Ψυχοφελή μηνύματα...

[toula]

"Μη φοβού! Εγώ είμι το Α και το Ω"
(Άποκάλ.1,8).
Τάδε έφη ο Κύριος Ιησούς Χριστός στον αγαπημένο μαθητή Του Ιωάννη κατά τη Θεία αποκάλυψη πού αυτός δέχθηκε στο νησί της Πάτμου.
Μη φοβού!
Τί να μη φοβάσαι;
Μη φοβάσαι τον ειδωλολατρικό διωγμό της Εκκλησίας.
Μη φοβάσαι τους βασανιστές πού καταδιώκουν πανταχόθεν τούς πιστούς Μου.
Μη φοβάσαι τους αυτοκράτορες πού εξαπολύουν διωγμούς εναντίον των χριστιανών.
Μη φοβάσαι τους πανίσχυρους τυράννους τού κόσμου τούτου, αυτούς πού χλευάζουν και λοιδορούν την ταπείνωσή Μου κατά τον θάνατό Μου επί του Σταυρού.
Μη φοβάσαι τους δαίμονες πού τυφλώνουν τούς ανθρώπους με διάφορα πάθη, γιά να μην μπορούν να δουν και να διακρίνουν την αλήθεια, πού Εγώ έφερα στον κόσμο.
Μη φοβάσαι τίποτα!
Πώς μπορώ, Κύριέ μου, να μη φοβάμαι;
Πώς να μη φοβόμαστε, όταν όλος ο κόσμος είναι οπλισμένος μέχρι τα δόντια και πάνοπλος πυκνώνει τις γραμμές του εναντίον μας, οι οποίοι είμαστε μικροί σε αριθμό και άοπλοι;
Μη φοβάσαι, διότι Εγώ είμι ο πρώτος και ο έσχατος, και ο ζων… το Άλφα και το Ωμέγα.
Όλες οι υπερδυνάμεις πού στρέφονται εναντίον σας, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας τυφώνας από τη, χώρα των νεκρών.
Όμως, Εγώ είμαι ο ζων … και ιδού ζων είμι εις τούς αιώνας… είμι ο ών και ο ην και ο Ερχόμενος (Άποκάλ. 1,18 και : ο προ των αιώνων και μετά τη, συντέλεια των αιώνων Θεός.
Εγώ είμι πριν από την αρχή των πάντων και μετά το τέλος όλης της κτίσεως.
Όλα τα κτίσματα είναι οριοθετημένα μέσα σε ένα χρονικό φάσμα, το οποίο έχω μετρήσει γιά κάθε κτιστό πλάσμα και έξω από αυτό δεν μπορούν να επεκταθούν.
Μη φοβάσαι, διότι εγενόμην νεκρός, και ιδού ζων είμι.
Μη φοβάσαι ούτε τον θάνατο!
Εγώ είμι πριν από τον θάνατο και μετά τον θάνατο.
Ο θάνατος είναι ο υπηρέτης μου κι εγώ επιτρέπω στον υπηρέτη μου να Με υπηρετεί στον κόσμο.
Παρέδωσα τον εαυτό Μου στον υπηρέτη Μου γιά τρεις μόνο ημέρες και μετά τον διέταξα να Με αφήσει και τώρα, ιδού, ζω!
Εγώ είμαι ο Δεσπότης του θανάτου και της ζωής ο Δεσπότης του χρόνου και της αιωνιότητας, ο παντοκράτωρ.
Μη φοβάσαι! Ιδού ζων είμι εις τούς αιώνας των αιώνων.
Είμαι ζωντανός γιά πάντα.
Εσύ επίσης θά είσαι μαζί Μου ζωντανός.
Αλλά και όλοι όσοι παραμένουν σ’ Εμένα πιστοί και δεν φοβούνται, αυτοί θά ζουν μαζί Μου!
Μη φοβού! Εγώ είμι το Α και το Ω (Άποκάλ.1,8).
Ω Κύριε, αιώνιε και αθάνατε, αυτά τα ιερά λόγια Σου ας αντηχούν στις ψυχές των πιστών δούλων Σου όποτε εγείρεται ένα κύμα διωγμού εναντίον της άγιας Εκκλησίας Σου, ώστε, ομοφρόνως στηριγμένοι στον βραχίονά Σου τον υψηλό, να μη φοβόμαστε.
Σοι πρέπει πάσα δόξα, τιμή και προσκύνησις εις τούς αιώνας των αιώνων!
Αμήν.
Ο Πρόλογος της Αχρίδος – Μάρτιος. Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς Εκδόσεις ΆΘως, 195
prologue.orthodox.cn/March21.htm

[toula]

Γεμίζοντας από την ευαγγελική διδασκαλία και προσπαθώντας να ζήσουμε σύμφωνα με αυτήν, πρέπει να έχουμε αγάπη και έλεος για την άθλια ανθρωπότητα των ημερών μας.
Προφανώς ποτέ δεν υπήρχαν άνθρωποι πιο δυστυχισμένοι από τους ανθρώπους των ημερών μας – έστω και με όλες τις εξωτερικές ευκολίες και ανέσεις πού η κοινωνία μας ,μας παρέχει.
Οι άνθρωποι υποφέρουν και πεθαίνουν από την έλλειψη Θεού – και μπορούμε να βοηθήσουμε προσφέροντάς τους τον Θεό.
Η αγάπη των πολλών έχει αληθινά ψυχρανθεί στις μέρες μας, αλλά ας μην παγώσουμε κι εμείς.
Εφόσον μας στέλνει ο Χριστός την χάρη Του και θερμαίνει τις καρδιές μας, δεν χρειάζεται να είμαστε ψυχροί.
π. Σεραφείμ Ρόουζ. Η ζωή και τα έργα του. Τόμος Γ’

[toula]

«Ἀφέντες ἅπαντα ἠκολούθησαν αὐτῷ»
Το σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα μας λέει πως οι ψαράδες της Γαλιλαίας συγκεκριμένα και πρακτικά απαρνήθηκαν τον εαυτό τους και τα δικά τους, ακολούθησαν το Χριστό και έγιναν μαθητές και απόστολοί Του.
Ο Κύριός μας βρισκόταν στην λίμνη Γεννησαρέτ και στην όχθη της είδε δύο πλοιάρια, των οποίων οι ψαράδες είχαν κατέβη και έπλεναν τα δίχτυα τους. Ο Κύριος ανέβηκε στο πλοιάριο του Σίμωνα και άρχισε να διδάσκει τον λαό. Μετά την μετάδοση του Λόγου, καλεί τον Σίμωνα να ρίξει τα δίχτυα στο νερό, αλλά εκείνος εκφράζει την απογοήτευσή του, καθώς, όσες φορές επεχείρησαν να ψαρέψουν εκείνη την ημέρα, οι κόποι τους απέβησαν άκαρποι. Ο Κύριος επέμεινε και η υπακοή του Σίμωνος επιβραβεύτηκε με πλήθος ιχθύων, τόσο πολύ, ώστε κινδύνευε να βυθιστεί το πλοιάριο. Η λογική τους γίνεται εμπόδιο. Η εμπειρία τους επαναστατεί. Πώς είναι δυνατόν να ρίξουν τα δίχτυα αφού ο ήλιος είναι πλέον ψηλά. Η κόπωση τους γογγύζει. Η αγρυπνία τους διαμαρτύρεται. Όλα αυτά και γνώση και λογική και εμπειρία και αγρυπνία και κόπωση και απογοήτευση τα θέτουν στο περιθώριο. Τα ξεπερνούν. Τα υπερβαίνουν.
Όταν είδε ο Πέτρος το πρωτοφανές αυτό και ανέλπιστο πλήθος των ψαριών, έπεσε στα γόνατα του Χριστού και είπε: Βγες από το πλοίο μου και φύγε από μένα, Κύριε, διότι είμαι άνθρωπος αμαρτωλός και δεν είμαι άξιος να Σ’ έχω στο πλοίο μου. Ο Κύριος όμως τον καθησύχασε και του είπε: Μη φοβάσαι. Από τώρα θα σαγηνεύεις ανθρώπους, τους οποίους με το κήρυγμά σου θα οδηγείς στη σωτηρία. Κατόπιν αφού όλοι μαζί οι ψαράδες επανέφεραν τα πλοία στη στεριά, άφησαν τα πάντα και Τον ακολούθησαν.
Συγκλονισμένος ο Απόστολος Πέτρος κατάλαβε μέσα στην ευλογία του θαύματος ότι δεν είχε μπροστά του ένα απλό άνθρωπο, αλλά ένα μοναδικό διδάσκαλο με θεϊκή δύναμη. Αισθανόμενος το μεγαλείο του δεν αντέχει να ατενίσει το πρόσωπο του Ιησού, αλλά συντετριμμένος κλίνει το γόνυ της ψυχής και του σώματος και Τον προσκυνά. Αισθάνεται την αμαρτωλότητά του και το μεγαλείο της αγιότητος του Διδασκάλου.
Καλούνται οι άνθρωποι της θάλασσας και της αλιείας να γίνουν οι συνεχιστές του αποστολικού έργου. Ο Χριστός τους καλεί να αξιοποιήσουν την αλιευτική εμπειρία τους, όχι τώρα για τα ψάρια, αλλά να γίνουν αλιείς με νέα και υψηλή αποστολή, να σαγηνεύουν ανθρώπους, «ἀπό τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν».
Πολύ χαρακτηριστικά, περιγράφει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τη διαφοροποίηση των αλιέων που γίνονται απόστολοι, λέγοντας ότι, οι ψαράδες βγάζουν τα ψάρια από το νερό και τα ψάρια αυτά νεκρώνονται. Οι Μαθητές όμως αλιεύουν τους ανθρώπους, όχι με το να τους βγάζουν από το νερό, αλλά βάζοντάς τους στο νερό, όχι για να νεκρωθούν, αλλά νεκρώνοντας τον παλαιό άνθρωπο, να εξέλθουν από τα βαπτισματικά ύδατα της κολυμβήθρας, ανανεωμένοι, αναγεννημένοι, ανακαινισμένοι, αγιασμένοι.
Ο Χριστός πριν τους καλέσει στη μαθητεία και στο αποστολικό έργο, τους δείχνει με θαύμα ότι, εκείνος που τελικά επευλογεί και χαριτώνει την εργασία και την αποστολή, είναι ο Ίδιος ο Θεός. Τα θαυμαστά γεγονότα, η σωτηρία του ανθρώπου δεν είναι ανθρώπινο επίτευγμα, είναι η Χάρις του Θεού. Ο άνθρωπος γίνεται το σκεύος μέσα από το οποίο επενεργεί ο Θεός.
Την πρόσκληση, που έκανε ο Χριστός στον Πέτρο και στους άλλους μαθητές, την απευθύνει και σε μας. Εκείνοι άφησαν τα πάντα και Τον ακολούθησαν. Εμείς τί πρέπει να κάνουμε; Τι να του προσφέρουμε; τί ζητάει από εμάς ο Χριστός;
Πρωτίστως ότι ζητάει δεν το ζητά για τον εαυτό Του. Είναι πάντοτε για το δικό μας καλό. Ζητάει να διαθέσουμε χρόνο για την προσευχή, τον εκκλησιασμό μας, την πνευματική μας καλλιέργεια μέσω του Μυστηρίου της Μετανοίας και Εξομολογήσεως. Να διαθέσουμε από τον χρόνο μας, από την ανάπαυσή μας ακόμη και από την διασκέδασή μας στην υπηρεσία και φροντίδα του πλησίον μας. Ζητάει να ανοίξουμε το πορτοφόλι μας και να προσφέρουμε από το υστέρημά μας, όπου υπάρχει ανάγκη. Τέλος, ζητάει να του δώσουμε το πιο πολύτιμο που έχουμε, την καρδιά μας, για να την καθαρίσει και να την αγιάσει, ώστε να γίνει το σώμα μας ναός του Αγίου Πνεύματος.
Αμήν.
Ιεροδιακόνου Ραφαήλ Μισιαούλη

[toula]

Ο Χριστός παρακολουθεί τον αγώνα μας και επεμβαίνει
(Λουκ. 5.1-11)
«Ἐπιστάτα, δι’ ὅλης τῆς νυκτός κοπιά­σαντες οὐδέν ἐπιάσαμεν».
Ἕνα περιστατικό ἀπό τή ζωή τῶν ἀπο­στόλων, τοῦ Πέτρου καί τοῦ Ἀνδρέου, τοῦ Ἰακώβου καί τοῦ Ἰωάννου, τῶν υἱῶν τοῦ Ζεβεδαίου, ἀφηγεῖται ὁ ἱερός εὐαγγε­λ­ιστής Λου­κᾶς στή σημερινή εὐαγγελική πε­ρικοπή. Ἕνα περιστατικό ἀπό τή ζωή τους ὡς ἁλιέων, πού ξεφεύγει ἀπό τά ὅρια τοῦ συνηθισμένου καί εἰσέρχεται στόν χῶ­ρο τοῦ θαύματος, τό ὁποῖο ἀποδεικνύει τή θεία προέλευση τοῦ Ἰησοῦ.
Μία ὁλόκληρη νύκτα κοπίαζαν μέ τά πλοῖα τους στή λίμνη τῆς Γεννησαρέτ οἱ τέσσερις ἁλιεῖς προσπαθώντας νά πιάσουν μερικά ψάρια. Ὅμως ὁ κόπος τους ἀπο­δεί­χθηκε μάταιος, καί ταλαιπωρημένοι ἐπέ­στρε­ψαν τό πρωί στήν παραλία. Κατέ­βη­καν ἀπό τά πλοῖα τους καί ἀπογοητευ­μένοι ἄρχισαν νά τακτοποιοῦν τά δίχτυα τους. Ἐκεῖ τούς συνάντησε ὁ Ἰησοῦς, τόν ὁποῖο δέν γνώριζαν καί πολύ καλά, γιατί πρόσφατα εἶχε ἀρχί­σει νά ἐμφανίζεται δη­μόσια καί νά κηρύσσει, πού τούς ζήτησε κάτι πολύ παράξενο. Τούς ζήτησε νά ρί­ξουν ξανά τά δίχτυα τους στή θάλασσα.
Ἀναμφίβολα ἡ προτροπή του θά ἤχησε περίεργα στά αὐτιά τους· ἕνας ξένος τούς ζητᾶ νά ὑποβληθοῦν καί πάλι στήν ἴδια τα­λαιπωρία μέ αὐτήν πού μόλις εἶχε τε­λειώσει, καί μάλιστα ἐντελῶς ἄσκοπα, ἐφό­σον αὐτήν τήν πρωινή ὥρα ἦταν βέ­βαιο ὅτι κάθε προσπά­θεια θά ἀπέβαινε ἄκαρπη. Γι’ αὐτό καί ἡ ἀντίδραση τοῦ Πέ­τρου εἶναι ἀπόλυτα δικαιολο­γη­μένη. «Ἐπι­στάτα, δι’ ὅλης τῆς νυκτός κοπιάσα­ν­τες οὐδέν ἐπιάσαμεν». Κύριε, ὁλόκλη­ρη τή νύκτα, πού οἱ συνθῆκες ἦταν κατάλ­λη­λες, κουραστήκαμε νά προσπαθοῦμε καί δέν πιάσαμε οὔτε ἕνα ψάρι καί τώρα ἐσύ πού δέν εἶσαι ψαράς μᾶς λές νά ξαναπρο­σπα­θή­σου­με;
«Ἐπιστάτα, δι’ ὅλης τῆς νυκτός κοπιά­σαντες οὐδέν ἐπιάσαμεν». Πόσο συνηθι­σμέ­νη μᾶς φαίνεται ἡ ἀντίρρηση τοῦ Πέ­τρου. Πόσες φορές δέν βρισκόμαστε καί ἐμεῖς σέ ἀνάλογη θέση μέ αὐτή στήν ὁ­ποία βρέθηκε ὁ ἁλιέας ἀπόστολος. Προ­σπα­θοῦμε, κοπιά­ζου­με, ἀγωνιζόμαστε ἀλ­λά δέν κατορθώνουμε τίποτε, ὄχι μόνο στίς καθημερινές μας προσπάθειες γιά τά ὑλικά καί τά ἐπίγεια θέματα, ἀλλά καί στά πνευματικά θέματα. Ἀγωνιζόμαστε, μο­χθοῦ­με, δοκιμάζουμε μερικές φορές πολ­λούς τρόπους καί ποικίλες μεθόδους, ἀλ­λά δέν βλέπουμε στόν ἑαυτό μας καμία πρό­οδο, καμία βελτίωση. Βλέπουμε πώς ἀπέχουμε ἀπό τόν στόχο μας, διαπιστώ­νου­με ὅτι δέν μποροῦμε νά νικήσουμε τίς ἀδυναμίες καί τά πάθη μας, παρατηροῦμε ὅτι δέν ἀποκτοῦμε καμία ἀρετή παρότι κάνουμε στή ζωή μας ὅ,τι εἶναι δυνατό. Καί τότε ἀπο­γοητευόμαστε καί ἐπιθυμοῦ­με καί ἐμεῖς νά σταματήσουμε τήν προ­σπά­­θεια καί τόν ἀγώνα, σάν τόν ἀπόστολο Πέτρο, πού τόν εἴδαμε νά μαζεύει τά δί­χτυα του. Καί ἴσως ἀπευθυνόμαστε καί ἐμεῖς στόν Χριστό νοερά καί ἐπαναλαμ­βά­νου­με τά λόγια τοῦ μαθητοῦ του. «Ἐπι­στά­τα, δι’ ὅλης τῆς νυκτός κοπιά­σαντες οὐδέν ἐπιάσαμεν». Ἔκανα τόσες προσπά­θειες, ἀγωνίστηκα, νήστευσα, προ­σευχή­θη­κα γιά νά γίνω σωστός μαθητής σου, συνεπές μέλος τῆς Ἐκκλησίας σου, ἀλλά δέν κατόρθωσα τίποτε. Μάταιος ὁ κόπος μου. Κουράστηκα, Κύριε.
Ἀνθρώπινη ἀδυναμία εἶναι, ἀδελφοί μου, ἡ ἀπογοήτευση, καί γι’ αὐτό ὁ Χρι­στός οὔτε τήν κατακρίνει οὔτε τήν κατα­δικάζει. Καί εἶναι φυσικό νά ἀπογοητευό­μαστε πολλές φορές ἀπό τά πενιχρά ἤ ἀνύπαρκτα ἀποτελέσματα πού ἔχει ὁ πνευ­ματικός μας ἀγώνας. Μέχρις ἐδῶ ὅμως. Αὐτό πού δέν θά πρέπει νά κάνουμε ποτέ εἶναι νά ἐγκαταλείπουμε τήν προ­σπά­θεια. Γιατί ἄν ἡ ἀπογοήτευση εἶναι στοι­χεῖο τῆς ἀνθρώπινης φύσεως, ἡ ὑπέρ­βασή της καί ἡ ὑπακοή στόν Χριστό εἶναι τό στοιχεῖο ἐκεῖνο πού μᾶς ἀνοίγει τήν ὁδό τῆς σωτηρίας μας, τήν ὁδό πού μᾶς ὁδηγεῖ στόν οὐρανό.
Καί ὁ Χριστός ἀρέσκεται, ἀδελφοί μου, σ’ αὐτές τίς ὑπερβάσεις. Ἄν ἔλεγε στόν Πέτρο ρίξε ἀπό τή δεξιά πλευρά τοῦ πλοί­ου τά δίχτυα σου καί θά πιάσεις ψάρια, ἐνῶ ὁ Πέτρος εἶχε ψαρέσει ἀρκετά ψάρια ὅλη τή νύκτα, ἡ παρέμβαση τοῦ Ἰησοῦ δέν θά εἶχε καμιά ἀξία. Τώρα ὅμως πού ὁ Πέ­τρος ἀποφασίζει νά ὑπακούσει στήν πα­ράξενη ἐντολή ἑνός ἀνθρώπου ἡ ὑπακοή του καί ἡ ἐπιμονή του ἐπιβραβεύονται· καί ταυτόχρονα ἀποδεικνύ­εται ποιός εἶ­ναι αὐτός πού ἔχει τόση δύναμη, ὥστε νά ἀποδεικνύεται ἐφικτό ὅ,τι λέει.
Τὀ ἴδιο συμβαίνει καί μέ μᾶς· ἄν οἱ καρ­ποί τῶν ἀγώνων καί τῶν προσπαθειῶν μας εὐοδωνόταν, τότε θά ἐμπιστευόμα­σταν σέ ἀπόλυτο βαθμό τόν ἑαυτό μας καί δέν θά δίναμε στόν Χριστό τήν ἀπαραί­τη­τη σημασία γιά τήν πνευματική μας πρόο­δο. Ὁ Χριστός ἀναμφίβολα δέν μᾶς ἀφή­νει μόνους στήν προσπάθειά μας. Παρα­κο­λουθεῖ τόν ἀγώνα μας καί ἐπεμβαίνει, ὅταν νομίζει ὅτι εἶναι ἀνάγκη. Ἀρκεῖ ἐ­μεῖς, ἀδελφοί μου, νά εἴμαστε ἕτοιμοι γιά νά ξεκινήσουμε ἀπό τήν ἀρχή τήν προσ­πάθειά μας. Ἀρκεῖ νά εἴμαστε ἕτοιμοι νά ἐπαναλάβουμε ὅπως καί ὁ Πέτρος. «Ναί, Κύριε, κουράστηκα ἀπό τόν ἀγώνα μου, ἀλλά ἀφοῦ τό λές ἐσύ, θά ξανα­προσπαθήσω. Ἐπί τῷ ρήματί σου χαλάσω τό δίκτυον». Καί τότε νά εἴμαστε βέβαιοι ὅτι ὁ Θεός θά ἀνταμείψει τήν τόλμη μας, ἀλλά καί τήν ἐμπιστοσύνη μας σέ Ἐκεῖνον καί θά μᾶς εὐλογήσει ὥστε ἀποδώσουν οἱ κόπ­οι καί οἱ προσπάθειές μας πολλούς καρπούς.
Μητροπολίτης Βεροίας κ. Παντελεήμων

[toula]

Η υπακοή στο θέλημα του Κυρίου
Στη σημερινή ευαγγελική περικοπή βλέπουμε την κλήση, το κάλεσμα, από τον Ιησού προς τους τρεις μαθητές του, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, ψαράδες τότε άγνωστοι της Ιουδαίας, στη λίμνη της Γεννησαρέτ. Ο Ιησούς χρησιμοποιεί το πλοίο του Πέτρου και το κάνει άμβωνα, για να κηρύξει στο λαό. Όπου εισέρχεται ο Χριστός στη ζωή μας, τα πάντα γίνονται άμβωνες που ομολογούν τη θεότητά Του, την παντοδυναμία Του και την ειρήνη Του.
Οι ψαράδες μετά από κοπιαστική εργασία το βράδυ χωρίς αποτέλεσμα, χωρίς να βρουν ψάρια, έρχεται ο Χριστός και τους παροτρύνει να τα ξαναρίξουν. Τους μιλά με βεβαιότητα και σιγουριά. Όμως αυτοί είναι κάπως διστακτικοί «ἐπιστάτα, δι᾿ ὅλης τῆς νυκτὸς κοπιάσαντες οὐδὲν ἐλάβομεν[1]». Η λογική τους, τους εμποδίζει, η κούραση από το βράδυ δεν τους αφήνει να εισακούσουν στο λόγο του Κυρίου. Όμως αυτοί με εμπιστοσύνη στο Θεό, υπακούν και ρίχνουν πάλι τα δίκτυα «ἐπὶ δὲ τῷ ῥήματί σου χαλάσω τὸ δίκτυον[2]». Εκτελώντας, λοιπόν, το πρόσταγμα του Κυρίου, ψάρεψαν τόσα πολλά ψάρια που άρχισε το δίχτυο να σχίζεται. Μεγάλη η ποσότητα των ψαριών. Τα τοποθέτησαν μέσα στα πλοιάρια με αποτέλεσμα να αρχίσουν τα πλοιάρια να βυθίζονται. Μετά την υπακοή, ήλθε η βράβευση. Ο Πέτρος κυριεύθηκε από έκπληξη και απορία «θάμβος γὰρ περιέσχεν αὐτὸν καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ ἐπὶ τῇ ἄγρᾳ τῶν ἰχθύων ᾗ συνέλαβον[3]» και έπεσε στα γόνατα του Κυρίου και τον παρακάλεσε όπως εξέλθει από το πλοιάριο, γιατί θεωρούσε τον εαυτό του αμαρτωλό ενώπιον του Κυρίου.
Ο Πέτρος αναγνώρισε ότι ο Χριστός δεν ήταν ένας απλός προφήτης, αλλά ο ίδιος ο Κύριος, «ὁ ἐτάζων καρδίας καὶ νεφρούς[4]». Διήλθεν εις εαυτόν ο Πέτρος, όπου κατάλαβε την αμαρτωλότητά του, γι’ αυτό και τον παρακαλεί να βγει από το πλοίο του μήπως και οι αμαρτίες του μειώσουν το μεγαλείο της θεότητός Του. Αισθάνεται ανάξιος να φιλοξενεί το Χριστό[5]. Όμως ο Ιησούς τον καθησυχάζει «καὶ εἶπε πρὸς τὸν Σίμωνα ὁ Ἰησοῦς· μὴ φοβοῦ· ἀπὸ τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν[6]», δηλαδή από τώρα θα παίρνεις με τα δίκτυα του κηρύγματός σου ζωντανούς ανθρώπους και θα τους οδηγείς στη βασιλεία των ουρανών.
Ο Πέτρος είχε αυτογνωσία, απαραίτητο και φυσικά το πρώτο στοιχείο για τη μετάνοια. Αυτή την αρετή είχε ως πρότυπο στη ζωή του. Αναγνωρίζει τα λάθη και τις αδυναμίες του, όπως για παράδειγμα. Ήταν ένας από τους αγαπημένους μαθητές του Κυρίου. Γι’ αυτό βλέπουμε μετά την Ανάσταση του Κυρίου στις 11 του εμφανίσεις, γίνεται ειδικός λόγος στον Πέτρο. Ο Πέτρος είναι γνωστός ως ο κλειδούχος της Βασιλείας του Θεού. Υπογραμμίζει ότι το κλειδί για την είσοδό μας στη Βασιλεία του Θεού είναι η αυτογνωσία.
O Άγιος Θεοφύλακτος Επίσκοπος Βουλγαρίας τα πράγματα που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο σημερινό Ευαγγέλιο (Ευαγγέλιο, ψάρια, πλοίο, νύχτα) τα ερμηνεύει με την αλληγορική μέθοδο. Ὁ Πέτρος δίνει τον τύπο των δασκάλων του Νόμου. Όλη τη νύχτα κοπίασαν οι δάσκαλοι πριν από το Χριστό και δεν έπιασαν τίποτε. Νύχτα· ο καιρός πριν από την έλευση του Χριστού. Κι όταν ήλθε ο Χριστός και έγινε ημέρα, αφού πήραν τη θέση των νομοδιδασκάλων οι Απόστολοι στο λόγο εκείνου δηλαδή στην προσταγή του, ρίχνουν το δίχτυ του Ευαγγελίου και συλλαμβάνουν πλήθος ανθρώπους. Μόνος του ὁ καθένας δεν μπορεί οι Απόστολοι να τραβήξουν το δίχτυ με τα ψάρια αλλά κάνουν νόημα στους συντρόφους και συνεργάτες τους και συνεργάζονται μαζί τους. Αυτοί είναι οι κατά τις διάφορες εποχές ποιμένες και διδάσκαλοι των Εκκλησιών, που εξηγούν και ερμηνεύουν την Αποστολική διδασκαλία και συνεργάζονται με τους Αποστόλους για να συλλάβουν τους ανθρώπους. Προσέξετε και τη φράση ρίχνουν τα δίχτυα. Το Ευαγγέλιο είναι το δίχτυ, λέξη ταπεινή και συνηθισμένη που ταιριάζει με την ασημότητα εκείνων που την ακούν και γι’ αυτό και ὁ λόγος να ριχθεί στη θάλασσα. Κι αν κανένας έλεγε ότι φανερώνεται το βάθος των νοημάτων με την έκφραση ρίχνουν το δίχτυ στη θάλασσα, κι αυτό δεν θα ήταν αταίριαστο. Εκπληρώθηκε ὁ λόγος του προφήτου που είπε· Ιδού, εγώ θα στείλω πολλούς ψαράδες, λέγει ὁ Κύριος. Κι έπειτα θα στείλω πολλούς κυνηγούς και θα τους συλλάβουν. Και ψαράδες εννοεί τους Αγίους Αποστόλους, ενώ κυνηγούς τους κατά τις διάφορες εποχές προϊσταμένους και διδασκάλους των Εκκλησιών[7].
Με κάθε θαύμα Του ο Θεός θέλει να θυμίσει στους ανθρώπους πρώτο, πως παρακολουθεί τον κόσμο, τον κυβερνά με την παντοδύναμη θέλησή Του και τη σοφία Του· δεύτερο, πως οι άνθρωποι δεν μπορούν χωρίς Εκείνον να κάνουν τίποτα. Καμιά προσπάθεια δεν μπορεί να ευοδοθεί χωρίς τη βοήθεια του Θεού. Καμιά συγκομιδή που έγινε χωρίς την ευλογία του Θεού δε φέρνει αποτέλεσμα. Κάθε ανθρώπινη σοφία που στρέφεται ενάντια στο Νόμο του Θεού, είναι αδύνατη να κάνει καλό από μόνη της ή να προσφέρει έστω κι ένα κόκκο σινάπεως. Ακόμα κι αν φαίνεται πως κάνει καλό για κάποιο διάστημα, δεν είναι η ανθρώπινη σοφία που το πραγματοποιεί, αλλά το έλεος του Θεού που, έστω για μια φορά, δεν εγκαταλείπει ακόμα και τον σκληρότερο από τους εχθρούς Του. Ο Θεός αγαπά τους ανθρώπους, δεν εκδικείται. Υπομένει τους ανθρώπους, περιμένει τη μετάνοιά τους[8]. Θέλει «πάντας ανθρώπους σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν[9]».
Σύμφωνα με το σωτηριολογικό σχέδιο της Θείας Οικονομίας, για τη σωτηρία του ανθρώπου, ο Χριστός επιλέγει τους ανθρώπους, οι οποίοι με τη θέλησή τους επιθυμούν να τον ακολουθήσουν, με σκοπό να γίνουν μαθητές Του.
Η ευαγγελική αυτή περικοπή είναι γεμάτη από διδαχές για μας, για τη γενιά μας, όπως και τα δίχτυα των ψαράδων ήταν γεμάτα από τα ευλογημένα ψάρια. Ας μπορούσαν οι σύγχρονοι άνθρωποι να πάρουν από το σημερινό ευαγγέλιο τουλάχιστο το μάθημα της υπακοής στο Θεό! Όλες οι άλλες διδαχές τότε θα ήταν ακόλουθές της κι όλα τα καλά που επιθυμεί η καρδιά του ανθρώπου θ’ αλιεύονταν στα χρυσά δίχτυα της ευαγγελικής υπακοής. Η υπακοή χαρίζει αμεριμνησία, διότι η μέριμνα είναι μια πνευματική φυματίωση, που σιγα–σιγά, σαν μικρόβιο φυματιώσεως συνεχώς δηλητηριάζει τη ζωή του ανθρώπου, της ψυχής και του σώματος και σταδιακά φέρνει το θάνατο. Έτσι και η μέριμνα του βίου σαν ένα άλλο μικρόβιο φθείρει τον άνθρωπο, την ψυχή του και τον πεθαίνει ψυχικά.
Η υπακοή ταπεινώνει τον άνθρωπο και η ταπείνωση εξουδετερώνει κάθε πειρασμική ενέργεια. Όπου ταπείνωση, εκεί ο διάβολος χάνεται. Όπου υπερηφάνεια κι εγωισμός, εκεί η παρουσία των δαιμόνων, οι πειρασμοί και τα πάθη. Γι’ αυτό η υπακοή είναι πολύ χαριτωμένη αρετή, επειδή οπλίζει με τόση ταπείνωση τον άνθρωπο όταν υπακούει εν γνώσει, για την αγάπη του Χριστού.
Γι΄ αυτό, αγαπητοί αδελφοί, ας αγωνιζόμαστε ώστε να αποκτήσουμε αυτή την μεγάλη αρετή της υπακοής. Και όταν εννοούμε υπακοή, δεν εννοούμε υπακοή στις σειρήνες των δραματικών γεγονότων της καθημερινότητας, των δημαγωγών που νομίζουν ότι θα κάνουν τον άνθρωπο υποχείριό τους, αλλά υπακοή στο θείο θέλημα, υπακοή στον πνευματικό μας πατέρα. Αυτή την αρετή εύχομαι όλοι μας να αξιωθούμε να αποκτήσουμε για να κερδίσουμε τη Βασιλεία των Ουρανών. Αυτός είναι ο επίγειος σκοπός μας. Να επιτύχουμε την είσοδό μας στον Παράδεισο.
1] Λουκά 5,5.
[2] Ο.π.
[3] Λουκά 5,9.
[4] Ψαλμός 7,10.
[5] Νικολάου Μητροπολίτου Φθιώτιδος, «Εἰς ἐπίγνωσιν Θεοῦ», Αποστολική Διακονία, β΄ έκδοση 1999, σελ. 209-213.
[6] Λουκά 5,10.
[7] (Μητροπολίτου Τρίκκης καὶ Σταγῶν Διονυσίου, “Πατερικὸν Κυριακοδρόμιον”, Τόμος Δεύτερος, Ἀθῆναι 1969, σελ.325-327).
[8] Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Ομιλία στην Κυριακή Α΄ Λουκά «Η μεγάλη ψαριά». Απόσπασμα από το βιβλίο «Κυριακοδρόμιο Β’ – Ομιλίες Ε΄ Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς», Επιμέλεια – Μετάφραση: Πέτρος Μπότσης, Αθήνα 2013).
[9] Α΄ Τιμοθέου 2,4.
π.Ραφαήλ Χ. Μισιαούλη

[toula]

Το μήνυμα της Κυριακής Α΄ Λουκά
Αγαπητοί μου αδελφοί, ας μεταφερθούμε νοερώς στην εποχή των γεγονότων του Ευαγγελίου προκειμένου να κατανοήσετε όσα θα αναφέρουμε στις διψασμένες για λόγο Θεού καρδιές σας. Ας δούμε νοητά τον Κύριο να περπατά στην ακρογιαλιά της λίμνης της Γαλιλαίας και εκεί να καλεί τους πρώτους μαθητές Του να Τον ακολουθήσουν. Δεν καλεί καθηγητές Πανεπιστημίων ή ανθρώπους των γραμμάτων, της εξουσίας και του πλούτου, αλλά ανθρώπους απλούς και ταπεινούς, ανθρώπους του καθημερινού μεροκάματου, που είναι αγράμματοι ψαράδες.
Τι όμορφη εικόνα είναι αυτή! Ένας καλός ζωγράφος θα μπορούσε να ζωγραφίσει τον Κύριό μας να περπατά στην ακρογιαλιά και εκεί να συνομιλεί με τους απλούς ψαράδες… Κι άλλες όμορφες ευαγγελικές εικόνες θα μπορούσε ένας καλλιτέχνης να απεικονίσει σε ένα μεγάλο πίνακα, όπως τον Κύριο να ομιλεί όρθιος επάνω στην κορυφή του λόφου των «Μακαρισμών» και τις χιλιάδες του λαού να κάθονται στις πλαγιές του ακούγοντας τον διδάσκαλό τους.
Αλλά δείτε και στο σημερινό ανάγνωσμα τι όμορφη εικόνα μας μεταφέρει ο Ευαγγελιστής Λουκάς για τον διδάσκαλό μας! Ο Κύριος στέκεται όρθιος μέσα σε ένα καΐκι στη λίμνη της Γενησαρέτ και απέναντί του κατακλύζει την παραλία όχλος πολύς που θέλει να Τον δει και λαχταρά να Τον ακούσει. Ο Κύριος τους διδάσκει με παραβολές μέσα από την καθημερινή ζωή, μεταφέροντας με τον λόγο Του τις ψυχές των ανθρώπων από τα γήινα στα ουράνια, για να βρουν το δρόμο προς τη σωτηρία τους στη Βασιλεία των Ουρανών.
Εκεί γνωρίζει και έναν καλό ψαρά, τον Πέτρο, ο οποίος αργότερα μαζί με τον Παύλο θα γίνουν οι Πρωτοκορυφαίοι Απόστολοι και διδάσκαλοι της Οικουμένης. Τι λόγια του απευθύνει; Έλα κοντά μου και από σήμερα στο μεγάλο δίχτυ που θα απλώσεις, θα ψαρεύεις όχι ψάρια, αλλά ανθρώπινες ψυχές, που θα τις μεταφέρεις στη Βασιλεία του Θεού, εκεί όπου είναι η Αιώνια Ζωή. Ο Πέτρος δεν αντιλόγησε στον Ιησού, μόνο Τον ακολούθησε…
Θεέ μου, τι όμορφες ημέρες είναι αυτές που ζουν οι άνθρωποι της εποχής εκείνης! Άνθρωποι προνομιούχοι και ευτυχισμένοι, όπως ο ίδιος ο Κύριος τους απεκάλεσε: Ευτυχισμένα είναι τα μάτια σας που βλέπουν όσα βλέπετε και τα αυτιά σας που ακούν όσα ακούνε, τους είπε, διότι πολλοί προφήτες και βασιλείς θέλησαν να δουν όσα εσείς βλέπετε και να ακούσουν όσα εσείς ακούτε, αλλά ούτε τα είδαν, ούτε τα άκουσαν. Όντως προνομιούχοι άνθρωποι ήταν όλοι αυτοί που είδαν το πρόσωπο του Ιησού Χριστού και άκουσαν από το στόμα Του το μοναδικό λόγο που ακούστηκε ποτέ επάνω στη γη.
Έλα Πέτρο κοντά μου, διότι έχουμε πολλή εργασία να κάνουμε. Πρέπει γρήγορα να γεμίσουμε τα δίχτυα του Θεού με εκατομμύρια ψυχές, να τις μεταφέρουμε εκεί που είναι η αιώνια ζωή και η Βασιλεία του Θεού, διότι εδώ στη γη θα χαθούν, καθότι βασιλεύει ο θάνατος. Ο Πέτρος και οι άλλοι μαθητές που επέλεξε ο Κύριος υπακούνε και εργάζονται καθημερινά σκληρά, ψαρεύοντας αθάνατες ψυχές, για τις οποίες έδωσε τη ζωή Του επί του σταυρού το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο Ιησούς Χριστός.
Αδελφοί μου, ας επανέλθουμε στο σήμερα, σε όλους εμάς που δεχθήκαμε να γίνουμε μαθητές Του και βαπτιστήκαμε στο Άγιο Όνομά Του. Μιμούμαστε εμείς τους πρώτους μαθητές του Ιησού; Εκείνοι ήταν οι πρώτοι μαθητές Του και εμείς που ζούμε στις έσχατες ημέρες, ίσως να είμαστε οι έσχατοι μαθητές του Ιησού Χριστού. Έχουμε μέσα στις καρδιές μας τη φλόγα της αγάπης για τον Χριστό όπως την είχαν οι πρώτοι μαθητές, που περιήρχοντο από πόλη σε πόλη, από γειτονιά σε γειτονιά, από σπίτι σε σπίτι, για να πιάσουν στα δίχτυα του Χριστού αθάνατες ψυχές και υπέστησαν γι’ αυτό οι φυλακίσεις, διωγμούς και θάνατο;
Τα δικά μας αυτιά δεν ακούν τη φωνή του διδασκάλου μας που λέγει: «Πορευθέντες μαθητέυσατε πάντα τα έθνη»; Τι μαθητές του Ιησού είμαστε όλοι εμείς που καθόμαστε στο σπίτι μας, στις βεράντες μας και στις καφετέριες; Τι λόγο θα δώσουμε στον Κύριο ως έσχατοι μαθητές, όταν θα μας πει στην μέλλουσα κρίση, «εγώ έδωσα νέα εντολή σε όλους τους μαθητές μου ανά τους αιώνες να πορεύονται σε όλα τα έθνη και τους τόπους και να «ψαρεύουν» ψυχές αθάνατες, για τη Βασιλεία του Θεού, εσείς τι κάνατε;»
Τι θα απαντήσουμε όταν μας ρωτήσει ο Κύριός μας «Πόσες ψυχές αδελφέ μου, οδήγησες στη Βασιλεία του Θεού; Σε πόσους συνανθρώπους σου μέσα στη γειτονιά σου, στην εργασία σου, στην πόλη σου ή σε άλλους τόπους μίλησες και δίδαξες για το Όνομά μου το Άγιο;» Τι θα απαντήσουμε αδελφοί μου;
Μήπως θα του πούμε, ότι εμείς, Κύριε, εργαζόμασταν και φροντίζαμε μόνο για τις οικογένειές μας, πώς θα μεγαλώσουμε τα παιδιά μας και πώς θα τα σπουδάσουμε; Αλλοίμονό μας αδελφοί μου, διότι τότε ο Κύριος θα μας απομακρύνει από κοντά Του, καθότι άλλες είναι οι εντολές που έδωσε σε όσους θέλησαν να γίνουν μαθητές και βαπτίστηκαν στο Όνομά Του. Τότε ο Κύριος δίκαια θα μας κατηγορήσει για φίλαυτους και εγωιστές, διότι κοιτάξαμε ο καθένας μας την προσωπική του βόλεψη, την άνεση, το ατομικό και οικογενειακό του συμφέρον.
Αδελφοί μου, όταν στις ημέρες μας πλανεμένοι άνθρωποι που διαστρέφουν το λόγο του Ευαγγελίου περιέρχονται τις πόλεις και τα χωριά μας, όπως είναι οι μορμόνοι, οι ψευδομάρτυρες του Ιεχωβά, οι πεντηκοστιανοί, οι ευαγγελικοί και όσοι άλλοι, πώς δικαιολογούμαστε όλοι εμείς οι ορθόδοξοι, οι γνήσιοι μαθητές του Ιησού, να αδρανούμε και να «κοιμόμαστε» πνευματικά; Πώς είναι δυνατόν εμείς να αδιαφορούμε και να μην υπακούμε στην εντολή του Χριστού μας που λέγει, ψαρέψτε αθάνατες ψυχές και οδηγήστε τις στη Βασιλεία του Θεού; Τι λόγο θα δώσουμε την ημέρα της Κρίσεως όταν βλέπουμε επί των ημερών μας τόσους αιρετικούς να εισέρχονται στα σπίτια μας διαδίδοντας τις πλάνες και τις αιρέσεις τους και εμείς αδυνατούμε να διδάξουμε την αλήθεια της Ορθοδοξίας μας ακόμα και στα ίδια μας τα παιδιά;
Αδελφέ μου, σκέψου πριν είναι αργά. Πριν βρεθούμε αναπολόγητοι μπροστά στον Δίκαιο Κριτή, επειδή αδιαφορήσαμε για τη διάδοση του Ευαγγελίου Του. Πριν είναι αργά, ας μιμηθούμε κι εμείς τους πρώτους μαθητές του Ιησού. Ας γίνουμε οι ομολογητές του Ευαγγελίου και οι ισαπόστολοι των εσχάτων καιρών, για να λάβουμε τη δόξα και τη χάρη που έλαβαν εκείνοι, οδηγώντας τις αθάνατες ψυχές στην Βασιλεία του Θεού, αμήν.
Του Πρωτοσυγκέλλου της Ι.Μ. Φωκίδος, Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη

[toula]

«...ἐπί δέ τῷ ῥήματί σου χαλάσω τό δίκτυον».
ΚΥΡΙΑΚΗ Α’ ΛΟΥΚΑ
Τελείαν ὑπακοήν καί πεποίθησιν εἰς τόν λόγον τοῦ Χριστοῦ, ἔφερεν καρπούς μετανοίας· καί ἐνίκησαν ἀνδρείως οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι τό σκότος καί τήν πλάνην τῆς εἰδωλολατρείας. Ὑπέμειναν μέ χαρά καί ἐλπίδα τούς κόπους καί τίς θλίψεις πού, κατ’ ἀνάγκην συνοδεύουν τήν ἐπιδίωξη τῆς ἐντολῆς-ἀρετῆς καί κατεφρόνησαν τήν δειλία πού προέρχεται ἀπό τήν ἀκηδία, τήν ἡδυπάθεια. Ἀποφασισμένοι νά ἐργαστοῦν μέ αὐταπάρνηση τήν ἀρετή, οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι, δέν ἀπέφυγαν τούς ἀναγκαίους κόπους καί τίς θυσίες γιά τήν ἐπίτευξή της.
Διότι, ἁγία γερόντισσα, στό σῶμα καί στήν ψυχή ἐκείνου πού μέ ὑπακοή στό λόγο τοῦ Χριστοῦ ἐργάζεται τήν ἀρετή, δέν ἔχουν χῶρο οἱ μετεωρισμοί, οἱ εὐκολίες καί ἡ ματαιότης τοῦ κόσμου. Ἀντίθετα, ἀπό τούς σωματικούς κόπους καί ἀπό τήν προσοχή, προσευχή, ὑπακοή στόν Ἰησοῦ καί τό ταπεινό φρόνημα, γεννιέται ἡ καθαρότητα καί ἀνατέλλει μέσα στή ψυχή καί τό συννημένο σῶμα, τό Φῶς τοῦ ὑγιοῦς φρονήματος· δηλαδή ἡ ὀρθή πεποίθηση γιά τά πράγματα τῆς ζωῆς καί ἡ ὀρθή-ὀρθόδοξη κρίση.
Γι’ αὐτό οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι ἀφῆκαν τά πάντα καί ψάρια καί δίχτυα καί πλοῖα καί ἠκολούθησαν τόν Χριστόν ἕως θανάτου, θανάτου μαρτυρικοῦ. Προσέφεραν δέ τήν δυνατότητα στόν κόσμο, νά ἐπικοινωνήσει μέ τόν Τριαδικόν Θεό καί τόν Σωτῆρα Θεάνθρωπο Ἰησοῦ Χριστό· ἀρκεῖ νά τό θελήσει ὁ καθένας, νά πιστεύσει, νά βαπτισθεῖ στό Ὀρθόδοξο βάπτισμα, νά προσεύχεται, νά ἐξομολογεῖται, νά κοινωνεῖ τῶν ἀχράντων Μυστηρίων-τήν θείαν Κοινωνίαν.
Ἐκλήθησαν σήμερα καί διδάχτηκαν ἀπό τόν Μεσσία, οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι νά ποιοῦν τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἀντίθετα οἱ μαθητές τῶν σοφῶν αὐτοῦ τοῦ κόσμου, ὑπέρηφανοι, τούς θεωροῦν μωρούς. Στ’ ἀλήθεια ὅμως οἱ μωροί-ἀνόητοι εἶναι αὐτοί οἱ φίλαυτοι· καθώς εἶναι κορεσμένοι μέ τήν ἀπομωραμένη κοσμική σοφία τήν ὁποία ὁ Θεός ἀπέδειξε μωρία.[1] Ἐφ’ ὅσον λοιπόν αὐτοί οἱ ἀνόητοι στεροῦνται τό Θεῖο Φῶς καί δέν μποροῦν νά δοῦν τά θαύματα πού Αὐτό φανερώνει, θεωροῦν πλανεμένους ἐκείνους πού ζοῦν μέσα στή Χάρη τοῦ Χριστοῦ, μέ ὑπακοή, καί γεύση τῶν ἀπορρήτων ἀγαθῶν τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ καί τοῦ Μεσσίου.
Οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι, πού ἐκλήθησαν στή Γαλιλαία ἀπό τόν Θεάνθρωπο, ἀγωνίστηκαν καί νέκρωσαν τά γήϊνα μέλη τους[2] ἀπό κάθε ἀκαθαρσία καί ἐμπαθή ἐπιθυμία, ὥστε ὄχι μόνο οἱ ἴδιοι νά μή σκέπτονται ἤ νά κάνουν κανένα κακό, ἀλλά καί τούς ἄλλους νά ὠθοῦν γιά νά πράττουν τό ἀγαθόν καί δίκαιον καί τέλειον θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἀπέκτησαν τήν τέλειαν γνῶσιν, διά τῆς ἀκτίστου Χάριτος τοῦ Παρακλήτου, τήν δύναμιν τῶν Γραφῶν, καί πίστευσαν καί μετέδωσαν στούς ἀνθρώπους τόν λόγο τοῦ Θεοῦ καί στά ἀγαθά πού Αὐτός μᾶς χάρισε καί χαρίζει ἕως τῆς Δευτέρας Παρουσίας.
Γεμάτοι ἀπό τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ καί τέλειοι στήν οὐράνια γνώση καί σοφία, ἐπισκέπτονταν πόλεις καί χωριά μέσα ἀπό ἀμέτρητους κινδύνους, μέ μοναδικό σκοπό νά προξενήσουν κάποιο μισθό μετανοίας, μέ τήν ὑπόμνηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ καί μέ «σημεῖα» φοβερά καί μέ τήν ἀγαθοεργία, οἱ ἄνθρωποι νά ἐννοήσουν καί νά πεισθοῦν-πιστέψουν. Ἐξήγησαν καί ἐδίδαξαν στόν κόσμο ποιός εἶναι ὁ σκοπός τῆς ἔνσαρκης Οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ Λόγου, ὁ Ὁποῖος προφητεύθηκε ἀπό τούς Προφῆτες καί κηρύχθηκε ἀπό τούς κληθέντας σήμερα Ἁγίους Ἀποστόλους· καί διακηρύσσεται σ’ὅλη τή θεία Γραφή καί τήν ἱεράν Παράδοσιν.
Πάντως, αὐτός ὁ σκοπός εἶναι, ἀφοῦ μετάσχει ὁ Χριστός στά δικά μας νά μᾶς κάνει κοινωνούς τῶν δικῶν Του. Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ ἐνηνθρώπησε γιά νά κάνει υἱούς Θεοῦ τούς ἀνθρώπους, ἀνεβάζοντας τό γένος μας, κατά Χάριν, σ’ ἐκεῖνο πού εἶναι ὁ Ἴδιος κατά φύσιν, ἀναγεννῶντάς μας μέ τό Ἅγιον Πνεῦμα καί εἰσάγοντάς μας εὐθύς στή Βασιλεία τῶν οὐρανῶν. «Ἡ ζωή μας εἶναι κρυμμένη μαζί μέ τόν Χριστό, μέσα στόν Θεό»[3]. Τόνιζαν οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι: «Εἶναι ἀδύνατον ἡ ψυχή χωρίς Ἅγιο Πνεῦμα καί θεία φωτιά, νά ὁμιλεῖ μέ δύναμη καί γνησιότητα γιά τά θεῖα πράγματα καί νά φωτίζει τούς ἀνθρώπους. Γιατί, κάθε τέλειο δῶρο ἔρχεται ἀπό ψηλά ἀπό τόν Πατέρα τῶν Φώτων καί δίνεται σάν βραβεῖο σέ κάθε ψυχή πού ἀγαπᾶ τόν Θεόν, στόν Ὁποῖον, σύμφωνα μέ τό ρητό, δέν ὑπάρχει μεταβολή ἤ κάποια σκιά»[4].
«...ἐπί δέ τῷ ῥήματί σου χαλάσω τό δίκτυον».
Κηρύχθηκε, ἀδελφοί, τό θεανθρώπινο ἄγγελμα τῆς Ἐκκλησίας, τό Εὐαγγέλιο, «ἐν πάσῃ τῇ κτίσει»[5]. Κηρύχθηκε στίς πέτρες πού σχίσθηκαν καί ἀναφώνησαν ἀπό τόν πόνο τους, βλέποντας τόν Μεσσίαν Ἰησοῦν νά πάσχει στόν Σταυρό[6]. Κηρύχθηκε στή θάλασσα μέσα ἀπό τά πλοῖα τῶν μαθητῶν καί αὐτή ἡ θάλασσα, ὅπως καί οἱ ψαράδες μαθητές, ἀναγνώρισε τόν Δημιουργόν Θεό καί ἐκόπασε ἐμπρός Του· καί γονάτισαν οἱ Ἀπόστολοι ἔμπροσθέν Του καί Τόν ὁμολόγησαν Θεό καί Σωτῆρα.
Τόν εἶδαν τά σύμπαντα· Τόν ἔνιωσαν τά πάντα καί πρός Αὐτόν ἀνοίχθηκαν· πρός Αὐτόν στράφηκαν ὁ Οὐρανός καί ἡ Γῆ· Τόν συναισθάνθηκαν τά πάντα καί πρός Αὐτόν στόχευσαν. Ἐπειδή, ἀπό τόν Χριστό ἀνάβλυζε καί ἀναβλύζει ἀδιάκοπα ἡ θαυμαστή δύναμη τῆς ἀκτίστου Χάριτος τοῦ Παρακλήτου καί διαχεόταν καί διαχέεται μέ ἁβρότητα σέ ὅλα τά κτίσματα, σέ ὅλη τήν κτίση.
Καί ὅταν ἔφυγε ἀπό τή γῆ γιά νά ἀναβεῖ καί ἀνοίξει τούς οὐρανούς, παρέδωσε στούς μαθητάς Του, αὐτή τή γαλήνια δύναμη, τήν ἀποθησαυρισθεῖσα στό θεανθρώπινο σῶμα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, μέ τήν ἐντολή νά συνεχίσουν τό κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου σέ ὅλα τά κτίσματα, διά τῆς Ἐκκλησίας, μέσα στούς αἰῶνες, εἰς αἰῶνας αἰώνων. Εἶπε στόν καθένα ἀπό τούς κληθέντας μαθητάς: «·μή φοβοῦ, ἀπό τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν».[7]
Στόν Σωτῆρα Θεάνθρωπον Ἰησοῦν, ἡ Δύναμις, ἡ Βασιλεία, τό Κράτος εἰς τούς αἰῶνας. Ἀμήν.
ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΗΝΑ
[1] (Α’ Κορινθ. 1, 20)
[2] (Κολασ.3,5)
[3] (Κολασ.3,3)
[4] (Ἰακώβ. 1, 17)
[5] (Κολασ. 1, 23)
[6] (Ματθ. Κζ, 51)
[7] (Μάρκ.16,15). (Ματθ. 28, 19-20)

[toula]

Κάνε αρχή
ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΛΟΥΚΑ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
σχετικά με την ευαγγελική περικοπή της Κυριακής Α΄ Λουκά με θέμα:
«ΚΑΝΕ ΑΡΧΗ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 23-9-1990]
Η Εκκλησία μας, αγαπητοί μου, την πρώτη Κυριακή μετά την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, κάνει αρχή ευαγγελικών περικοπών από το κατά Λουκάν Ευαγγέλιο. Αλλά και το περιεχόμενο της ευαγγελικής περικοπής σήμερα αναφέρεται στην αρχή του δημοσίου έργου του Κυρίου μας και την εκλογή των πρώτων μαθητών Του. Γι' αυτό και εμείς σαν θέμα σήμερα να έχουμε τη σημασία ενός ξεκινήματος σε οποιοδήποτε τομέα της ζωής μας. Και μάλιστα ιδιαίτατα στον τομέα της σωτηρίας μας.
Αλλά με δύο λόγια ας δούμε την ευαγγελική περικοπή για να έχουμε μία εικόνα. Ένα πρωινό, στην αμμουδιά της λίμνης Γενησαρέτ, είδε ο Κύριος δύο αραγμένα καΐκια, που οι νοικοκυραίοι τους ήταν ο Πέτρος, με τον αδελφό του τον Ανδρέα στο ένα και ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης ο αδελφός του στο άλλο. Ο Κύριος ζήτησε από τον Απόστολο Πέτρο για λίγο να του παραχωρήσει το καΐκι του, επειδή ήταν πολύ το πλήθος που ήλθε να ακούσει τον λόγο Του και δεν ήταν δυνατό να μπορέσει να μιλήσει, να οράται και να ακούεται, και ζήτησε από το καΐκι να μπορέσει να μιλήσει στα πλήθη.
Μετά από την ομιλία, προέτρεψε ο Κύριος τον Πέτρο να ανοιχτεί στη θάλασσα το καΐκι ,για ψάρεμα. Ήταν μεσημέρι. Παρά την ακαταλληλότητα του χρόνου, ο Πέτρος υπακούει. Και σε λίγο το δίχτυ σχιζόταν από το πλήθος των ψαριών τόσο, ώστε να φωνάξουν αι τους μετόχους αυτών, το άλλο καΐκι, του Ιακώβου και του Ιωάννου για να βοηθήσουν. Και τα πλοία και τα δύο κινδύνευαν να βυθιστούν από το πλήθος, το βάρος των ψαριών. Ο απόστολος Πέτρος, όπως και οι άλλοι συγκλονίστηκαν. «Θάμβος γὰρ»,λέει ο ευαγγελιστής Λουκάς,-θάμπωμα, έκπληξις- «περιέσχεν αὐτὸν καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ».
Και ο Κύριος λέγει στον Πέτρο, στον Σίμωνα: «Μὴ φοβοῦ· ἀπὸ τοῦ νῦν (:από τώρα και εμπρός) ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν(:ανθρώπους θα ψαρεύεις).καὶ καταγαγόντες τὰ πλοῖα ἐπὶ τὴν γῆν ἀφέντες ἅπαντα ἠκολούθησαν αὐτῷ».
Βλέπουμε λοιπόν, αγαπητοί, να ξεκινά ο Κύριος το κήρυγμα του Ευαγγελίου. Είναι η αρχή του Ευαγγελίου. Όχι εκείνη η ημέρα. Εκείνες τις ημέρες. Αλλά και οι πρώτοι Του μαθητές. Αυτούς που κάλεσε. Τους τέσσερις πρώτους. Αφού και εκείνοι όλα τα άφησαν, αρχίζουν και εκείνοι το ιεραποστολικό τους έργο.
Έτσι αισθανόμαστε μία πνοή αρχής, μία πνοή ξεκινήματος, καθώς ακούμε τη σημερινή ευαγγελική περικοπή. Αλλά και ο Σεπτέμβριος είναι ο πρώτος μήνας του έτους. Ναι. Πρωτοχρονιά έχουμε την 1η Σεπτεμβρίου. Και ο πρώτος μήνας προετοιμασίας της γης για τη χειμερινή της καλλιέργεια.
Όταν στέγνωσαν τα νερά του Κατακλυσμού και κατακάθισε η Κιβωτός του Νώε, ήταν Σεπτέμβριος! Μας το λέει σαφώς η Αγία Γραφή. Και με τη διάσωση του ανθρωπίνου γένους με την Κιβωτό, οκτώ ψυχές ήσαν, ξεκίνησε πάλι την ιστορική της πορεία η ανθρωπότητα. Πότε; Τον μήνα Σεπτέμβριο. Αλλά και ο κόσμος στη δημιουργία του είχε αρχή. Γράφει ο θεόπνευστος Μωυσής: « Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν». Και βέβαια αυτό το «ἐν ἀρχῇ» δεν σημαίνει παρά χρόνο και συνεπώς ξεκίνημα. Αλλά ο χρόνος, αν το θέλετε να σας πω κάτι πιο πολύ, δεν προϋπήρχε. Αλλά εκείνη τη στιγμή που ο Θεός δημιουργεί τον χώρο, την ύλη, δημιουργείται και ο χρόνος. Ταυτόχρονα. Ταυτόχρονα. Και όπως λέγει ο Ωριγένης: «Δύναται τό τῆς ἀρχῆς ὃνομα λαμβάνεσθαι καί ἐπί τῆς τοῦ κόσμου ἀρχῆς». Μπορεί να δοθεί, λέει, το όνομα της αρχής, ακόμα και στη δημιουργία του κόσμου. Και θα έλεγα, προπαντός στη δημιουργία του κόσμου.
Και, όπως λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, λίγο ξεφεύγω από το κύριό μου θέμα, δεν πειράζει, είναι μία όμορφη θέση του αγίου Κυρίλλου που λέγει: «Ἀρχή τοῦ κόσμου τό ὓδωρ καί ἀρχή τῶν Εὐαγγελίων ὁ Ἰορδάνης». Βλέπετε λοιπόν; Η αρχή του κόσμου είναι το νερό. Η αρχή των Ευαγγελίων, δηλαδή του κηρύγματος, είναι ο Ιορδάνης. Διότι μετά το βάπτισμά Του ο Κύριος, άρχισε να κηρύττει. Αυτό που λέγει «ἀρχή τοῦ κόσμου» ότι είναι το «ὓδωρ», πάλι επιτρέψατέ μου μία μικρή παρέκβαση από το κύριό μου θέμα, γιατί είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον σημείο.
Αν διαβάσουμε τους προσωκρατικούς φιλοσόφους, θα δούμε ότι ο καθένας που αυτοί βέβαια φιλοσόφησαν με αντικείμενό τους την κοσμολογία και τη θεολογία, δηλαδή περί Θεού και περί κόσμου. Ο Σωκράτης ξεκινάει περί ανθρώπου. Ανθρωπολογία. Αν λοιπόν δούμε τους φιλοσόφους τους προσωκρατικούς, θα δούμε ότι ο καθένας αποδίδει κάποιο ή κάποια στοιχεία ξεκινήματος της δημιουργίας. Άλλος λέει το πυρ, άλλος λέγει τούτο, άλλος λέγει εκείνο. Κάποιος λέγει και το νερό, εκ των φιλοσόφων. Η Αγία Γραφή μας λέγει ότι η αρχή της Δημιουργίας είναι το νερό. Κάνει εντύπωση, γιατί μοιάζει ότι είναι χοντροκομμένο το πράγμα. Επιτρέψατέ μου να σας το δείξω αυτό, πώς το λέγει ο Απόστολος Πέτρος. Σας είπα, παρέκβαση κάνω. Να έχετε μία γνώση. Λέγει ο απόστολος Πέτρος στη 2α του επιστολή, στο 3ο κεφάλαιο, στον 5ο στίχο: «Οὐρανοὶ ἦσαν ἔκπαλαι καὶ γῆ(:από παλιά και οι ουρανοί και η γη) ἐξ ὕδατος καὶ δι᾿ ὕδατος συνεστῶσα τῷ τοῦ Θεοῦ λόγῳ(:έγιναν με τον λόγο του Θεού εξ ύδατος και δι’ ύδατος. Από το νερό και με το νερό)». Είναι εκπληκτικό! Προσέξτε να δείτε. Ο αρχαίος κόσμος χρησιμοποιεί την Αγία Γραφή με τα δεδομένα τα γνωσιολογικά της κάθε εποχής. Δεν μπορούσε , για παράδειγμα, να ομιλεί περί οξυγόνου και υδρογόνου. Είναι πάρα πολύ φυσικό. Όταν όμως λέγει ότι «από το νερό έγινε η δημιουργία και με το νερό», λέει σαφώς ο Απόστολος Πέτρος, εννοούμε τούτο: Τι περιέχει το νερό; Υδρογόνο και οξυγόνο. Ξέρουμε πολύ καλά ότι το υδρογόνο είναι εκείνο που επαναλαμβανόμενο στον πυρήνα του, τα πρωτόνια, φτιάχνει τα στοιχεία του κόσμου. Να λοιπόν που το πρώτο στοιχείο, όντως το πρώτο στοιχείο είναι το υδρογόνο· που περιέχεται μέσα στο νερό και μάλιστα περισσότερο από το οξυγόνο. Λέμε: υδρογόνο δύο οξυγόνο, λέμε ότι είναι το νερό. Εκπληκτικό! Και κατοπινά, τι διαμορφώνει την επιφάνεια της γης; Πάλι το νερό. Τα νέφη, τα νερά, οι ωκεανοί. «Ἐξ ὕδατος καὶ δι᾿ ὕδατος». Είδατε ακρίβεια της Γραφής; Από το νερό και με το νερό. Είναι εκπληκτικό. Αλλά δεν θα μείνω πιο πολύ παρά το ενδιαφέρον του χωρίου, γιατί θα φύγει ο χρόνος μου, θα φύγει το θέμα μου.
Όλα τα κτιστά έχουν αρχή. Όλα τα κτιστά πράγματα. Και η ζωή είχε και έχει αρχή. Βεβαίως η ζωή ως φαινόμενο, είχε αρχή. Με τον Λόγο του Θεού έγιναν και το φυτικό και το ζωικό βασίλειο και ο άνθρωπος. Αλλά και κάθε φορά ο καθένας που πρέπει να έρθει στον κόσμο, να πάρω μόνο τους εαυτούς μας, έχουμε αρχή. Ο καθένας έχει αρχή της προσωπικής του υπάρξεως. Και η αρχή πάντοτε έχει μια γοητεία, μια ομορφιά. Γιατί; Γιατί μέσα της κλείνεται η ελπίδα της δημιουργίας και η επιτυχία. Γι' αυτό γοητεύει πάντα άνθρωπο που κάνει μία αρχή στα έργα του.
Και ο Θεός, ας μου επιτραπεί να μιλήσω με μία ανθρώπινη γλώσσα, δηλαδή ανθρωπομορφικά, όπως λέγει η Σοφία του Θεού, ευφραινόταν, ευφραινόταν όταν δημιουργούσε. Γιατί; Είναι η αρχή και υπάρχει αυτή η χαρά της Δημιουργίας. Και η ελπίδα το τι θα σταθεί και θα γίνει η Δημιουργία.
Η αρχή του ανθρώπου είναι ο Χριστός. Διότι την αρχή του την έχει,όπως λέγει ο άγιος Ιουστίνος, στην Εκείνου θέληση. Ήθελε και μας έκανε. Αλλά και την αρχή του ανθρώπινου σχήματός του ο άνθρωπος την ανάγει και αυτήν στον Χριστό. Λέγει ο Ωριγένης: «Χριστός ἀρχή τῶν κατ’εἰκόνα γενομένων Θεοῦ». Ό,τι έγινε, απ’ό,τι έγινε από τους ανθρώπους που αποτελούν την εικόνα του Θεού, η αρχή είναι ο Χριστός. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι το πρότυπο ή το αρχέτυπο ήταν ο μέλλων να ενανθρωπίσει Λόγος του Θεού, βάσει του οποίου έγινε ο άνθρωπος. Δεν έγινε δηλαδή ο Ιησούς Χριστός βάσει του Αδάμ. Ο Αδάμ έγινε βάσει του Ιησού Χριστού. Γι' αυτό λοιπόν όντως αρχή του ανθρώπου, της υπάρξεως, του σχήματος, αυτό που λέμε «άνθρωπος», αυτό που είμαι, αυτό που με βλέπετε, αυτό που σας βλέπω, αρχή έχει όχι τον Θεό Λόγο, αρχή έχει τον Ιησού Χριστό. Γιατί άμα λέμε Ιησούς Χριστός, εννοούμε την Ενανθρώπηση του Θεού Λόγου.
Και ο Θεός θέλει αυτή η αρχή, η κάθε αρχή να είναι αγαθή. Όπως και Εκείνος είναι Αγαθός, και ό,τι δημιουργεί είναι αγαθό. Όμως όταν έκανε αρχή ο Θεός στη δημιουργία του ανθρώπου, έκανε αρχή της ελευθερίας του ανθρώπου. Εδώ προσέξτε, γιατί εδώ μπαίνουμε σε μία περιπέτεια. Δηλαδή άφησε το ξετύλιγμα της ζωής του στην προαίρεσή του. «Πώς θέλεις εσύ να ξετυλίξεις τη ζωή σου; Να την εκτυλίσσεις; Πώς θέλεις; Αφήνω το πώς θέλεις στα χέρια τα δικά σου, ω άνθρωπε». Αυτό είναι το μυστήριο της ελευθερίας, που είναι εκπληκτικό. Εσείς συλλάβατε τι θα πει ελευθερία; Όλα μου τα χρόνια μελετώ το θέμα, από έφηβος, αγαπητοί μου, από έφηβος μελετώ το θέμα της ελευθερίας. Δεν το έχω πιάσει ακόμα. Δεν το έχω πιάσει ακόμα. Έτσι ο Θεός έβαλε στα χέρια του ανθρώπου, τι; Του έβαλε τη δυνατότητα να θέτει αρχή, στα χέρια του, να θέτει αρχή στα έργα τα δικά του. Λέμε: «Θα κτίσουμε ένα σπίτι». Λέμε: «Θα κάνουμε παιδιά». Λέμε: «Θα φυτέψουμε έναν κήπο». Και ο άνθρωπος τώρα έχει τη δικαιοδοσία, αλλά και την υποχρέωση να κάνει αρχή στη ζωή του σε όλα τα πράγματα.
Στον «Εκκλησιαστή» αναφέρεται κατά πλησμονήν: «Καιρός παντί πράγματι». Καιρός για κάθε πράγμα. Καιρός, λέει, να φυτέψεις, καιρός να ξεριζώσεις, καιρός να γκρεμίσεις, καιρός να κτίσεις κ. ο. κ. Αυτό το «καιρός παντί πράγματι» αφήνει να εννοηθεί ότι εκεί υπάρχει η αρχή του κάθε πράγματος· διότι αν λέγει περί καιρού, ομιλεί περί χρόνου. Και συνεπώς είναι η ώρα αυτό να κάνεις, είναι η ώρα εκείνο να κάνεις, είναι η ώρα εκείνο να κάνεις, αυτό να αρχίσεις, εκείνο να αρχίσεις. Και σημαίνει ότι πράγματι η αρχή ανήκει στα χέρια του ανθρώπου. Αρκεί ο άνθρωπος ό,τι κάνει, επειδή είναι δευτερογενής ύπαρξη, δεν είναι αυτογενής, ο Θεός είναι αυτογενής, ο Θεός είναι αυτοΰπαρξη, πρέπει να παίρνει την ευλογία του Θεού. Θα το πω άλλη μία φορά. Πρέπει να παίρνει την ευλογία του Θεού.
Το πρώτο όμως ξεκίνημα του ανθρώπου που έχει να κάνει είναι η σωτηρία του. Αυτό έθεσε και ο Θεός στον Αδάμ. Όταν του είπε να εργάζεται, ποιον του είπε να εργάζεται; Τον παράδεισο που απολάμβανε έτοιμο εκεί; Εννοούσε τον παράδεισο της ψυχής του. Και ποιους καρπούς έπρεπε να αποφέρει; Αφού μόνη της η γη ποτιζόταν, μας λέγει ο θεόπνευστος Μωυσής. Ποιους καρπούς έπρεπε να αποφέρει; Τους καρπούς των αρετών. Συνεπώς, επειδή δεν πρόσεξε και έχασε τον Παράδεισο, τώρα πρέπει να βάλει αρχή της επιστροφής του στον Παράδεισο. Πρέπει να γυρίσει πίσω.
Το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο αρχίζει έτσι: «Ἀρχὴ τοῦ εὐαγγελίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ τοῦ Θεοῦ». Αρχή του Ευαγγελίου. Τι θα πει αυτό; Ότι η αρχή αυτή ετέθη εκ μέρους του Θεού. Δηλαδή να σε βοηθήσει να μετανοήσεις. Δηλαδή σου δίνει τη δυνατότητα, σε ωθεί, σε σπρώχνει σε μια άλλη αρχή, την αρχή της μετανοίας. Βάζει ο Θεός αρχή να σώσει και εσύ πρέπει να βάλεις αρχή να μετανοήσεις. Λέει ο απόστολος Παύλος στους Αθηναίους: «τοὺς μὲν οὖν χρόνους τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ Θεὸς(:παρέβλεψε, ξεπέρασε ο Θεός τους χρόνους της αγνοίας, της ειδωλολατρίας κτλ) τανῦν(: και τώρα) παραγγέλλει τοῖς ἀνθρώποις πᾶσι πανταχοῦ μετανοεῖν(: και τώρα παραγγέλλει σε όλους τους ανθρώπους να μετανοούν, να γυρίσουν πίσω).
Κάποτε λοιπόν πρέπει να βάλουμε και εμείς αρχή μετανοίας. Θα το έλεγε καλύτερα, πρέπει να βάζουμε αρχή πάντοτε μετανοίας. Οι ασκητές έλεγαν: «Ἀρχήν βάλλω(:οριστική, α΄πρόσωπο, Ενεστώτας)». Λέγεται για τον άγιο Σισώη ότι όταν πέθαινε, μαζεύτηκαν όλοι οι μαθητές του κ.λπ. στο κρεβάτι το επιθανάτιο. Τους παρεκάλεσε να τον αφήσουν λίγο μόνο του για να βάλει αρχή μετανοίας! Και μόλις λίγο απεμακρύνθησαν, απέθανε, ξεψύχησε. Και έλαμψε ολόκληρος με το άκτιστο φως και γέμισε ο χώρος από ευωδία. Ήταν αγιασμένος. Και όμως έλεγε: «Αφήσατέ με λίγο, να βάλω αρχή μετανοίας». Αυτό πρέπει να λέμε. Ποτέ μη λέμε: «είμαι φτασμένος». Όχι. Αρχή μετανοίας, αγαπητοί μου.
Κάποτε κάναμε αρχή της πνευματικής ζωής μας με το Βάπτισμα. Όμως τον χιτώνα του Βαπτίσματος τον ρυπώσαμε, τον λερώσαμε, τον βρωμίσαμε. Πρέπει να βάλουμε αρχή καθαρμού του χιτώνος του βαπτίσματος, που είναι η μετάνοια και η εξομολόγηση. Πέσαμε; Αρχή ανορθώσεως. Ξαναπέσαμε; Αρχή επανορθώσεως. Ξαναπέσαμε; Όποτε πέφτουμε, θα σηκωνόμαστε. Κάθε στιγμή. Μόνο που δε μας συμφέρει να πέφτουμε κάθε στιγμή από αμέλειά μας. Δε μας συμφέρει. Δε μας συμφέρει. Πολλή προσοχή στο σημείο αυτό. Μην κανείς πονηρά και ανόητα το εκμεταλλευτεί. Και πει: «Ε, δεν πειράζει, θα ξαναπέσω, αφήνω τον εαυτό μου, δεν προσέχω». Κάποτε πάει η στάμνα στο πηγάδι και δε γυρίζει πίσω. Σπάζει. Αν σε βρει ο θάνατος; Πού ξέρεις; Ύστερα, πότε θα αποφέρεις, αδερφέ μου, καρπό; Πότε; Διότι δεν είναι η μετάνοια μόνο μία λέξις. Είναι η μετάνοια μία πράξις. Και η πράξις είναι όπως λέγει ο άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής, που σήμερα γιορτάζουμε τη θεία του σύλληψη, είναι καρπός. «Ποιήσατε οὖν καρπούς ἀξίους της μετανοίας». Βλέπετε λοιπόν ότι δε μας συμφέρει να πέφτουμε. Αλλά όταν πέσουμε μπορούμε να σηκωθούμε. Να λυπηθούμε, να σηκωθούμε, να κάνουμε πάλι αρχή. Ύστερα είναι ο εσωτερικός μας κόσμος, οι λογισμοί μας, τα αισθήματά μας. Να λέμε «τα αφήνω αυτά. Άστα. Μη με απασχολούν. Κάνω αρχή μετανοίας».
Όταν ο άνθρωπος ξεκινά τη ζωή του, του προβάλλεται η απόκτηση των ευαγγελικών αρετών. Μεγαλώνουμε το παιδί μας, του λέμε ότι πρέπει να ζήσει ευαγγελικά. Φαίνονται όμως πολλές οι αρετές και δύσκολες. Τι θα γίνει; Θα κάνει αρχή. Απλούστατα. Και η αρχή, είναι πασίγνωστο, είναι το ήμισυ του παντός. Έκανες αρχή; Είναι σαν να έκανες το μισό σου έργο. Αλλά ο διάβολος γνωρίζει πάρα πολύ καλά την αξία της αρχής ενός έργου. Γι’αυτό , το παν μηχανεύεται και το παν κάνει, για να ματαιώνει αυτήν την αρχή. Ότι να, τώρα, ξέρω ΄γω, τούτο ή εκείνο. Πάντα δημιουργεί ένα πρόσχημα, ένα πρόσκομμα. Προβάλλει μπροστά στην ανθρώπινη αρχή, την ακηδία. Αυτή την πνευματική τεμπελιά. Και η ακηδία, αγαπητοί μου, πρέπει να σας το πω, πολεμάται με τη βία. Η ακηδία είναι ό,τι η αδράνεια στα σώματα, όπως μας λέγει η Φυσική, που πρέπει να καταβληθεί περισσότερη ενέργεια για την κίνησή τους. Αυτό είναι στην πνευματική μας ζωή η ακηδία. Θα πω μία μεγάλη κουβέντα. Ακούσατέ την. Έτσι, η αρχή της αρχής είναι η βία! Θα βάλουμε βία στην αρχή του κάθε μας έργου. Και αυτή η βία είναι αγαθή και αναγκαία. Γι' αυτό λέγει ο Κύριος ότι «ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ βιάζεται», υπόκειται σε βιασμό, «καί βιασταί ἁρπάζουσιν αὐτήν».
Ακόμη ο διάβολος μετέρχεται και ένα ακόμη τέχνασμα. Έρχεται να παρουσιάσει στην αρχή του κάθε έργου, ότι αυτό είναι πελώριο και αδύνατο. Τόσο μεγάλο. Θα εφαρμόσω εγώ τις εντολές του Ευαγγελίου; Κάποτε ένας πατέρας έστειλε το παιδί του στο χωράφι να το σκάψει. Πήγε αυτό, είδε τη μεγάλη έκταση του χωραφιού, απογοητεύτηκε και γύρισε πίσω. «Καλά», του λέει ο πατέρας του. Την άλλη μέρα το πρωί πήγανε μαζί. Και του λέει: «Θέλω να μου σκάψεις, να, τόσο τετραγωνικά. Δεν θέλω άλλο. Και το βράδυ να έρθεις στο σπίτι». Με τον τρόπο αυτόν, με τη μέθοδο αυτή, σκάφτηκε ολόκληρο το χωράφι.
Είναι ακόμη και η αρχή της εξασκήσεως ενός ταλάντου. Το τάλαντο είναι χρυσάφι. Δεν αναλύω πιο πολύ, το ξέρετε. Νόμισμα της αρχαιότητας. Αλλά ακατέργαστο χρυσάφι. Πρέπει λοιπόν να γίνει η αρχή της κατεργασίας του. Κάνει εντύπωση αυτό που λέγει ο Θεός. «Πλάτυνον τό στόμα σου(λέγει στον 80όν Ψαλμό) καί πληρώσω αὐτό». Άνοιξε το στόμα σου κι εγώ θα το γεμίσω. Προσέξτε, ο Θεός θα βάλει το περιεχόμενο του λόγου Του, αλλά αφού όμως εγώ θα έχω ανοίξει το στόμα μου. Και μάλιστα, χαρακτηριστικά, δεν λέγει «ἂνοιξον» αλλά λέγει «πλάτυνον»· που σημαίνει ότι θα εργαστείς οριακά. Έρχεστε να κοινωνήσετε, ανοίγετε το στόμα και σας λέμε: «Πιο πολύ το στόμα». Οριακά, όσο παίρνει. Στα όριά του θα ανοίξεις το στόμα σου. Δηλαδή οριακά θα εργαστείς το τάλαντό σου. Και τότε ο Θεός θα στο αξιοποιήσει. Το ίδιο ισχύει και για το μολύβι. Λες: «Τι να γράψω;». Πάρε χαρτί και μολύβι, ξεκίνα και θα γράψεις. Βλέπετε ότι η αξία της αρχής είναι σπουδαιότατη για όλους. Είναι για τον μαθητή, είναι για τον επιστήμονα, είναι για εκείνον ο οποίος ξεκινάει την οικογένειά του. Είναι για εκείνον που ξεκινάει ένα επάγγελμα. Είναι σπουδαιότατη η αρχή.
Πολλές αρχές βέβαια μπορεί να βάλει ο άνθρωπος και να θεμελιώσει τη ζωή του, αλλά η σημαντικότατη είναι η αρχή της αγιότητος. Ο Θεός εντέλλεται: «Ἅγιοι γίνεσθε ὃτι Ἐγώ ἃγιος εἰμί». Αλλά η αγιότητα δεν σταματά στην επιθυμία, αλλά αρχίζει με τα μικροπράγματα. Αρχή σταματήματος μικρών κακών συνηθειών. Αρχή ξεκινήματος μικρών καλών συνηθειών. Να βάλουμε αρχή και στη θέληση. Ο Απόστολος Παύλος έλεγε: « Χωρίς ἀγιασμοῦ, οὐδείς ὃψεται τόν Κύριον». Χωρίς τον αγιασμό, κανείς δε θα δει τον Κύριο. Πρέπει λοιπόν να βάλουμε αρχή.
Αγαπητοί, ένα πρωινό στη λίμνη Γενησαρέτ ετέθησαν κάποιες χρονικές στιγμές. Ξεκίνησε το κήρυγμα ο Κύριος. Διάλεξε τους πρώτους μαθητές Του. Κήρυξε τη μετάνοια σαν την αρχή της επιστροφής μας στον Θεό. Κήρυξε την αρχή της καινούριας μας ζωής. Κήρυξε και ήθελε με τούτο να μας υπενθυμίσει ότι και εμείς πρέπει να βάλουμε αρχή. Αρχή σε όλα. Προπαντός στην αγιότητα. Ο Κύριος χώρισε για χάρη μας τον χρόνο σε μικρά κομματάκια, για να μας βοηθήσει. Όπως έκανε ο πατέρας στο παιδί του, που χώρισε μικρά κομματάκια το χωράφι, για να το καλλιεργήσει και να μη βλέπει τον όγκο της εργασίας. Τον χώρισε σε ημερονύκτιο, με μία δύση και με μία ανατολή. Βάζω πρώτα τη δύση και μετά την ανατολή, για να δείξω το ξεκίνημα. Χώρισε τον χρόνο σε έτη, για μετράμε το μήκος της ζωής μας. Τι έκανα πέρυσι, τι κάνω φέτος, τι μπορώ να κάνω φέτος. Τον χώρισε ακόμη και σε στιγμές. Για να Τον θυμόμαστε τον Κύριο, για να επιστρέφουμε σε Αυτόν και να μετανοούμε διαρκώς. Αδελφοί μου, ας κάνουμε αρχή σε όλα. Προπαντός όμως αρχή στη μετάνοια και στην αγιότητα. Και η αρχή θα μας χαρίσει το ήμισυ του παντός, το ήμισυ του έργου. Αλλά θα μας χαρίσει όμως ολόκληρη τη χαρά.
Ας κάνουμε λοιπόν αρχή και ο Κύριος Ιησούς, που για χάρη μας έγινε αρχή και χρόνος με την Ενανθρώπησή Του, σίγουρα θα μας βοηθήσει.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια:Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
· http://www.arnion.gr/.../omiliai.../omi ... vn_483.mp3

[toula]

Το αγαθόν ξεκίνημα
ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΛΟΥΚΑ[ :Λουκά 5,1-11]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«ΤΟ ΑΓΑΘΟΝ ΞΕΚΙΝΗΜΑ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 25-9-1994] [Β306]
Ήδη εισερχόμεθα, αγαπητοί μου, εις την ευαγγελικήν περίοδο του Λουκά. Τελείωσε του Ματθαίου και εισερχόμεθα, όπως σας είπα, στην ευαγγελικήν περίοδο του Λουκά. Εφεξής τα ευαγγελικά αναγνώσματα θα λαμβάνονται από τον Ευαγγελιστήν Λουκάν. Γι’ αυτό και η Εκκλησία μας θέτει στην πρώτη Κυριακή του Λουκά, σήμερα, περικοπή που αναφέρεται εις την αρχή του κηρύγματος του Ιησού.
Όλα δείχνουν, όπως ακούσαμε και την ευαγγελική περικοπή, όλα δείχνουν το αγαθό τους ξεκίνημα. Το πρώτο κήρυγμα, οι πρώτοι ακροαταί, οι πρώτοι μαθηταί, οι πρώτες εντυπώσεις, το πρώτο θαύμα, εν ευρεία εννοία, θαύμα σε μία ευρεία δημοσιότητα θαύμα, διότι είχε προηγηθεί το θαύμα της Κανά, οι πρώτοι καρποί. Αξίζει να τα δούμε όλα αυτά. Γιατί κι εμείς κάποτε κάνομε κάποια ξεκινήματα σε πολλούς τομείς της ζωής μας, σε όλους τους τομείς της ζωής μας.
Ξεκινούμε. Ο Κύριος βρίσκεται εις τον αιγιαλόν της λίμνης Γενησαρέτ, ένα πρωινό. Ήδη κάποιος κόσμος ήθελε να ακούσει από το στόμα Του κάποιον αγαθό λόγο. Ήταν ο κόσμος εκείνος που σύχναζε κοντά στον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Και είχε ακούσει από το στόμα του προφήτου, αυτού του προφήτου της ερήμου, ότι ο Ιησούς ήταν ο αμνός του Θεού, που είχε προφητεύσει ο Ησαΐας, που σηκώνει τις αμαρτίες του κόσμου. Και Τον είχε δείξει ο Ιωάννης. «Αυτός, ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ». Και είπε ακόμη ο Ιωάννης ότι δεν ήταν ικανός να λύσει τον ιμάντα των υποδημάτων του Ιησού. Ήταν τόσο μεγάλος. Βέβαια χρονικά ο Ιωάννης προηγείται. Γι’ αυτό έλεγε ότι «εγώ προηγούμαι, Εκείνος ακολουθεί, χρονικά. Όμως ἔμπροσθέν μου γέγονεν». Δηλαδή «είναι τόσο μεγάλη προσωπικότης, ώστε είναι μπροστά από μένα». Και έλεγε στον κόσμο ακόμη ότι το Πνεύμα το Άγιον «ὠσεὶ περιστερὰ ἐπεκάθισε εἰς τὸν Ἰησοῦν, σαν ο δάκτυλος του Πατρός, που έδειχνε τον Υιόν Του». Και ότι ακούστηκε ακόμη φωνή από τον ουρανό που έλεγε ότι «Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, εις τον Οποίον εγώ έχω ευδοκήσει. Και εις τον Οποίον έπρεπε όλοι να ακούν».
Και ο Ιωάννης αυτά διεκήρυττε εις την έρημον. Έτσι άνοιγε τον δρόμο, όπως έπρεπε, γι’ αυτό και λέγεται και Πρό-δρομος, άνοιγε τον δρόμο προς τον Ιησούν. Και τώρα, ο λαός εκείνος που Τον άκουγε εις την ερημιά παρά τον Ιορδάνην, εκείνο το πλήθος τώρα, συνωστίζεται εις τον αιγιαλόν της Τιβεριάδος της λίμνης, για να ακούσει τον Ιησούν, «τόν ἀμνὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν αἴροντα τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου».
Και το κήρυγμα του Κυρίου, του Ιησού, ήταν το πρώτο. Δεν γνωρίζομε βέβαια εκεί παρά την λίμνην τι εδίδαξε, γιατί σημειώνει ως εξής ο Λουκάς το πράγμα: «Καὶ καθίσας ἐδίδασκεν ἐκ τοῦ πλοίου τοὺς ὄχλους». Εδίδασκε στην παραλία, αλλά το πλήθος ήταν τόσο που ήταν συνωστισμός μεγάλος. Και παρεκάλεσε τον Πέτρον -ακόμη δεν ήτο μαθητής Του- τον Σίμωνα: «Σε παρακαλώ», του λέει, «μπορώ να μπω στο πλοιάριό σου και από εκεί να κηρύξω;». Οπότε εκεί εκάθητο ο Κύριος. Ήταν κάπως ψηλότερα, θα λέγαμε, από την παραλία, Τον έβλεπε το πλήθος κι εκεί ο Κύριος εκήρυττε.
Αλλά λέγει εδώ: «Καὶ καθίσας ἐδίδασκεν ἐκ τοῦ πλοίου τοὺς ὄχλους. Ὡς δὲ ἐπαύσατο λαλῶν… κ.λπ. Όταν δε έπαυσε πια να λαλεί…». Ώστε δεν μας διασώζει ο ευαγγελιστής Λουκάς το περιεχόμενον του πρώτου κηρύγματος του Κυρίου. Ο Ματθαίος όμως μας λέγει το εξής: «Από τότε…». Πότε; Μετά την Βάπτιση και διαμονή Του σαράντα ημέρες εις την έρημον «ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν· μετανοεῖτε, ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Ποιο, λοιπόν, ήταν το περιεχόμενον του κηρύγματος του Ιησού; «Μετανοείτε, διότι έχει πλησιάσει η Βασιλεία των Ουρανών». Αυτό εξάλλου ήταν και το περιεχόμενον του κηρύγματος του Ιωάννου στον λαό και έρχεται τώρα ο Ιησούς για να συνδέσει το δικό Του το κήρυγμα με το κήρυγμα του Ιωάννου, λέγοντας το ίδιο θέμα, τόσο δια να τιμήσει τον Ιωάννη, ότι ορθώς έλεγε ό,τι έλεγε, όσο και δια να ξεκινήσει από τον Ιωάννη.
Διότι, εάν ερωτήσετε, «η καρδία των κηρυγμάτων του Κυρίου ποια ήτο;». Ότι η Βασιλεία του Θεού έρχεται. Ήρθε. Όχι είναι κοντά σας. Είναι μπροστά σας. Διότι τι είναι η Βασιλεία του Θεού; Είναι αυτό το θεανθρώπινον πρόσωπον του Ιησού Χριστού. Εφόσον, λοιπόν, ήλθε ο Υιός του Θεού ως άνθρωπος, ήλθε η Βασιλεία του Θεού. Βεβαίως και αυτό. Αλλά ήλθε ανάμεσά μας η Βασιλεία του Θεού. Ξαναλέγω, η Βασιλεία του Θεού δεν είναι κάτι ξέχωρο από τον Θεό, δεν είναι κάτι ξέχωρο από τον Χριστό. Είναι Αυτός Ούτος ο Ιησούς Χριστός. Εκείνο, λοιπόν, το «ἤγγικεν» θα λέγαμε: Πόσο πλησίασε; Δεν θα μπορούσε να πλησιάσει περισσότερο. Παρά μόνο ένα πήδημα, ας μου επιτραπεί η λέξις, ας την βάλω εντός εισαγωγικών, ένα «πήδημα», από το στόμα του Χριστού που ήταν το κήρυγμα, να φθάσει μέσα μου. Ποιος; Ο Ιησούς Χριστός. Και να είναι δικός μου ο Ιησούς Χριστός. Αυτό δε, θα πραγματοποιηθεί πια με το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας. Όπως οι μαθηταί είχαν, βέβαια, τον Κύριον τρία χρόνια πλάι τους. Εκείνη τη νύχτα, στον δείπνο που παρέθεσε ο Κύριος, το τελευταίο δείπνο, ο Κύριος δεν ήταν πια πλάι τους· ήτανε μέσα τους. Συνεπώς, ας μου επιτραπεί, μια δρασκελιά ήταν όλη η ιστορία. Ο Ιησούς, δηλαδή ο φορέας της Βασιλείας Του, να είναι μέσα μας.
Το πλήθος -ένα άλλο σημείο- το πλήθος, οι ακροαταί, συνωθούσαν τον Κύριον. Ήθελαν να ακούσουν. Αλήθεια, πολλές φορές ο λαός, και σε μας ακόμη, σε μας, μας ενοχλεί υπερβολικά. Δεν λογαριάζει, έχεις - δεν έχεις ανάγκες, μπορείς - δεν μπορείς, στο βάθος ο λαός έχει δίκαιο. Έχει δίκαιο. Διότι έχει ανάγκες ο λαός. Θέλει, θέλει να σωθεί ο λαός. Είναι αλήθεια αυτό. Έτσι, σημειώνει ο ευαγγελιστής Λουκάς: «Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ τὸν ὄχλον ἐπικεῖσθαι αὐτῷ» . Ο όχλος τι έκανε; «Ἐπικεῖσθαι αὐτῷ». Ἐπί + κεῖμαι. Βρίσκομαι από πάνω. «Ἐπικεῖσθαι αὐτῷ». «Είχε ανέβει στο κεφάλι του», θα λέγαμε. Πώς να το μεταφράσομε; Τον συνέθλιβαν, Τον ζουλούσαν. Και ο Κύριος εζήτησε από τον Σίμωνα, τον μετέπειτα Πέτρον, που ήταν ψαράς, να του παραχωρήσει για λίγη ώρα…- το καΐκι του ήταν δίπλα στην άμμο, γιατί όλη νύχτα ψάρευαν, δεν έπιασαν τίποτε, να το σύρει λίγο πιο μέσα στη θάλασσα και από εκεί να κηρύττει εις τον λαόν. Ήταν το πρώτο πολύ πλήθος, ώστε ο ευαγγελιστής Λουκάς το πλήθος αυτό να το λέει «ὂχλον». Πολύ πλήθος. Άραγε όμως αυτό το πλήθος πώς άκουε; Άκουε; Πώς άκουε; Άκουγε. Αλλά πώς άκουγε; Έδειχνε ενδιαφέρον φυσικά. Πολύ ενδιαφέρον. Πιθανώς όμως δεν μπορούσε να φθάσει σε εκείνο το βάθος της εννοίας και της πραγματικότητος της Βασιλείας του Θεού. Άκουγε για την Βασιλεία του Θεού. Πώς να φθάσει; Δεν πειράζει. Ο Κύριος ανέχεται. Γνωρίζει την ανθρωπίνη αδυναμία και περιοριστικότητα. Θα έρθει η ώρα που ο όχλος αυτός θα γνωρίσει τι είναι η Βασιλεία του Θεού. Τώρα απλώς ο Κύριος κηρύσσει την Βασιλεία του Θεού.
Αλλά τίθεται το ερώτημα: Εμείς, ύστερα από 2000 χρόνια Χριστιανισμού, που ακούσαμε πολλάκις τον λόγον του Θεού, εκκλησιαστήκαμε, κοινωνήσαμε, εξομολογηθήκαμε κατ’ επανάληψιν, άραγε έχομε συλλάβει την έννοια της Βασιλείας του Θεού; Αν ψάξουμε, αν κάνομε μία περιγραφή της Βασιλείας του Θεού εδώ στη Γη, μέσα μας, στη Γη, στη Γη είναι η Εκκλησία. Τι είναι η Εκκλησία; Τι είναι η Εκκλησία; Το σώμα του Χριστού. Τι είναι μέσα μας; Τι είπε ο Χριστός; «Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ ἐντὸς ἡμῶν ἐστίν». Είναι βασιλιάς, ο Χριστός, της καρδιάς μας; Και ποια είναι αυτή η Βασιλεία του Χριστού; Είναι υποκειμενική; Όχι αντικειμενική; Η Εκκλησία του Θεού, η Εκκλησία του Χριστού είναι και υποκειμενική και αντικειμενική. Είναι μέσα μου και απέξω μου. Γιατί; Γιατί είναι και εξ αντικειμένου. Θα βλέπομε το πρόσωπο του Χριστού στη Βασιλεία Του. Θα βλέπομε ο ένας τον άλλον. Και εξ υποκειμένου και εξ αντικειμένου. Το γνωρίζομε αυτό; Γνωρίζομε την φύσιν της Βασιλείας του Θεού, παρά τα κηρύγματα και παρά τον χρόνον τον τόσο πολύ, 20 αιώνες πέρασαν, μπορούμε να πούμε ότι γνωρίζομε;
Αυτό το κήρυγμα ήταν λυτρωτικό. Έφερε την λύτρωση, την ουρανία λύτρωση, την αιωνία λύτρωση, αυτό που αλλάζει τον άνθρωπο. Και τον καταρτίζει να φθάσει από την επιγεία πραγματικότητα της Βασιλείας -σας είπα, είναι η Εκκλησία- εις την ουρανία πραγματικότητα της Βασιλείας, την εξ αντικειμένου, μετά την ανάστασιν των νεκρών. Τα μαθήματα αυτά της Βασιλείας του Θεού ήταν δύσκολα. Όχι διότι ήταν δύσκολα. Αλλά όπως ένας άνθρωπος που μπορεί να έβγαλε και Δημοτικό και Γυμνάσιο και Πανεπιστήμιο ακόμη και να έμεινε 50 χρόνια μακριά από τα βιβλία, να βόσκει πρόβατα, δεν ξέρω πού αιχμάλωτος, αν τον γυρίσετε κάποτε και του πείτε μερικά πράγματα να σας γράψει και να σας ομιλήσει, τα έχει ξεχάσει. Γιατί δεν είχε επαφή και τα ξέχασε τα γράμματα· τα ξέχασε. Έτσι και εδώ ο άνθρωπος. Ήτο έτοιμος, ήτο πλασμένος να δεχθεί την Βασιλεία του Θεού. Βγαίνοντας από τον Παράδεισον ο άνθρωπος αγρίεψε. Έμεινε -εντός εισαγωγικών- «αγράμματος». Αγράμματος ως προς τα μαθήματα της Βασιλείας του Θεού. Γι΄αυτό, λοιπόν, τα μαθήματα της Βασιλείας του Θεού μοιάζουν δύσκολα. Μοιάζουν δύσκολα. Πρέπει κανείς να μαθητεύσει με ιδιαιτέρα προσοχή, υπομονή και επιμονή.
Όμως, ο λαός που είχε μείνει στην άγνοια και στην αμάθεια, πώς μπορούσε να καταλάβει αυτά τα μαθήματα της Βασιλείας του Θεού; Τι είπα; Ο λαός του Ισραήλ, ο οποίος είχε αμεληθεί από τους άρχοντες, μήπως εμείς σήμερα τι κάνομε; Ο λαός του Θεού δεν είναι ημελημένος; Δεν είναι αγνοημένος; Δεν έχει τεθεί εις το περιθώριον; Ποιος εργάζεται για τον λαό; Εξαιρέσεις μόνον. Ποιος εργάζεται; Τριακόσιες πενήντα αιρέσεις υπάρχουν και αλωνίζουν την πατρίδα μας. Ποιος έρχεται να φωνάξει και να καταρτίσει τον λαό μας αυτόν; Και δεν είναι γιατί πρέπει να πούμε τις αιρέσεις και να πούμε στον λαό να προσέξει. Όχι, όχι, όχι… Πρέπει να πούμε στον λαό το μήνυμα το ορθόδοξον, ώστε όποια αίρεση κι αν έρθει, να μην κολλά. Επάνω σε μια επιφάνεια, το σελοτέιπ κολλάει; Σίγουρα όχι. Και ένας λαός που είναι καταρτισμένος ορθόδοξα, χριστιανικά, μύριες αιρέσεις κι αν έρθουν, θα κολλήσουν εις το σώμα του; Όχι. Αλλά ο λαός μας δεν είναι καταρτισμένος. Αυτό είναι το τραγικό μας. Και ποιος φταίει; Εμείς. Εμείς. Εμείς. Εμείς φταίμε. Ο υλισμός και ο ευδαιμονισμός, με τον τρόπο που ζούμε, όλα αυτά έχουνε βάλει βύσματα, βύσματα στα αυτιά των Χριστιανών και δεν εννοούν τίποτα. Ο υλισμός και ο ευδαιμονισμός, χόντρυναν το μυαλό των Ορθοδόξων Χριστιανών μας και δεν κατανοούν πια τίποτα. Και το χειρότερο; Γίνεται συγκατάβασις για να κατανοήσει ο λαός. Όπως ένας που έπρεπε να καταλαβαίνει πανεπιστημιακά μαθήματα, επειδή όμως δεν καταλαβαίνει πια, κατεβαίνομε στο επίπεδο του Δημοτικού σχολείου για να βοηθήσομε τον άλλον να καταλάβει.
Το λέει ο Απόστολος στους Εβραίους: «Κάποτε», λέει, «σας πότισα με γάλα. Έπρεπε δια τον καιρόν, να είσαστε τώρα διδάσκαλοι. Και συνεπώς να λαμβάνετε στερεάν τροφήν. Αλλά σεις ακόμη γάλα γυρεύετε». Έτσι κι εδώ. Κατεβαίνομε, κατεβαίνομε, κατεβαίνομε, να τα κάνομε πολύ απλά. Και να πούμε μόνο πέντε πράγματα και τίποτε άλλο για την Βασιλεία του Θεού. Αυτή, όμως, η συγκατάβασις, επειδή ο λαός μας είναι δεμένος με τον κόσμον, την συγκατάβαση την κάνομε όχι γλωσσικά, όχι εννοιολογικά μόνο πια, αλλά βάζομε και στοιχεία κοσμικά. Και συνεπώς κοσμικεύομε τον λόγο του Θεού, αλλά είναι γνωστό ότι η εκκοσμίκευσις του Χριστιανισμού δεν σώζει. Να το ξέρετε αυτό. Όταν θα φύγετε, αυτό να θυμόσαστε. Ο εκκοσμικευμένος Χριστιανισμός δεν σώζει.
Ωστόσο ο Ιησούς, άρχισε να σπείρει τον πρώτο Του σπόρο. Λίγο αργότερα, με την παραβολή του σπορέως, θα δείξει ότι όλοι οι ακροαταί δεν εδέχοντο τον λόγο του Θεού με θέρμη, με ενδιαφέρον, με ενθουσιασμό· ώστε στους πολλούς, ο λόγος του Θεού που ακούγεται σαν σπόρος, να πηγαίνει χαμένος. Ένα μόνον μικρό ποσοστό να βρίσκει ανταπόκριση. Κρίμα, κρίμα…
Ήσαν όμως εκεί και οι πρώτοι υποψήφιοι μαθηταί. Ήσαν δύο ζεύγη αδελφών. Ο Ανδρέας και ο Πέτρος, ο Ιάκωβος και ο Ιωάννης. Βέβαια, προϋπήρξε μία γνωριμία τους με τον Ιησούν Χριστόν. Σας θυμίζω τον Απόστολο Ανδρέα, που ήτο μαθητής του Ιωάννου του Βαπτιστού. Και όταν ο Ιωάννης έδειξε τον Κύριον… περιπατούσε, λέγει, εκεί, στην άκρη του Ιορδάνου, και είπε: «Να ο Αμνός του Θεού», ο Ανδρέας αυτό το άκουσε. Με έναν άλλον μαζί πήγαν, Τον ακολούθησαν. Και Του είπαν: «Κύριε, πού μένεις;». Συνεπώς υπήρχε μία γνωριμία. Σας είπα προηγουμένως, ένα πολύ πλήθος εγνώριζε από το κήρυγμα του Ιωάννου τον Ιησούν. Έτσι έχομε τα δύο αδέλφια, τον Ανδρέα και τον Πέτρο. Ο Ανδρέας έφερε τον Πέτρον εις τον Ιησούν. Μετά έχομε το δεύτερο ζεύγος, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη.
Αυτά τα δύο ζεύγη είχαν δύο καΐκια, το κάθε ζεύγος από ένα καΐκι, ήσαν συνέταιροι «κοινωνοί», λέει, στην εργασία, και ψάρευαν και ζούσαν. Ήταν το επάγγελμά τους. Βέβαια μας αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ότι στον γάμο της Κανά που κλήθηκε ο Ιησούς, ήταν και κάποιοι, δεν ξέρομε, κάποιοι μαθηταί. Εδώ, όμως, στον αιγιαλό της Τιβεριάδος, γίνεται κάτι το συγκλονιστικόν. Αφού τα δύο ζεύγη αδελφών άκουσαν το κήρυγμα του Ιησού και ασφαλώς κατενύγησαν, έρχεται τώρα το θαύμα της καταπληκτικής αλιείας. Και όμως, το δίχτυ εσχίζετο από το πλήθος των ψαριών. Ψάρεψαν μεσημεριάτικα. Ποιος ψαράς πηγαίνει να ρίξει δίχτυα το μεσημέρι; Ο Πέτρος είπε: «Κύριε, ψάρια δεν πιάνουν το μεσημέρι. Όλη την νύχτα εξάλλου, που είναι ο κατάλληλος χρόνος, ψάρι δεν πιάσαμε. Αλλά επειδή το λες Εσύ, ἐπὶ δὲ τῷ ρήματί σου χαλάσω τὸ δίχτυον, επειδή το λες Εσύ, θα το κάνω». Και ήταν τα ψάρια τόσα πολλά, ώστε να σχίζεται το δίχτυον. Έμειναν κατάπληκτοι οι μαθηταί, οι υποψήφιοι μαθηταί, οι ψαράδες εκείνοι. Έμειναν κατάπληκτοι. Και ο εκδηλωτικός Πέτρος γονατίζει προ του Ιησού και Του λέγει: «Ἔξελθε ἀπ’ ἐμοῦ Βγες, Κύριε από το καΐκι μου. Όχι ότι Τον έδιωχνε) ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλὸς εἰμί, Κύριε». «Δεν έχεις θέση Εσύ εδώ στο καΐκι. Εγώ είμαι αμαρτωλός άνθρωπος. Εσύ είσαι άγιος». Κι όλα αυτά γιατί; Γιατί τόσο ο Πέτρος, όσο και οι άλλοι μαθηταί, δέχθηκαν κάτι. «Θάμβος», λέει. «Θάμβος» θα πει «έκπληξις». Εκείνο που λέμε «ανοίγουν τα μάτια μου τετράδιπλα μπροστά σε κάτι που δεν μπορώ να εξηγήσω. Αυτό λέγεται «θάμβος». «Θάμβος περιέσχεν αὐτόν -Ποιον; Τον Πέτρον) καὶ πάντας τους σὺν αὐτῷ(:και όλους που ήταν γύρω του)». Έτσι βλέπετε ότι αυτό το θάμβος, αυτή η έκπληξις, δεν θα σβήσει ποτέ από τα μάτια και την καρδιά των μαθητών και θα γίνουν εφεξής μαθηταί του Χριστού.
Είναι οι πρώτοι μαθηταί και Απόστολοι κατοπινά. Και κάτι καταπληκτικό, που δείχνει ακριβώς αυτό το θάμβος: «Καὶ καταγαγόντες τὰ πλοῖα ἐπὶ τὴν γῆν (:έσυραν τα πλοία στην παραλία) ἀφέντες ἅπαντα ἠκολούθησαν αὐτῷ». Τ’ άφησαν όλα. Δεν πήραν τα ψάρια, τα πολλά, πολλά, πολλά εκείνα ψάρια, να πάνε να τα πουλήσουν εκεί στην Ιερουσαλήμ ή κάπου αλλού. Όχι, τίποτα απ’ αυτά. Τ΄άφησαν όπως ήσαν. Και όπως μας λέει ο ευαγγελιστής Ματθαίος ότι το ζεύγος Ιάκωβος και Ιωάννης, γι’ αυτούς… «οἱ δὲ ἀφέντες τὸ πλοῖον καὶ τὸν πατέρα αὐτῶν -άφησαν και τον πατέρα τους- ἠκολούθησαν αὐτῷ». Ηκολούθησαν τον Χριστό. Τ΄άφησαν όλα! Αυτό το πράγμα δείχνει το μέτρον του θάμβους· που, επειδή αργότερα στη ζωή του Κυρίου, τρία χρόνια, είδαν, είδαν, ό,τι είδαν προπαντός την Ανάσταση, την Ανάληψη, όλα αυτά, διετήρησαν αυτό το θάμβος μέσα στην καρδιά τους· που επιτέλους επιτέλους η Ανάστασις και η Ανάληψις ήταν πολύ πιο ψηλότερα από το θάμβος μιας καταπληκτικής αλιείας.
Μπορούμε να αντιληφθούμε λοιπόν όλη αυτή την ιστορία; Αν σήμερα κάποιος άφηνε τον πατέρα του και την μάνα του! Ω σήμερα! Θα του έλεγαν: «Τρελός είσαι». Θα του έλεγαν πολλά και πολλά, πολλά και πολλά. Κι όμως ο Ζεβεδαίος αγαπητοί μου, ο πατέρας του δευτέρου ζεύγους, Ιακώβου και Ιωάννου - κοιτάξτε, ποιον είπα; Ο Ζεβεδαίος. Ξέρομε το όνομά του. Αν ήταν ένας… κοινός, που θα έλεγε στα παιδιά του: «Τι; Αυτόν θα ακολουθήσετε; Καθίστε εδώ, έχομε δουλειές». Ποιος θα ήξερε σήμερα τον Ζεβεδαίο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη; Σήμερα, όμως, ξέρομε τον Ζεβεδαίο, τον πατέρα τους. Γιατί; Γιατί άφησε τα παιδιά του να πάνε να ακολουθήσουν τον Ιησούν. Ταλαίπωροι γονείς, σεις που δεν αφήνετε τα παιδιά σας να ακολουθήσουν τον Κύριον και να διακονήσουν το Ευαγγέλιό Του, ταλαίπωροι γονείς…
Κι όμως και σήμερα, αγαπητοί, κάποιος που μελετά κατ’ αίσθησιν τον λόγον του Θεού, μπορεί να δεχθεί αυτή την αλλοίωση της δεξιάς του Υψίστου, να γίνει ένθερμος μαθητής του Χριστού, να καταλάβει την καρδιά του αυτό το θάμβος. Επιτρέψατέ μου να σας πω κάτι, από ιδίαν εμπειρίαν. Ξέρω κάποιους αδελφούς Χριστιανούς, άνδρες και γυναίκες, που έχουν δεχθεί αυτό το θάμβος μέσα στην καρδιά τους. Επιτρέψατέ μου να σας το πω. Για να μη νομίσετε ότι ζούμε σε μια ατμόσφαιρα ουτοπιστική. Ο Κύριος Ιησούς έχει πάντοτε τους εκλεκτούς Του, τους μαθητάς Του, σε όλους τους αιώνες και σε όλες τις εποχές.
Και ποιες ήσαν οι πρώτες εντυπώσεις από την παρουσία του Ιησού; Ο όχλος να συνωθείται για να Τον ακούσει. Το κήρυγμα άφηνε καταπλήκτους τους ακροατάς. Οι μαθηταί έφθασαν στο θάμβος, στην έκπληξη για ό,τι είδαν και άκουσαν. Και ο καρπός, οι τέσσερις πρώτοι ψαράδες να γίνουν μαθηταί Του και Απόστολοί Του. Κι όταν αργότερα, την ημέρα της Πεντηκοστής, ο Πέτρος ομίλησε σε μία λαοθάλασσα, λαοθάλασσα, αυτός ο ψαράς, όπως τότε ο Ιησούς παρά την λίμνην της Τιβεριάδος, τρεις χιλιάδες από τους ακροατάς του επίστεψαν εις το όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού.
Αγαπητοί, κι εμείς ας ξεκινήσομε. Μπορεί να βαπτιστήκαμε ορθόδοξοι Χριστιανοί, αλλά δεν ενεργοποιήσαμε αυτή μας την ιδιότητα. Τώρα τον Σεπτέμβριο σε πολλά πράγματα μπαίνει μια αρχή. Ας κάνομε αρχή, να συνειδητοποιήσομε αυτό που ήδη είμαστε· βαπτισμένοι ορθόδοξοι Χριστιανοί. Ας δείξομε πιο πολλή επιμέλεια στην άσκηση. Αυτή που συντηρεί και πλουτίζει τις αρετές. Στις σχέσεις μας με την οικογένειά μας, με τους συνεργάτες μας, στην εργασία, ας φροντίσομε να είμαστε πιο καλοί. Σε όλα τα πράγματα χρειαζόμαστε αρχή. Ένα αγαθό ξεκίνημα. Και τότε η ζωή μας θα αρχίσει να αλλάζει. Ο Κύριος Ιησούς που μίλησε τότε στην ακρολιμνιά της Τιβεριάδος, θα έχει εγκατασταθεί στην καρδιά μας. Αυτό θα είναι το πιο εντυπωσιακό θαύμα. Πιο ανώτερο από εκείνη τη θαυμαστή αλιεία που στέκεται τύπος σε κάθε αλιεία ανθρώπων μέσα στην ιστορία που πραγματοποιεί η χάρις του Θεού.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
· https://www.arnion.gr/.../omilia.../omi ... vn_617.mp3

[toula]

«Ο μολυσμός σαρκός και πνεύματος»
ΚΥΡΙΑΚΗ Α΄ΛΟΥΚΑ[:Β΄Κορ.6,76-7,1]
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου με θέμα:
«Ο ΜΟΛΥΣΜΟΣ ΣΑΡΚΟΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 5-2-1995] [Β311]
Ο Παύλος, αγαπητοί μου, στην σημερινή αποστολική του περικοπή, κάνει ένα προσκλητήριον αποδοχής των πολυτίμων επαγγελιών του Θεού και προβάλλει τις προϋποθέσεις. Αυτές οι πολύτιμες υποσχέσεις του Θεού είναι ότι ο κάθε πιστός αποτελεί ναόν του Θεού και ναός του Θεού είναι ολόκληρη η ύπαρξις του ανθρώπου· και το σώμα του και η ψυχή του. Και εις αυτόν τον ναόν του Θεού, τον άνθρωπον, έρχεται να κατοικήσει ο Ζων Θεός. Εξάλλου, «ναός», αυτό σημαίνει. Κατοικία. Και όχι μόνο θα κατοικήσει ο Θεός στον κάθε άνθρωπο, τον πιστόν, με στατικό χαρακτήρα, αλλά με δυναμικόν. Γιατί, λέγει: «Κατοικήσω και ἐμπεριπατήσω»· που σημαίνει κίνησις, κινητικότητα, δυναμικότητα.
Ακόμη μία σχέσις καταπληκτική υπογραμμίζεται εδώ. Ότι θα γίνει Θεός των και αυτοί λαός Του. Και κάτι περισσότερο: Και θα γίνει πατέρας των και αυτοί παιδιά Του. Και λέγει: Σε «υἱοὺς καὶ θυγατέρας» θα κατοικήσει και θα εμπεριπατήσει. Για να δείξει ισότητα των φύλων στα προνόμια αυτά. Δεν λέγει απλώς και αόριστα «εις τους ανθρώπους». Αλλά λέγει : «Θα είσαστε υιοί μου και θυγατέρες μου». Κι έτσι εδώ βλέπει κανείς αυτήν την αποδοχήν της ισότητος των φύλων, εκ μέρους του Θεού.Αγαπητοί μου, η διαφορά των φύλων δεν είναι παρά μόνο για να υπάρξει αυτό που λέμε γέννησις νέου ανθρώπου. Κατά τα άλλα, ο άνδρας και η γυναίκα είναι το ίδιο. Άνθρωπος ο ένας, άνθρωπος και ο άλλος. Προνόμια ο ένας, προνόμια και ο άλλος· τα ίδια. Αιώνιον ζωήν ο ένας, αιώνιον ζωήν και ο άλλος.
Και βεβαιώνει ακόμη ότι αυτά θα τα δώσει «Κύριος Παντοκράτωρ». Και δίδει αυτά τα προνόμια όχι γιατί είναι Παντοκράτωρ, αλλά γιατί οι άνθρωποι με την ελευθερία τους, την ελευθέρα τους προαίρεση, επιθυμούν να αποκαλούν τον Θεό «Πατέρα». Και τα προνόμια; Τα προνόμια απορρέουν από την πατρικήν αγαθότητα. Πολύ ωραία πράγματα. Προνόμια. Μεγαλειώδη πράγματα. Αλλά χρειάζονται προϋποθέσεις. Γι'αυτό θα προσθέσει ο Απόστολος Παύλος: «Ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, (:Έχοντες –λέει- αυτές τις υποσχέσεις του Θεού) καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος(:να καθαρίσομε -λέει- τους εαυτούς μας από κάθε μολυσμόν και της σαρκός και του πνεύματος)». Θέτει, δηλαδή, αυτές τις προϋποθέσεις, για να επιτύχει ο άνθρωπος να έχει τον Θεό ένοικον, να Τον έχει Πατέρα, κι Εκείνος τον άνθρωπο να τον έχει παιδί Του. Και προβάλλει τας επαγγελίας του Θεού, που αποτελούν οπωσδήποτε, όπως ακούσαμε, στη σημερινή αποστολική περικοπή, μια πρόκληση και μία πρόσκληση. Προκαλεί και προσκαλεί. Και ποια είναι αυτή η πρώτη προϋπόθεση; «Καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος».
Όταν λέγει, όμως, «καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς» σημαίνει δυο πράγματα. Πρώτον ότι έχομε μολυσμό. Είμαστε ακάθαρτοι. Διότι όταν παίρνομε την εντολή να καθαρίσομε τον εαυτόν μας, πάει να πει ότι είμεθα ακάθαρτοι. Έχομε μολυσμό. Κι αυτό σημαίνει ότι είμεθα κατάφορτοι από αμαρτίες. Αγαπητοί μου, ουδείς καθαρός από ρύπου. Κανένας δεν είναι καθαρός από ρύπο, από βρωμιά. Αλλά για να το δει κανείς αυτό, να το καταλάβει, χρειάζεται αυτογνωσία. Και μάλιστα μια βαθιά και αντικειμενική αυτογνωσία. Χρειάζεται ο φωτισμός του Αγίου Πνεύματος, για να δει ο άνθρωπος τις μυστικές και αθέατες πτυχές της ψυχής του. Γι'αυτό λέγει ο Ψαλμωδός: «Ὃτι τὴν ἀνομίαν μου ἐγὼ γινώσκω, καὶ ἡ ἁμαρτία μου ἐνώπιόν μού ἐστι διαπαντός». «Είναι μπροστά μου πάντοτε». Κι ακόμη θα πει ο Ψαλμωδός: «Παραπτώματα τίς συνήσει;». «Ποιος μπορεί να αντιληφθεί το μέγεθος των παραπτωμάτων;». Και συνεχίζει ο Ψαλμωδός: «Ἐκ τῶν κρυφίων μου καθάρισόν με». «Από εκείνα που δεν βλέπουν οι άλλοι άνθρωποι, από εκείνα που δεν βλέπω και εγώ ο ίδιος, τα κρυφά, στις κρυφές γωνίτσες και πτυχές της ψυχής μου, Κύριε, καθάρισέ με».
Και η δευτέρα περίπτωσις. Όταν εμείς θα καθαρίσουμε τους εαυτούς μας, σημαίνει ότι πρέπει να ενεργήσουμε, πρέπει να δραστηριοποιηθούμε, πρέπει να προβούμε εις τον καθαρισμό μας. Γι'αυτό λέει «καθαρίσωμεν». Να καθαρίσομε. Να καθαρίσομε, λέγει, τους εαυτούς μας- είναι υποτακτική. Η Χάρις του Θεού θα μας ενισχύσει. Αλλά πρέπει να κάνομε εμείς την αρχήν. Αν εμείς δεν συντρέξομε σ’ αυτόν τον αυτοκαθαρισμό, στην θέλησή μας και στην φροντίδα μας, τότε η χάρις του Θεού μένει ανενέργητη. Έχομε πλείστα σημεία στον λόγο του Θεού, που δίδουν αυτήν την αμοιβαία εργασία. Λέει ο Θεός –πρόχειρα σας λέγω: «Πλάτυνον τό στόμα σου(:Άνοιξε το στόμα σου)». Λέει κανείς: «Κύριε, τι να πω; Τι να πω;». Και λέει ο Κύριος: «Πλάτυνε το στόμα σου, άνοιξέ το κι εγώ θα σου βάλω μέσα εκεί λόγον και θα μιλήσεις. Αλλά εάν δεν ανοίξεις εσύ το στόμα σου Εγώ δεν θα σου βάλω λόγον». Βλέπετε λοιπόν αυτή η συνέργεια της Θείας Χάριτος και της ανθρωπίνης δραστηριότητος.
Από τι θα καθαρίσομε όμως; «Ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ», μας λέγει ο Απόστολος. Τι σημαίνει «μολυσμός»; Κάτι, βέβαια, που προσβάλλει την καθαρότητα. Παραδείγματος χάριν, μολύνω τα χέρια μου; Πηγαίνω και πλένομαι. Εμόλυνα το δάπεδο; Το σπίτι μου; Παίρνω νερό και σφουγγαρόπανο και τα καθαρίζω. Κάτι που προκαλεί βεβαίως ακαθαρσία, η οποία δεν είναι ανεκτή. Αυτό θα πει μολυσμός. Αλλά μπροστά στον Θεό, τι μπορεί να είναι μολυσμένο; Τι μπορεί να είναι ακάθαρτο; Ένα μόνο: Η αμαρτία. Ένα μόνο: Η αμαρτία. Αυτό είναι μόλυσμα στα μάτια του Θεού. Ούτε τα κόπρανα, ούτε τα βρώμικα ζώα, ούτε οτιδήποτε βρωμιά μπορεί να υπάρχει, γιατί κοιμόμαστε μέσα σε μία τρώγλη κι έχομε δέκα χρόνια να σκουπίσουμε... Αυτά δεν είναι ακαθαρσία. Διότι αυτά, αν θέλομε, καθαρίζομε, αν δεν θέλομε, δεν καθαρίζομε. Για τον Θεό δεν είναι ακαθαρσία αυτά. Διότι απλούστατα όλα αυτά είναι έργα του Θεού. Το ότι όλα τα ζώα που ζουν, δημιουργούν κόπρανα, αυτό είναι μόλυσμα; Αυτό είναι αμαρτία; Όχι βεβαίως. Μόνον η αμαρτία, αγαπητοί, η οποία είναι μη ον, δηλαδή είναι που ουσιαστικά δεν υπάρχει σαν ουσία, δεν έχει καμία σχέση με τον Θεό η αμαρτία· και το βασικότερο είναι ότι η αμαρτία, εδώ προσέξατέ το, όταν υπάρξει, γιατί βρίσκεται…πού αλήθεια; Αφού δεν έχει ουσία; Αφού δεν είναι ον. Δεν είναι κάτι που υπάρχει. Είναι στην προαίρεση. Δεν έχει ουσία το κακό. Είναι στην προαίρεση. Εκείνο που θα κάνω και θα είναι κακό.
Θυμηθείτε εκεί που ο Απόστολος Πέτρος βλέπει εκείνο το όραμα με τα ακάθαρτα ζώα, που του λέγεται να θυσιάσει και να φάγει. «Μηδέποτε, Κύριε, να φάγω ακάθαρτο. Δεν έφαγα ποτέ». Ήταν τα ζώα ακάθαρτα νομικώς. Όχι οντολογικώς. Όχι στην πραγματικότητα δηλαδή. Αλλά γιατί απλώς είπε ο Θεός: «Αυτήν την κατηγορία των ζώων Εγώ την λέγω ακάθαρτα». Προσέξτε: «Εγώ την λέω ακάθαρτα». Νομικώς. Στον νόμο. Εδώ όμως η αμαρτία έχει μία οντολογική διάσταση. Προσέξατέ το. Θα το δείτε γιατί παρακάτω. Προσέξατέ το. Και αφήνει, βάζει την σφραγίδα της επάνω και στο σώμα και εις την ψυχή.
Γράφει ο Απόστολος Παύλος ακριβώς γι'αυτό: «Τοὺς πάντας ἡμᾶς –λέγει εις την Β΄προς Κορινθίους επιστολή του- (:Όλοι μας) φανερωθῆναι δεῖ ἔμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ(:θα πρέπει να σταθούμε όλοι, μετά την ανάσταση των νεκρών, μπροστά στο δικαστικόν βήμα του Χριστού), ἵνα κομίσηται ἕκαστος(:για να πάρει ο καθένας) τὰ διὰ τοῦ σώματος πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθὸν εἴτε κακόν». Τι έκανες με το σώμα σου; Αυτό θα απολαύσεις. Ενήστευσες; Αμοιβήν. Επόρνευσες; Κατηγορία. Και εις την ψυχήν. Βέβαια προϋποτίθεται. Αλλά τονίζει εδώ το σώμα, γιατί πολλοί θα πίστευαν ότι… «Τι το σώμα; Τι; Και λοιπόν τι;». Αλλά το σώμα είναι γνωστό ότι διαλύεται εις τον τάφον. Όταν θα πάρομε το καινούριο μας σώμα, θα είναι το παλιό, αναστημένο. Αυτό θα έχει τα στίγματα της αμαρτίας. Γι'αυτό σας είπα ότι η αμαρτία έχει μία οντολογική διάσταση εις τον άνθρωπον. Τα στίγματα της αμαρτίας. Είναι φοβερό αυτό. Και όταν το σώμα και η ψυχή ή και τα δυο φέρουν τα στίγματα της αμαρτίας, τα οποία είναι ανεξίτηλα, τότε δεν μπορεί ο άνθρωπος να μπει στην Βασιλεία του Θεού. Απλούστατα είναι ακατάλληλος. Ένα μόνο εξαλείφει αυτήν την οντολογική διάστασιν της αμαρτίας. Ένα μόνον. Η μετάνοια. Αν έχεις μετανοήσει. Αυτό εξαλείφει αυτήν την οντολογική διάσταση, την οντολογική σφραγίδα.
Συνεπώς, η κάθαρση, που λέγει ο Απόστολος εδώ, να καθαρίσομε τους εαυτούς μας, η κάθαρση, πρέπει να σας πω, αγαπητοί, ότι είναι ένα έργο ζωής, ολοκλήρου ζωής. Δεν είναι μία υπόθεσις μίας ώρας, μίας μέρας, ενός μηνός. Είναι έργο ολοκλήρου ζωής. Και η μετάνοια αντίστοιχα είναι έργον ζωής. Γι'αυτό λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: «Ἀεί (:Πάντοτε -αφού είναι έργον ζωής) φιλοπόνει τήν κάθαρσιν». «Πάντοτε να φιλοπονείς, να εργάζεσαι την κάθαρσή σου».
Θα τονίσει ακόμη ο Παύλος: «Ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ». Προσέξατε. Όχι από του μολυσμού αφηρημένα. «Ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ». Και ο κατάλογος που μολύνει το σώμα και την ψυχή είναι μακρύς. Γι'αυτό λέγει: «ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ». Δεν θα αρχίσομε εμείς, κατά το δοκούν, υποκειμενικά, να αμνηστεύομε τον εαυτόν μας, κάνοντας διάκριση σε μικρές και μεγάλες αμαρτίες. «Α, αυτό δεν πειράζει. Α, εκείνο, ναι, είναι βαρύ». Γι'αυτό λέει ο Παύλος «ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ». Είτε μικρή, είτε μεγάλη, μπορεί να είναι αυτή η αμαρτία. Και θα επαναλάβω ότι ο μολυσμός αναφέρεται και εις το σώμα και εις την ψυχή, και εις την ψυχή και εις το σώμα. Γιατί ο άνθρωπος δεν είναι σώμα, ούτε είναι ψυχή. Ο άνθρωπος είναι σώμα συν ψυχή. Αν για μια στιγμή χωρίζουν αυτά τα δυο, είναι γιατί εξυπηρετείται ό,τι εξυπηρετείται στο σχέδιο του Θεού. Και τιμωρία, ο θάνατος δηλαδή, αλλά και αποκατάσταση μετά του ανθρώπου, για να μην γίνει το κακό αθάνατο.
Έτσι, λέγει ο Οικουμένιος: «Τὰ μὲν τῶν ἁμαρτημάτων μολύνει τὸ σῶμα, οἷον πορνεία, μοιχεία… τά δὲ τὸ πνεῦμα, τοὐτέστιν τὴν ψυχήν, οἷον ἀκάθαρτοι λογισμοί, μνησικακία». Τα μεν αμαρτήματα μολύνουν το σώμα. Όπως είναι, λέει, τα σαρκικά αμαρτήματα. Τα δε μολύνουν την ψυχή. Όπως είναι, εδώ λέγει, οι ακάθαρτοι λογισμοί, η μνησικακία. Εμείς θα μπορούσαμε να προσθέσομε: Η υπερηφάνεια είναι αμαρτία της ψυχής. Ο φθόνος, η απιστία, το μίσος, το ψεύδος, η ειδωλολατρία, η μαγεία, η δειλία στην ομολογία του ονόματος του Χριστού ή στην βίωση της πνευματικής ζωής: «Θα με κατηγορήσουν, θα με κοροϊδέψουν οι άλλοι, εάν βιώσω την πνευματική ζωή». Είναι αμαρτήματα της ψυχής. Ο Παύλος γράφει για τα αμαρτήματα τώρα του σώματος: «Φεύγετε την πορνείαν (:Μακριά. Αποφεύγετε. Γυρίστε την πλάτη σας και πάρετε δρόμο). Πᾶν ἁμάρτημα –με σαφήνεια το λέγει- ὃ ἐὰν ποιήσῃ ἄνθρωπος ἐκτὸς τοῦ σώματός ἐστιν(: Κάθε αμάρτημα που θα κάνει ο άνθρωπος, είναι έξω από το σώμα του -Πού είναι; Στην ψυχή. Ειδικά όμως τα σαρκικά αμαρτήματα, πορνεία, μοιχεία, κ.λπ. αυτά λέγει, είναι στο σώμα), ὁ δὲ πορνεύων εἰς τὸ ἴδιον σῶμα ἁμαρτάνει».
Έχομε λοιπόν δυο σφραγίδες. Και επί του σώματος και επί της ψυχής. Ας μας επιτραπεί να προσθέσομε: Η γαστριμαργία είναι αμάρτημα του σώματος. Η μέθη και η εφάμαρτη τρυφή, η εφάμαρτη τρυφή, εκείνη η αμαρτωλή απόλαυσις: πώς θα καπνίσω το τσιγάρο μου, πώς θα πάρω τα ναρκωτικά, πώς θα στρογγυλοκαθίσω κατά τρόπον που να δείχνω νωχέλεια κ.λπ. στον εαυτό μου, είναι αμαρτήματα του σώματος. Γι'αυτό υπάρχει ο όρος στην Καινή Διαθήκη, ο όρος «σπατάλη». Λέει φερειπείν για την γυναίκα την χήρα η οποία κοιτάζει… κοιτάζει… από δω κι από κει, κοιτάζει: «Αυτή», λέει, «ζώσα, εσπατάλησε τον εαυτόν της». Να εξηγήσω το «σπαταλώ»; Που σημαίνει… πώς να σας το πω; Ας πούμε, τρώγω και τρώγω παραπανίσια και ό,τι περισσεύει το πετάω, το ποδοπατώ… Ναι, ναι. Γιατί υπάρχει αυτή η εικόνα. Είναι ένα θηρίο που βλέπει ο Δανιήλ, στην Μεσόγειο. «Όχι», λέει, «μόνο τρώγει ό,τι τρώει- είναι η ρωμαϊκή αυτοκρατορία- αλλά με τα πόδια», λέγει, «τσαλαβουτάει ό,τι υπάρχει τροφή μπροστά». Αυτό εν ευρεία εννοία είναι η σπατάλη. Ο δε άγιος Ιάκωβος ο Αδελφόθεος λέγει: «Ἐντρυφήσατε -Είδατε; Η τρυφή. Όχι να μην χαρείς την ζωή σου. Να μην χαρείς ένα ωραίο φαγητό. Αλλά όταν πας παραπέρα. Ο Θεός έκανε τις ωραίες γεύσεις, τις ωραίες οσμές. Πρόσεξε όμως. Η τρυφή είναι κάτι πολύ πολύ παραπέρα .«Ἐντρυφήσατε ἐπὶ τῆς γῆς –λέει ο άγιος Ιάκωβος- καί ἐσπαταλήσατε».
Αυτά αναφέρονται στο σώμα. Το σώμα και η ψυχή είναι στοιχεία, αγαπητοί μου, δοξολογικά. Θα δοξάσουμε τον Θεό και με την ψυχή μας, θα δοξάσουμε τον Θεό και με το σώμα μας. Γι'αυτό, τελειώνοντας τον κατάλογό του περί αμαρτιών σαρκικών ο Απόστολος Παύλος, στο έκτο κεφάλαιο στην Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του, τελειώνει έτσι: «Δοξάσατε δὴ τὸν Θεὸν(:Δοξάσατε λοιπόν τον Θεόν) ἐν τῷ σώματι ὑμῶν καὶ ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν(:και με το σώμα σας και με το πνεύμα σας- Είναι χαρακτηριστικό ότι προτάσσει το σώμα του πνεύματος. Το προτάσσει. Που σημαίνει…δίδει το προβάδισμα επειδή μίλησε περί σαρκικών αμαρτημάτων), ἅτινά ἐστι τοῦ Θεοῦ (:που και τα δυο -λέγει ο Παύλος- είναι του Θεού)».Και το ένα ανήκει στον Θεό και το άλλο ανήκει στον Θεό. Και το συμπέρασμα μάς το δίδει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος: «Πᾶσαν ἁγνίσωμεν αἴσθησιν (:Να αγνίσομε κάθε αίσθηση), καθαρθῶμεν ἁφήν (:μην πας κι ακουμπάς πάνω στον άλλον άνθρωπο αμαρτωλά), γεῦσιν (:λάρυγγα), φωτισθῶμεν ἀκοήν, φωτισθῶμεν γλῶσσαν». Λέγει ο Ζιγαβηνός: «Οὐ γὰρ τὸ καθαρίσαι μόνον ἀρκεῖ ποιεῖν καθαρὸν, ἀλλὰ καὶ ἑτέρου τινὸς ὑμῖν δεῖ τῆς ἁγιωσύνης». Πράγματι, δεν είναι αρκετό μόνον να καθαρίσεις τον εαυτόν σου. Πρέπει να επιτελέσεις και την αγιοσύνη. Γι'αυτό λέγει ο Παύλος: «Ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ».
Για να το καταλάβομε, με μία εικόνα. Δεν είναι αρκετό να καθαρίσεις από τα ζιζάνια το χωράφι. Δεν είναι αρκετό να το σκάψεις και βαθιά να το αρώσεις, να το προετοιμάσεις, αλλά να μην σπείρεις. Προς τι τότε, λοιπόν, το όργωμα του χωραφιού; Εάν ο καθαρισμός από παντός μολυσμού συνιστά την αρνητικήν όψιν του αγιασμού, η άσκησις της αρετής, δηλαδή της αγιοσύνης, συνιστά την θετική όψη. Είναι και τα δυο αναγκαία να γίνουν. Και ο αγιασμός είναι και ψυχής και σώματος. Και όπως λέει ο Απόστολος Παύλος στην προς Εβραίους: «Καὶ τὸν ἁγιασμόν -να επιδιώκετε-, οὗ χωρὶς οὐδεὶς ὄψεται τὸν Κύριον». «Κανείς δεν θα δει το πρόσωπο του Κυρίου, χωρίς τον αγιασμό», λέγει στο 12ο κεφάλαιο στην προς Εβραίους.
Ο αγιασμός, αγαπητοί, δεν είναι απλώς η άσκησις μερικών αρετών. Αλλά είναι ο διαποτισμός ολοκλήρου της υπάρξεως από την αγιότητα. Και αυτή η αγιότητα όχι αυτόνομη, γιατί έτσι μ’ αρέσει. Αλλά «ἐν φόβῳ Θεοῦ», λέει ο Παύλος. Δηλαδή ο φόβος του Θεού θα είναι εκείνος, ο οποίος θα τροφοδοτεί την αγιότητα και θα την συντηρεί. Θα εξαρτάται από τον φόβο του Θεού. Θα είναι εξάρτημα του φόβου του Θεού. Επιμένω σ’ αυτό. Γιατί αλλιώτικα δημιουργούμε την αυτόνομη αγιότητα, ηθική έξω από τον Θεό, από ένα καπρίτσιο μας, γιατί έτσι μας αρέσει. Όχι. Μία τέτοια αγιότητα αποβάλλεται, απορρίπτεται από τον Θεό. Και αυτός ο φόβος του Θεού θα είναι εκείνος που θα περιφρουρεί την αγιότητα. Και μάλιστα με τα καγκελάκια της ταπεινώσεως. Έτσι θα περιφρουρεί την αγιότητα. Θέλεις να μην χάσεις καμία αρετή; Και να μειωθεί η αγιότητά σου; Έχε ταπείνωση. Ποια αρετή θέλεις; Την αγάπη; Βάλε την σφραγίδα της ταπεινώσεως. Ποια αρετή θέλεις; Την ελεημοσύνη; Βάλε την αρετή της ταπεινώσεως. Ποια αρετή θέλεις; Την αγνότητα; Βάλε την αρετή της ταπεινοφροσύνης. Η αρετή της ταπεινοφροσύνης θα μπαίνει σαν σφραγίδα στην κάθε αρετή, είτε σωματική, είτε πνευματική. Έτσι και καυχηθήκαμε, αγαπητοί μου, ότι είμαστε κάτι, γιατί πετύχαμε εγκράτεια, γιατί πετύχαμε αγνότητα, δηλαδή δεν βάλομε την σφραγίδα της ταπεινοφροσύνης, θα αναποδογυριστούμε. Θα τα χάσομε όλα.
Αγαπητοί, έχομε ρητή την εντολή του Θεού. «Ἅγιοι γίνεσθε, ὅτι Ἐγὼ Ἅγιος εἰμί». «Να γίνεσθε άγιοι, γιατί Εγώ είμαι Άγιος». Έτσι έχομε το πρότυπον του αγιασμού μας, που είναι ο Κύριος. Γι'αυτό σας είπα, δεν θα έχομε αγιότητα αυτόνομον. Και το «καθ' ὁμοίωσιν» -που πλαστήκαμε «κατ' εἰκόνα καὶ καθ' ὁμοίωσιν»- το «καθ' ὁμοίωσιν» θα βρίσκει την πληρότητά του εις αυτόν τον αγιασμό.
Μας αναφέρει ο Παύλος- δεν μεταφράζω: «Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ Θεοῦ, παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν(:τα σώματά σας θυσία ζωντανή), ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ, τὴν λογικὴν λατρείαν –«λογική» θα πει πνευματική- ὑμῶν, καὶ μὴ συσχηματίζεσθαι τῷ αἰῶνι τούτῳ(:μη γίνεσθε μία φόρμα με τον κόσμον τούτον, με τον αιώνα αυτόν), ἀλλὰ μεταμορφοῦσθαι τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοὸς ὑμῶν, εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τί τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, τὸ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον καὶ τέλειον».
Ναι. Ο αγιασμός, αγαπητοί, δεν είναι μόνον ο μη συσχηματισμός με τον κόσμον. Αλλά και η πνευματική θυσία. Ψυχής και σώματος θυσία. Τσιτσιρίζεσαι όταν θέλεις να μείνεις εγκρατής και δεν θες να παρασυρθείς από την ανηθικότητα. Σαν να μπαίνεις επάνω στη σχάρα με τα κάρβουνα αναμμένα -όπως προσεφέρετο επί εσχάρας το κρέας του θυσιαζομένου ζώου. Γι'αυτό λέει: «Να προσφέρετε θυσία τα σώματά σας, ζώσα θυσία». Είναι λοιπόν η πνευματική θυσία και της ψυχής και του σώματος. Είναι η μεταμόρφωσις, όπως μας λέει ο Παύλος, σε μια καινούρια, ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι νοοτροπία. «Τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοὸς ὑμῶν». Και ο πλήρης συντονισμός στο θέλημα του Θεού. Τι το θέλημα του Κυρίου· το ευάρεστον και τέλειον. Τότε, με αυτές τις προϋποθέσεις, τότε, οι υποσχέσεις του Θεού, θα μας καταστήσουν κατοικητήριά Του. Τότε θα έρθει ο Κύριος να κατοικήσει μέσα μας. Τότε γίνονται πραγματικότητα. Θέλετε; Αυτό λέγεται και αυτό είναι η πνευματική ζωή.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
· Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
· https://www.arnion.gr/.../omilia.../omi ... vn_628.mp3