ἔχει ἠρεμίαν. Ὅλα τοῦ φαίνονται τότε μαῦρα. Παραλύει ἡ λογική. Σκοτίζεται ὁ νοῦς. Καὶ στὴν κατάσταση αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῇ κανεὶς συνετά, γιὰ νὰ βρεθῆ ἡ λύσις. Καὶ ἐκείνη, ποὺ θεωρεῖται ὡς καλύτερη, συνήθως, ἀποδεικνύεται ἡ χειρότερη. Καὶ εἶναι φυσικόν. Ἀφοῦ ὅλος ὁ ψυχικός κόσμος εἶναι ταραγμένος, πῶς ὁ ἄνθρωπος νὰ σκεφθῇ μὲ ἠρεμίαν καὶ προσοχήν;
Θὰ μοῦ πῆτε ἴσως; Μὰ εἶμαι ἄνθρωπος καὶ πονῶ. Ἔχασα ἀγαπημένο μου πρόσωπο. Ἔπαθα οἰκονομικό ναυάγιο. Χτυπήθηκα ἄσχημα στὴ ζωή. Πῶς νὰ μείνω ἀτάραχος; Ἀγαπητέ μου, δὲν ὑποστηρίζω αὐτό. Θὰ πονέσωμε. Δὲν εἴμεθα ἀπὸ γρανίτη. Ἀλλ’ αὐτὸς ὁ πόνος δὲν πρέπει νὰ μᾶς συντρίψῃ. Μετὰ τὶς πρῶτες ὁδυνηρὲς ἐντυπώσεις, ἄς κοιτάξουμε τὶ πρέπει νὰ κάνωμε. Μὲ θάρρος καὶ αἰσιοδοξίαν.
Καλὰ ἦταν νὰ μὴ γίνῃ τὸ κακό. Τώρα ὅμως ἔγινε. Θάρρος. Θὰ κοιτάξω πῶς μπορῶ νὰ προλάβω τὰ χειρότερα, νὰ λιγοστέψω τὴν καταστροφή. Ἕνα λεμόνι, λέγει κάποιος συγγραφεύς, μοῦ ἔδωσεν ὁ Θεός. Μ’ αὐτὸ θὰ ἀγωνισθῶ νὰ κάμω λεμονάδα. Δὲν ἔχω ἄλλο. Μὴ πῶ, πάει, ἐχάθηκα. Αὐτὸ εἶναι ἰδέα καταστρεπτική. Ἡ ἐλπίδα στὶς ὧρες αὐτὲς εἶναι, ὅ,τι γιὰ τὸν παγωμένο στὰ χιόνα ἔνα θερμαντικό.
Ζωογονεῖ καὶ καθαρίζει τὴ σκέψι, τὴ θέλησι.
2. Ἡ στενοχώρια κλονίζει τὴν ὑγεία.
Ὅλοι μας ξέρομεν, ὅτι τὰ δάκρυα καὶ οἱ στεναγμοὶ δημιουργοῦν στὸν ὀργανισμὸν ἀνωμαλίες, τοξίνες. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ παθαίνῃ ἡ καρδιά, τὸ στομάχι ἔλκος καὶ νευρώσεις, τὸ σηκώτι, τὰ πνευμόνια, τὰ μάτια, τὰ νεφρά κλπ. Τὸ σάκχαρον, ποὺ σήμερα εἶναι τόσο διαδεδομένον, ὀφείλεται κυρίως σὲ στενοχώρια. Θὰ σπάσῃ, λοιπόν ἡ ὑγεία. Καὶ ὅταν ἔχωμεν οἰκογένειαν καὶ παιδιὰ, ποὺ περιμένουν προστασίαν ἀπὸ μᾶς, μὲ ποιὸ δικαίωμα θὰ ἀχρηστεύσωμε τὸν ἑαυτόν μας;
Ἀφοῦ ξέρομεν ὅτι ὁ βίος ἔχει πολλὲς πικρίες, ἄς προετοιμαζώμεθα. Μὰ θάνατος ἦλθε, μὰ πτώχευσι, μὰ συκοφαντίες καὶ κατατρεγμοί… ὅ,τι καὶ νἆναι. Θὰ προσπαθήσωμε νὰ μὴ λυγίσωμε. Δὲν θὰ πετάξωμε στὰ σκουπίδια τὶς σωματικὲς μας δυνάμεις. Ἡ φθορὰ ἔρχεται σιγὰ-σιγά. Ὁμοιάζει μὲ τὸ σαράκι. Τρώγει ἀργὰ-ἀργὰ τὸ ξύλο. Ἀλλὰ τὸ τρώγει. Καὶ μία μέρα θὰ τὸ ρίξῃ κάτω…
Ἔτσι καὶ τὴν ὑγεία. Ἡ στενοχώρια τὴν συντρίβει. Καὶ εἶναι κρῖμα νὰ γίνῃ κανεὶς ἐρείπιο, ἐνῷ μποροῦσε νὰ μένῃ γιὰ χρόνια ἀνθηρὸς καὶ χρήσιμος.
3.Ἡ στενοχώρια πικραίνει καὶ τοὺς γύρω μας.
Ὅπως μᾶς βλέπουν οἱ ἄλλοι, οἱ ἰδικοί μας, οἱ γνωστοί μας, πικραμένους, μὲ θλιμμένο χαμόγελο, μὲ δακρυσμένα μάτια, πονοῦν κι’ αὐτοί. Ἄν μάλιστα εἶναι ἡ μητέρα ἔτσι ἀποκαρδιωμένη, τότε ὅλο τὸ σπίτι εἶναι βωβὸ καὶ μαραμένο.
Λείπει τὸ γέλιο. Καὶ ἡ χαρὰ τῶν παιδιῶν σβήνει κι’ αὐτή. Θὰ σπάσουν μετὰ καὶ τὰ νεῦρα μας. Θὰ εἴμεθα νευρικοί. Ὅλα θὰ μᾶς φταῖνε. Θὰ ὑποφέρουν οἱ ἰδικοί μας ἀπὸ τὶς παραξενιές μας. Θὰ ταλαιπωροῦνται καὶ οἱ ὑφιστάμενοι, ἄν τύχη νὰ εἶσαι προϊστάμενος, κάπου, ἀπὸ τοὺς θυμοὺς καὶ τὶς ἀδικαιολόγητες φωνές. Καὶ τὶ φταῖνε οἱ ἄλλοι νὰ στενοχωροῦνται ἐξ αἰτίας μου; Νὰ ζοῦνε σὲ μιὰ διαρκῆ κόλασι;
Τὸ σημεῖο αὐτὸ εἶναι πολὺ σημαντικὸ καὶ πρέπει νᾶ τὸ προσέξωμεν.
4.Εἶναι ὁ Θεὸς μαζὺ μας.
Ἄφησα τελευταίαν τὴν παράγραφον αὐτήν, διὰ νὰ μᾶς ἐντυπωθῇ περισσότερον. Καλά, πονᾶς. Τὸ βλέπω. Ποῦ εἶναι ὅμως ἡ πίστη σου; Ἡ ἀγωνία σου αὐτὴ δὲν εἶναι ὁλιγοπιστία; Ἀφοῦ εἶναι κοντά μας ὁ Χριστός, γιατὶ νὰ ἀνησυχοῦμε τόσο; Δὲν εἶπεν ὁ Θεὸς ἀπὸ παλαιά· «Οὐ μὴ σε ἀνῶ, οὐδ’ οὐ μὴ σε ἐγκαταλίπω;» Δηλ. δὲν θὰ σὲ ἀφήσω, δὲν θὰ σὲ ἐγκαταλείψω! Καὶ τώρα, μὲ τὸ ἀτύχημα αὐτὸ θὰ τὰ λησμονήσωμεν ὅλα; Ἀκριβῶς τὶς ὧρες αὐτὲς ἡ πίστις ἡ βαθειὰ μᾶς βοηθάει νὰ μείνωμεν ὀρθοί, νὰ δημιουργήσωμε μιὰ ὄασι γαλήνης μέσα στὴν ἅμμο τῆς ζωῆς, ποὺ τὴν παίρνει ὁ ἄνεμος.
«Μὴ φοβοῦ· θάρσει», λέγει ὁ Χριστός. Ἀκούω τὴ θεία Του φωνή, γυρίζω καὶ βλέπω τὸ σωτήριο Σταυρό Του.
Παίρνω κουράγιο καὶ δύναμη. Καὶ προχωρῶ θαρρετά. Ἀλλοίμονον ἄν ἔλειπεν αὐτὴ ἡ πίστις ἀπὸ τὴ ζωή μας! «Κύριος φωτισμὸς μου καὶ Σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι;» λέγει ὁ Δαβίδ. Ἀδελφέ μου, ἀλήθεια, ἀπὸ ποιὸν καὶ ἀπὸ τὶ θὰ φοβηθῶμεν, ὅταν εἶναι ὁ Θεὸς μαζύ μας;
Ἀγαπητοί μου!
Κάποτε συνέβη ἕνα τρομερό ναυάγιο. Τὸ πλοῖο ἔπεσε σὲ κυκλῶνα καὶ βυθίστηκε, χωρὶς νὰ προφθάσῃ νὰ σωθῇ ἄλλος ἐκτὸς ἀπὸ τὸν πλοίαρχον. Γυμνὸς καὶ κατεστραμμένος ἐβγῆκεν, ἔπειτα ἀπὸ περιπέτεια, στὴν ξηρά. Ἐρημιά. Δὲν εἶχεν οὔτε ροῦχα, οὔτε τροφή. Σκέφθηκε τί ἔπρεπε νὰ κάνῃ. Δυὸ πράγματα τοῦ ἦταν ἀπαραίτητα. Μιὰ καλύβα γιὰ νὰ μένῃ μέσα τὸ βράδυ καὶ ὕστερα τροφή.
Τρεῖς ἡμέρες ἀγωνίστηκε νὰ μαζέψῃ ξύλα ἀπὸ μακρυά, νὰ τὰ τακτοποιήσῃ. Οὔτε τσεκούρι εἶχε οὔτε πριόνι. Μάτωσε, ξεσχίστηκε. Ἐπί τέλους τὴν ἔκαμε. Κατάκοπος ἐξάπλωσε τὸ βράδυ καί, ὅπως ἦταν , κοιμήθηκε. Εὐτυχῶς ἦταν ὁ καιρὸς πολὺ ζεστός. Τὴν ἄλλη μέρα βγῆκε πρὸς ἀναζήτησιν τροφῆς. Κάτι θὰ εὕρισκε. Ἤλπιζε νὰ περάσῃ ἀργότερα κανένα πλοῖο καὶ νὰ σωθῇ. Ὁ ἥλιος ἔκαιε τρομερά. Καμίνι ἀληθινό. Ἐκεῖ ὅμως ποὺ ἐμάζευε ρίζες καὶ χόρτα καὶ ἄλλους καρπούς, βλέπει ἀπὸ μακρυά, ποὺ ἦτο, πρὸς τὸ μέρος τῆς καλύβας, φλόγες καὶ καπνό. Ἡ καλύβα του ἐκαίετο. Συμβαίνει αὐτὸ συχνὰ στὰ θερμὰ κλίματα. Ἔτρεξε. Ὅταν ἔφθασε, οἱ φλόγες καὶ ὁ καπνὸς ἀνέβαιναν στὸν οὐρανό. Ὁ δυστυχής. Ἐκάθησε τότε σὲ μιὰ πέτρα καὶ εἶπε: «Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγαλύτερο κακό, πού μποροῦσα ἐδῶ νὰ πάθω».
Αἴφνης στὸ βάθος φαίνεται ἕνα πλοῖο. «Θεέ μου, εἶπε, νὰ μὲ ἔβλεπαν! Ἀλλὰ πῶς; Ποῦ νὰ φανταστοῦν ὅτι εἶμαι ἐδῶ;» Τὸ πλοῖο ὅμως τὸ βλέπει νὰ κατευθύνεται στὸ μέρος του. Νά, σὲ λίγο σταμάτησε καὶ μιὰ βάρκα ἔπεσε στὴ θάλασσα. Ἔρχονται γι’ αὐτόν. Ἡ βάρκα ἔφαθασε στὴν παραλία. Ρίχνεται στὴ θάλασσα καὶ κολυμπῶντας τοὺς πλησιάζει. Καὶ μὲ δάκρυα στὰ μάτια ἀγκάλιαζε τοὺς ναῦτες.
«Καλά, πῶς καταλάβατε ὅτι εἶμαι ἐδῶ»; Ρώτησε με ἀπορία. «Εἴδαμε τὸν καπνὸ ἀπὸ μακρυὰ καὶ ὑποθέσαμε ὅτι κάποιος ἄνθρωπος θὰ εἶναι. Καὶ ἤλθαμε».
Ὁ ναυαγὸς τότε ἐγονάτισε καὶ εἶπε: «Θεέ μου, ἐκεῖνο ποὺ ἐγῶ ἐνόμισα γιὰ δυστυχία, αὐτὸ ἦταν ἡ εὐτυχία μου. Ἄν δὲν καιόταν ἡ καλύβα μου ,δὲν θὰ εἶχα σωθῆ».
Ἀδελφέ μου!
Ὅταν ἔρχωνται πικρίες καὶ ἀτυχήματα καὶ δράματα ἀναπάντεχα στὴ ζωή σου, ποιός ξέρει, ἴσως εἶναι διὰ τὸ καλό σου. Ξέρει ὁ Θεός. Μὴ κλαῖς. Μὴ ταράσσεσαι. Τὴν ὥρα ἐκείνην μὴ ξεχνᾶς τὸν ναυαγὸ καὶ τὴν ἱστορία του. Νὰ θυμᾶσαι καλὰ ὅτι ἐσώθηκε χάρις στὴν καμένη καλύβα.
Ἐπισκόπου Γεωργίου Παυλίδου Μητροπολίτου Νικαίας
Λύχνος τοῖς ποσί μου, Λόγοι εἰς τὰ Εὐαγγέλια τῶν Κυριακῶν, (σελ.243-247)Eκδόσεις Β΄Aποστολική διακονία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

[toula]

Η αισιοδοξία του χριστιανικού μηνύματος
Με πολύ παραστατικό τρόπο αφηγείται ο ευαγγελι­στής Μάρκος την προσπάθεια τεσσάρων ανθρώ­πων να φέρουν μπροστά στον Ιησού έναν παράλυτο: μη μπορώντας αυτοί να τον πλησιάσουν εξαιτίας του πλήθους που είχε συγκεντρωθεί στο σπίτι, ακόμη και έξω από την πόρτα, ανέρχονται στη στέγη (προφανώς από την οπίσθια σκάλα που υπήρχε στα σπίτια της Παλαιστί­νης), ανοίγουν ένα πέρασμα (πράγμα εύκολο αν λάβει κα­νείς υπόψη τα πολύ απλούστερα των σημερινών οικοδομι­κά υλικά της εποχής) και κατεβάζουν μπροστά στον Ιη­σού το «κρεβάτι», επάνω στό οποίο βρισκόταν ό ασθενής. Πρέπει να σημειωθεί ότι αφενός οι τέσσερις δεν λέγουν απολύτως τίποτε στον Ιησού – είναι εύγλωττη η ίδια η πράξη τους – και αφετέρου ότι ο Ιησούς επαινε! την πίστη «αυτών», προφανώς τόσο του ασθενή όσο και των τεσσάρων συνοδών του για την εμμονή και εφευρητικότητά τους. Ο άνθρωπος που πι­στεύει βαθιά δεν κάμπτεται από τα τυχόν εμπόδια που συναντά, αλλά βρίσκει τρόπους δράσης για να επιτύχει τον επιδιωκόμενο στόχο, όχι μόνο για τον εαυτό του αλλά και για τους άλλους, όταν μάλιστα αυτοί βρίσκονται σε κατάσταση ανάγκης.
Εντυπωσιακό και εκ πρώτης όψεως παράδοξο είναι το γεγονός ότι στον σωματικά ασθενή ο Ιησούς απευθύνει τη φράση «Παιδί μου, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες». Η φράση αυτή, που προκάλεσε τους διαλογισμούς των παρισταμένων γραμματέων, θέτει το θέμα της σχέσης αμαρτίας και ασθένειας. Ε­παναστατεί το μυαλό του σημερινού ανθρώπου, όταν ακούει τη βιβλική σχέση ανάμεσα στην αμαρτία και στην αρρώστια, και διερωτάται ποιά εξάρτηση μπορεί να έχει η μια από την άλλη. Κι ακόμη πρέπει να παρατηρήσουμε ότι χάνει ολοένα και περισσότερο ο άνθρωπος της εποχής μας την αίσθηση της αμαρτίας, μη μπορώντας να καταλά­βει γιατί ορισμένες πράξεις, που τον εξυπηρετούν κοινω­νικά ή ατομικά κι είναι τόσο σύμφωνες με τη φύση του και τις επιθυμίες του, να θεωρούνται αμαρτίες. Ευχαρίστως παραθεωρεί κάθε φραγμό θρησκευτικό ή ηθικό αδιαφορώντας ακόμη και για τις υποσυνείδητες ενοχλήσεις που συνοδεύουν συνήθως αυτές τις υπερβάσεις.
Κλείνουμε τα μάτια μας μπροστά στη δυσάρεστη και ενοχλητική πραγματικότητα της αμαρτίας και προτιμούμε να την αναλύουμε – γιατί ούτως ή άλλως είναι αναντίρρη­τη εμπειρική πραγματικότητα – δίνοντάς της άλλα ονόμα­τα ή ενδύματα. Ποιος δεν έχει ακούσει π.χ. για το άγχος και την αγωνία στην εποχή μας; Οι ψυχολόγοι και ψυχα­ναλυτές μας δίνουν φοβερές περιγραφές του βάθους της ανθρώπινης ψυχής, στην οποία συσσωρεύονται ποικίλες πικρίες από τη μη ομαλά ρυθμισμένη ζωή και δημιουρ- γούνται επιθυμίες εκδικήσεως, επιβουλών, καταστροφών. Κι ακόμη οι φιλόσοφοι μιλούν για «οριακές» καταστά­σεις μέσα στις οποίες είναι δέσμιος ο άνθρωπος, ή περιγρά­φουν την «ασθένεια προς θάνατο» από την οποία πάσχει και βλέπουν την απελπισία σαν μόνιμο σύντροφο του τρο­μοκρατημένου από τη σκέψη του θανάτου σύγχρονου ανθρώπου. Όλα αυτά δεν είναι παρά επικύρωση και περι­γραφή μιας εμπειρικά γνωστής σ’ όλους μας καταστάσεως, που η Αγία Γραφή την χαρακτηρίζει με τη λέξη αμαρτία, δηλ. αστοχία να επιτύχει ο άνθρωπος το σκοπό της αρχικής δημιουργίας του.
Η Αγία Γραφή παρουσιάζει μια πολύ βαθιά σύλληψη της τραγικής αποτυχίας των ανθρώπων, και δεν εκλαμβάνει την αμαρτία σαν απλή παράβαση της θείας εντολής Όπως ανάλαφρη είναι και η Πλατωνική αντίληψη της αμαρτίας ως άγνοιας. Θάταν πολύ απλή και παιδαριώδης μια τέτοια αντίληψη (της αμαρτίας ως παραβάσεως μιας εντολής ή Πλατωνικής άγνοιας) και δεν θα δικαιολογούσε το γεγονός της σαρκώσεως του Ιησού Χριστού. Εάν ο Θεός γίνεται άν­θρωπος και πάσχει ως άνθρωπος μέσα στον κόσμο για να αναστηθεί ως Θεός, αυτό σημαίνει ότι η φθορά της ανθρωπότητας από την αμαρτία, έχει πολύ μεγαλύτερη έκταση και πολύ πιο τραγικές συνέπειες απ’ ό,τι φαντα­ζόμαστε ή απ’ ό,τι εκφράζουν οι λέξεις παράβαση και παράπτωμα.
Σε τούτο ακριβώς συνίσταται και το ελπιδοφόρο μή­νυμα της Αγίας Γραφής, στο ότι από την αγχώδη «ασθένεια προς θάνατο», από την αγωνία του μηδενός, από το φόβο του θανάτου σώζει τον άνθρωπο ο Θεός με το σταυ­ρό και την ανάσταση του Χριστού. Κι αυτά όχι με την ψυχολογική έννοια της εσωτερικής γαλήνης και ομαλότητας αλλά με την ουσιαστική έννοια της πραγματικής υπαρξιακής αλλαγής και μεταμορφώσεως της εχθρότητας σε φιλία, του άγχους σε ειρήνη, του φόβου του μηδενός σε βεβαιότητα ζωής και ελπίδα αναστάσεως.
Να γιατί ο νικητής του θανάτου και αρχηγός της ζωής Χριστός λέγει στον παράλυτο τα αυθεντικά λόγια με τα οποία αρχίσαμε: «Παιδί μου, σου συγχωρούνται οι αμαρτίες». Απαλλάσσοντας τον άρρωστο από την πηγή του κακού, τον ελευθερώνει και από τις συνέπειές του. Αν τα ευαγγέλια διηγούνται πολλά παρόμοια θαύματα, είναι γιατί θέλουν να μας παρουσιάσουν όχι την καταθλιπτική κατά­σταση της αμαρτίας που βασίλευσε μέσα στον κόσμο αλ­λά την καινούργια κατάσταση της λυτρώσεως που προσ­φέρει στον κόσμο ο Ίησούς Χριστός.
Η αισιοδοξία του χριστιανικού μηνύματος συνίσταται στο ότι αυτό είναι στραμμένο όχι στο παρελθόν αλλά στο μέλλον, όχι στο κακό που κυριάρχησε μέσα στον κόσμο μέχρι τώρα, αλλά στη σωτηρία που προσφέρεται σαν και­νούργια δυνατότητα. Είναι ανεπανόρθωτα ασυγχώρητος αυτός που πρότιμά να παραμένει στα όρια του κακού, ενώ του προσφέρεται η απεριόριστη αγάπη του Θεού μέσα στην πίστη, τη διδασκαλία και τα μυστήρια της Εκκλησίας.
του Ιωάννη Καραβιδόπουλου, Ομότ. Καθηγητή Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

[toula]

Όταν συναντήσεις αυτόν που λύπησες, αμέσως κάνε του μια υπόκλιση και πες του: «Συγχώρησέ με γιατί σε στενοχώρησα».
Και τότε βγαίνει αμέσως, κατά τρόπο ανερμήνευτο, όλη η στενοχώρια του, σκορπίζεται τελείως και δεν παραμένει τίποτε μέσα στη ψυχή του..
Και ο διάβολος κοιτάζοντας από μακριά, είναι τελείως νικημένος και στα χαρτιά του δεν παραμένει τίποτε γραμμένο.
Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

[toula]

«Η συκοφαντία, ἡ προσβολὴ καὶ ἡ περιφρόνηση μοῦ ἔμαθαν νὰ ἀγαπῶ, ἀπαλλαγμένος ἀπὸ τὴν ἀγωνία νὰ ἀρέσω, νὰ γοητεύω, νὰ τιμῶμαι.
Μοῦ ἔμαθαν νὰ στρέφω τὸ βλέμμα στοὺς ταπεινοὺς καὶ καταφρονημένους, στοὺς ἁπλοῦς, καθημερινούς καὶ ἀνώνυμους άνθρώπους, στὸ χρυσάφι τῆς γῆς».
Αγ.Νεκτάριος