Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

Η πρεσβυτέρα είναι ο αφανής ήρωας μέσα σε μια ιερατική οικογένεια, ο «μισός-παπάς» και ο άνθρωπος που πολλές φορές θα αναγκαστεί να κουβαλήσει όχι έναν σταυρό αλλά πολλούς περισσότερους.
Σπάνια θα δούμε άρθρα, βιβλία, ή συνέδρια για τη σύζυγο του ιερέως. Η παπαδιά, όπως λέει και ο λαός, έχει ιδιαίτερο ρόλο και κανείς δεν θα τη ρωτήσει πώς περνάει, τι ακριβώς βιώνει μέσα στην καθημερινότητα και γενικά στην ιερατική ζωή.
Πολλές φορές δεν μπορεί καν να εκφράσει πώς νιώθει. Αν κάνει το λάθος και πει: «Δυσκολεύομαι», «Δεν είμαι καλά» κ.λπ. θα πάρει την εξής απάντηση: «Εσύ είσαι παπαδιά, δεν έχεις πρόβλημα, έχεις ευλογία», «Αν λες ότι έχεις δυσκολίες μάλλον δεν είσαι πνευματικός άνθρωπος», και άλλα πολλά, ιδιαίτερα στην επαρχία. Ιδιαίτερα όταν μπαίνει στον Ναό αρχίζει η ανάκριση. Το ανακριτικό της ΓΑΔΑ δεν πιάνει μία μπροστά σε κάποιες «κυρίες» της ενορίας. «Τι ώρα είναι αυτή που ήρθε;», «Για δες τι φοράει!», «Κοίταξε πώς έχει ντύσει τα παιδιά!», «Γιατί σήμερα δεν είναι χαμογελαστή;» και πολλά άλλα τέτοια «χαριτωμένα» .
Η πρεσβυτέρα εκτός από τον σύζυγο Ιερέα και τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών, αν το ζευγάρι έχει παιδιά, έχει να αντιμετωπίσει και άλλους πειρασμούς που βιώνει στην καθημερινότητα. Θα δει τον Ιερέα - σύζυγό της ίσως να κλαίει λόγω διαφόρων πειρασμών στην ενορία, πχ ενορίτες, επιτρόπους κ.λπ, ή πιέσεων από τη Μητρόπολη για αύξηση των καθηκόντων του ιερέως. Αν μάλιστα ο ιερέας είναι και πνευματικός, τότε τα πράγματα είναι ακόμα περισσότερο δύσκολα. Κι εκεί, σε όλα αυτά, οφείλει να μείνει βράχος, να στηρίξει τον άντρα της, τα παιδιά, να είναι σύζυγος, μητέρα και να αναλαμβάνει όλες τις πιέσεις για να έρθει ισορροπία στο ιερατικό σπίτι. Με έχει δει η παπαδιά μου να λυγίζω, να κλαίω, να απογοητεύομαι, να πονώ και να στέκει εκεί σαν άλλος Σίμων Κυρηναίος να κουβαλήσει τα κομμάτια που έχουν σπάσει μέσα μου.
Θα πει κάποιος: «Καλά πώς κάνεις έτσι, όλα τα σπίτια έχουν προβλήματα και όλοι οι άνθρωποι στις δουλειές τους έχουν τα θέματά τους». Εδώ όμως είναι διαφορετικά τα πράγματα. Η ιερατική ζωή δεν τελειώνει με το «δι’ ευχών» από κάποια ακολουθία αλλά συνεχίζεται όλο το 24ωρο και θέλει ιδιαίτερη προσοχή. Λένε οι κάποιοι πατέρες: «Αν ο διάβολος γκρεμίσει μια ιερατική οικογένεια, γκρεμίζει μια εκκλησία». Ιδιαίτερα στην επαρχία που οι ισορροπίες είναι λεπτές, η ιερατική ζωή είναι κυριολεκτικά μια σχοινοβασία.
Υπάρχουν πολλές Πρεσβυτέρες που περνάνε δυσκολίες και σπάνια έχουν στήριξη. Ακόμα και στον πνευματικό όταν πάνε μπορεί να ακούσουν το εξής: «Να κάνεις υπομονή να στηρίζεις τον παπά σου διότι είναι ευλογία», και μπορεί και ο πνευματικός να μην την αφήσει να ολοκληρώσει τον πόνο της. Μπορεί να μην έχει μια φίλη να πει τον πόνο της διότι αυτό που θα πει θα γίνει σημαία κουτσομπολιού στην ενορία. Ακόμα, και όποιες φιλίες κάνει, ιδιαίτερα μέσα στην ενορία, θα έχουν αυτό που λέμε «απόσταση», ελάχιστες θα είναι φιλίες γερές με θεμέλια. Σπάνια θα μπορέσει να είναι ο εαυτός της, να νιώθει ελευθερία. Όποια την πλησιάζει θα είναι με το πρόσχημα της «ευλογίας» ή να μάθουμε κουτσομπολιά για το ιερατικό σπίτι. Και εκεί νιώθει μόνη. Και στην επαρχία να ξέρετε αυτό είναι δύσκολο.
Φυσικά όμως να μην παραλείψουμε πως έχουμε και την αντίθετη πλευρά. Η παπαδιά να κάνει τον Παπά ό,τι θέλει και να «χώνεται» μέσα στην ενορία και να κινεί τα νήματα. Εκεί μιλάμε για μια άλλη μορφή τραγωδίας που συμβαίνει ιδιαίτερα στα ιερατικά ζευγάρια που δεν ενώθηκαν με πραγματική αγάπη αλλά για να γίνει η μία παπαδιά και ο άλλος παπάς. Είναι αυτές οι τραγικές περιπτώσεις που μια κοπέλα παντρεύτηκε ένα παλικάρι για να γίνει παπαδιά, και εκείνος την παντρεύτηκε για να γίνει παπάς χωρίς να έχουν αγαπηθεί ή ερωτευτεί και εκεί αρχίζουν τα προβλήματα που μπορεί να οδηγήσουν στο διαζύγιο. Σε τέτοια περίπτωση σύνδεσης συνήθως συμβαίνουν δύο τινά. Από τη μία η παπαδιά να κάνει ό,τι θέλει τον παπά και να τον εξουσιάζει και εκείνον και την ενορία, οπότε ο παπάς κάνει το αρνάκι και υπομένει. Και από την άλλη η παπαδιά να αγωνίζεται, να περνάνε όλα από το χέρι της ενώ ο παπάς να είναι αδιάφορος για το σπίτι, τη σύζυγο και τα παιδιά με το πρόσχημα: «Πρώτα η Εκκλησία και μετά όλα τ’ άλλα». Συνήθως όμως έχει «μόνο την Εκκλησία» και καθόλου όλα τα υπόλοιπα. Να τα λέμε και αυτά!
Παρατηρείται επίσης το φαινόμενο ο ιερέας, ιδιαίτερα στην αρχή της ιερατικής του διακονίας, να είναι συνεχώς στην Εκκλησία και να έχει στην άκρη την παπαδιά. Θα μπορούσα να γράφω ώρες γι’ αυτό το θέμα, διότι είμαι μέσα στον χορό και όχι απ’ έξω.
Θέλω να τελειώσω αυτό το άρθρο απευθυνόμενος προς δύο κατευθύνσεις: Πρώτα προς την ενορία και το ποίμνιο. Να αγαπάτε την ιερατική οικογένεια και ιδιαίτερα τις παπαδιές μας. Αν είναι καλά η παπαδιά θα είναι κι ο παπάς και το αντίθετο. Ας μη μας ενδιαφέρει πού πάνε βόλτα, γιατί πήγαν στη θάλασσα ή στην τάδε εκδήλωση. Πέρα από το ιερατικό σχήμα ας αγαπούμε την ιερατική οικογένεια γι’ αυτό που είναι και ας είμαστε δίπλα τους όσο μπορούμε.
Τέλος προς τους αδερφούς ιερείς: Αγαπητοί μου παπάδες, και 24ωρες να είστε μέσα στον ναό ο κόσμος πάντα θα έχει απαιτήσεις και θα ζητάει ακόμα περισσότερα. Ποτέ το ποίμνιο δεν θα είναι ευχαριστημένο. Πάντα θα έχει μια σκληρή κουβέντα, γιατί ο παπάς δεν κάνει περισσότερα. Ας προσέξουμε τις συζύγους μας, και όσοι έχουν και τα παιδάκια τους. Ας βάλουμε όρια ώστε να μπορέσει να δημιουργηθεί ωφέλιμος χρόνος για τη γυναίκα και τα παιδιά. Χρόνος για χαλάρωση. Για παιχνίδι με τα παιδιά ή βόλτα με την παπαδιά μας. Ακόμα και σε αυτά είναι ο Χριστός. Ο Χριστός δεν είναι μόνο στις ακολουθίες ή μέσα στους Ναούς, αλλά βρίσκεται πανταχού παρών σε όλη μας τη ζωή. Μήπως τελικά αγωνιζόμενοι για τον Χριστό, στο τέλος τελικά Τον χάνουμε; Ας αναρωτηθούμε.
Θα αφήσω στο τέλος, να «μιλήσει» ο Άγιος Νεκτάριος για τον ζήλο χωρίς επίγνωση που πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα.
Ὁ χαρακτὴρ τοῦ μὴ κατ᾿ ἐπίγνωσιν ζηλωτοῦ - Πηγή: Ἁγ. Νεκταρίου, «τὸ Γνῶθι σαυτόν», σ. 179
Ὁ μὴ κατ᾿ ἐπίγνωσιν ζηλωτὴς κέκτηται μὲν ζῆλον ἀλλ᾿ οὐ κατ᾿ ἐπίγνωσιν, πλανᾶται ἐν ταῖς σκέψεσι καὶ ἐνεργείας αὐτοῦ καὶ ἐργαζόμενος δῆθεν ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ παραβαίνει τὸν νόμον τῆς πρὸς τὸν πλησίον ἀγάπης.
Ὁ μὴ κατ᾿ ἐπίγνωσιν ζηλωτὴς ἐν τῇ ζέσει τοῦ ζήλου αὐτοῦ πράττει τὰ ἐνάντια, πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Θείου νόμου καὶ πρὸς τὸ Θεῖον θέλημα.
Ὁ μὴ κατ᾿ ἐπίγνωσιν ζηλωτὴς διαπράττει τὸ κακόν, ὅπως ἐπέλθῃ τὸ ὑπ᾿ αὐτοῦ νοούμενον ἀγαθόν.
Ὁ ζῆλος τοῦ μὴ κατ᾿ ἐπίγνωσιν ζηλωτοῦ εἶναι πῦρ διαφθεῖρον, πῦρ καταναλίσκον· ἡ καταστροφὴ προπορεύεται αὐτοῦ καὶ ἡ ἐρήμωσις ἕπεται αὐτῷ.
Ὁ μὴ κατ᾿ ἐπίγνωσιν ζηλωτὴς εὔχεται τῷ Θεῷ νὰ ῥίψῃ πῦρ ἐξ οὐρανοῦ καὶ νὰ κατακαύσῃ πάντας τοὺς μὴ δεχομένους τὰς ἀρχὰς καὶ πεποιθήσεις αὐτοῦ.
Τὸν μὴ κατ᾿ ἐπίγνωσιν ζηλωτὴν χαρακτηρίζει μῖσος πρὸς τοὺς ἑτεροθρήσκους ἢ ἑτεροδόξους, ὁ φθόνος καὶ ὁ ἐπίμονος θυμός, ἡ ἐμπαθὴς ἀντίστασις πρὸς τὸ ἀληθὲς πνεῦμα τοῦ θείου νόμου, ἡ παράλογος ἐπιμονὴ ἐν τῇ ὑπερασπίσει τῶν ἰδίων φρονημάτων, ὁ παράφορος ζῆλος πρὸς κατίσχυσιν ἐν πᾶσιν, ἡ φιλοδοξία, ἡ φιλονικία, ἡ ἔρις, καὶ τὸ φιλοτάραχον.
Ὁ μὴ κατ᾿ ἐπίγνωσιν ζηλωτὴς εἶναι ἄνθρωπος ὀλέθριος.
π. Σπυρίδων Σκουτής – euxh .gr
euxh.gr - Θα μιλήσει κανείς για τις Πρεσβυτέρες ;

[toula]

Η μεγαλύτερη αρετή είναι η διάκριση. Η διάκριση είναι η ρίζα όλων των αρετών για να μπορέσουν να καρποφορήσουν.
Αν δεν έχεις διάκριση δεν έχεις τίποτα. Ακόμα και η αγάπη χωρίς διάκριση μπορεί να σκοτώσει, όπως και η νηστεία χωρίς διάκριση μπορεί να καταντήσει μια δαιμονική υπερηφάνεια. Πολλοί Χριστιανοί στις μέρες μας μιλάνε για κανόνες, για πνευματικά θέματα ύψιστης θεολογίας αλλά δυστυχώς το χάνουν όλο αυτό στην καθημερινή αποκάλυψη της πνευματικότητάς τους.
Λέμε ένα εκατομμύριο θεωρίες για το πώς θα μπορέσει να βγει κάποιος από τη θάλασσα ενώ πνίγεται, αλλά όταν έρθει η ώρα κανείς δεν πέφτει στο νερό. Κάθεται έξω με το πηδάλιο, ενώ ο άλλος φωνάζει, και του λέει τι να κάνει, μάλιστα με ύφος υπεροπτικό: «Εγώ δεν θα πνιγώ, εσύ ας πρόσεχες. Και που κάθομαι και σου λέω πως θα σωθείς και πολύ σου είναι».
«Τη θεωρία πολλοί αγάπησαν την πράξη ουδείς». Οι περισσότεροι αυτές τις μέρες μετά την εορτή του Σταυρού, αλλά και αύριο που λέμε το Ευαγγέλιο μετά την ύψωση θα πούνε με στόμφο ότι πρέπει να κουβαλήσουμε τον Σταυρό μας ενώ οι ίδιοι δεν έχουν κουβαλήσει ούτε οδοντογλυφίδα. Γιατί αυτό; Πολύ απλά διότι η πνευματική εργασία τους εξαντλείται σε κάποια μηνύματα στο viber και σε κάποιες πνευματικές δημοσιεύσεις στο tik-tok και στο facebook απλά για κάποια likes.
Δεν είναι εύκολο να κουβαλήσεις τον Σταυρό. Δεν είναι απλό, δεν είναι μια κουβέντα, μια πρόταση. Υπάρχουν άνθρωποι που κουβαλάνε Σταυρούς και δεν το ξέρει κανείς. Που υπομένουν, με αγάπη προσευχή και καρτερία. Δεν παραπονιούνται, απλά στέκουν, προσεύχονται και τα αφήνουν όλα στον Θεό. Δεν είναι εύκολη η άρση του Σταυρού, δεν είναι εύκολο να ακολουθήσεις τον Χριστό. Υπάρχουν και πολλοί και μιλούν για τον Σταυρό αλλά καθημερινά σταυρώνουν άλλους.
Ο Κύριος σε αυτό το κάλεσμα ελευθερίας «Όστις θέλει», μας καλεί να τον ακολουθήσουμε όπως είμαστε, σε όποια κατάσταση και αν βρισκόμαστε, με ό,τι έχει απομείνει. Σου λέει: «Έλα παιδί μου όπως είσαι, γνωρίζω τον δρόμο διότι εγώ είμαι η αλήθεια και η ζωή. Ακολούθησε με και τα πάντα θα αλλάξουν στη διαδρομή».
Σου λέει να απαρνηθείς τα πάντα. Δεν είναι εύκολο. Τουλάχιστον ακολούθησέ Τον. Σιγά-σιγά θα αφήνεις πράγματα στον δρόμο και ίσως βρεις το κουράγιο να ανέβεις στον Σταυρό. Ακόμα και αν δεν μπορέσεις να ανέβεις ολόκληρος ανέβασε ένα κομμάτι, τα υπόλοιπα θα τα αναλάβει ο Χριστός.
Πόσους μικρούς Σταυρούς αρνούμαστε;
Πόσες μικρές καθημερινές προκλήσεις έρχονται για να δείξουμε την αγάπη μας, την υπομονή μας, τη συγχώρεσή μας αλλά εμείς γυρνάμε το κεφάλι;
Το απόσταγμα στο Ευαγγέλιο μετά την ύψωση είναι το εξής: Να καταλάβεις ποιος είσαι εσύ, ποιος είναι ο Χριστός και ποιος είναι ο Σταυρός. Μετά, τι σε ωφελεί μέσα στην καθημερινότητά σου. Εκεί παίρνεις αποφάσεις. Το θέμα είναι να μην πετάξεις τον Σταυρό. Έστω και αν δεν μπορείς να ανέβεις, στάσου μπροστά και πες: «Κύριε, δεν μπορώ, δυσκολεύομαι. Δεν θεωρώ τον εαυτό μου άξιο», τη συνέχεια θα την αναλάβει Εκείνος.
Γι’ αυτό και η πρόσκληση: «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν», έχει τεράστια πνευματική σημασία. Αν θελήσεις πραγματικά να Τον ακολουθήσεις, να Τον εμπιστευτείς και να βαδίσεις στα δικά Του τα χνάρια, τότε και Σταυρό μπορείς να κουβαλήσεις και τον παλαιό σου εαυτό να αρνηθείς και ακόμα Άγιος να γίνεις.
Προσπάθησε να ακολουθήσεις ακόμα και με ένα μικρό κομματάκι της ζωή σου και της καρδιάς σου τον Χριστό. Αρκεί αυτό… κάτι μικρό, κάτι λίγο, κάτι ελάχιστο….και έχει ο Θεός.
π.Σπυρίδων Σκουτής – euxh .gr
euxh.gr - Διάκριση και Σταυρός . . .

[toula]

Το φαινόμενο των διαδικτυακών «ομολογιακών» κειμένων που διαστρεβλώνουν την Ορθόδοξη Παράδοση
Τα τελευταία χρόνια κυκλοφορούν ευρέως στο διαδίκτυο ανοικτές επιστολές, «ομολογιακά» κείμενα και δημόσιες παρεμβάσεις που απευθύνονται, πραγματικά ή υποθετικά, σε Ιεράρχες ή Ιερές Συνόδους. Τα κείμενα αυτά συχνά εμφανίζονται ως υπεράσπιση της Ορθόδοξης πίστης, της Ιεράς Παραδόσεως, των Αγίων Πατέρων και των Ιερών Κανόνων. Χρησιμοποιούν έντονη γλώσσα, επικαλούνται Αγίους, Οικουμενικές Συνόδους, Κανόνες και Βιβλικά παραθέματα, και παρουσιάζουν την Εκκλησιαστική Ιεραρχία ως δήθεν απομακρυσμένη από την αλήθεια της Εκκλησίας.
Η αγωνία για την πίστη δεν είναι κάτι κακό. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τους ομολογητές, τους μάρτυρες, τους Πατέρες και όλους όσοι αντιστάθηκαν στην αίρεση. Η Εκκλησία δεν ζητά από τον πιστό αδιαφορία απέναντι στην αλήθεια. Αντιθέτως, τον καλεί να έχει νήψη, διάκριση και πιστότητα στο Ευαγγέλιο. Όμως άλλο είναι ο άγιος ζήλος και άλλο ο ζηλωτισμός. Άλλο είναι η ομολογία της πίστεως και άλλο η καλλιέργεια καχυποψίας, οργής και σχισματικού φρονήματος. Ο Απόστολος Παύλος μιλά για ανθρώπους που έχουν «ζῆλον Θεοῦ, ἀλλ’ οὐ κατ’ ἐπίγνωσιν» (Ρωμ. 10:2). Αυτός είναι ο μεγάλος κίνδυνος: να χρησιμοποιείται η γλώσσα της πίστεως, αλλά να χάνεται το ήθος της Εκκλησίας.
Στη συνέχεια θα ασχοληθούμε με κάποιες προβληματικές απόψεις και θεωρίες που περιέχονται σε κείμενα που κυκλοφορούν ως δήθεν «ομολογιακές» παρεμβάσεις και τα οποία, ενώ φαίνεται να υπερασπίζονται την Ορθοδοξία, συχνά παρερμηνεύουν τη διδασκαλία, την Παράδοση και το Συνοδικό φρόνημα της Εκκλησίας.
Η Εκκλησία δεν ερμηνεύεται με όρους συνωμοσιολογίας
Σε τέτοια κείμενα συναντά κανείς συχνά εκφράσεις όπως: «η Εκκλησία βάλλεται από σκοτεινές δυνάμεις», «ξένα κέντρα κινούν τα νήματα», «οι κυβερνήσεις και οι θρησκείες ελέγχονται από δαιμονικές εξουσίες», «η ιεραρχία έγινε όργανο του συστήματος». Η Εκκλησία, βεβαίως, γνωρίζει ότι ο πνευματικός αγώνας είναι πραγματικός. Ο Απόστολος Παύλος γράφει ότι «οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα» (Εφ. 6:12). Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η θεολογία μπορεί να μετατραπεί σε συνωμοσιολογική ανάγνωση της ιστορίας.
Η Εκκλησία δεν σώζει τον άνθρωπο καλλιεργώντας φόβο, καχυποψία και γενικευμένη εχθρότητα. Τον σώζει οδηγώντας τον στη μετάνοια, στη Θεία Ευχαριστία, στην αγάπη, στην ταπείνωση και στη διάκριση. Η Παράδοση δεν μας διδάσκει να βλέπουμε παντού προδότες και εχθρούς, αλλά να διακρίνουμε το πνεύμα της αληθείας από το πνεύμα της πλάνης με εκκλησιαστικό νου.
Η Ορθόδοξη πίστη δεν αρνείται ότι υπάρχουν πειρασμοί, ιδεολογικές πιέσεις, εκκοσμίκευση και πνευματική σύγχυση. Όμως άλλο πράγμα είναι η νηφάλια θεολογική διάκριση και άλλο η κατασκευή ενός σχήματος όπου «ο πιστός λαός» εμφανίζεται πάντοτε προδομένος και «οι ποιμένες» εμφανίζονται σχεδόν συλλήβδην ως συνεργοί του κακού. Αυτή η λογική δεν είναι εκκλησιαστική και αγιοπνευματική. Είναι δαιμονική και διχαστική.
Η Εκκλησία δεν επινοεί την πίστη, αλλά έχει ζωντανό εκκλησιαστικό φρόνημα
Πολλά διαδικτυακά κείμενα υποστηρίζουν ότι «η Εκκλησία δεν έχει γνώμη δική της», ότι «δεν μπορεί να λέει ή να πράττει τίποτε διαφορετικό από όσα παρέλαβε» και ότι κάθε νέα ποιμαντική διατύπωση αποτελεί αλλοίωση της Παραδόσεως. Η θέση αυτή περιέχει μια αλήθεια, αλλά και ένα σοβαρό λάθος.
Η αλήθεια είναι ότι η Εκκλησία δεν κατασκευάζει την πίστη της. Δεν επινοεί δόγματα ανάλογα με τις κοινωνικές πιέσεις ή τις πολιτικές περιστάσεις. Η πίστη είναι «ἅπαξ παραδοθεῖσα τοῖς ἁγίοις» (Ιούδ. 3). Η Εκκλησία παραλαμβάνει, φυλάσσει και ομολογεί την Αποστολική αλήθεια και διδασκαλία.
Το λάθος βρίσκεται στο να παρουσιάζεται η Εκκλησία σαν ένας μηχανισμός που απλώς επαναλαμβάνει λέξεις του παρελθόντος χωρίς ζωντανή διάκριση. Η Εκκλησία έχει «νοῦν Χριστοῦ» (Α΄ Κορ. 2:16). Έχει συνοδικότητα. Έχει ποιμαντική ευθύνη. Έχει πείρα αγιότητας. Έχει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, που δεν καταργεί την Παράδοση, αλλά την καθιστά ζωντανή μέσα στην ιστορία.
Οι Οικουμενικές Σύνοδοι δεν αλλοίωσαν την πίστη όταν χρησιμοποίησαν θεολογικούς όρους ειλημμένους από την κοσμική φιλοσοφία της εποχής τους για να απαντήσουν στις αιρέσεις. Ο όρος «ὁμοούσιος», για παράδειγμα, δεν είναι αυτούσια Βιβλική φράση, αλλά Συνοδική διατύπωση που εκφράζει με ακρίβεια τη Βιβλική και Αποστολική αλήθεια για τον Υιό του Θεού. Η Εκκλησία, λοιπόν, δεν έχει αυθαίρετη «ιδιωτική γνώμη», έχει όμως αυθεντικό εκκλησιαστικό φρόνημα.
Η υπακοή δεν είναι δουλεία, αλλά εκκλησιαστική άσκηση
Ένα επαναλαμβανόμενο επιχείρημα σε τέτοια κείμενα είναι ότι οι Ιεράρχες ζητούν «αδιάκριτη υπακοή» και ότι οι πιστοί καλούνται να υποταχθούν σε μια μορφή «επισκοπολατρίας». Πράγματι, η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν διδάσκει τυφλή υπακοή σε άνθρωπο αντί του Χριστού. Κανένας επίσκοπος, πρεσβύτερος ή σύνοδος δεν μπορεί να κηρύττει «ἕτερον εὐαγγέλιον». Ο Απόστολος Παύλος είναι σαφής: «ἐὰν… εὐαγγελίζηται ὑμῖν παρ’ ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω» (Γαλ. 1:8).
Όμως η επίκληση αυτού του χωρίου δεν δικαιολογεί κάθε μορφή ανυπακοής. Άλλο πράγμα είναι η αντίσταση σε φανερή αίρεση και άλλο η απόρριψη κάθε ποιμαντικής ή διοικητικής αποφάσεως που δεν μας βρίσκει σύμφωνους. Η Κανονική Παράδοση γνωρίζει εξαιρετικές περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να υπάρξει διακοπή εκκλησιαστικής κοινωνίας με επίσκοπο, όταν εκείνος κηρύττει δημόσια και απροκάλυπτα καταδικασμένη αίρεση. Δεν δίνει όμως σε κάθε άτομο ή ομάδα το δικαίωμα να αυτοανακηρύσσεται τελικός κριτής της Εκκλησίας.
Η υπακοή στην Ορθοδοξία δεν είναι κατάργηση της συνείδησης. Είναι άσκηση ταπείνωσης μέσα στο Σώμα του Χριστού. Ο πιστός μπορεί να ρωτήσει, να εκφράσει αγωνία, να ζητήσει θεολογική διευκρίνιση, να διαφωνήσει με σεβασμό. Δεν μπορεί όμως να ονομάζει κάθε διαφωνία «προδοσία», κάθε ποιμαντική οικονομία «βλασφημία» και κάθε επίσκοπο που δεν συμμερίζεται τη δική του κρίση «Χριστομάχο».
Η οικονομία δεν είναι παρανομία
Σε ορισμένα διαδικτυακά κείμενα η εκκλησιαστική οικονομία παρουσιάζεται ως υποχώρηση, ως συμβιβασμός ή ακόμη και ως παρανομία. Αυτή η αντίληψη είναι ξένη προς την Ορθόδοξη Παράδοση. Η Εκκλησία γνωρίζει και την ακρίβεια και την οικονομία. Η ακρίβεια είναι η αυστηρή εφαρμογή του κανόνα. Η οικονομία είναι η ποιμαντική εφαρμογή της θεραπευτικής φροντίδας της Εκκλησίας για τη σωτηρία του ανθρώπου, χωρίς αλλοίωση του δόγματος.
Οι Ιεροί Κανόνες δεν είναι ψυχρό νομικό σύστημα. Είναι όρια θεραπείας. Σκοπός τους δεν είναι να συντρίψουν τον άνθρωπο, αλλά να τον επαναφέρουν στην κοινωνία με τον Θεό και με την Εκκλησία. Η εκκλησιαστική οικονομία δεν σημαίνει ότι όλα επιτρέπονται. Σημαίνει ότι η Εκκλησία, ως μητέρα, διακρίνει πώς θα εφαρμόσει την αλήθεια για τη σωτηρία του συγκεκριμένου ανθρώπου σε συγκεκριμένες συνθήκες.
Επομένως, όταν η Εκκλησία εφαρμόζει ποιμαντική οικονομία σε ζητήματα τάξεως, υποδοχής προσώπων, προσωρινών ρυθμίσεων ή εκτάκτων περιστάσεων, αυτό δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπει την Παράδοση. Η Παράδοση δεν είναι άκαμπτος τύπος αποκομμένος από την αγάπη. Είναι η ζωή του Αγίου Πνεύματος μέσα στο Σώμα του Χριστού.
Η κοινωνική ευθύνη και η αγάπη προς τον πλησίον είναι Ευαγγέλιο
Μια άλλη συνηθισμένη κατηγορία είναι ότι η Εκκλησία αντικατέστησε την πίστη με «κοινωνική ευθύνη», «αγάπη στον πλησίον» και «υπακοή σε κοσμικές οδηγίες». Εδώ η παρερμηνεία είναι ιδιαιτέρως σοβαρή, διότι παρουσιάζει βασικές Ευαγγελικές εντολές σαν να είναι ξένες προς την Ορθοδοξία.
Η αγάπη προς τον πλησίον δεν είναι νεωτερική ιδέα. Είναι εντολή του Χριστού: «Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν» (Ματθ. 22:39). Ο Απόστολος Παύλος γράφει ότι όλος ο νόμος ανακεφαλαιώνεται στο «ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν» (Γαλ. 5:14). Ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος είναι ακόμη αυστηρότερος: όποιος λέει ότι αγαπά τον Θεό και μισεί τον αδελφό του είναι ψεύτης (Α΄ Ιω. 4:20).
Άρα η μέριμνα για τον ασθενή, τον ηλικιωμένο, τον αδύναμο, τον άνθρωπο που κινδυνεύει, δεν είναι κοσμική υποχώρηση. Είναι χριστιανικό καθήκον. Η πίστη δεν μπορεί να γίνει πρόσχημα αδιαφορίας για τη ζωή του άλλου. Η αληθινή ομολογία δεν χωρίζει την αλήθεια από την αγάπη. Ο Απόστολος Παύλος μάς καλεί να είμαστε «ἀληθεύοντες ἐν ἀγάπῃ» (Εφ. 4:15). Αλήθεια χωρίς αγάπη γίνεται σκληρότητα. Αγάπη χωρίς αλήθεια γίνεται συναισθηματισμός. Η Ορθοδοξία κρατά και τα δύο.
Η Θεία Ευχαριστία δεν μολύνει, αλλά η ποιμαντική φροντίδα δεν είναι απιστία
Στα κείμενα αυτού του είδους συναντούμε συχνά τον ισχυρισμό ότι όποιος αποδέχεται πρακτικά μέτρα προφύλαξης γύρω από τη λατρευτική ζωή δήθεν πιστεύει στη «μολυσματικότητα των Μυστηρίων» ή αρνείται ότι η Θεία Κοινωνία είναι το αληθινό Σώμα και Αίμα του Χριστού.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία ομολογεί με απόλυτη σαφήνεια ότι η Θεία Ευχαριστία είναι το άχραντο Σώμα και το τίμιο Αίμα του Κυρίου. Δεν είναι σύμβολο. Δεν είναι κοινή τροφή. Είναι το Μυστήριο της ζωής, της ενότητας και της σωτηρίας. Ο πιστός προσέρχεται «μετὰ φόβου Θεοῦ, πίστεως καὶ ἀγάπης», όχι ως απλός συμμετέχων σε τελετή, αλλά ως μέλος του Σώματος του Χριστού.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι καταργούνται οι φυσικοί όροι της ανθρώπινης ζωής. Οι πιστοί αρρωσταίνουν. Οι άγιοι αρρώστησαν. Οι ιερείς αρρωσταίνουν. Οι ναοί καθαρίζονται. Τα άμφια πλένονται. Τα ιερά σκεύη φροντίζονται με ευλάβεια. Όλα αυτά δεν φανερώνουν απιστία, αλλά σεβασμό προς την ανθρώπινη φύση και προς την τάξη της Εκκλησίας.
Η μέριμνα για πρακτικές συνθήκες δεν πρέπει να συγχέεται με δογματική θέση περί των Μυστηρίων. Άλλο είναι να ομολογούμε ότι η Θεία Κοινωνία είναι ζωή και αφθαρσία, και άλλο να αρνούμαστε κάθε ποιμαντική πρόνοια για τον συνωστισμό, την ασθένεια, την ανθρώπινη αδυναμία ή τις ειδικές περιστάσεις. Η Εκκλησία δεν προδίδει το Μυστήριο όταν φροντίζει τον άνθρωπο. Το Μυστήριο υπάρχει για τη ζωή του ανθρώπου εν Χριστώ.
Ο διάλογος με τους ετεροδόξους δεν είναι αυτομάτως προδοσία
Ένα ακόμη συχνό μοτίβο είναι η απόλυτη καταδίκη κάθε διαχριστιανικού διαλόγου, κάθε θεολογικής συνάντησης ή κάθε δημόσιας επικοινωνίας με ετεροδόξους. Ορισμένα κείμενα παρουσιάζουν τον διάλογο ως ισοπέδωση της αλήθειας, ως αναγνώριση όλων των Ομολογιών ως ίσων ή ως εγκατάλειψη της Ορθόδοξης αυτοσυνειδησίας.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, όμως, δεν φοβάται τον διάλογο όταν αυτός γίνεται με σαφή ομολογία της πίστεως. Ο Χριστός συνομίλησε με τη Σαμαρείτισσα. Ο Απόστολος Παύλος μίλησε στον Άρειο Πάγο. Οι Πατέρες χρησιμοποίησαν τη γλώσσα της εποχής τους για να ομολογήσουν την αλήθεια του Ευαγγελίου. Ο διάλογος δεν είναι από μόνος του προδοσία. Μπορεί να γίνει πρόβλημα όταν χάνεται η Ορθόδοξη αυτοσυνειδησία, όταν συγχέεται η Εκκλησία με τις ετερόδοξες ομολογίες ή όταν η αλήθεια αντικαθίσταται από διπλωματικό συμβιβασμό. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε διάλογος είναι συγκρητισμός.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία ομολογεί ότι είναι η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία. Αυτή η ομολογία δεν καταργείται επειδή η Εκκλησία συνομιλεί με άλλους χριστιανούς. Αντιθέτως, ο σωστός διάλογος μπορεί να γίνει χώρος μαρτυρίας. Η Εκκλησία δεν συνομιλεί επειδή αμφιβάλλει για την πίστη της, αλλά επειδή καλείται να μαρτυρεί την αλήθεια «μετὰ πραΰτητος καὶ φόβου» (Α΄ Πέτρ. 3:15).
Η Σύνοδος της Κρήτης και η ανάγκη νηφάλιας θεολογικής κρίσης
Πολλά διαδικτυακά κείμενα συνδέουν τη σύγχρονη εκκλησιαστική κρίση με την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Κρήτης και την παρουσιάζουν ως δήθεν αφετηρία αλλοίωσης της Ορθόδοξης πίστης. Η συζήτηση γύρω από τη Σύνοδο της Κρήτης είναι θεμιτή. Μπορεί κανείς να έχει επιμέρους παρατηρήσεις, ενστάσεις ή θεολογικές ανησυχίες. Η Ορθοδοξία δεν απαγορεύει τη σοβαρή θεολογική κριτική. Όμως η κριτική πρέπει να είναι ακριβής και όχι συνθηματολογική.
Το να λέγεται γενικά ότι «η Σύνοδος αναγνώρισε μυστήρια στους αιρετικούς» ή ότι «εξίσωσε την Ορθοδοξία με τις άλλες Ομολογίες» είναι υπεραπλούστευση. Η Ορθόδοξη Εκκλησία μπορεί να αναφέρεται στην ιστορική ύπαρξη άλλων χριστιανικών κοινοτήτων χωρίς να αποδέχεται ότι αυτές έχουν την πληρότητα της Εκκλησίας. Η χρήση ιστορικών ονομασιών δεν ταυτίζεται αυτομάτως με δογματική αναγνώριση εκκλησιαστικής πληρότητας.
Παράλληλα, η Ορθόδοξη Παράδοση γνωρίζει διαφορετικούς τρόπους υποδοχής ετεροδόξων, ανάλογα με την περίπτωση και με την απόφαση της Εκκλησίας. Αυτό δεν είναι νεωτερισμός. Είναι φανέρωση της διακρίσεως ανάμεσα στην ακρίβεια και την οικονομία. Η Εκκλησία δεν παραιτείται από την αλήθεια όταν θεραπεύει με διάκριση. Ούτε όμως μπορεί να χρησιμοποιείται η ακρίβεια ως όπλο για να καταργηθεί η μητρική φροντίδα της Εκκλησίας.
Οι άγιοι Πατέρες δεν δικαιώνουν τον σχισματικό ζήλο
Στα κείμενα αυτού του τύπου γίνεται συχνά επίκληση μεγάλων αγίων: του αγίου Μάρκου του Ευγενικού, του αγίου Μαξίμου του Ομολογητού, του αγίου Γρηγορίου Παλαμά, του αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας, του Μεγάλου Αθανασίου και άλλων. Η επίκληση των αγίων είναι θεμιτή όταν γίνεται με σεβασμό στην ιστορική και θεολογική αλήθεια. Γίνεται όμως προβληματική όταν χρησιμοποιείται για να νομιμοποιήσει σημερινές προσωπικές ή ομαδικές αντιδράσεις που δεν έχουν το ίδιο δογματικό βάρος.
Ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός αντιστάθηκε σε ψευδή ένωση που αφορούσε κεντρικά δογματικά ζητήματα, όπως το Filioque, το Παπικό πρωτείο και το καθαρτήριο πυρ. Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής αντιστάθηκε στον μονοθελητισμό, δηλαδή σε Χριστολογική αίρεση. Ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς υπερασπίστηκε την εμπειρία της θεώσεως και τη διάκριση ουσίας και ενεργειών του Θεού. Ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας πολέμησε τον Νεστοριανισμό, που τραυμάτιζε την ομολογία του ενός προσώπου του Χριστού.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις έχουμε σαφείς δογματικές αιρέσεις. Οι άγιοι δεν επαναστάτησαν επειδή διαφώνησαν με ένα διοικητικό μέτρο, μια πρακτική απόφαση ή μια ποιμαντική οικονομία. Αντιστάθηκαν όταν αλλοιωνόταν η πίστη στον Χριστό, στην Αγία Τριάδα και στη σωτηρία του ανθρώπου.
Επίσης, οι άγιοι δεν είχαν ήθος οργισμένου αντάρτη. Δεν καλούσαν τον λαό να στραφεί με απειλές εναντίον της Εκκλησίας. Δεν μετέτρεπαν την ομολογία σε φανατισμό. Ομολογούσαν με θεολογία, προσευχή, πόνο, ταπείνωση, υπομονή και διάθεση μαρτυρίου. Η επίκληση των αγίων για να στηριχθεί η εμπάθεια είναι κατάχρηση και σπίλωση της μνήμης τους.
Το «μη κρίνετε» και το «ανάθεμα» δεν είναι όπλα εμπαθούς καταδίκης
Πολλά τέτοια κείμενα χρησιμοποιούν Βιβλικά και Πατερικά χωρία για να δικαιολογήσουν την αυστηρή κρίση εναντίον κληρικών, επισκόπων ή συνοδικών αποφάσεων. Ασφαλώς, η Εκκλησία δεν ταυτίζει τη διάκριση με την κατάκριση. Δεν είναι αμαρτία να διακρίνει κανείς την αλήθεια από την πλάνη. Αν ίσχυε αυτό, δεν θα υπήρχαν Οικουμενικές Σύνοδοι, Πατέρες και Ομολογητές.
Όμως άλλο είναι η διάκριση της πίστεως και άλλο η εμπαθής καταδίκη προσώπων. Ο Χριστός είπε «μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε» (Ματθ. 7:1), όχι για να καταργήσει την αλήθεια, αλλά για να θεραπεύσει την υπερηφάνεια του ανθρώπου που τοποθετεί τον εαυτό του στη θέση του τελικού δικαστή. Η εκκλησιαστική κρίση γίνεται με ταπείνωση, γνώση, προσευχή, ευθύνη και συνοδικότητα. Δεν γίνεται με ύβρεις, απειλές και γενικεύσεις.
Το ίδιο ισχύει και για το «ἀνάθεμα ἔστω» του Αποστόλου Παύλου. Το χωρίο αφορά την αλλοίωση του Ευαγγελίου, όχι κάθε εκκλησιαστική απόφαση με την οποία κάποιος διαφωνεί. Αν κάθε διαφωνία βαπτίζεται «άλλο Ευαγγέλιο», τότε η θεολογική κρίση χάνει το μέτρο της και μετατρέπεται σε εργαλείο ατομικής αυτοδικαίωσης.
Ο λαός του Θεού δεν είναι αντίπαλος της Ιεραρχίας
Συχνά τίθεται το ερώτημα: «Τι είναι η Εκκλησία; Είναι μόνο οι επίσκοποι και οι κληρικοί; Δεν είναι και ο λαός;» Η απάντηση της Ορθοδοξίας είναι σαφής: η Εκκλησία δεν είναι μόνο η Ιεραρχία, αλλά ούτε και ο λαός αποκομμένος από την Ιεραρχία. Η Εκκλησία είναι το Σώμα του Χριστού, το Ευχαριστιακό πλήρωμα: επίσκοπος, πρεσβύτεροι, διάκονοι, μοναχοί και λαϊκοί, όλοι ενωμένοι στην ίδια πίστη και στο ίδιο Ποτήριο.
Ο επίσκοπος δεν είναι κοσμικός άρχοντας ούτε απλός διοικητής. Είναι ο προεστώς της Ευχαριστιακής συνάξεως και σημείο ενότητας της τοπικής Εκκλησίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αλάθητος. Σημαίνει όμως ότι η ενότητα με τον επίσκοπο δεν είναι δευτερεύον ζήτημα. Η αρχαία Εκκλησία είχε βαθιά συνείδηση ότι η αποκοπή από την Κανονική Ευχαριστιακή Σύναξη είναι πνευματικά επικίνδυνη.
Από την άλλη, ο λαός δεν είναι άφωνη μάζα. Ο λαός του Θεού φυλάσσει την πίστη, αναγνωρίζει την αγιότητα, λέει το «Ἀμήν», συμμετέχει στη ζωή της Εκκλησίας και μπορεί να εκφράζει αγωνία όταν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος αλλοίωσης της πίστης. Όμως αυτή η συμμετοχή δεν σημαίνει ότι κάθε ομάδα πιστών μπορεί να αυτοανακηρύσσεται «η αληθινή Εκκλησία» απέναντι στο συνοδικό σώμα.
Η Εκκλησία δεν σώζεται με πόλεμο λαού εναντίον Ιεραρχίας. Σώζεται ως Σώμα Χριστού, μέσα στην αλήθεια, τη μετάνοια, τη συνοδικότητα και την Ευχαριστιακή ενότητα.
Η απειλητική γλώσσα δεν είναι ομολογία Χριστού
Ιδιαιτέρως ανησυχητική είναι η ρητορική ορισμένων κειμένων που μιλούν για «οργή του λαού», για «στρατό αποφασισμένων πιστών», για «τιμωρία προδοτών» ή για εκτόνωση της αγανάκτησης πάνω σε εκκλησιαστικά πρόσωπα. Ακόμη και αν τέτοιες φράσεις λέγονται μεταφορικά, δεν έχουν θέση στον λόγο της Εκκλησίας.
Η ομολογία της πίστεως μπορεί να είναι αυστηρή, αλλά δεν μπορεί να είναι απειλητική. Μπορεί να ελέγχει, αλλά δεν μπορεί να εκδικείται. Μπορεί να λέει την αλήθεια, αλλά δεν μπορεί να υποκινεί μίσος. Ο Χριστός είπε στον Πέτρο: «ἀπόστρεψόν σου τὴν μάχαιραν» (Ματθ. 26:52). Ο άγιος Ιάκωβος γράφει ότι «ὀργὴ ἀνδρὸς δικαιοσύνην Θεοῦ οὐ κατεργάζεται» (Ιακ. 1:20). Ο Απόστολος Παύλος ζητά ο λόγος των χριστιανών να είναι «ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος» (Κολ. 4:6).
Η Ορθόδοξη ομολογία είναι σταυρική, όχι εκδικητική. Ο ομολογητής δεν ζητά να συντρίψει τον άλλον. Είναι έτοιμος να υπομείνει ο ίδιος για την αλήθεια. Αυτό είναι το ήθος των μαρτύρων. Όπου κυριαρχεί η απειλή, η εμπάθεια και η επιθετικότητα, εκεί ο λόγος μπορεί να χρησιμοποιεί ορθόδοξες λέξεις, αλλά δεν έχει ορθόδοξο πνεύμα.
Η πατρίδα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την καθολικότητα της Εκκλησίας
Σε αρκετά κείμενα η Ορθοδοξία συνδέεται με τρόπο απόλυτο με την εθνική ταυτότητα, σαν να είναι η Εκκλησία θρησκευτική έκφραση ενός έθνους ή εργαλείο υπεράσπισης μιας πολιτικής αντίληψης περί πατρίδας. Η αγάπη για την πατρίδα μπορεί να είναι ευλογημένη όταν είναι ταπεινή, ευχαριστιακή και απαλλαγμένη από μίσος. Η Εκκλησία τίμησε λαούς, γλώσσες και πολιτισμούς. Δεν καταργεί την ιστορική μνήμη ούτε περιφρονεί τις θυσίες των ανθρώπων.
Όμως η Εκκλησία είναι Καθολική. Δεν ταυτίζεται με κανένα έθνος, καμία ιδεολογία, κανένα πολιτικό στρατόπεδο. Στον Χριστό «οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην» (Γαλ. 3:28). Αυτό δεν σημαίνει ότι οι λαοί χάνουν την ταυτότητά τους, αλλά ότι η σωτηρία δεν θεμελιώνεται στην εθνική καταγωγή. Η Εκκλησία αγκαλιάζει τον άνθρωπο ως εικόνα Θεού, όχι ως μέλος ενός ιδεολογικού μετώπου.
Όταν η πίστη μετατρέπεται σε ένδυμα πολιτικής ή εθνικής οργής, χάνει το καθολικό της ήθος. Η Ορθοδοξία δεν είναι σύνθημα ταυτότητας. Είναι ζωή εν Χριστώ.
Ποια είναι η αλήθεια της Ορθόδοξης Παραδόσεως;
Απέναντι στις διαστρεβλώσεις που εμφανίζονται σε πολλά διαδικτυακά «ομολογιακά» κείμενα, η αλήθεια της Ορθόδοξης Παραδόσεως μπορεί να συνοψιστεί στα εξής:
Η Εκκλησία είναι το Σώμα του Χριστού. Δεν είναι άθροισμα ατομικών γνωμών ούτε πεδίο ιδεολογικών συγκρούσεων. Ζει μέσα στην ιστορία με Συνοδικότητα, Μυστήρια, Παράδοση και ποιμαντική διάκριση.
Η πίστη δεν αλλάζει. Η Εκκλησία δεν επινοεί νέο Ευαγγέλιο. Όμως η ποιμαντική εφαρμογή της πίστης χρειάζεται διάκριση. Η οικονομία δεν είναι προδοσία όταν δεν αλλοιώνει το δόγμα.
Η Θεία Ευχαριστία είναι το αληθινό Σώμα και Αίμα του Χριστού. Η φροντίδα για τον άνθρωπο, την υγεία, την ασθένεια και τις πρακτικές συνθήκες της λατρευτικής ζωής δεν σημαίνει άρνηση του Μυστηρίου.
Ο διάλογος με ετεροδόξους δεν είναι από μόνος του προδοσία. Γίνεται προβληματικός όταν οδηγεί σε συγκρητισμό ή αποσιώπηση της Ορθόδοξης αλήθειας. Όταν όμως γίνεται με καθαρή ομολογία, μπορεί να είναι μαρτυρία.
Οι άγιοι Πατέρες δεν είναι συνθήματα για να πολεμούμε την Εκκλησία. Είναι οδηγοί μετανοίας, αλήθειας, ταπείνωσης και ενότητας.
Η αντίσταση στην αίρεση είναι ιερό καθήκον όταν υπάρχει πραγματική αίρεση. Δεν είναι όμως Ορθόδοξο να ονομάζουμε αίρεση κάθε ποιμαντική απόφαση, κάθε διοικητική ρύθμιση ή κάθε πράξη με την οποία διαφωνούμε.
Η ομολογία χωρίς αγάπη γίνεται ιδεολογία. Η αγάπη χωρίς αλήθεια γίνεται κενός συναισθηματισμός. Η Ορθοδοξία είναι η ενότητα αλήθειας και αγάπης.
***
π. Νεκτάριος Τσίλης

[toula]

Τον βίο της Αγίας Σοφίας και των τριών θυγατέρων της πρέπει να δωρίζεται σε κάθε νέα μητέρα. Μια Αγία που την ενδιέφερε να μην αρνηθούνε οι κόρες της τον Χριστό ακόμα και μπροστά στα βασανιστήρια και τον θάνατο.
Αν παρατηρήσουμε θα δούμε ότι στην ουσία στον Χριστό ευχόμαστε ότι πρότειναν οι αυτοκράτορες και οι βασανιστές στους μάρτυρες. Καλή ζωή, δουλειές, χρήματα, παντρειά. Απλά να αρνηθείς τον Χριστό και όλα θα έιναι τέλεια στη ζωή σου. Σου δίνουμε ό,τι θέλεις απλά προσκύνησε τα είδωλα και αρνήσου τον Χριστό.
Έχουν πνευματικές αγωνίες οι σημερινοί γονείς ; Να είναι τα παιδιά τους με τον Χριστό και να μην τον αρνηθούν ακόμα και αν η πρόταση είναι όλα τα πλούτη του κόσμου ;
Αξίζουν τελικά αυτά τα λίγα χρόνια της ζωή μας να τα περπατήσουμε χωρίς χάρη Θεού απλά επιφανειακά και ματαιόδοξα;
Τι θέλουμε τελικά για τα παιδιά μας ; Μια απλά καλή ζωή μέχρι τον τάφο; ή μια αιώνια ζωή στη Βασιλεία των Ουρανών;
Δεν ξέρω αν υπάρχουν τέτοιες μητέρες σήμερα, εύχομαι απο καρδιάς να υπάρχουν.
Ας διαβάσουμε προσεκτικά τα υπέροχα λόγια αυτής της Αγίας Μάνας.. :
Αφού τελείωσε η πρώτη αυτή εξέταση, προκειμένου να σκεφθεί το επόμενο βήμα του, ο δικαστής παρέδωσε τις τρείς θυγατέρες στη συγκλητική Παλλαδία για να τις κρατήσει στο σπίτι της, ώστε μετά από τρείς ημέρες να οδηγηθούν ενώπιόν του για να τις ανακρίνει. Έτσι η μητέρα τους Σοφία βρήκε την ευκαιρία και τον χρόνο να απευθύνει στις κόρες της τις απαραίτητες παραινέσεις, λέγοντας τα εξής:
«Εγώ, παιδιά μου αγαπημένα, ως μητέρα που σας έφερα στον κόσμο, σας ανέθρεψα εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Επειδή λοιπόν οι περιστάσεις σας καλούν σε πνευματικούς αγώνες, δείξτε ποιά από σας είναι ο άξιος καρπός των λόγων μου. Τη δε αρετή, στην οποία εδώ και χρόνια έχετε ασκηθεί, ας μη την καταβάλει το κακό που προσωρινά θα εκδηλωθεί εναντίον σας. Ούτε η αδύναμη πλάνη να υπερισχύσει της χριστιανικής αλήθειας, που είναι από καθετί πιο ισχυρή. Δεν σας κρύβω, βέβαια, ότι η νεαρή ηλικία σας μου προκαλεί μικρό φόβο. Γι’ αυτό δείξτε προσοχή και μη δειλιάσετε μπροστά στην απειλή, αφού ακατάβλητη δύναμή σας θα έχετε τη συμμαχία του Χριστού μας. Κάνετε ώστε με τον αγώνα σας να σκιρτήσουν από χαρά τα γηρατειά μου. Κρατήστε ανυποχώρητη την ομολογία της πίστεως σας στον Κύριο, για να σας στεφανώσει με τα ίδια τα χέρια του. Και τότε θα είστε για πάντα μαζί του, θα απολαμβάνετε την άφθαρτη και αιώνια χαρά και θα είστε μαζί με τους αγγέλους και όλους τους αγίους του. Άλλωστε, γνώρισμα των συνετών είναι να θυσιάζουν τα μικρά για τα μεγάλα, τα ασταθή για τα διαρκή, τα πρόσκαιρα για τα αιώνια. Διότι το πιο πολύτιμο πράγμα είναι το να εξαγοράσει ο άνθρωπος με το αίμα του μαρτυρίου του, που θα χύσει υπέρ του Χριστού, την ουράνια βασιλεία του».
Χρόνια πολλά και ευλογημένα σε όλους . .
π. Σπυρίδων Σκουτής - euxh .gr

[toula]

O μεγαλύτερος φόβος των σημερινών ανθρώπων είναι μήπως δεν βρεί ανταπόκριση η αγάπη που δίνουν.
Το αποτέλεσμα είναι να ζούμε σε ένα φόβο , σε ένα κελί αιχμάλωτοι. Παντού φοβίες: Μην δοθώ και πονέσω, μην αγαπήσω και δεν βρω ανταπόκριση, μην δώσω πολλά και απογοητευτώ, να κρατάω και λίγα μπόσικα για να φυλάγομαι και άλλα πολλά που ακούμε από τον σημερινό άνθρωπο αλλά και με αυτές τις πρακτικές δυστυχώς μεγαλώνουμε και τα παιδιά μας.
Φτάνουμε στο σημείο ο σημερινός άνθρωπος να είναι πνευματικά και συναισθηματικά ακρωτηριασμένος από τις φοβίες που σαν ψαλίδια του έκοψαν τις εσωτερικές συνδέσεις της ψυχής. Οπότε βασιλεύει ο ναρκισσισμός. Δηλαδή να περνάω καλά , να μην παλέψω, να μην έχω προβλήματα, να μην δυσκολευτώ. Να περάσω μια ωραία ζωή και φυσικά να με δεχτεί και ο Χριστός στον παράδεισο διότι δεν σκότωσα και κανέναν !. Όλη αυτή η θεώρηση είναι μια πλάνη φοβερή , διότι ο θάνατος παραμονεύει και είναι ένας σταθμός και επεισόδιο της ζωής που μόνο με πνευματικές νίκες μπορούμε να το περάσουμε ώστε να εισέλθουμε στην Βασιλεία των ουρανών.
Αυτή η ζωή δεν λογίζεται χωρίς πόνο πρέπει να το πάρουμε απόφαση. Χωρίς δυσκολίες και προβλήματα. Καμία σχέση δεν μπορεί να φτάσει στο ουρανό αν δεν περάσει από το καμίνι τον πόνο του σταυρού και της θυσίας για τον άλλον ώστε να έρθει η Ανάσταση. Δυστυχώς η ζωή κινείται στην φθορά, η οδύνη απλώνεται παντού, ο πόνος είναι στοιχείο φυσικότητάς και αρμονίας έτσι όπως είναι η πτωτική κατάστασή. Η ανάσταση σε όλες τις πτυχές της ζωής είναι πράξη πάλης και υπέρβασης που πρέπει να περάσει από τον σταυρό. Χωρίς σταυρό ανάσταση δεν υπάρχει. Με την βοήθεια του Κυρίου θα καταφέρουμε να ελευθερωθούμε απο την αιχμαλωσία του φόβου, εξάλλου «Όπου Θεός βούλεται νικάται φύσεως τάξις» οπότε θα έρθει και πάλι η αρμονία στην ζωή μας με την δική του δύναμη και την δική μας αποδοχή στο θέλημά Του.
Αν πάρουμε απόφαση και βαδίσουμε με φοβίες και προσδοκίες δεν θα αγαπήσουμε ποτέ πραγματικά όπως και δεν θα μπορέσουμε να αγαπηθούμε πραγματικά διότι ο άλλος θα αγαπήσει μια ψεύτικη σκιά του εαυτού μας αφού αυτό προβάλουμε για να μην πληγωθούμε.
Η Θέση του Ευαγγελίου είναι ξεκάθαρη. Οι μακαρισμοί μας προτρέπουν πως πρέπει να γίνουμε. Να δίνουμε, να αγαπούμε, να μην μας νοιάζουν προσδοκίες και ανταλλαγές, να ορμάμε στην θυσία, να κάνουμε υπομονή με κίνηση όμως προσευχής όχι με αναίσθητη ακινησία. Τότε θα μπορέσουμε να βρούμε πληρότητα σε αυτή την ζωή αλλά και να μπορέσουμε να ακολουθήσουμε το Χριστό ώστε να γίνουμε Ουρανοπολίτες.
Λέγει ο Χριστός στην επί του Όρους ομιλία του·
«Ακούσατε ότι έχει λεχθεί· μάτι για μάτι και δόντι για δόντι. Αλλά εγώ σας λέγω να μη αντισταθείτε στον πονηρό. Αλλά εάν κάποιος σε ραπίσει στη δεξιά σιαγόνι να στρέψεις σ’ αυτόν και το άλλο. Και σε κείνον, που θέλει να σε σύρει σε δικαστήριο και να πάρει το πουκάμισό σου, άφησέ του και το πανωφόρι. Κι αν κάποιος σε αγγαρεύσει ένα μίλι, πήγαινε μαζί του δύο. Σ’ αυτόν που σε ζητά, να δίνεις. Και σ’ αυτόν που θέλει να δανειστεί από σένα μην αρνηθείς.
»Ακούσατε ότι έχει λεχθεί· Ν’ αγαπάς τον πλησίον σου και να μισείς τον εχθρό σου. Αλλά εγώ σας λέγω, ν’ αγαπάτε τους εχθρούς σας, να ευλογείτε αυτούς που σας καταριώνται, να ευεργετείτε όσους σας μισούν, και να προσεύχεστε για όσους σας συμπεριφέρονται κακώς και σας διώκουν, για να γίνετε παιδιά του επουράνιου πατέρα σας, διότι ανατέλλει τον ήλιο του για κακούς και για καλούς και βρέχει για ευσεβείς και ασεβείς. Εάν δε αγαπήσετε όσους σας αγαπούν, ποιο μισθό θα έχετε; Δεν κάνουν το αυτό και οι τελώνες; Και εάν δείξετε στοργή στους φίλους σας μόνο, τι εξαιρετικό κάνετε. Δεν κάνουν έτσι και οι τελώνες; Να γίνετε λοιπόν τέλειοι, όπως ο πατέρας σας ο ουράνιος είναι τέλειος» (Ματθ. 5, 38-48).
Μην φοβάσαι άνθρωπε, ο μεγαλύτερος εχθρός είναι ο εαυτό σου. Πήγαινε στην αγκαλιά του Κυρίου εκείνος θα τα θεραπεύσει όλα. Eξάλλου ο ίδιος μας το είπε «Χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν» τι περιμένουμε λοιπόν ;
«Η τελεία αγάπη έξω βάλλει τον φόβον»
Φοβόμαστε λοιπόν διότι δεν έχουμε ακόμα την τέλεια αγάπη να δώσουμε γιατί είμαστε προσκολλημένοι στην λατρεία του εαυτού μας.
Ας ορμήσουμε λοιπόν στην μεγάλη έξοδο από το εγώ στο εμείς και θα βρούμε γιατρειά και σωτηρία.
π. Σπυρίδων Σκουτής - euxh .gr

[toula]

Σταυρός και αγάπη είναι έννοιες συνώνυμες και ταυτόσημες. Αν δεν Σταυρωθείς για τον άλλον δεν μπορείς πραγματικά να αγαπήσεις. Η πραγματική αγάπη δεν έχει ασφάλειες και δεδομένα, έχει ρίσκο, σταυρό και θάνατο για αυτό και “κοστίζει” ακριβά. Σ’ αγαπώ σημαίνει είμαι έτοιμος να πεθάνω για σένα.
Ο δρόμος της Αγιότητος , ο δρόμος της Σταυρικής αγάπης δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Καρφιά και αγκάθια η πορεία, αλλά Ανάσταση στον προορισμό.
Όταν στην πορεία της ζωής σου, σου έρθει Σταυρός μην τον κόψεις, ανέβα. Είναι ευκαιρία για θεραπεία και Ανάσταση.
Αυτό που πονάει όταν ανεβαίνεις στον Σταυρό δεν είναι το σώμα ούτε η ψυχή είναι το “ΕΓΩ” που σαν σπόρος μπαίνει στο χώμα και πεθαίνει και γεννιέται το τριαντάφυλλο της αγάπης και της αγιότητος. Τέτοιο λουλούδι ήταν και ο εκ δεξιών ληστής.
Aλλά ποιός μπορεί να μιλήσει για τον Σταυρό; Δεν είναι θεωρία αλλά εμπειρία. Σιωπάς και ανεβαίνεις. Σταυρός δεν είναι να μου πάρει ο Θεός τον πόνο αλλά να με βοηθήσει να τον περάσω πνευματικά καρποφόρα.
Ο Σταυρός δεν είναι για τους βολεμένους αλλά για τους ερωτευμένους...
Μια ζωή ένας Σταυρός δρόμος, μια αγκαλιά για τον άνθρωπο και ένα άλμα για τον Ουρανό.
π.Σπυρίδων Σκουτής - euxh.gr

[toula]

Στην Εκκλησία δεν ερχόμαστε για να λύσουμε τα προβλήματα μας , αλλά για να πάρουμε την ευθύνη και να τα κουβαλήσουμε σταυρικά. Τότε το πρόβλημα, αυτή η άρση του σταυρού δεν θα γίνει η καταστροφή μας αλλά η θεραπεία και η μεταμόρφωση μας. Ας δούμε τον πόνο, τον πρόβλημα και τον πειρασμό ως μια υπαρξιακή κρίση ευκαιρίας και δοκιμασίας για να ανακαλύψουμε περισσότερο σε βάθος τον εαυτό μας και μέσα εκεί τον Αναστημένο Χριστό.
Ας αγκαλιάσουμε το πρόβλημα και τον πόνο πάντα με τη Χάρι του Θεού και τότε το μαρτύριο δεν θα είναι για τον Άδη αλλά για τη Βασιλεία των Ουρανών.
π.Σπυρίδων Σκουτής – euxh. gr

[toula]

Προσερχόμαστε στην εξομολόγηση αλλά δυστυχώς σπάνια μας απασχολεί η σχέση μας με τον Χριστό. Πάμε στον πνευματικό και ζητάμε μια, γρήγορη μάλιστα, λύση σε όσα μας απασχολούν.
Για αμαρτίες, λάθη, αστοχίες, κλπ ούτε λόγος. Θέλουμε απαντήσεις στο γιατί συνέβη σε μένα αυτό ή γιατί δεν μου κάνει τη χάρη ο Θεός σ’ εκείνο το θέμα. Πάμε στον παπά που δυστυχώς δεν τον βλέπουμε ως πνευματικό-εξομολόγο αλλά σαν μαγο που με μια ευχή θα μας λύσει τα προβλήματα, ενώ εμείς δεν θέλουμε να κουνήσουμε το μικρό μας δαχτυλάκι. Πολλές φορές θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε τον παπά σαν μπαμπούλα για άλλα μέλη της οικογένειάς μας : «Να σου φέρω το παιδί μου ή τον άντρα μου να του τα πεις ένα χεράκι;»
«Πάτερ μου με έχουν ματιάσει, θέλουν το κακό μου γιατί είμαι εξαιρετικός άνθρωπος, με πολεμάνε», «Πες μου τι να κάνω στο τάδε θέμα», «Να παντρευτώ τον τάδε; Πώς το βλέπεις;», «Πόσα παιδιά να κάνω; Πέντε είναι καλά ή περισσότερα για να έχω περισσότερη ευλογία και καλύτερη θέση στον Παράδεισο;», «Δεν θέλω την κοπέλα του γιου μου, δεν έχεις καμία ευχή για να διαλύσουμε τη σχέση ή θες καλύτερα να σου φέρω τον γιο μου εδώ να τον μαλώσεις;». Για να μην μιλήσουμε για ιατρικά σοβαρά θέματα: «Μου λέει ο γιατρός να κάνω ακρωτηριασμό. Να τον κάνω ή να αφήσω το πόδι έτσι και θα βοηθήσει ο Θεός;», «Τι να ψηφίσουμε; Δεν θα δώσετε πάτερ μου γραμμή για ψήφο;».
Πολλοί θέλουν προσευχή για υγεία. Πολύ ωραία! Θεμιτό και αναγκαίο. Τι να την κάνουμε την υγεία όμως έχουμε αναρωτηθεί; Για να μείνουμε οι ίδιοι ή για να αλλάξουμε και να ολοκληρώσουμε τη μετάνοιά μας; Δηλαδή τον παρακαλάμε απλά για να μας δώσει υγεία και να συνεχίσουμε τη μάταιη ζωή μας; Και μετά; Και στην αιωνιότητα; Τι γίνεται; Και η σχέση με τον Χριστό; Πού είναι; Πού την πάμε;
Μπορώ να γράφω μερόνυχτα για το τι συμβαίνει στην εξομολόγηση. Στις μέρες μας στα εξομολογητήρια συζητιούνται τα πάντα εκτός από προσευχή, νηστεία, Θεία Κοινωνία, μελέτη την καθημερινή συμπεριφορά μας κλπ.
Ο Χριστός ανύπαρκτος. Τον θέλουμε απλά για να ξεγλιστρήσουμε ή να ξεμπερδέψουμε από κάτι. Το «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» πάει δυστυχώς περίπατο.
Δεν θέλουμε να κουβαλήσουμε κανέναν Σταυρό, ψάχνουμε τρόπο να τον κόψουμε με μια καλή δικαιολογία. Ένα συνεχές βόλεμα, ακόμα και ο Εκκλησιασμός το πρωί, δυστυχώς μας φαίνεται βουνό.
Τώρα αν σε όλους αυτούς μιλήσεις για προσευχή, εκκλησιασμό, μετάνοια, άσκηση κλπ θα σε κοιτάνε περίεργα με ένα βλέμμα απογοήτευσης. Από την στιγμή που δεν διαβάζει ο παπάς μια ευχή για να ξεμπερδεύει η ζωή του άλλου και να γίνουν τα πράγματα όπως τα θέλει, ο παπάς απογοητεύει.
Σπάνια ο πνευματικός στην εξομολόγηση θα ακούσει τις εξής φράσεις: «Έχετε να μου προτείνετε πνευματικά βιβλία να μελετήσω;», «Να μου πείτε ποιες προσευχές να λέω μέσα στην ημέρα;» «Πότε και πώς να προσέρχομαι στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας;». Έχουμε τέτοια πνευματική δίψα άραγε ;
Ας δούμε το μυστήριο της Ιεράς Εξομολογήσεως γι’ αυτό που είναι, και τον Ιερέα επίσης.
Καλή μετάνοια σε όλους μας
π. Σπυρίδων Σκουτής – euxh .gr
euxh.gr - Θέλουμε να λύσουμε τα προβλήματά μας, τον Χριστό όμως Τον θέλουμε;

[toula]

"Όχι σε μένα τον αμαρτωλό. Στον Χριστό, στον Χριστό!"
Με πήγαν κάτι πνευματικοπαίδια μου στην Κρήτη και πήγα κι εγώ την Κυριακή στην εκκλησία.
Κάθισα σε μία γωνιά, έτσι μαζεμένος. Μετά από λίγο ήρθε μία γυναίκα να εκκλησιαστεί και άρχισε να φωνάζει:
-Τι τον θέλετε αυτόν τον παπά εδώ, διώξτε τον καλόγερο, δεν μπορώ.
Ο κόσμος δεν με είχε δει. Λίγοι με είδαν.
Εγώ άρχισα να προσεύχομαι.
Μα όσο εγώ προσευχόμουν, τόσο περισσότερο φώναζε αυτή.
Την έβγαλαν έξω, αλλά έλεγε πως τάχα θέλει να μπει μέσα για τη Λειτουργία και την άφησαν. Μόλις μπήκε, άρχισε πάλι να φωνάζει. Την κρατούσαν τέσσερις άντρες δυνατοί και πάλι δεν μπορούσαν να την κάνουν καλά.
Άρχισε να λέει διάφορες βρισιές για μένα και τους είπα να τη φέρουν εκεί μπροστά μου.
Όταν την έφεραν, εκεί να δεις πως έκανε...
Τη σταύρωσα και ησύχασε. Ήταν πολύ ταλαιπωρημένη. Δαιμόνιο είχε. Κατάλαβες;
Ξέρεις, δαιμόνιο ήταν και έφυγε.
Τελείωσε η Λειτουργία κι άρχισε ο κόσμος να έρχεται να μου φιλάει το χέρι.
Έπεσαν πάνω μου άλλος να με ακουμπήσει, άλλος πέταγε τη ζακέτα του πάνω μου, άλλος το μαντήλι του, άλλος έβαζε το χέρι του να με αγγίξει.
-Όχι σε μένα τον αμαρτωλό. Στον Χριστό, στον Χριστό!
Τους έλεγα κι έτρεχα γρήγορα να κρυφτώ, μα που να τους ξεφύγω... Να πάρει η ευχή, με νόμισαν για Άγιο. Βρε εμένα τον αμαρτωλό. Να πάρει η ευχή τι πάθαμε.
Ξέρεις τους αγαπώ τους Κρητικούς, είναι καλοί οι καημένοι. Και πολύ εργατικοί.
Και λένε ωραίες μαντινάδες.
Ακούεις, βρε τους ευλογημένους, να με νομίζουν για Άγιο. Τι πάθαμε να πάρει η ευχή..
Άγιος Πορφύριος ό Καυσοκαλυβίτης

[toula]

"Βοάς το «Κύριε Ιησού Χριστέ» και αναδίδεται η ευωδία του Αγίου Πνεύματος.."
Το όνομα του Ιησού, η νοερά προσευχή είναι, λέγουν οι άγιοι Πατέρες, μυροδοχείον.
Το ανοίγεις, το γέρνεις και χύνεται το μύρον, πληρούται ευοσμίας ο τόπος.
Βοάς το «Κύριε Ιησού Χριστέ» και αναδίδεται η ευωδία του Αγίου Πνεύματος, λαμβάνεις «αρραβώνα Θείου Πνεύματος».
Διότι «το άγιον Πνεύμα συμπάσχον ημίν επιφοιτά» και «προτρέπεται εις έρωτα πνευματικής προσευχής». Και, μάλιστα, προσεύχεται και αυτό, αντί δι’ ημάς που ξεχνούμεθα και αναλαμβάνει τα υστερήματά μας, τας ακαθαρσίας ημών, την πτωχείαν της υπάρξεώς μας. Διότι είμεθα έκαστος ναός του Θεού και όταν προσευχώμεθα γινόμεθα ιερουργοί του μεγάλου μυστηρίου.
Δι’ αυτό λέγει πολύ-πολύ όμορφα ένας Πατήρ της Εκκλησίας: «Πάρε ένα θυμιατό να θυμιάσης, διότι ο Χριστός είναι εδώ εις την καρδίαν σου, από την οποίαν ανατέλλει το “Κύριε Ιησού Χριστέ”». Και πάλιν αλλαχού λέγει. «όταν ακούωμεν κανένα θυμιατό να κτυπάη, ας ενθυμούμεθα ότι ναός είμεθα ημείς, και ας νιώθωμεν νοερώς ότι θυμιάζομεν τον Χριστόν, που είναι μέσα εις ημάς, και, έτσι, να προσκυνώμεν ταύτην την σκηνήν του Αγίου Πνεύματος»
Γέροντος Αιμιλιανού Σιμονωπετρίτου