Αγίου Ιωάννου τού Χρυσοστόμου, Εις Πτωχόν Λάζαρον, λόγος Α', Σειρά «Έλληνες πατέρες τής Εκκλησίας», έκδοση «Τό Βυζάντιον» Θεσσαλονίκη, 25, 402, 404 :
«Ο Χριστός δεν έπαψε μέχρι τέλους να διορθώνει εκείνον που επρόκειτο να Τον προδώσει. Ενώ λοιπόν γνώριζε, ότι ο Ιούδας δεν θα παραιτηθεί από την προδοσία, δεν έπαψε με συμβουλές, με προτροπές, με ευεργεσίες, με απειλές, με κάθε τρόπο διδασκαλίας και να τον συγκρατεί από την προδοσία και να τον αναχαιτίζει συνεχώς με το λόγο, σαν με κάποιο χαλινάρι. Κι' αυτό το έκανε, για να μάς διδάξει, ότι κι' άν ακόμη γνωρίζουμε από πρίν, ότι δεν θα πεισθούν οι αδελφοί, εμείς να κάνουμε κάθε τι που εξαρτάται από μάς, εφόσον θα λάβουμε ολόκληρο το μισθό μας γιά τη συμβουλή πού δώσαμε».
Μηνύματα Αγίων
Συντονιστής: Συντονιστές
"Εγώ πατήρ, εγώ νυμφίος, εγώ οικία, εγώ τροφεύς, εγώ ρίζα, εγώ θεμέλιος. Παν όπερ αν θέλης εγώ. Μηδενός εν χρεία καταστής. Εγώ δουλεύσω. Ήλθον γαρ διακονήσαι, ου διακονηθήναι. Εγώ και φίλος και ξένος και κεφαλή και αδελφός και αδελφή και μήτηρ. Πάντα εγώ. Μόνον οικείως έχε προς εμέ. Εγώ πένης δια σε και αλήτης δια σε, επί σταυρού δια σε, επί τάφου δια σε, άνω υπέρ σού εντυγχάνω τω Πατρί. Κάτω υπέρ σού πρεσβευτής παραγέγονα παρά του Πατρός. Πάντα μοι συ και αδελφός και συγκληρονόμος και φίλος και μέλος. Τι πλέον θέλεις;"
Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου «ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ»
Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου «ΙΗΣΟΥΣ ΧΡΙΣΤΟΣ»
Γνώσεσθε την αλήθεια και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς
Όσιος Μακάριος ο Αιγύπτιος «Ομιλία ΛΔ΄ 2»
Διότι ο ερχομός του Κυρίου στον κόσμο έγινε εξ ολοκλήρου για τον άνθρωπο πού ήταν νεκρός πνευματικά …για να τον αναστήσει…Και κατά την ανάσταση των σωμάτων, των οποίων οι ψυχές ήδη έχουν αναστηθεί και έχουν δοξαστεί από πριν, τότε και τα σώματα θα δοξαστούν και θα φωτισθούν μαζί με την ψυχή πού από τώρα έχει φωτισθεί και έχει δοξαστεί· διότι ο Κύριος είναι γι' αυτά τόπος κατοικίας και σκηνή και πόλη. «Το κατοικητήριο το ουράνιο», το αχειροποίητο, έχουν περιβληθεί, τη δόξα του θεϊκού φωτός, και έγιναν τέκνα του φωτός. Δε θα βλέπει ο ένας τον άλλο με πονηρό μάτι· διότι ή πονηρία έχει φύγει μακριά από τη ζωή τους. «Δεν υπάρχει εκεί διάκριση αρσενικού και θηλυκού, ούτε δούλος και ελεύθερος», διότι όλοι μεταβάλλονται σε θεϊκή φύση, και γίνονται χριστοί και θεοί και τέκνα του θεού. Εκεί χωρίς καμιά ντροπή θ' απευθύνει το χαιρετισμό της ειρήνης ο αδελφός προς την αδελφή· διότι όλοι και όλες είναι ένα με την παρουσία τού Χριστού. Και ενώ θ' αναπαύονται όλοι με την παρουσία του ενός φωτός, θα προσέχει ο ένας τον άλλο, και όπως θα προσέχει ο ένας τον άλλο, πάλι θ' ακτινοβολούν από την αλήθεια της παρουσίας τους, στην πραγματική θέα του ανέκφραστου φωτός.
Διότι ο ερχομός του Κυρίου στον κόσμο έγινε εξ ολοκλήρου για τον άνθρωπο πού ήταν νεκρός πνευματικά …για να τον αναστήσει…Και κατά την ανάσταση των σωμάτων, των οποίων οι ψυχές ήδη έχουν αναστηθεί και έχουν δοξαστεί από πριν, τότε και τα σώματα θα δοξαστούν και θα φωτισθούν μαζί με την ψυχή πού από τώρα έχει φωτισθεί και έχει δοξαστεί· διότι ο Κύριος είναι γι' αυτά τόπος κατοικίας και σκηνή και πόλη. «Το κατοικητήριο το ουράνιο», το αχειροποίητο, έχουν περιβληθεί, τη δόξα του θεϊκού φωτός, και έγιναν τέκνα του φωτός. Δε θα βλέπει ο ένας τον άλλο με πονηρό μάτι· διότι ή πονηρία έχει φύγει μακριά από τη ζωή τους. «Δεν υπάρχει εκεί διάκριση αρσενικού και θηλυκού, ούτε δούλος και ελεύθερος», διότι όλοι μεταβάλλονται σε θεϊκή φύση, και γίνονται χριστοί και θεοί και τέκνα του θεού. Εκεί χωρίς καμιά ντροπή θ' απευθύνει το χαιρετισμό της ειρήνης ο αδελφός προς την αδελφή· διότι όλοι και όλες είναι ένα με την παρουσία τού Χριστού. Και ενώ θ' αναπαύονται όλοι με την παρουσία του ενός φωτός, θα προσέχει ο ένας τον άλλο, και όπως θα προσέχει ο ένας τον άλλο, πάλι θ' ακτινοβολούν από την αλήθεια της παρουσίας τους, στην πραγματική θέα του ανέκφραστου φωτός.
Γνώσεσθε την αλήθεια και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς
Άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος «Περί των 8 λογισμών της κακίας»
Αλλά και η εντολή πού δόθηκε από τό Θεό στον πρωτόπλαστο διατάζει, νά συντρίβομε το κεφάλι του φιδιού, δηλαδή τήν αρχή των βλαβερών λογισμών, μέσω των οποίων επιχειρεί αυτό να συρθεί μέσα στις ψυχές μας. Αλλιώς με το να παραδεχτούμε τό κεφάλι, πού είναι η αρχή του λογισμού, θά παραδεχτούμε και το υπόλοιπο σώμα του φιδιού, που είναι η συγκατάθεση στην ηδονή, καί αυτό θα κατακρημνίσει τη διάνοιά μας στην παράνομη πράξη. Αλλά πρέπει κατά τήν Γραφή, κάθε πρωί να εξολοθρεύομε όλους τους «αμαρτωλούς της γής». δηλαδή με το φως της γνώσεως να διακρίνομε καί να εξολοθρεύομε τους αμαρτωλούς λογισμούς από τη γη, η οποία είναι η καρδιά μας, σύμφωνα με τη διδασκαλία του Κυρίου. Και οσο είναι ακόμη νήπια οι γιοι της Βαβυλώνας, δηλαδή οι πονηροί λογισμοί, νά τους χτυπάμε στό έδαφος και να τους τσακίζομε πάνω στην πέτρα, η οποία πέτρα είναι ο Χριστός. Γιατί αν οι νήπιοι λογισμοί μεγαλώσουν καί γίνουν άνδρες ,εξ αιτίας της συγκαταθέσεώς μας σ' αυτούς, τότε δεν θα νικηθούν χωρίς μεγάλο στεναγμό και κόπο.
Αλλά και η εντολή πού δόθηκε από τό Θεό στον πρωτόπλαστο διατάζει, νά συντρίβομε το κεφάλι του φιδιού, δηλαδή τήν αρχή των βλαβερών λογισμών, μέσω των οποίων επιχειρεί αυτό να συρθεί μέσα στις ψυχές μας. Αλλιώς με το να παραδεχτούμε τό κεφάλι, πού είναι η αρχή του λογισμού, θά παραδεχτούμε και το υπόλοιπο σώμα του φιδιού, που είναι η συγκατάθεση στην ηδονή, καί αυτό θα κατακρημνίσει τη διάνοιά μας στην παράνομη πράξη. Αλλά πρέπει κατά τήν Γραφή, κάθε πρωί να εξολοθρεύομε όλους τους «αμαρτωλούς της γής». δηλαδή με το φως της γνώσεως να διακρίνομε καί να εξολοθρεύομε τους αμαρτωλούς λογισμούς από τη γη, η οποία είναι η καρδιά μας, σύμφωνα με τη διδασκαλία του Κυρίου. Και οσο είναι ακόμη νήπια οι γιοι της Βαβυλώνας, δηλαδή οι πονηροί λογισμοί, νά τους χτυπάμε στό έδαφος και να τους τσακίζομε πάνω στην πέτρα, η οποία πέτρα είναι ο Χριστός. Γιατί αν οι νήπιοι λογισμοί μεγαλώσουν καί γίνουν άνδρες ,εξ αιτίας της συγκαταθέσεώς μας σ' αυτούς, τότε δεν θα νικηθούν χωρίς μεγάλο στεναγμό και κόπο.
Γνώσεσθε την αλήθεια και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς
Οσίου Νείλου «Κεφάλαια περί Προσευχής»
Όποιος προσεύχεται «εν πνεύματι και αληθεία» δε δοξάζει το Θεό παίρνοντας αφορμή από τα κτίσματα, αλλά τον υμνεί παίρνοντας αφορμή από Αυτόν τον ίδιο.
Αν είσαι θεολόγος, θα προσευχηθείς αληθινά. Κι αν προσεύχεσαι αληθινά, είσαι θεολόγος.
Όταν ο νούς σου, από πολύν πόθο για το Θεό μοιάζει να αποτραβιέται σιγά σιγά από τη σάρκα και σιχαίνεται όλα τα νοήματα, που προέρχονται από τις αισθήσεις ή τη μνήμη ή την ιδιοσυγκρασία γεμίζοντας από χαρά και ευλάβεια, τότε να θεωρείς πως έχεις πλησιάσει τα όρια της αληθινής προσευχής.
Όποιος προσεύχεται «εν πνεύματι και αληθεία» δε δοξάζει το Θεό παίρνοντας αφορμή από τα κτίσματα, αλλά τον υμνεί παίρνοντας αφορμή από Αυτόν τον ίδιο.
Αν είσαι θεολόγος, θα προσευχηθείς αληθινά. Κι αν προσεύχεσαι αληθινά, είσαι θεολόγος.
Όταν ο νούς σου, από πολύν πόθο για το Θεό μοιάζει να αποτραβιέται σιγά σιγά από τη σάρκα και σιχαίνεται όλα τα νοήματα, που προέρχονται από τις αισθήσεις ή τη μνήμη ή την ιδιοσυγκρασία γεμίζοντας από χαρά και ευλάβεια, τότε να θεωρείς πως έχεις πλησιάσει τα όρια της αληθινής προσευχής.
Γνώσεσθε την αλήθεια και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς
Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου «Ουσία του κακού»
Να ξέρεις ότι δεν έχει καμία ουσία το κακό, ούτε είναι άναρχο και ούτε έχει υπόσταση, ούτε έχει γίνει από το Θεό, αλλά είναι δικό μας έργο και του πονηρού, από την απροσεξία μας πέρασε σε μας , όχι από τον Κτίσαντα.
Να ξέρεις ότι δεν έχει καμία ουσία το κακό, ούτε είναι άναρχο και ούτε έχει υπόσταση, ούτε έχει γίνει από το Θεό, αλλά είναι δικό μας έργο και του πονηρού, από την απροσεξία μας πέρασε σε μας , όχι από τον Κτίσαντα.
Γνώσεσθε την αλήθεια και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς
Αββά Ιcαάκ του Σύρου «Περί του πόσην τιμήν έχει η ταπεινοφροσύνη»
Τόν ταπεινόφρονα άνθρωπον ουδείς μισεί ποτέ, ουδέ επιπληττει, ουδέ καταφρονεί• επειδή αγαπά αυτόν ο δεσπότης αυτού. και δια τούιο αγαπάται παρά πάντων. Αυτός αγαπά όλους επίσης,και ολοι αγαπώσιν αυτόν όλοι επιθυμουσιν αυτόν, και εις πάντα τόπον, οπού πλησιάση, ώς άγγελον φωτός βλέπουσιν αυτόν, και προσφέρουσιν αυτώ ιδιαιτέραν τιμήν και όταν λαλήση, ο σοφές και ο διδάσκαλος σιωπώσιν έμπροσθεν αυτού, και όλων των ανθρώπων οι οφθαλμοί προσέχουσιν εις το στόμα αυτού…………………
Πλησιάζει ό ταπεινόφρων εις τά φθοροποιά θηρία, και άμα ίδωσιν αυτόν, αμέσως ημερούται η αγριότης αυτών, και πλησιάζουσιν αυτόν ώς δεσπότην αυτών, και κινούσι τάς κεφαλάς, και λείχουσι τάς χείρας και τους πόδας αυτού διότι ευφραίνονται εις αυτόν εκείνην την εύωδίαν, την οποίαν εξέπεμπεν ο Αδάμ προ τής παραβάσεως, και όπερ ελήφθη τότε εξ ημών, πάλιν ο Ίησούς Χριστός δια τής παρουσίας αυτού ανανέωσε και έδωκεν αυτό εις ημάς, και «μύρισε την ευωδίαν του γένους των ανθρώπων».Αυτήν εφεξής δε θέλομεν δείξει, τί εστιν αύτη η ταπείνωσις, και τότε ο άνθρωπος αξιούται να δεχθή αυτήν τελείως. Ας κάμωμεν δέ διαφοράν μεταξύ του ταπεινόφρονος και του αξιωέέντος της αληθούς ταπεινοφροσύνης.
Ή ταπείνωσις είναι κρυπτή τις δύναμις, την οποίαν δέχονται οι τέλειοι άγιοι μετά το τέλος πάσης τής εαυτών πολιτείας• και δεν δίδεται η δύναμις αύτη εις άλλον, παρά μόνον εις τους τελείους κατά την αρετήν δια τής δυνάμεως τής θείας χάριτος• διότι η αρετή περιλαμβάνει εις εαυτήν τά πάντα• δια τούτο δέν δύναται τις έκαστον άνθρωπον, απλώς και ώς έτυχε, να όνομάζη ταπεινόφρονα, αλλά μόνον εκείνους, οίτινες εγένοντο άξιοι ταύτης τής τάξεως, περί τής οποίας είπομεν,
Τόν ταπεινόφρονα άνθρωπον ουδείς μισεί ποτέ, ουδέ επιπληττει, ουδέ καταφρονεί• επειδή αγαπά αυτόν ο δεσπότης αυτού. και δια τούιο αγαπάται παρά πάντων. Αυτός αγαπά όλους επίσης,και ολοι αγαπώσιν αυτόν όλοι επιθυμουσιν αυτόν, και εις πάντα τόπον, οπού πλησιάση, ώς άγγελον φωτός βλέπουσιν αυτόν, και προσφέρουσιν αυτώ ιδιαιτέραν τιμήν και όταν λαλήση, ο σοφές και ο διδάσκαλος σιωπώσιν έμπροσθεν αυτού, και όλων των ανθρώπων οι οφθαλμοί προσέχουσιν εις το στόμα αυτού…………………
Πλησιάζει ό ταπεινόφρων εις τά φθοροποιά θηρία, και άμα ίδωσιν αυτόν, αμέσως ημερούται η αγριότης αυτών, και πλησιάζουσιν αυτόν ώς δεσπότην αυτών, και κινούσι τάς κεφαλάς, και λείχουσι τάς χείρας και τους πόδας αυτού διότι ευφραίνονται εις αυτόν εκείνην την εύωδίαν, την οποίαν εξέπεμπεν ο Αδάμ προ τής παραβάσεως, και όπερ ελήφθη τότε εξ ημών, πάλιν ο Ίησούς Χριστός δια τής παρουσίας αυτού ανανέωσε και έδωκεν αυτό εις ημάς, και «μύρισε την ευωδίαν του γένους των ανθρώπων».Αυτήν εφεξής δε θέλομεν δείξει, τί εστιν αύτη η ταπείνωσις, και τότε ο άνθρωπος αξιούται να δεχθή αυτήν τελείως. Ας κάμωμεν δέ διαφοράν μεταξύ του ταπεινόφρονος και του αξιωέέντος της αληθούς ταπεινοφροσύνης.
Ή ταπείνωσις είναι κρυπτή τις δύναμις, την οποίαν δέχονται οι τέλειοι άγιοι μετά το τέλος πάσης τής εαυτών πολιτείας• και δεν δίδεται η δύναμις αύτη εις άλλον, παρά μόνον εις τους τελείους κατά την αρετήν δια τής δυνάμεως τής θείας χάριτος• διότι η αρετή περιλαμβάνει εις εαυτήν τά πάντα• δια τούτο δέν δύναται τις έκαστον άνθρωπον, απλώς και ώς έτυχε, να όνομάζη ταπεινόφρονα, αλλά μόνον εκείνους, οίτινες εγένοντο άξιοι ταύτης τής τάξεως, περί τής οποίας είπομεν,
Γνώσεσθε την αλήθεια και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς
Οσίου Νείλου «Κεφάλαια περί Προσευχής»
Ζήτα στην προσευχή σου μόνο τη δικαιοσύνη του Θεού και τη βασιλεία του (Ματθ.ς΄ 33), δηλαδή την αρετή και τη γνώση. Κι όλα τα υπόλοιπα θα σου προστεθούν.
Είναι δίκαιο να μην προσεύχεσαι μόνο για τη δική σου κάθαρση, αλλά και για κάθε συνάνθρωπό σου, για να μιμηθείς τον αγγελικό τρόπο προσευχής.
Πρόσεχε αν στέκεις αληθινά μπρός στον Θεό την ώρα της προσευχής σου ή μήπως νικιέσαι από ανθρώπινο έπαινο κι αυτόν βιάζεσαι να κυνηγήσεις με πρόσχημα το μάκρεμα της προσευχής.
Αν προσεύχεσαι μαζί με αδελφούς ή και μόνος σου, αγωνίζου να μην προσεύχεσαι από συνήθεια, αλλά από (και με) συναίσθηση.
Συναίσθηση προσευχής σημαίνει ευλαβική και κατανυκτική περίσκεψη και οδύνη της ψυχής με ομολογία των κριμάτων της και μυστικούς στεναγμούς.
Ζήτα στην προσευχή σου μόνο τη δικαιοσύνη του Θεού και τη βασιλεία του (Ματθ.ς΄ 33), δηλαδή την αρετή και τη γνώση. Κι όλα τα υπόλοιπα θα σου προστεθούν.
Είναι δίκαιο να μην προσεύχεσαι μόνο για τη δική σου κάθαρση, αλλά και για κάθε συνάνθρωπό σου, για να μιμηθείς τον αγγελικό τρόπο προσευχής.
Πρόσεχε αν στέκεις αληθινά μπρός στον Θεό την ώρα της προσευχής σου ή μήπως νικιέσαι από ανθρώπινο έπαινο κι αυτόν βιάζεσαι να κυνηγήσεις με πρόσχημα το μάκρεμα της προσευχής.
Αν προσεύχεσαι μαζί με αδελφούς ή και μόνος σου, αγωνίζου να μην προσεύχεσαι από συνήθεια, αλλά από (και με) συναίσθηση.
Συναίσθηση προσευχής σημαίνει ευλαβική και κατανυκτική περίσκεψη και οδύνη της ψυχής με ομολογία των κριμάτων της και μυστικούς στεναγμούς.
Γνώσεσθε την αλήθεια και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς
Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου « Λόγος μα΄- Εις την Πεντηκοστήν»
Κανείς δεν μπορεί να ιδεί ή να λάβει την βασιλεία (των ουρανών), αν δεν «γεννηθεί άνωθεν» (αναγεννηθεί πνευματικά) από το Άγιο Πνεύμα, και δεν καθαρισθεί από την κατά σάρκα γέννηση. Αυτή, η πνευματική αναγέννηση, η οποία είναι μυστήριο που φανερώθηκε τη νύκτα, από τον Κύριο στο Νικόδημο, συντελείται με την διάπλαση της ψυχής από την χάρη του Αγίου Πνεύματος που κάνει τον πιστό κοινωνό του θείου φωτός και της θείας ημέρας, την οποία καθένας δέχεται μέσα του. Αυτό το Πνεύμα (διότι είναι σε άπειρο βαθμό σοφό και φιλάνθρωπο), αν λάβει ποιμένα προβάτων τον κάνει θεόπνευστο ψαλμωδό, που με την ψαλμωδία του απομακρύνει τα πονηρά πνεύματα, και τον αναδεικνύει βασιλέα του Ισραήλ. Αν πάρει αιγοβοσκό που χαράζει συκομορέες, τον κάνει προφήτη. Θυμήσου τον Δαβίδ και τον Αμώς. Αν πάρει νεανίσκο ευφυή, τον κάνει κριτή πρεσβυτέρων και προχωρημένων στην ηλικία. Αυτό μαρτυρεί ο Δανιήλ, που ενίκησε λέοντες μέσα στο λάκκο. Αν βρει αλιείς, τους πιάνει με την σαγήνη της χάριτος, οδηγώντας τους στον Χριστό και τους κάνει ικανούς να συλλαμβάνουν όλον τον κόσμο με την πλοκή του λόγου. Να εννοήσεις τον Πέτρο και τον Ανδρέα και τους υιούς της βροντής (Ιωάννη και Ιάκωβο), που εβρόντησαν τα πνευματικά. Εάν πάρει τελώνες, τους κερδίζει στη μαθητεία του Χριστού και δημιουργεί εμπόρους ψυχών. Το λέει ο Ματθαίος, ο χθες τελώνης και σήμερα ευαγγελιστής. Εάν πάρει διώκτες θερμούς, μεταθέτει τον ζήλο τους και κάνει Παύλους αντί Σαύλων, και τόσο πολύ τους ανυψώνει προς την ευσέβεια, όσο ήταν στην κακία που τους βρήκε. Αυτό είναι και Πνεύμα πραότητας• και οργίζεται γι'αυτούς που αμαρτάνουν. Γι' αυτό λοιπόν ας γνωρίσουμε Αυτό ως πράο και όχι οργιζόμενο, ομολογώντας την αξία Του (ως Θεού) και αποφεύγοντας κάθε βλάσφημο λόγο, και ας μη θελήσουμε να το ιδούμε να οργίζεται για αμαρτία που είναι ασυγχώρητη (την βλασφημία εις Αυτό).
Κανείς δεν μπορεί να ιδεί ή να λάβει την βασιλεία (των ουρανών), αν δεν «γεννηθεί άνωθεν» (αναγεννηθεί πνευματικά) από το Άγιο Πνεύμα, και δεν καθαρισθεί από την κατά σάρκα γέννηση. Αυτή, η πνευματική αναγέννηση, η οποία είναι μυστήριο που φανερώθηκε τη νύκτα, από τον Κύριο στο Νικόδημο, συντελείται με την διάπλαση της ψυχής από την χάρη του Αγίου Πνεύματος που κάνει τον πιστό κοινωνό του θείου φωτός και της θείας ημέρας, την οποία καθένας δέχεται μέσα του. Αυτό το Πνεύμα (διότι είναι σε άπειρο βαθμό σοφό και φιλάνθρωπο), αν λάβει ποιμένα προβάτων τον κάνει θεόπνευστο ψαλμωδό, που με την ψαλμωδία του απομακρύνει τα πονηρά πνεύματα, και τον αναδεικνύει βασιλέα του Ισραήλ. Αν πάρει αιγοβοσκό που χαράζει συκομορέες, τον κάνει προφήτη. Θυμήσου τον Δαβίδ και τον Αμώς. Αν πάρει νεανίσκο ευφυή, τον κάνει κριτή πρεσβυτέρων και προχωρημένων στην ηλικία. Αυτό μαρτυρεί ο Δανιήλ, που ενίκησε λέοντες μέσα στο λάκκο. Αν βρει αλιείς, τους πιάνει με την σαγήνη της χάριτος, οδηγώντας τους στον Χριστό και τους κάνει ικανούς να συλλαμβάνουν όλον τον κόσμο με την πλοκή του λόγου. Να εννοήσεις τον Πέτρο και τον Ανδρέα και τους υιούς της βροντής (Ιωάννη και Ιάκωβο), που εβρόντησαν τα πνευματικά. Εάν πάρει τελώνες, τους κερδίζει στη μαθητεία του Χριστού και δημιουργεί εμπόρους ψυχών. Το λέει ο Ματθαίος, ο χθες τελώνης και σήμερα ευαγγελιστής. Εάν πάρει διώκτες θερμούς, μεταθέτει τον ζήλο τους και κάνει Παύλους αντί Σαύλων, και τόσο πολύ τους ανυψώνει προς την ευσέβεια, όσο ήταν στην κακία που τους βρήκε. Αυτό είναι και Πνεύμα πραότητας• και οργίζεται γι'αυτούς που αμαρτάνουν. Γι' αυτό λοιπόν ας γνωρίσουμε Αυτό ως πράο και όχι οργιζόμενο, ομολογώντας την αξία Του (ως Θεού) και αποφεύγοντας κάθε βλάσφημο λόγο, και ας μη θελήσουμε να το ιδούμε να οργίζεται για αμαρτία που είναι ασυγχώρητη (την βλασφημία εις Αυτό).
Γνώσεσθε την αλήθεια και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς