Μαχη της Κρητης...

[NIKOSZ]

Επειδη φετος συμπληρωνονται 66 χρονια απο την ιστορικη "μαχη της Κρητης" βρηκα τα παρακατω και τα παραθετω...

ΚΡΗΤΗ 20 ΜΑΙΟΥ 1941

- ΜΑΧΗ ΚΡΗΤΗΣ -



Το πρωί της 20ης Μαΐου του 1941 ο ξάστερος ανοιξιάτικος ουρανός της Κρήτης μαυρίζει από εκατοντάδες σκουρόχρωμα γερμανικά αεροπλάνα, τα οποία καθώς μουγκρίζουν μοιάζουν με τέρατα της Αποκάλυψης. Η γη σείεται και αμέσως τα πρώτα κύματα των επίλεκτων γερμανικών τμημάτων αρχίζουν να πέφτουν κατά χιλιάδες, από τα αμέτρητα μεταγωγικά αεροπλάνα και ανεμόπτερα.

Η μάχη για την κατάληψη της Κρήτης κράτησε από τις 20 έως στις 29 του Μάη 1941. Η γερμανική επίθεση ξεκίνησε με ανελέητο βομβαρδισμό των πόλεων και των χωριών και η απόβαση των Γερμανών στο νησί έγινε με ρίψη αλεξιπτωτιστών.

Πεδίο μάχης και τα χωριά και οι πόλεις. Ο άμαχος κρητικός λαός κτυπιέται ανελέητα. Η μάχη διεξάγεται σώμα με σώμα. Άμυνα παλλαϊκή, χωρίς σχέδιο, χωρίς πρόγραμμα. Ωστόσο οι γέροι, οι γυναίκες και τα παιδιά δημιουργούν έπος!

Οι απώλειες των Γερμανών αλεξιπτωτιστών κατά την πρώτη ημέρα είναι απρόσμενα γι αυτούς μεγάλες. Αυτοί όμως συνεχίζουν απτόητοι τις ρίψεις. Πολλοί σκοτώνονται στον αέρα, αλλά και αυτοί που φτάνουν στο έδαφος αποδεκατίζονται από ένα άοπλο και αδάμαστο λαό, που με την ψυχή γεμάτη Ελλάδα ορμάει με τα μαυρομάνικα, τις τσουγκράνες και τα τσαπιά, πετσοκόβοντας τους σιδερόφρακτους και πάνοπλους εισβολείς.

Η άμυνα κρατάει γερά. Αλλά προς το βράδυ της πρώτης ημέρας, οι Γερμανοί πατούν πόδι στο αεροδρόμιο του Μάλεμε και το κρατούν, παρά τις επιθέσεις των υπερασπιστών του νησιού. Απόπειρα των χιτλερικών να στείλουν ενισχύσεις από τη θάλασσα συντρίβεται από τον Αγγλικό στόλο, με φοβερές απώλειες για τους Γερμανούς, αλλά και τους Άγγλους που χάνουν βαριά πολεμικά σκάφη. Την επόμενη ημέρα οι ρίψεις Γερμανών αλεξιπτωτιστών συνεχίζονται με μεγαλύτερη πυκνότητα, αλλά και περισσότερες απώλειες για τους εισβολείς. Παρά τις εκατόμβες των νεκρών με τις συνεχείς ενισχύσεις που φτάνουν ακατάπαυστα, οι Γερμανοί κατορθώνουν να δημιουργήσουν και άλλα προγεφυρώματα τα οποία ενώνονται μεταξύ τους και ετοιμάζονται για γενική επίθεση. Η κατάσταση για τους αμυνόμενους είναι πλέον απελπιστική και την εβδόμη μέρα αποφασίζεται η εκκένωση της Κρήτης από το συμμαχικό στρατό.

Κυρίαρχοι καταχτητές πλέον οι υπάνθρωποι του Χίτλερ στρέφονται με λύσσα πάνω στον άμαχο πληθυσμό, για να τον τιμωρήσουν για την ηρωική του αντίσταση. Λεηλατούν, δολοφονούν, καίνε, καταστρέφουν.

Οι βαρβαρότητες εναντίον του άμαχου πληθυσμού, με συλλήψεις και ομαδικές εκτελέσεις, με στρατόπεδα συγκέντρωσης κ.τ.λ, άρχισαν αμέσως με την Γερμανική κατοχή της νήσου και ως αντίποινα. Πρώτο θύμα η Κάνδανος ( 1 Ιουνίου 1941 ), ύστερα τα Ανώγεια, η Βιάννος κ.τ.λ.

ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΚΡΗΤΗΣ

Ωστόσο οι Κρήτες δε δαμάζονται και συνεχίζουν την ηρωική τους αντίσταση για 4 ακόμα χρόνια από τις απόκρημνες και υπερήφανες βουνοκορφές του Ψηλορείτη, της Δίκτης και των Λευκών Ορέων. Συνεχίζουν την εθνική τους αντίσταση μέχρι που η λευτεριά ξαναγυρίζει και στεφανώνει και πάλι το ηρωικό και πανέμορφο νησί - Το νησί των γενναίων.

Σημειώνεται ότι στην Κρήτη ήταν η πρώτη φορά που οι Γερμανοί αντιμετώπιζαν αντίσταση από τον τοπικό πληθυσμό, δηλαδή από αστράτευτους και απόστρατους – ηλικιωμένους άνδρες, καθώς και από γυναίκες και παιδιά.

Από τις αρχές Ιουνίου 1941 δημιουργούνται πλήθος από αντιστασιακές οργανώσεις σε ολόκληρη την Κρήτη, όπως του Μανώλη Μπαντουβά στον Αγ. Σύλλα, του Πετρακογιώργη στις Καμάρες, η ομάδα του Αδάμη Κρασανάκη στη Δίκτη, η Οργάνωση Ανωγείων, η οργάνωση του Ραφτόπουλου στη Βιάννο, η Οργάνωση του Αντ Γρηγοράκη στον Κρουσώνα, η Οργάνωση του Γ Κατσιά στα Σφακιά, η οργάνωση του Μάντακα στα Λευκά όρη, του Γιώργη Κατσιρντάκη στα Χουστουλιανά, κ.α.

Θυμίζουμε μόνο δυο από τα μεγάλα κατορθώματα της Εθνικής Αντίστασης, που όμως τα λένε όλα:

Απαγωγή του Γερμανού στρατιωτικού Διοικητή Κρήτης Κράιπε (26 Απριλίου 1944) από Εγγλέζους και Κρήτες αντιστασιακούς

Εξαναγκασμός σε παράδοση του Ιταλού στρατιωτικού διοικητή Κάρτα.(από Κρήτες αντιστασιακούς)

Η Εθνική Αντίσταση Κρήτης είναι ενέργεια λαϊκών ανθρώπων και όχι στρατιωτικών, αφού αφενός ο στρατός των συμμάχων μετά τη Μάχη της Κρήτης έφυγε στη Μ. Ανατολή και αφετέρου από το Νοέμβριο του 1940 η Κρήτη ήταν αφύλακτη, χωρίς ελληνικό στρατό, χωρίς οργανωμένη άμυνα, επειδή κατά τη κήρυξη του Ελληνο-ιταλικού πολέμου η 5η Μεραρχία της Κρήτης έλειπε στο μέτωπο – ο λόγος και για τον οποίο η κρητική μούσα λέει:

''ΧΙΤΛΕΡ, ΝΑ ΜΗΝ ΤΟ ΚΑΥΧΗΘΕΙΣ ΠΩΣ ΠΑΤΗΣΕΣ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ.
ΞΑΡΜΑΤΩΤΗ ΤΗΝ ΗΥΡΗΚΕΣ ΚΑΙ ΛΕΙΠΑΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΣΗΣ.
Η 5η Η ΜΕΡΑΡΧΙΑ ΤΗΣ, ΤΟ ΑΙΜΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ ΤΗΣ''

στα ξένα πολεμούσανε, πάνω στην Αλβανία,

μα πάλι πολεμήσανε ». (Ριζίτικο)


Και μια μαντινάδα:

Κρήτη μου όμορφο νησί πού ʽγραψες ιστορία

Δίχως στρατό πολέμησες μια αυτοκρατορία.

ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

Το σχέδιο για την κατάληψη της Κρήτης εκπονήθηκε από το διοικητή της 7ης Γερμανικής μεραρχίας αλεξιπτωτιστών στρατηγό Kurt Studend και παρουσιάστηκε στο Χίτλερ από το αρχηγό της Γερμανικής αεροπορίας Goring. Σύμφωνα με το σχέδιο Στούντετ και την απόφαση του Χίτλερ, στις 25 Απριλίου 1941 εκδόθηκε η υπ' αριθμόν 28 διαταγή γενικών κατευθύνσεων (ντερεκτίβα) και την υπό συνθηματική ονομασία MERKUR ( ΕΡΜΗΣ) επιχείρηση για την κατάληψη της Κρήτης.

Για την κατάληψη της Κρήτης είχαν διατεθεί από τους Γερμανούς η 7η Μεραρχία αλεξιπτωτιστών, η 5η Ορεινή μεραρχία και ένα σύνταγμα της 5ης Θωρακισμένης μεραρχίας. Επίσης κάπου 1.370 γερμανικά αεροπλάνα έριξαν περίπου 60.000 Γερμανούς αλεξιπτωτιστές στην Κρήτη με παντός είδους οπλισμό.

Σκοπός της κατάληψης της Κρήτης από τους Γερμανούς ήταν η χρησιμοποίηση της νήσου σαν αεροπορική βάση εναντίον της Αγγλίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ιδιαίτερα ως βάση για την προστασία των θαλάσσιων επικοινωνιών στο Αιγαίο από Βρετανικές επιθέσεις που προέρχονταν από την Αλεξάνδρεια και ιδιαίτερα για την προστασία της μεταφοράς πετρελαίου στην Ιταλία.

Οι συμμαχικές δυνάμεις που έλαβαν μέρος στη Μάχη της Κρήτης ήταν 30-32000 στρατιώτες και 1500 αξιωματικοί, Άγγλοι, Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί. Επίσης 11.500 Έλληνες νεοσύλλεκτοι ( Υπήρχαν στο νησί οκτώ τάγματα νεοσύλλεκτων που μεταφέρθηκαν από την Τρίπολη και το Ναύπλιο αγύμναστοι και χωρίς οπλισμό) και μια αξιόμαχη δύναμη της Σχολής χωροφυλακής. Και σύσσωμος ο ηρωικός Κρητικός λαός.

Επικεφαλής της Δύναμης Κρήτης (Creforce) ήταν ο στρατηγός Μπέρναρντ Φρέιμπεργκ, Νεοζηλανδός, ήρωας του Α΄ παγκόσμιου Πολέμου, Είχε έρθει στην Κρήτη στις 29 Απριλίου του 1941.

ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ

Το τίμημα σε αίμα που πλήρωσε η Κρήτη από την εισβολή και κατοχή των Γερμανών είναι 6.593 άνδρες, 1.113 γυναίκες και 869 παιδιά. Φονευθέντες και αγνοούμενοι των συμμάχων είναι 1751. Οι Γερμανικές απώλειες είναι περίπου 4000 φονευθέντες και αγνοούμενοι Γερμανοί και πάνω από 170 αεροπλάνα.

Στην επιχείρηση των 10 ημερών της Μάχης τη; Κρήτης τα θύματα των Γερμανών ήταν περισσότερα από ολόκληρη την επιχείρηση στη Γιουγκοσλαβία και Ελλάδα.Ο στρατός πού χάθηκε θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατάληψη της Κύπρου, της Συρίας, του Ιράκ και πιθανόν της Περσίας. Η 7η αερομεταφερόμενη Μεραρχία του Γ΄ Ράιχ, η επίλεκτη Μεραρχία των Αλεξιπτωτιστών στο μέλλον δεν θα παίξει πια κανένα ουσιαστικό ρόλο, ούτε θα επιχειρηθεί παρόμοια επιχείρηση κατά την διάρκεια του πολέμου από τους Γερμανούς.

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ



Το έπος της Μάχης της Κρήτης και της Εθνικής αντίστασης Κρήτης το έγραψε η ψυχή του απλού Κρητικού!

Η Μάχη και η Εθνική Αντίστα
ση της Κρήτης είναι ένας από τους σταθμούς μιας μακραίωνης πορείας αγώνων, θυσιών, ολοκαυτωμάτων.

Στη Μάχη της Κρήτης οι ηρωικοί υπερασπιστές του νησιού έδωσαν στον εισβολέα απάντηση, ανάλογη με εκείνη του Λεωνίδα.

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς στην ιστορία του 2ου Παγκόσμιου πολέμου. Αποτελεί σύμβολο ηρωισμού και αυτοθυσίας στην Ιστορία των λαών

Η Μάχη της Κρήτης αντέστρεψε τη χρονολογική σειρά των σχεδίων του Γερμανικού επιτελείου. Επέφερε ριζική μεταβολή στις εκστρατείες και ιδίως στην πορεία όλου του πολέμου.

Η Μάχη της Κρήτης καθυστέρησε την επίθεση κατά της Ρωσίας που είχε προγραμματιστεί για τις 18 Μαΐου του 1941 και έδωσε τη δυνατότητα στους Ρώσους να κερδίσουν χρόνο για να αμυνθούν. Έτσι ο Ρωσοτουρκικός πόλεμος ( Επιχείρηση Βαρβαρόσας ) αντί στα μέσα Μαΐου άρχισε στις 22 Ιουνίου 1941.

Οι Κρητικοί με τους συμμάχους τους στην Κρήτη: Βρετανούς, Νεοζηλανδούς και Αυστραλούς αντιστάθηκαν ηρωικά αλλά ηττήθηκαν. Όμως αυτή ήταν μια πύρρειος νίκη για τους Γερμανούς, γιατί τους προξένησε μεγάλες απώλειες σε έμψυχο και άψυχο δυναμικό.

Ο διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων στη Μάχη της Κρήτης, ο στρατηγός Φράιμπεργκ γράφει στην έκθεσή του: "Ολίγα έθνη έχουν τα ευγενικά προτερήματα των Κρητικών".

Ο Γερμανός διοικητής του Σώματος Αλεξιπτωτιστών κατά τη Μάχη της Κρήτης Φον Στούντεντ γράφει στην έκθεσή του: "Δι εμέ ως διοικητής των Γερμανικών μονάδων αλεξιπτωτιστών που κατέλαβαν την Κρήτη, το όνομα της νήσου αυτής συνδέεται με πικρές αναμνήσεις. Ομολογώ ότι επλανήθηκα στους υπολογισμούς μου όταν συνεβούλευσα αυτήν την επίθεση. Αποτέλεσμα ήταν όχι μόνο να χάσω πολύτιμους αλεξιπτωτιστές, τους οποίους θεωρούσα παιδιά μου, αλλά και να εκλείψουν πλέον οι σχηματισμοί αλεξιπτωτιστών, τους οποίους είχα δημιουργήσει ο ίδιος".

Ο ίδιος ο Χίτλερ ( Hitler) παραδέχθηκε: " Η Κρήτη απέδειξε ότι οι μεγάλες μέρες των αλεξιπτωτιστών τελείωσαν."

Ο Βρετανός ιστορικός Αian Ciark έγραψε, σχετικά με τη μάχη της Κρήτης: «Πόσο διαφορετικός θα ήταν ο ρους της ιστορίας, αν ένα χρόνο πριν οι κάτοικοι της Δύσης είχαν δείξει το ίδιο θάρρος με τους Κρητικούς κατά την εισβολή των Γερμανών στα χωριά τους».

Ο πατέρας της Νίκης Ουϊνστον Τσόρτσιλ (Winston Churchill, ο τότε πρωθυπουργός της Αγγλίας) στα Απομνημονεύματά του γράφει: «Η αντίσταση στην Κρήτη προκάλεσε την καταστροφή επίλεκτων γερμανικών δυνάμεων, που θα μπορούσαν να παίξουν κεφαλαιώδη ρόλο στα μεταγενέστερα γεγονότα της Μέσης Ανατολής… Στην Κρήτη ο Goering κέρδισε μια Πύρρειο νίκη, διότι με τις δυνάμεις που σπατάλησε εκεί θα μπορούσε εύκολα να κατακτήσει την Κύπρο, τη Συρία, το Ιράκ και ίσως ακόμη και την Περσία... Διέπραξε την ανοησία να αφήσει να του ξεφύγουν αυτές οι μεγάλες ευκαιρίες, με το να θυσιάσει τις αναντικατάστατες αυτές δυνάμεις σε έναν θανάσιμο αγώνα που διεξαγόταν συχνά σώμα με σώμα..."

Ο Άγγλος στρατάρχης Weyvell (Ουέιβελ) ανέφερε στην κυβέρνησή του: "Οι απώλειες των Γερμανών στην Κρήτη έσωσαν τη γενική κατάσταση στη Μεσόγειο, διότι καταστράφηκε το μεγαλύτερο μέρος των αεραγημάτων του εχθρού και μέγας αριθμός αεροπλάνων"!

Ο ίδιος λέγει επίσης: "Προθύμως αναγνωρίζομεν ότι οι Έλληνες σύμμαχοί μας είναι οι πρώτοι που τας υπερόχους νίκας των εις την Βόρειον Ήπειρον άνοιξαν τον δρόμον και κατάφερον πλήγματα κατά της φασιστικής Ιταλίας. Αι επιτυχίαι δεν είχαν μόνον τοπικήν σημασίαν, αλλά επηρέασαν την όλην εξέλιξιν του πολέμου. Η άμυνα της Κρήτης έσωσε την Κύπρον, την Συρίαν, το Ιράκ και ίσως το Τομπρούκ."

Η ΕΣΣΔ, διά του Ραδιοφωνικού Σταθμού της Μόσχας, αναγνώρισε την καθοριστική συμβολή της Ελλάδος στην καθυστέρηση και τελική αποτυχία της Γερμανικής επιθέσεως εναντίον της ΕΣΣΔ (επιχείρηση "Barbarossa"): "Επολεμήσατε άοπλοι εναντίον πανόπλων και ενικήσατε. Μικροί εναντίον μεγάλων και επικρατήσατε. Δεν ήτο δυνατόν να γίνει άλλως, διότι είσθε Έλληνες. Εκερδίσαμεν χρόνον διά να αμυνθώμεν. Ως Ρώσοι και ως άνθρωποι σας ευγνωμονούμε."

Γράφει ο Joseph Goebbels στο ημερολόγιό του, στις 8 Απρ. 1941, δύο ημέρες μετά την γερμανική επίθεση, εντυπωσιασμένος και αυτός από την μαχητικότητα των Ελλήνων: "Προχωρούμε αργά στην Ελλάδα... Οι Έλληνες είναι γενναίοι μαχητές.... Τα καταληφθέντα χαρακώματα είναι γεμάτα πτώματα... Και αυτός ο Φύρερ θαυμάζει ιδιαιτέρως το θάρρος των Ελλήνων. Ίσως υπάρχει ακόμη ένα ίχνος της παλαιάς ελληνικής καταγωγής σ' αυτούς."

Η εφημερίδα "Χρόνος", του Τόκιο, έγραφε: "Προτείνουμε ως ζήτημα υπέρτατου καθήκοντος τιμής, όπως δημιουργηθεί έκτακτο "Τάγμα των Ιπποτών της Κρήτης), για να τιμηθεί με ειδικό παράσημο κάθε πολίτης, κάθε στρατιώτης και κάθε αξιωματικός που έλαβε μέρος στην ενδοξότερη μάχη της ιστορίας, τη Μάχη της Κρήτης"

Οι Λονδρέζικοι Τάιμς έγραψαν: "Η Μάχη της Κρήτης υπήρξε το συναρπαστικότερο γεγονός του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. και η αποθέωση του ανθρώπινου ηρωισμού"

Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ, ο εκπρόσωπος της Αγγλίας επί Γερμανοκρατούμενης Κρήτης, είπε: "Κατά τη Μάχη της Κρήτης, η ανδρεία και το πνεύμα των Κρητών γέμισαν τις σελίδες του παγκόσμιου τύπου. Η μάχη αυτή έγινε θρύλος και στα μάτια ολόκληρου του κόσμου η λέξη "Κρητικός" έγινε συνώνυμη με τις λέξεις "Πολεμιστής" και "Ήρως"

[NIKOSZ]

ΧΡΟΝΙΚΟ ΜΑΧΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (20 – 31 ΜΑΙΟΥ 1941)



Ο Χίτλερ λογάριαζε να καταλάβει την Κρήτη σε 24 ώρες. Χρειάστηκαν οκτώ ημέρες, που καθόρισαν την εξέλιξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

ΤΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ

28 Οκτωβρίου 1940 Κήρυξη ελληνοϊταλικού πολέμου.

Νοέμβριος 1940 Η άμυνα της Κρήτης αναλαμβάνεται από τους Βρετανούς. Η 5η Μεραρχία Κρητών μεταφέρεται στην Αθήνα.

15 Απριλίου 1941 Μετά από αλλεπάλληλες συσκέψεις, αποφασίζεται η κατάληψη της Κρήτης από τους Γερμανούς. Σύμφωνα με το σχέδιο Στούντετ και την απόφαση του Χίτλερ εκδίδεται η υπ' αριθμόν 28 διαταγή γενικών κατευθύνσεων (ντερεκτίβα) για την υπό συνθηματική ονομασία MERKUR ( ΕΡΜΗΣ) επιχείρηση για την κατάληψη της Κρήτης. Με σκοπό της χρησιμοποίηση της Νήσου Κρήτης σαν αεροπορική βάση εναντίον της Αγγλίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο β' 15ήμερο του Απριλίου σχεδιάζεται η μεταφορά Ελληνικών και Βρετανικών δυνάμεων από την ηπειρωτική Ελλάδα στην Κρήτη.

23 Απριλίου: Η Ελληνική Κυβέρνηση μεταφέρεται στην Κρήτη.

25 Απριλίου: Αποβιβάζεται στην Κρήτη συμμαχική δύναμη, που αποτελείται από όγκο της 5ης Νεοζηλανδικής Ταξιαρχίας.

28 Απριλίου: Σύσκεψη στα Χανιά , υπό την προεδρία του Έλληνα πρωθυπουργού Εμμανουήλ Τσουδερού για την Στρατιωτική κατάσταση της νήσου. Επίσης πήραν μέρος Έλληνες και Βρετανοί αξιωματικοί .

29 Απριλίου: Έρχεται στην Κρήτη με το επιτελείο του ο Στρατηγός Φράυμπεργκ , διοικητής της Νεοζηλανδικής Μεραρχίας , ο οποίος την άλλη μέρα αναλαμβάνει την διοίκηση των ελληνοβρετανικών δυνάμεων της Νήσου.

14 Μαΐου: Αρχίζουν οι συστηματικοί βομβαρδισμοί της νήσου για την προπαρασκευή των επιθέσεων.

18 Μαΐου: Προσγειώνονται στα αεροδρόμια της Αττικής οι σχηματισμοί των Γερμανικών αεροπλάνων.



Λειτουργία και Θεία Μετάληψη της ομάδας Πετρακογιώργη στις 15 Αυγούστου 1943 στη Μονή Βροντησίου στο Ζαρό, πριν από τη μάχη στο Τραχήλι.

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

20 Μαΐου: Αρχίζει η επίθεση . Την 6:30 πρωινή οι σταθμοί επιτηρήσεως αναφέρουν την προσέγγιση αεροσκαφών . Λίγο αργότερα σφοδροί βομβαρδισμοί ακούγονται στα Χανιά . Ακολουθεί η πτώση την 7:30 πρωινή των αλεξιπτωτιστών ενώ στους τομείς Ρέθυμνο και Ηρακλείου οι αλεξιπτωτιστές θα πέσουν μετά το μεσημέρι.

21 Μαΐου: Οι Γερμανοί εξακολουθούν να ρίχνουν το κύριο βάρος στο Μάλεμε. Η μοίρα του αγγλικού στρατού χτυπά γερμανική νηοπομπή 18 μίλια έξω από τα Χανιά . Βυθίζονται 15 διάφορων ειδών σκάφη και πνίγονται 4.000 Γερμανοί.

22 Μαΐου: Καταλαμβάνεται το χωριό Μάλεμε από τους Γερμανούς . Απόπειρα ανακαταλήψεως του αεροδρομίου από τις ελληνοβρετανικές δυνάμεις αποτυχαίνει. Ο υποστράτηγος Ρίγκελ , διοικητής των γερμανικών δυνάμεων στην Κρήτη, προσγειώνεται με το επιτελείο του στην δυτική όχθη του Ταυρωνίτη.

23 Μαΐου: Το αντιτορπιλικό "Ντικόι" παίρνει από την Αγία Ρούμελη το βασιλιά και την ακολουθία του, ενώ οι Γερμανοί κινούνται προς την Κάντανο.

25 Μαΐου: Καταλαμβάνεται η Κάντανος.

26 Μαΐου: Καταλαμβάνεται ο Γαλατάς.

27 Μαΐου: Αποβιβάζεται στη Σούδα το απόσπασμα των καταδρομών του συνταγματάρχη Λεϋμόκ απο 750 άνδρες που έπαιζε το ρόλο οπισθοφυλακής των βρετανικών δυνάμεων στα Χανιά . Από τον αρχιστράτηγο της Μέσης ανατολής στέλνεται στο διοικητή των Δυνάμεων Κρήτης η διαταγή για την εκκένωση και καταλαμβάνεται η πόλη των Χανίων .

27/5/41 Ο αρχιστράτηγος Μέσης Ανατολής Ουέιβελ αποφασίζει την εκκένωση του νησιού. Στέλνονται πλοία. Πέφτουν τα Χανιά.

28 Μαΐου 1941 Ιταλικά στρατεύματα, προερχόμενα από τα Ιταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα, αποβιβάστηκαν στην Σητεία και στη συνέχεια κατέλαβαν όλο το Νομό Λασιθίου. Διοικητής ήταν ο Ιταλός Στρατηγός Άγγελος Κάρτας, που έκανε έδρα του νομού τη Νεάπολη.

28 Μαΐου : Οι Άγγλοι εκκενώνουν το Ηράκλειο.

29 Μαΐου : Οι Γερμανοί καταλαμβάνουν Ηράκλειο και Ρέθυμνο.

30 Μαΐου 1941 Ο διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων στρατηγός Φράιμπεργκ αποχωρεί από την Κρήτη.

31 Μάίου 1941 Το τελευταίο Βρετανικό πλοίο παραλαμβάνει μέρος των συμμαχικών στρατευμάτων. Οι δυνάμεις που δεν κατορθώνουν να επιβιβαστούν και που ο αριθμός τους ανέρχεται σε 5.500 άτομα περίπου, παραδίδονται, συλλαμβάνονται ή καταφεύγουν στα βουνά της Κρήτης.

Η γερμανική σβάστικα κυματίζει στο Νησί, η κατοχή απλώνεται σ' αυτό και ταυτοχρόνως αρχίζει και η υψηλόφρονη αντίσταση του Κρητικού λαού. « Στις 3 Ιουνίου 1941 το χωριό Κάνδανος ισοπεδώθηκε, για να μη ξαναχτιστεί πια ποτέ. Αυτή ήταν μία πράξη αντεκδίκησης για τις δολοφονίες Γερμανών αλεξιπτωτιστών, ορεινών δυνάμεων και του σώματος μηχανικού, από τους άνδρες, τις γυναίκες και τους ιερείς που τόλμησαν να αντισταθούν στην πορεία του μεγάλου Ράιχ».



ΧΡΟΝΙΚΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

Από τις αρχές Ιουνίου 1941 δημιουργούνται πλήθος από αντιστασιακές οργανώσεις σε ολόκληρη την Κρήτη, όπως του Μανώλη Μπαντουβά στον Αγ. Σύλλα, του Πετρακογιώργη στις καμάρες, η ομάδα του Αδάμη Κρασανάκη (Κρασαναδάμη) στη Δίκτη, η Οργάνωση Ανωγείων, η ΚΕΕΕ του Ραφτόπουλου στη Βιάννο, η Οργάνωση του Αντ Γρηγοράκη στον Κρουσώνα, η Οργάνωση του Γ Κατσιά στα Σφακιά, η οργάνωση του Μάντακα στα Λευκά όρη, του Γιώργη Κατσιρντάκη στα Χουστουλιανά, κ.α.

Το Νοέμβριο του 1942, το Γενικό Αρχηγείο Αντίστασης Κρήτης εγκαταστάθηκε στη Δίκτη, αρχικά στη μάντρα του καπετάν Κρασαναδάμη και ακολούθως στου Χαμαίτη τη βρύση

Το Δεκέμβρη του 1942 ο Μανώλης Μπαντουβάς διαλύει το λημέρι του στον Αγ. Σύλλα και με τα άλλα αδέλφια του πάει και βρίσκει τον καπετάν Κρασαναδάμη και τα αδέλφια του στη Δίκτη. Όταν το 1942, μετά το κτύπημα των δοσίλογων, την τρομοκρατία των Γερμανών (εκτέλεση 62 μαρτύρων στο Ηράκλειο) κυνηγούν τον Μπαντουβά και ντόπιοι δοσίλογοι και Γερμανοί. Προ αυτού ο Μπαντουβάς πάει και βρίσκει τον Κρασαναδάμη και τον στηρίζει. Εκεί έρχονται μετά και ο Ποδιάς, Ζαμπετοχρήστος, οι αξιωματικοί Μπετεινάκης, Πλεύρης, Ραφτόπουλος κ.α. και ιδρύουν το Ενωμένο αντάρτικο με Γενικό αρχηγό τον Μανώλη Μπαντουβά.

Αργότερο το Γενικό Αρχηγείο μεταφέρθηκε από τη μάντρα του Κρασαναδάμη στου Χαμαίτη τη βρύση.

Στις 4 Φεβρουαρίου 1943 πέφτει στο Καθαρό της Δίκτης ο Άγγλος Ταγματάρχης Πάτρικ Λη Φέρμορ, σύνδεσμος του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής και το παραλαμβάνουν ο Καπετάν Κρασαναδάμης με τον ήρωα Παύλο Πετράκη.

Στις αρχές Αυγούστου 1943 πραγματοποιείται συνάντηση αξιωματικών και καπεταναίων στη μάντρα του καπετάν Κρασαναδάμη, για να προετοιμάσουν την υποστήριξη συμμαχικής Απόβασης,

Στις 3 Νοεμβρίου 1943 οι Γκεσταμπίτες με τον Σουμπερτ φτάνουν στο Λασίθι και σφάζουν ή δέρνουν τους Λασιθιώτες. Από εκεί μετά πάνε σε άλλα μέρη της Κρήτης.

Στις 12-20 Σεπτεμβρίου γίνεται η νικηφόρα Μάχη της Βιάννου με αρχηγό το Εμμ Μπαντουβά και υπαρχηγούς τον Κρασαναδάμη κ.α. όπου φονεύτηκαν πάρα πολλοί Γερμανοί και αιχμαλωτίστηκε όλο το Γενικό Γερμανικό Επιτελείο και συνάμα ακολούθησε η παράδοση της στρατιάς των Ιταλών, κάπου 7.500 Ιταλοί.

Το Δεκέμβριο γίνεται εκτέλεση 12 Γερμανών αξιωματικών στη μάντρα του Καπετάν Κρασαναδάμη από την ομάδα Μπαντουβά ( ως αντίποινα τόσο για τη δολοφονία από τους Γερμανούς ενός από τα αδέλφια Μπαντουβά όσο και άλλων Κρητών). Ως αντίποινα οι Γερμανοί καίνε και κατασφάζουν τα χωριά της Βιάνου και Ιεράπετρας

Στις 26 Απριλίου 1944 πραγματοποιήθηκε η απαγωγή του στρατηγού Κράιπε από τους W. S. Moss και o P. L. Fermor και Κρήτες αντιστασιακούς Γιώργη Τυράκη, Μ. Πατεράκη κ.α. Ήταν μια τολμηρή και μοναδική ενέργεια, η οποία καταρράκωσε το ηθικό των κατακτητών Γερμανών, και έκανε υπερήφανους όλους τους Κρητικούς. Από την άλλη η πράξη αυτή είχε άσχημες συνέπειες (παρά πολλά θύματα) λόγω της εκδίκησης των Γερμανών.

Στις 16 Σεπτεμβρίου ο Στρα
τηγός Κάρτα με δύο ανώτερους αξιωματικούς του επιτελείου του και το Λοχαγό Ταβάνα παραδίνονται. Σε σύσκεψη που πραγματοποιείται στους Ποταμούς, μεθοδεύεται η φυγάδευση του Κάρτα. Στη σύσκεψη παίρνουν μέρος ο πρώην Βουλευτής και Υπουργός Στυλιανός Κούνδουρος, ο Άγγλος Λη Φέρμορ, ο στρατιωτικός Διοικητής Νομού Λασιθίου Συνταγματάρχης Νικόλαος Πλεύρης και ο καπετάνιος Κρασανάκης Αδάμ. Οι δύο Ιταλοί αξιωματικοί με τους επιτελείς τους παραλαμβάνονται από ομάδα ανταρτών με επικεφαλής τον Αδάμ Κρασανάκη στο Μέσα Λασίθι. Αφού διανυκτέρευσαν στο χωριό Μαγουλά, οδηγήθηκαν μέσω Επανωσήφη και Αχεντριά στην περιοχή Τσούτσουρος. Στις 20 Σεπτεμβρίου καταφτάνει στη θέση Μαριδάκη, Αγγλικό σκάφος επιφάνειας, στο οποίο επιβιβάζεται ο Κάρτα με τους επιτελείς του.

Στη συνέχεια την ήπια ιταλική κατοχή διαδέχεται η επαχθέστερη Γερμανική.

Τον Αύγουστο του 1944 γίνονται σαμποτάζ (κάψιμο αποθηκών βενζίνης, ανατινάξεις εγκαταστάσεων κ.α.) στις Δαφνές, και Αποστόλους Πεδιάδος, στο Δράσι Μεραμβέλου κ.α. από τους Κρασαναδάμη, Χαιρέτη, Φιλεντέμ κ.α.



Ο γέρο Κρητικός αντιμετωπίζει με ψυχραιμία την κατάσταση. Αψηφά το θάνατο και κοιτά περιφρονητικά την ομάδα των δημίων

ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΒΑΘΥΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΓΕΡΜΑΝΩΝ

Η Γερμανική κατοχή παίρνει τέλος στις 9 Μαΐου 1945, με την υπογραφή της συνθήκης παράδοσης των Γερμανοιταλικών δυνάμεων.

[NIKOSZ]

Και μερικα ντοκουμεντα της εποχης...

[NIKOSZ]

ΤΟ ΑΝΤΑΡΤΙΚΟ ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ


Τρανή κραυγή ακούστηκε από τον Ψηλορείτη,

Ξεσηκωθείτε Κρητικοί, πατήθηκε η Κρήτη.

Βάρβαροι από τον ουρανό γκρέμισαν τα χωριά σου

Τις πολιτείες κάψανε σκότωσαν τα παιδιά σου.

-------------

Φωτιές ανάψανε παντού και τρέμει όλη η Κρήτη

από σεισμό που γίνεται με βόμβες και κανόνια

Να σηκωθείτε γρήγορα να πάτε στα λημέρια

αυτό προστάζω Σταυραετοί και μη αργοπορείτε.

-------------

Αντάρτες στα λημέρια μου να ξαναζωντανέψουν

την ιστορία την τρανή του τόπου μας,

να δείξουν σ' όλο το κόσμο, το ντουνιά

πως πολεμά η ΚΡΗΤΗ.

-------------

Καινούργιο Αρκάδι να γενή σύσσωμο το νησί μας

κι άλλα ολοκαυτώματα παλικαριάς κι αντρείας

να δούνε όλοι οι βάρβαροι τη φλόγα που φωτίζει

των αντρειωμένων τις καρδιές, των Κρητικών τη δόξα.

-------------

Πάνω σ΄αυτο το κάλεσμα του γέρο-Ψηλορείτη

ξεσηκώθηκαν οι αετοί ψηλά στα κορφοβούνια,

πήγαν ψηλά πολύ ψηλά στις Σφακιανές μαδάρες

και κάλεσαν τους Σφακιανούς τ' άρματα για να πιάσουν.

-------------

Αμέσως αντάρτες γέμισαν τα Κρητικά τα όρη

και πάλι εζωντάνεψεν της λευτεριάς η φλόγα,

πότε θα κάμη ξαστεριά έλεγαν το τραγούδι

με το ριζίτικο σκοπό.

-------------

Οι βάρβαροι ξαφνιάστηκαν βλέπουν και δεν πιστεύουν.

άλλοι λαοί προσκύνησαν κι εδώ σ' αυτό τον τόπο

ξεσηκώθηκαν οι μικροί να δείξουν στους μεγάλους

πως αποκτάται η ΛΕΥΤΕΡΙΑ.


ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ

ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΩΣ ΚΡΗΤΗΣ

[NIKOSZ]

Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΤΟΥ ΣΤΑΘΗ ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗ

Πριν από 63 χρόνια, στις 27 Μαΐου του 1941, σταμάτησε κάθε οργανωμένη αντίσταση στην Κρήτη σημειώνοντας το τέλος μιας από τις πιο ηρωικές στιγμές της αντίστασης των Συμμάχων στη ναζιστική πλημμυρίδα. Επίλεκτες γερμανικές αερομεταφερόμενες και αεροπορικές δυνάμεις, τρεις εβδομάδες μετά την κατάληψη της Αθήνας, στις 20 Μαΐου, άρχισαν την επίθεση που τους κόστισε τόσο πολύ σε ανθρώπινο υλικό ώστε το "όπλο" των αλεξιπτωτιστών δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ άλλη φορά από τον Χίτλερ σε όλη τη διάρκεια του πολέμου. Ο Τσόρτσιλ, στα απομνημονεύματά του, ομολογεί ότι από δικό του κακό υπολογισμό δεν είχε φροντίσει να οχυρώσει εγκαίρως την Κρήτη.

Η Κρήτη θα μπορούσε να μην καταληφθεί από τους Γερμανούς, υποστηρίζει ο στρατιωτικός αναλυτής του βρετανικού Daily Telegraph Τζον Κίγκαν στο βιβλίο του Intelligence in War. Τη δεύτερη ημέρα της επίθεσης η γερμανική διοίκηση πίστευε ότι είχε χάσει τη μάχη. Η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των συμμαχικών δυνάμεων στο νησί, η εσφαλμένη αντίληψη της ηγεσίας τους ότι από τη θάλασσα και όχι από τον αέρα θα ενεργούσαν επίθεση οι χιτλερικές δυνάμεις και κυρίως το σφάλμα τακτικής του βρετανού διοικητή της μονάδας, που προστάτευε το αεροδρόμιο του Μάλεμε, έδωσαν την ευκαιρία στους επιτιθέμενους να ανασυνταχθούν παρά τις μεγάλες απώλειές τους την πρώτη ημέρα της εισβολής και να καταλάβουν την Κρήτη. Είναι εντυπωσιακά και πολύ αποκαλυπτικά όσα αναφέρει ο Κίγκαν στο βιβλίο του.

Θα πρέπει να σημειωθεί εξ αρχής, γιατί είναι ουσιώδες, ότι την άνοιξη του 1941, όταν οι Γερμανοί επιτέθηκαν στην Ελλάδα και τον Μάιο στην Κρήτη, οι Βρετανοί γνώριζαν τα γερμανικά μυστικά. Ο κρυπτογραφικός κώδικας επικοινωνίας του γερμανικού στρατού είχε "σπάσει" -κάτι που δεν είναι πολύ γνωστό- και οι Βρετανοί ήταν σε θέση να γνωρίζουν τα σχέδια του Χίτλερ και των επιτελών του ως την τελευταία λεπτομέρεια. Το γερμανικό κρυπτογραφικό σύστημα "Enigma", ένα κυριολεκτικά θαύμα μαθηματικής λογικής, είχε τεθεί σε λειτουργία από τον Ιούνιο του 1932, προτού έρθει στην εξουσία ο Χίτλερ, αλλά Πολωνοί μαθηματικοί κατόρθωσαν να το διαβάσουν λίγα χρόνια αργότερα. Τον Ιούλιο του 1939, μόλις δυο μήνες πριν από την εισβολή των Πολωνών και την κήρυξη του πολέμου, οι Πολωνοί παράδωσαν τις κόπιες του Enigma στους Βρετανούς και τους Γάλλους και οι Βρετανοί το εγκατέστησαν στο αποκρυπτογραφικό επιτελείο τους στο Cipher School (GCCS) του Μπλέτσλι Παρκ στο Λονδίνο. Πέντε μήνες πριν από τη γερμανική επίθεση στη Γαλλία, το καλοκαίρι του 1940, οι Βρετανοί είχαν σπάσει και το βοηθητικό σύστημα του Enigma που χρησιμοποιούσε η Luftwaffe. Είναι βεβαιωμένο επίσης ότι τον Απρίλιο του 1941 οι Βρετανοί από το Κάιρο συνελάμβαναν μηνύματα και σήματα των γερμανικών δυνάμεων στην Ελλάδα, τα έστελναν στο Μπλέτσλι Παρκ για να τα διαβάσουν και από εκεί πήγαιναν στο Γενικό Επιτελείο. Για λόγους ασφαλείας ήταν πολύ λίγα τα πρόσωπα που γνώριζαν το μυστικό - ο Τσόρτσιλ πληροφορήθηκε για το Enigma τρεις μήνες μετά την ανάδειξή του στην πρωθυπουργία και οι αμερικανοί στρατιωτικοί έναν σχεδόν χρόνο μετά το Περλ Χάρμπορ, τον Δεκέμβριο του 1941. Ακόμη και ο στρατηγός Γουέιβελ, διοικητής των βρετανικών δυνάμεων στην Αίγυπτο, ήξερε ότι "ένας πράκτοράς μας, πολύ κοντά στη χιτλερική ηγεσία, μας ενημερώνει σχετικώς. Κρίνεται απολύτως αξιόπιστος". Φυσικά αυτό δεν γινόταν από όλους δεκτό, ιδιαίτερα όταν υπήρχαν και άλλες ενδείξεις που επέτρεπαν αμφισβήτηση των πληροφοριών του "πράκτορα". Η Κρήτη είχε την ατυχία να είναι μια τέτοια περίπτωση.

Ο Χίτλερ δεν είχε ενδιαφέρον να επιτεθεί στην Κρήτη τη στιγμή όπου ετοίμαζε την επίθεση κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Είχε απορρίψει εισηγήσεις του Γκέριγκ, ο οποίος επέμενε ότι "η κατάληψη της Κρήτης, της Κύπρου και της Μάλτας παρέχουν στη Γερμανία εφαλτήρια για την Εγγύς και τη Μέση Ανατολή". Ο Γκέριγκ είχε ετοιμάσει μια μεραρχία αλεξιπτωτιστών -κατά το πρότυπο του σοβιετικού Κόκκινου Στρατού- η οποία δεν είχε δείξει ως τότε τη δύναμή της και ήθελε τώρα να δώσει δείγματα της αξίας της. Υπό τον στρατηγό Κουρτ Στουντέντ, ήρωα του πολέμου 1914-1918, είχε πάρει μέρος στην κατάληψη της Δανίας, της Νορβηγίας, του Βελγίου και της Ολλανδίας την άνοιξη του 1940 χωρίς ιδιαίτερες διακρίσεις αλλά σχετικώς σοβαρές απώλειες - κάτι που δεν έδωσε τότε σημασία η ηγεσία του στρατού. Στις 24 Απριλίου του 1941, τρεις ημέρες πριν από την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα, ο Χίτλερ εξέδωσε τη διαταγή Νο 28, η οποία έθετε τους στόχους της επιχείρησης Merkur: "Πρέπει να προετοιμαστούμε για την κατάληψη της νήσου Κρήτης στο πλαίσιο του αεροπορικού πολέμου εναντίον της Μεγάλης Βρετανίας. Η διοίκηση της επιχείρησης ανατίθεται στον αρχηγό-διοικητή των αεροπορικών δυνάμεων, ο οποίος θα χρησιμοποιήσει γι' αυτόν τον σκοπό πρωτίστως αερομεταφερόμενες δυνάμεις και την αεροπορία που σταθμεύει στη Μεσόγειο. Ο Στρατός που βρίσκεται στην Ελλάδα θα διαθέσει τις κατάλληλες ενισχύσεις, οι οποίες θα μεταφερθούν διά θαλάσσης". Αρχικά ο Χίτλερ είχε προτείνει, αν επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν αερομεταφερόμενες δυνάμεις, ο στόχος να ήταν η Μάλτα, αλλά ο Στουντέντ και ο αρχηγός των επιχειρήσεων στρατηγός Γιοντλ αντιτάχθηκαν. Υποστήριξαν ότι η Μάλτα ήταν μικρή σε μέγεθος και θα επέτρεπε στους Βρετανούς να αντιτάξουν γερή άμυνα. Αντιθέτως η Κρήτη, κατά την εκτίμησή τους, "θα ανάγκαζε τους αμυνόμενους να διασκορπιστούν στη στενόμακρη νήσο, θα μείωνε τη δύναμη πυρός και αυτό θα ήταν προς όφελος των επιτιθέμενων. Ο Χίτλερ συγκατένευσε".

Έτσι στις αρχές Μαΐου η 7η Μεραρχία Αλεξιπτωτιστών αναχώρησε από τη βάση της στη Γερμανία και σιδηροδρομικώς κατέβηκε σε δεκατρείς ημέρες στην Ελλάδα. Ως δύναμη στήριξης εκεί ήταν η 5η Ορεινή Μεραρχία -μεγάλες απώλειες στη μάχη για την κατάληψη της Ελλάδας- και επρόκειτο να μεταφερθεί με τα αργοκίνητα αλλά ασφαλή Γιούγκερς 52 στην Κρήτη, ακολουθώντας τους αλεξιπτωτιστές και τα ανεμοπλάνα στην κατάληψη του νησιού. Οι βρετανικές δυνάμεις είχαν φθάσει στην Κρήτη τον Νοέμβριο του 1940, πολύ προτού αφιχθεί το εκστρατευτικό σώμα στην ηπειρωτική Ελλάδα, τον Απρίλιο, και αμέσως ο διοικητής τους ταξίαρχος Τάιτμπουρι είδε την απειλή της γερμανικής εισβολής από αέρος. Τα αεροδρόμια του Μάλεμε, του Ρεθύμνου και του Ηρακλείου θα ήταν οι πρώτοι στόχοι. Οι δυνάμεις του ήταν τα υπολείμματα των όσων είχαν διαφύγει από την Ελλάδα: 27.000 περίπου Νεοζηλανδοί, Αυστραλοί και ένας λόχος επίλεκτων Βρετανών αλλά, δυστυχώς, ελάχιστοι Έλληνες.

"Η 5η Μεραρχία Κρητών βρισκόταν μακριά, στην ηπειρωτική Ελλάδα. Αν ήταν στο νησί, οι Γερμανοί ήταν αδύνατο να καταλάβουν την Κρήτη. Οι Έλληνες υπερασπιστές ήταν μη Κρητικοί που κατέφυγαν από την Πελοπόννησο και μερικοί ντόπιοι, γέροι οι περισσότεροι και παιδιά, 9.000 συνολικά, που στρατολογήθηκαν βιαστικά σε οκτώ συντάγματα, οι περισσότεροι χωρίς στολή, με συνέπεια να τους σκοτώνουν οι Γερμανοί ως ατάκτους" γράφει ο Κίγκαν.

Επικεφαλής της Δύναμης Κρήτης (Creforce) ήταν ο στρατηγός Μπέρναρντ Φρέιμπεργκ, Νεοζηλανδός, ήρωας του Α΄ παγκόσμιου Πολέμου, τον οποίο εκτιμούσε ιδιαίτερα ο Τσόρτσιλ. Έφθασε στην Κρήτη στις 29 Απριλίου και, όπως έλεγε, δεν επρόκειτο να μείνει. Ούτε αξιόμαχες στρατιωτικές δυνάμεις διέθετε ο Φρέιμπεργκ ούτε πολεμικό υλικό. Είχε όμως στη διάθεσή του σαφή μηνύματα των γερμανικών σχεδίων. Το επιτελείο τού Μπλέτσλι Παρκ παρακολουθούσε και αποκρυπτογράφιζε το Enigma συνεχώς. Στις 5 Μαΐου ο στρατηγός είχε στα χέρια του "την πρώτη εκτεταμένη περιγραφή της επιχείρησης. Οι γερμανικές προετοιμασίες έπρεπε να ολοκληρωθούν στις 17 Μαΐου και η απόβαση των αλεξιπτωτιστών και των ανδρών που θα μετέφεραν τα ανεμοπλάνα θα κατευθυνόταν στο Μάλεμε, στο Ηράκλειο και στο Ρέθυμνο. Ευθύς αμέσως τα βομβαρδιστικά θα έκαναν επίθεση στο Μάλεμε και στα Χανιά. Αλλες στρατιωτικές μονάδες θα ενεργούσαν από τη θάλασσα". Στις 7 Μαΐου οι Βρετανοί αποκρυπτογράφησαν μέρος από το Enigma και προώθησαν στον Φρέιμπεργκ σήμα που διευκρίνιζε: "Τρία ορεινά συντάγματα, όχι το τρίτο Ορεινό Σύνταγμα της 5ης Μεραρχίας" θα ενεργούσε την επίθεση. Για κάποιον λόγο αυτό ερμηνεύτηκε από το
επιτελείο του στρατηγού ως εξής: "Η 5η Ορεινή Μεραρχία θα ερχόταν από τη θάλασσα". Λάθος μοιραίο - η ιδέα για απόβαση αλεξιπτωτιστών δεν περνούσε από το μυαλό κανενός. Ως τότε μόνο από τη θάλασσα γινόταν απόβαση σε νησί. Τα κρυπτογραφήματα του Enigma μετέδιδαν σωστά τις γερμανικές προθέσεις: επίθεση στην Κρήτη με μία μεραρχία αλεξιπτωτιστών, το αερομεταφερόμενο με ανεμοπλάνα ΧΙ Σώμα Εφόδου και μία μεραρχία πεζικού που θα μετέφεραν στη νήσο αεροπλάνα. Οι αλλεπάλληλες γερμανικές διευκρινήσεις μόνο σύγχυση προξένησαν στο επιτελείο του Φρέιμπεργκ. Αλλά στις 13 Μαΐου, ώρα 5.45 μ.μ., ο στρατηγός έλαβε τη διαταγή OL2/302 του Enigma με τη συνολική εικόνα της επίθεσης: "πρώτον, η μεραρχία αλεξιπτωτιστών καταλαμβάνει Μάλεμε, Χανιά και Ρέθυμνο. Δεύτερον, άφιξη των μαχητικών και των βομβαρδιστικών στα κρητικά αεροδρόμια. Τρίτον, προσγείωση ανεμοπλάνων και μεταγωγικών με στρατιωτικές μονάδες. Τέλος, άφιξη διά θαλάσσης αντιαεροπορικών πυροβολαρχιών, εφοδίων και νέων δυνάμεων. Δόθηκαν διαταγές να μη ναρκοθετηθεί ο όρμος της Σούδας, ούτε να καταστραφούν τα κρητικά αεροδρόμια λόγω των επιχειρήσεων". Και ο Κίγκαν σχολιάζει: "Η διαταγή OL2/302 ήταν ένας συνοπτικός οδηγός της επιχείρησης Merkur, ένα από τα πιο ολοκληρωμένα σήματα έγκαιρης προειδοποίησης που έπεσε ποτέ σε χέρια εχθρού. Απεκάλυπτε τον χρόνο της επίθεσης, τους στόχους, τη σύνθεση και τη δύναμη του επιτιθέμενου. Κάτι σοβαρότερο, επειδή η επιτυχία του σχεδίου Merkur βασιζόταν στον αιφνιδιασμό, όπως όλες οι επιθέσεις από αέρος, η αποκάλυψη της διαταγής επιχειρήσεων έπρεπε να ήταν εξόχως τραυματική" για τους Γερμανούς. Αλλά ο Φρέιμπεργκ δεν έδωσε τη δέουσα σημασία. Ας μην ξεχνούμε όμως ότι δεν γνώριζε τίποτε για το Enigma και το μέγεθος της επιτυχίας των Βρετανών αποκρυπτογραφιστών. Το αρχηγείο στο Κάιρο τού είχε κάνει λόγο για κάποιον "ειδικό πράκτορα" που έδινε τις πληροφορίες και του απαγορεύτηκε να συζητήσει οτιδήποτε επ' αυτού με οποιονδήποτε. Έτσι δεν έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στο γερμανικό σχέδιο επίθεσης. Φυσικά "ήταν ενήμερος ότι οι Γερμανοί θα έκαναν επίθεση με χιλιάδες άνδρες και αερομεταφερόμενες δυνάμεις".

Η 20ή Μαΐου του 1941 ήταν μια γλυκιά ανοιξιάτικη μέρα. Το δελτίο καιρού της Creforce έγραφε: "Ουρανός ανέφελος, άπνοια, ορατότητα εξαιρετική - έως 20 μίλια παρά την ελαφρά νέφωση στα βουνά".

Νωρίς το πρωί γερμανικά βομβαρδιστικά βομβάρδισαν τις βρετανικές θέσεις, αλλά αυτό γινόταν καθημερινά σχεδόν τελευταία. Ακολούθησε ηρεμία ως τις 8 π.μ., όταν βομβαρδίστηκε πάλι το Μάλεμε με αρκετά θύματα και εμφανίστηκε το πρώτο κύμα των Ju-52 που έσερναν τα ανεμοπλάνα με άνδρες -δέκα το καθένα- του συντάγματος των επιλέκτων. Μέσα σε δευτερόλεπτα προσγειώθηκαν δυτικά του Μάλεμε, αλλά οι άνδρες υπό τον ταγματάρχη Κοχ με το επιτελείο του έγιναν δεκτοί με συγκεντρωτικά πυρά των Νεοζηλανδών που κρατούσαν γερά τον Λόφο 107 που δέσποζε της περιοχής. Διοικητής τους ήταν ο αντισυνταγματάρχης Λέσλι Αντριου, ένας γενναίος και έμπειρος στρατιώτης. Δύο τανκς, δύο πυροβόλα και αρκετά αντιαεροπορικά ήταν μαζί με τα ντουφέκια των ανδρών του η "δύναμη πυρός" της άμυνας. Έκανε όμως θαύματα. Οι απώλειες των Γερμανών ήταν μεγάλες, ιδιαίτερα σε αξιωματικούς - ένας λόχος είχε 18 νεκρούς και επτά τραυματίες στα πρώτα λεπτά της μάχης. "Είχαν πει στους αλεξιπτωτιστές ότι η φρουρά της Κρήτης ήταν μικρή, μόλις 12.000 άνδρες, ότι η αντίσταση θα ήταν ασήμαντη και ότι οι Κρητικοί τούς ετοίμαζαν φιλική υποδοχή. Και στα τρία έκαναν λάθος. Οι Κρητικοί μπήκαν στη μάχη με κάθε όπλο που βρήκαν από τη στιγμή όπου άρχισε η επίθεση, μια πράξη συλλογικού θάρρους που επρόκειτο να πληρώσουν πολύ ακριβά, μόλις οι Γερμανοί είχαν την ευκαιρία". Οι απώλειες των αλεξιπτωτιστών ήταν μεγάλες, Νεοζηλανδοί, Βρετανοί και Έλληνες στρατιώτες, κάτω από ελιές και μέσα σε αμπέλια, τους αποδεκάτισαν στον αέρα καθώς έπεφταν με τα αλεξίπτωτα. Επειδή τα όπλα τους ήταν φορτωμένα σε άλλα αεροπλάνα, ακόμη και εκείνοι που δεν είχαν σκοτωθεί στον αέρα έβρισκαν το θάνατο, άοπλοι καθώς ήταν, μόλις έφταναν στο έδαφος. "Από τα μεταγωγικά Ju-52 που έφθασαν κοντά στο Ρέθυμνο κατά τις 7 αργά το απόγευμα, 15 καταρρίφθηκαν και λόχοι ολόκληροι αποδεκατίστηκαν - σε έναν λόχο έμειναν πέντε μόνο. Ανάμεσα στους νεκρούς και τρία αδέλφια, της ιστορικής οικογένειας Μπλίχερ - ένας υπολοχαγός, ο άλλος λοχίας και ο τρίτος απλός στρατιώτης".

Την επομένη, 21η Μαΐου, οι δυνάμεις του Φρέιμπεργκ κρατούσαν γερά. Τα αεροδρόμια του Ηρακλείου και του Ρεθύμνου ήταν στα χέρια των Βρετανών, μολονότι οι Γερμανοί πολεμούσαν σκληρά στα βενετσιάνικα τείχη του Ηρακλείου. "Ο εχθρός βρισκόταν σε δεινή θέση, ήταν απλώς ζήτημα χρόνου πότε θα έπεφταν μέχρι ενός, είτε θα παραδίδονταν - εκτός και αν η μάχη σε κάποιο άλλο σημείο της Κρήτης γύριζε εναντίον των Βρετανών. Και αυτό έγινε. Το αεροδρόμιο του Μάλεμε έμελλε να εγκαταλειφθεί από τους αμυνόμενους στη διάρκεια της νύχτας. Έτσι οι Γερμανοί μπορούσαν τώρα να το χρησιμοποιήσουν για να φέρουν και την 5η Ορεινή Μεραρχία, ανατρέποντας αποφασιστικά την κατάσταση προς όφελός τους. Η Μάχη της Κρήτης χανόταν". Μόλις έπεσε το σκοτάδι "ο Αντριου κατέληξε στο ολέθριο συμπέρασμα ότι οι δύο λόχοι της εμπροσθοφυλακής του είχαν εξουδετερωθεί και ότι εκείνο που όφειλε να κάνει ήταν να αποσύρει τους άλλους δύο λόχους και να τους ενώσει με τις δυνάμεις του ταξίαρχου Τζ. Χέργκεστ στα ανατολικά για να ετοιμάσουν την αντεπίθεση". Καταστροφική απόφαση από λάθος εκτίμηση. Διότι η εμπροσθοφυλακή τού Αντριου κρατούσε τις θέσεις της παρ' όλο που δεχόταν μεγάλη πίεση. Αργά μέσα στη νύχτα, βλέποντας ότι το κύριο σώμα είχε υποχωρήσει, εγκατέλειψε βιαστικά τις θέσεις της ανοίγοντας το δρόμο στους Γερμανούς. "Από κακό υπολογισμό τους δόθηκε ζωτικής σημασίας έδαφος". "Στην Αθήνα η ανώτερη γερμανική διοίκηση συμπέρανε, εκείνη τη νύκτα της 20ής προς την 21η Μαΐου, ότι η μάχη είχε χαθεί. Ο στρατηγός Στουντέντ καταλάβαινε ότι αντιμετώπιζε όχι μόνο τον αφανισμό της μεραρχίας του αλλά της φήμης και της καριέρας του. Συγκάλεσε συμβούλιο για να καταστρώσουν νέο σχέδιο, νέοι αλεξιπτωτιστές θα πλαισίωναν νέα δύναμη υπό τον συνταγματάρχη Ράμκε και θα έπεφταν μέσα στις πίστες των αεροδρομίων και ο σμηναγός Κλέε θα προσγειωνόταν κάπου για να φέρει πολεμοφόδια που ήταν απαραίτητα". Όπως και έγινε.

Η Κρήτη ήταν μια μεγάλη καταστροφή για τη Γερμανία - αποδεκατίστηκε η μονάδα αλεξιπτωτιστών, οι επίλεκτοι του Χίτλερ. Ήταν όμως και μια μάχη που έχασε η Βρετανία, παρ' όλο που είχε έγκαιρη, πλήρη και αξιόπιστη πληροφόρηση για τα σχέδια, τους στόχους και τη δύναμη που διέθεταν οι Γερμανοί.

Πηγή: Εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, 29-05-2004

[NIKOSZ]

Γεννήτρ' αθάνατων Θεών, ηρώων και Μαρτύρων
πολιτισμού , ηρωισμού απ' την αρχή του κόσμου
Κρήτη μου πολυαγάπητη, σαν κόρη των ονείρων
σε νοιώθω και σε αγαπώ σαν μάτια μου και φως μου.

Στη Δίκτη στέκει αιώνια του Δία η σπηλιά
θεογεννήτρα ταπεινή στο διάβα των αιώνων
στον Ψηλορείτη πάντα ζεί το λίκνο κι η φωλιά
με τους Κουρήτες ζωντανούς στο γύρισμα των Χρόνων

Σε παίδεψαν αφάνταστα καταχτητές Κουρσάροι
κι έκαμαν τα παλάτια σου χαλάσματα και πάστρα
ψυχή καμμία δεν άφηκαν ούτε χλωρό κλωνάρι
και της θυσίας ο καπνός , έφταξε ώς τα άστρα.

Χίλιες φορές , με το σπαθί με ξέπλεκα μαλλιά
με μάτι πύρινο θολό κτυπούσες φοβερή
τον κάθε καστροχαλαστή και κλέφτη και φονιά .
Κι ήταν η κόψη του σπαθιού πάντοτε τρομερή.

Κι έπεσες κι αναστήθηκες αμέτρητες φορές,
κι έδωσες θείο μάθημα σ' όλη την οικουμένη
πώς όταν μ' αίμα βάφονται κορμιά στις συμφορές
η άγια και θεία λευτεριά ποτέ της δεν πεθαίνει