Ποιος άραγε μπορεί να μας κάνει ξανά σαν τα παιδιά;
Κανένας, εκτός από τον Ένα Χριστό. Εκείνος μπορεί να μας κάνει σαν τα παιδιά και να μας βοηθήσει να γεννηθούμε ξανά, με το παράδειγμά Του, τη διδασκαλία Του και τη δύναμη του Αγίου Του Πνεύματος.
«Ο Πρόλογος της Αχρίδος», Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, εκδ. Άθως.
Ψυχοφελή μηνύματα...
Συντονιστής: Συντονιστές
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 50600
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
Τίποτε δεν είναι πιο δυνατό από την Εκκλησία, άνθρωπε.
Σταμάτησε τον πόλεμο για να μην διαλύσει την δύναμή σου.
Μην ανεβάζεις πόλεμο στον ουρανό. Αν πολεμάς άνθρωπο ή νίκησες ή νικήθηκες.
Αν όμως πολεμάς την Εκκλησία, είναι αδύνατο να νικήσεις, γιατί ο Θεός είναι πιο ισχυρός από όλους.
«Μη παραζηλοῦμεν τόν Κύριον; μή ἰσχυρότεροι αὐτοῦ ἐσμεν;» (Α΄ Κορ. 10.22).
Ο Θεός την στερέωσε, ποιος επιχειρεί να την κλονίσει;
Δε γνωρίζεις τη δύναμή Του.
«Ἐπιβλέπει ἐπί τήν γῆν, καί ποιεῖ αὐτήν τρέμειν» (Ψαλμ. 103.32).
Δίνει εντολή και αυτά που κλονίζονταν στερεώνονται.
Αν στερέωσε την πόλη που κλονιζόταν, πολύ περισσότερο μπορεί να στερεώσει την Εκκλησία.
Η Εκκλησία είναι πιο δυνατή από τον ουρανό. «ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δέ λόγοι μου οὐ μή παρέλθωσι» (Ματθ. 24.35).
Ποιοι λόγοι;
«Σύ εἶ Πέτρος, καί ἐπί ταύτῃ μου τήν πέτρα οἰκοδομήσω μου τήν Ἐκκλησίαν, καί πύλαι ἅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς» (Ματθ. 16.18).
Αν δεν πιστεύεις στα λόγια, πίστευε στα πράγματα.
Πόσοι τύραννοι θέλησαν να νικήσουν την Εκκλησία;
Πόσα τηγάνια; πόσα καμίνια, δόντια θηρίων, ξίφη ακονισμένα;
Όμως δεν την νίκησαν. Που είναι εκείνοι, που την πολέμησαν; Έχουν σιγήσει και παραδόθηκαν στην λήθη.
Και που είναι η Εκκλησία;
Λάμπει περισσότερο από τον ήλιο.
Τα δικά τους σβήστηκαν, τα δικά της είναι αθάνατα.
Αν όταν ήταν λίγοι δεν νικήθηκαν, τώρα που η οικουμένη γέμισε ευσέβεια, πως μπορείς να την νικήσεις;
«ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δέ λόγοι μου οὐ μή παρέλθωσι» (Ματθ. 24.35).
Και πολύ εύλογα, διότι η Εκκλησία είναι πιο ποθητή στο Θεό από τον ουρανό.
Δεν ανέλαβε σώμα ουρανού, αλλά ανέλαβε σάρκα Εκκλησίας˙ για την Εκκλησία υπάρχει ο ουρανός, όχι για τον ουρανό η Εκκλησία.
Τίποτε από αυτά που έγιναν να μην σας ανησυχεί. Αυτό χαρίστε μου πίστη αμετάβλητη. Δεν είδατε τον Πέτρο ότι βάδιζε πάνω στα νερά, και όταν λίγο δίστασε παρά λίγο να καταποντισθεί, όχι εξαιτίας της άτακτης ορμής των νερών, αλλά εξαιτίας της αδύναμης πίστης του;
Μήπως λοιπόν ήρθα εδώ με ψήφους ανθρώπινες;
Μήπως με έφερε άνθρωπος για να με απολύσει άνθρωπος;
Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος
Ομιλία προ της εξορίας
(μετ. Σπ. Μουστάκα, ΕΠΕ 33 σσ. 387-9).
Σταμάτησε τον πόλεμο για να μην διαλύσει την δύναμή σου.
Μην ανεβάζεις πόλεμο στον ουρανό. Αν πολεμάς άνθρωπο ή νίκησες ή νικήθηκες.
Αν όμως πολεμάς την Εκκλησία, είναι αδύνατο να νικήσεις, γιατί ο Θεός είναι πιο ισχυρός από όλους.
«Μη παραζηλοῦμεν τόν Κύριον; μή ἰσχυρότεροι αὐτοῦ ἐσμεν;» (Α΄ Κορ. 10.22).
Ο Θεός την στερέωσε, ποιος επιχειρεί να την κλονίσει;
Δε γνωρίζεις τη δύναμή Του.
«Ἐπιβλέπει ἐπί τήν γῆν, καί ποιεῖ αὐτήν τρέμειν» (Ψαλμ. 103.32).
Δίνει εντολή και αυτά που κλονίζονταν στερεώνονται.
Αν στερέωσε την πόλη που κλονιζόταν, πολύ περισσότερο μπορεί να στερεώσει την Εκκλησία.
Η Εκκλησία είναι πιο δυνατή από τον ουρανό. «ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δέ λόγοι μου οὐ μή παρέλθωσι» (Ματθ. 24.35).
Ποιοι λόγοι;
«Σύ εἶ Πέτρος, καί ἐπί ταύτῃ μου τήν πέτρα οἰκοδομήσω μου τήν Ἐκκλησίαν, καί πύλαι ἅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς» (Ματθ. 16.18).
Αν δεν πιστεύεις στα λόγια, πίστευε στα πράγματα.
Πόσοι τύραννοι θέλησαν να νικήσουν την Εκκλησία;
Πόσα τηγάνια; πόσα καμίνια, δόντια θηρίων, ξίφη ακονισμένα;
Όμως δεν την νίκησαν. Που είναι εκείνοι, που την πολέμησαν; Έχουν σιγήσει και παραδόθηκαν στην λήθη.
Και που είναι η Εκκλησία;
Λάμπει περισσότερο από τον ήλιο.
Τα δικά τους σβήστηκαν, τα δικά της είναι αθάνατα.
Αν όταν ήταν λίγοι δεν νικήθηκαν, τώρα που η οικουμένη γέμισε ευσέβεια, πως μπορείς να την νικήσεις;
«ὁ οὐρανός καί ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δέ λόγοι μου οὐ μή παρέλθωσι» (Ματθ. 24.35).
Και πολύ εύλογα, διότι η Εκκλησία είναι πιο ποθητή στο Θεό από τον ουρανό.
Δεν ανέλαβε σώμα ουρανού, αλλά ανέλαβε σάρκα Εκκλησίας˙ για την Εκκλησία υπάρχει ο ουρανός, όχι για τον ουρανό η Εκκλησία.
Τίποτε από αυτά που έγιναν να μην σας ανησυχεί. Αυτό χαρίστε μου πίστη αμετάβλητη. Δεν είδατε τον Πέτρο ότι βάδιζε πάνω στα νερά, και όταν λίγο δίστασε παρά λίγο να καταποντισθεί, όχι εξαιτίας της άτακτης ορμής των νερών, αλλά εξαιτίας της αδύναμης πίστης του;
Μήπως λοιπόν ήρθα εδώ με ψήφους ανθρώπινες;
Μήπως με έφερε άνθρωπος για να με απολύσει άνθρωπος;
Άγιος Ιωάννης Χρυσόστομος
Ομιλία προ της εξορίας
(μετ. Σπ. Μουστάκα, ΕΠΕ 33 σσ. 387-9).
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 50600
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
"Συστάσεις τοῦ νοῦ πρός τήν ψυχή."
Ἄκουσε λογική ψυχή μου, ἐσύ πού γνωρίζεις τά βαθύτερα σημεῖα τοῦ εἶναι μου.
Ἄκουσέ με, γιατί θέλω νά σοῦ μιλήσω, γιά κάποιο θέμα μυστικό καί (κοινοῦ ἐνδιαφέροντος) μά πού ἀπασχολεῖ γενικώτερα τούς ἀνθρώπους.
Αὐτό πού κατάλαβα εἶναι ὅτι δέν θά καθαριστεῖς τελικά ἀπό τά πάθη ἀλλά, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, λίγο θά ἀνακουφιστεῖς.
Ξέρω καλά ψυχή μου, ὅτι καί ἐγώ καί ἐσύ κινούμαστε «παρά φύσιν».
Ξέρω ὅτι εἴμαστε πλανεμένοι ἀπό τήν ἄγνοια καί γι᾿ αὐτό κατηγοροῦμε τούς ἄλλους γιά τίς ἁμαρτίες μας, λέγοντας ὅτι ἡ κακία βρίσκεται ἔξω καί μακριά ἀπό ἐμᾶς.
Ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς πλάνης μας, τή μιά τά ρίχνουμε στόν Ἀδάμ ἄλλοτε μᾶς φταίει ὁ σατανᾶς καί ἄλλοτε θεωροῦμε ὑπεύθυνους γιά ὅ,τι κακό μᾶς συμβαίνει τούς ἀνθρώπους.
Κι ἐνῶ νομίζουμε ὅτι κάνοντας αὐτό, πολεμᾶμε ἄλλους, πολεμᾶμε τόν ἴδιο τόν ἑαυτό μας.
Καί ἐνῶ νομίζουμε ὅτι ὁ ἕνας μας ὑπερασπίζει τήν ἄλλη καί εἶναι φίλος μας, τήν ἄλλη ὥρα, στήν καθημερινότητα γινόμαστε ἐχθροί μεταξύ μας.
Καί ἐνῶ νομίζουμε ὅτι εὐεργετοῦμε τούς ἑαυτούς μας, τούς βασανίζουμε, φορτώνοντας πάνω μας δικαιώματα, κόπους καί ντροπές πού σέ τίποτε δέν θά μᾶς ὠφελήσουν.
Ἔχουμε τήν ἐντύπωση ὅτι ἀγαποῦμε τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, ἀλλά στήν πραγματικότητα μισοῦμε καί ἀποφεύγουμε τίς αἰτίες πού μᾶς προκαλοῦν νά τίς ἐφαρμόσουμε.
Κατάλαβα λοιπόν πολύ καλά ὅτι δέν ἑλκόμαστε ἄδικα καί ἀναγκαστικά ἀπό κάποια ἄλλη ἐξουσία ἔξω ἀπό ἐμᾶς, οὔτε πρός τό καλό, οὔτε πρός τό κακό.
Ἀπό τότε πού βαπτιστήκαμε ἰσχύει αὐτή ἡ πνευματική ἀρχή:
Μέ ὅποιου τό θέλημα συνταχθοῦμε καί συμπράξουμε, δηλαδή εἴτε μέ τοῦ Θεοῦ εἴτε μέ τοῦ διαβόλου, σέ ἐκεῖνον καί θά ἀνήκουμε καί ἀπό ἐκεῖνον θά συρθοῦμε δίκαια, πρός τό μέρος πού αὐτός ἐξουσιάζει.
Ὁσίου Μάρκου τοῦ Ασκητοῦ.
Ἄκουσε λογική ψυχή μου, ἐσύ πού γνωρίζεις τά βαθύτερα σημεῖα τοῦ εἶναι μου.
Ἄκουσέ με, γιατί θέλω νά σοῦ μιλήσω, γιά κάποιο θέμα μυστικό καί (κοινοῦ ἐνδιαφέροντος) μά πού ἀπασχολεῖ γενικώτερα τούς ἀνθρώπους.
Αὐτό πού κατάλαβα εἶναι ὅτι δέν θά καθαριστεῖς τελικά ἀπό τά πάθη ἀλλά, μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ, λίγο θά ἀνακουφιστεῖς.
Ξέρω καλά ψυχή μου, ὅτι καί ἐγώ καί ἐσύ κινούμαστε «παρά φύσιν».
Ξέρω ὅτι εἴμαστε πλανεμένοι ἀπό τήν ἄγνοια καί γι᾿ αὐτό κατηγοροῦμε τούς ἄλλους γιά τίς ἁμαρτίες μας, λέγοντας ὅτι ἡ κακία βρίσκεται ἔξω καί μακριά ἀπό ἐμᾶς.
Ἐξαιτίας αὐτῆς τῆς πλάνης μας, τή μιά τά ρίχνουμε στόν Ἀδάμ ἄλλοτε μᾶς φταίει ὁ σατανᾶς καί ἄλλοτε θεωροῦμε ὑπεύθυνους γιά ὅ,τι κακό μᾶς συμβαίνει τούς ἀνθρώπους.
Κι ἐνῶ νομίζουμε ὅτι κάνοντας αὐτό, πολεμᾶμε ἄλλους, πολεμᾶμε τόν ἴδιο τόν ἑαυτό μας.
Καί ἐνῶ νομίζουμε ὅτι ὁ ἕνας μας ὑπερασπίζει τήν ἄλλη καί εἶναι φίλος μας, τήν ἄλλη ὥρα, στήν καθημερινότητα γινόμαστε ἐχθροί μεταξύ μας.
Καί ἐνῶ νομίζουμε ὅτι εὐεργετοῦμε τούς ἑαυτούς μας, τούς βασανίζουμε, φορτώνοντας πάνω μας δικαιώματα, κόπους καί ντροπές πού σέ τίποτε δέν θά μᾶς ὠφελήσουν.
Ἔχουμε τήν ἐντύπωση ὅτι ἀγαποῦμε τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, ἀλλά στήν πραγματικότητα μισοῦμε καί ἀποφεύγουμε τίς αἰτίες πού μᾶς προκαλοῦν νά τίς ἐφαρμόσουμε.
Κατάλαβα λοιπόν πολύ καλά ὅτι δέν ἑλκόμαστε ἄδικα καί ἀναγκαστικά ἀπό κάποια ἄλλη ἐξουσία ἔξω ἀπό ἐμᾶς, οὔτε πρός τό καλό, οὔτε πρός τό κακό.
Ἀπό τότε πού βαπτιστήκαμε ἰσχύει αὐτή ἡ πνευματική ἀρχή:
Μέ ὅποιου τό θέλημα συνταχθοῦμε καί συμπράξουμε, δηλαδή εἴτε μέ τοῦ Θεοῦ εἴτε μέ τοῦ διαβόλου, σέ ἐκεῖνον καί θά ἀνήκουμε καί ἀπό ἐκεῖνον θά συρθοῦμε δίκαια, πρός τό μέρος πού αὐτός ἐξουσιάζει.
Ὁσίου Μάρκου τοῦ Ασκητοῦ.
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 50600
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
ΘΕΟΣ ΥΨΙΣΤΟΣ ΑΓΙΩ ΧΑΡΑΛΑΜΠΩ ΕΠΑΤΑΞΕΝ ΕΝΘΑΔΕ ΕΤΕΙ 1753 ΠΑΝΩΛΗΝ ΧΩΡΟΥΣΑΝ ΤΡΥΠΗ ΜΟΡΦΗ ΓΡΑΙΑΣ ΕΠΙΤΑΓΗ ΠΡΟΓΟΝΩΝ ΤΗΝ ΔΕ ΑΝΑΤΙΘΕΜΕΝ ΕΥΓΝΩΜΟΝΟΥΝΤΕΣ
Τα λόγια αυτά είναι χαραγμένα πάνω στη βάση του μαρμάρινου Σταυρού που συντροφεύει το εικονοστάσι του Α. Χαραλάμπους , πλάι στην εκκλησία της Α. Τριάδος, στην είσοδο του καταπράσινου χωριού της Τρύπης Λακωνίας , εκεί που αρχίζει η περίφημη Λαγκάδα του Ταϋγέτου .
Η επιγραφή μνημονεύει ένα πραγματικό περιστατικό , το οποίο – ως παράδοση – έχει διασωθεί στην Τρύπη , στόμα με στόμα και από γενιά σε γενιά , κι έχει σχέση με τη φοβερή αρρώστια της πανώλης (πανούκλας) , η οποία υπήρξε ο φόβος και ο τρόμος των ανθρώπων κατά τις παλιές εποχές , αφού δεν υπήρχε τρόπος να αντιμετωπιστεί , μεταδιδόταν εύκολα , δημιουργούσε μεγάλες επιδημίες και οδηγούσε στο θάνατο , μαζικά , χιλιάδες ανθρώπους .
Ήταν τότε που στη Λακεδαίμονα είχε ενσκήψει αυτή η φοβερή αρρώστια και φόβος και τρόμος είχε καταλάβει τους κατοίκους όχι μόνο του κάμπου αλλά κι εκείνων του Ταΰγετου και του Πάρνωνα .
Κάποια στιγμή η πανούκλα χτύπησε ΚΑΙ στην Τρύπη :
‘Ενας Τρυπιώτης ονόματι Γιάννης εμφάνισε τα φοβερά συμπτώματα της αρρώστιας . Έντρομοι οι συγχωριανοί του έσπευσαν να απομονώσουν τον συμπατριώτη τους σε μια σπηλιά του βράχου που βρίσκεται στην τοποθεσία «τα δυο ψηλά κοτρώνια» , κάτω από το δρόμο που έρχεται μέχρι και σήμερα από τη Σπάρτη στην Τρύπη . Εκεί , καθημερινά πήγαιναν φαγητό , νερό και άλλα χρειαζούμενα στον «Πανουκλόγιαννη» (έτσι έμεινε τα’ όνομά του στην τοπική ιστορία και παράδοση) αφήνοντάς τα κάπου μακριά για να μην έρθουν σε επαφή μαζί του και κολλήσουν τη φοβερή αρρώστια.
Από τότε , η σπηλιά αυτή , πήρε το όνομα του καημένου του Γιάννη και λέγεται μέχρι σήμερα : « του Πανουκλόγιαννη η σπηλιά» .
Βυθισμένοι μέσα στον τρόμο και την αγωνία οι κάτοικοι της Τρύπης , μετά το τραγικό περιστατικό , καρτέραγαν να δουν ποια θα ήταν τα επόμενα θύματα της πανούκλας και άλλο δεν έκαναν παρά προσευχές και δεήσεις στην Παναγία και τους Αγίους (ιδιαίτερα στον Α. Χαράλαμπο) να τους φυλάξει από τη φοβερή αρρώστια που είχε χτυπήσει την πόρτα του χωριού τους .
Και τότε έγινε το θαύμα : Ο Αγάς του χωριού , ο Μπεκήρ Αγάς , που είχε το κονάκι του σ’ ένα μέρος αγναντερό στην τοποθεσία «Ξενίτσα» και καθότανε ένα σούρουπο στο χαγιάτι συντροφιά με τους υπηρέτες του οι οποίοι φρόντιζαν κάθε του επιθυμία , είδε (κι αυτός και η συντροφιά του) μια γριά άσχημη , ξεδοντιάρα και ξεμαλλιασμένη , να έρχεται αγριεμένη από τη μεριά του Μυστρά ακουμπώντας σε ένα ροζιασμένο ραβδί . Δεν ήταν άλλη από τη φοβερή Πανούκλα που ερχόταν να μολύνει με το μίασμά της ΟΛΟ το χωριό . Όταν η γρια – Πανούκλα έφτασε στο έμπα του χωριού , εκεί ακριβώς που είναι σήμερα η Εκκλησία της Α. Τριάδας , φάνηκε από πάνω από το δρόμο , από την κορφή του λόφου που βρίσκεται ως και σήμερα το παλιό εκκλησάκι του Αϊ – Γιώργη , να ροβολάει στον κατήφορο ένας ασπρομάλλης γέροντας , με γένια μακριά , που έλαμπε το πρόσωπό του σαν το φεγγάρι . Δεν ήταν άλλος από τον Α. Χαράλαμπο που ακούγοντας από την εικόνα του , εκεί στον Αϊ-Γιώργη , τις ικεσίες των Τρυπιωτών ερχόταν να προλάβει το κακό . Πρόφτασε την Πανούκλα πριν μπει στο χωριό , την έριξε χάμω και άρχισε να την πατάει στο στήθος . Ούρλιαζε εκείνη φρικτά κι έβγαζε φωτιές απ’ το στόμα της , πασχίζοντας να γλιτώσει από τον Άγιο , μέχρι που ξεψύχησε . Ο Μπεκήρ Αγάς και οι Τούρκοι υπηρέτες του μολόγησαν αυτά που είδανε στους Τρυπιώτες κι εκείνοι , με τον παπά τους μπροστά , ανεβήκανε στο ξωκλήσι του Αϊ-Γιώργη και μπροστά στο εικόνισμα του θαυματουργού Α. Χαραλάμπους κάνανε παράκληση και Θεία Λειτουργία για να τον ευχαριστήσουνε για την προστασία που έφερε στο χωριό τους .
Μετά από λίγες μέρες , σε ανάμνηση του θαύματος στήσανε στο σημείο που ο Άγιος σταμάτησε τη γρια – Πανούκλα ένα χοντρό δέντρινο ξύλο με ένα σιδερένιο Σταυρό σφηνωμένο στην κορφή του και πάνω σ’ αυτό το ξύλο κρέμασαν ένα μικρό «Φανάρι» με τζάμια για καντηλάκι του Αγίου Χαραλάμπους , το οποίο άναβαν ευλαβικά οι Τρυπιώτες και οι περαστικοί .
Είναι κάποιοι που στο βωμό του ορθολογισμού αμφισβητούν τα θαύματα και προβάλλουν επιχειρήματα για να τα ερμηνεύσουν με βάση τη λογική και την επιστήμη . Όμως , όπως έχει πει ο Άγιος Παΐσιος :
«Η λογική δεν έχει καμιά θέση στην πνευματική ζωή … Στην εποχή μας , που έχουν αυξηθεί οι γνώσεις , δυστυχώς , η εμπιστοσύνη μόνο στην λογική κλόνισε την πίστη απὸ τα θεμέλια και γέμισε τις ψυχές απὸ ἐρωτηματικά και αμφιβολίες.
Γι’ αυτὸ στερούμαστε τα θαύματα .
Γιατί το θαύμα βιώνεται και δεν εξηγείται με την λογική …
Όποιος νομίζει ότι μπορεί να γνωρίσει τα μυστήρια του Θεού με την εξωτερική επιστημονική θεωρία , μοιάζει με ανόητο που θέλει να δει τον Παράδεισο με το τηλε¬σκόπιο .»
Εξάλλου , το θαύμα κρίνεται εκ του αποτελέσματος . Και το αποτέλεσμα στην Τρύπη ήταν πως μετά τον Πανουκλόγιαννη κανείς άλλος Τρυπιώτης δεν αρρώστησε από τη φοβερή αυτή επιδημική αρρώστια . Γι’ αυτό η πίστη των Τρυπιωτών στο θαύμα του Α. Χαραλάμπους ήταν αδιαμφισβήτητη και γι’ αυτό το θαύμα επέζησε στη συλλογική μνήμη και παραδίδεται από γενιά σε γενιά ως μαρτυρία Αλήθειας .
Πέρασαν τα χρόνια , σε ένδειξη ευλάβειας κι ευγνωμοσύνης οι Τρυπιώτες έχτισαν το ξωκλήσι του Α. Χαραλάμπους δίπλα ακριβώς σ’ εκείνο του Αϊ-Γιώργη , πάνω στην κορφή του λόφου , κι όταν χτίστηκε και ο ναός της Α. Τριάδας , έφτιαξαν στο σημείο του θαύματος έναν μαρμάρινο Σταυρό όπου και χάραξαν την ανάμνηση του θαύματος μαζί κι ένα προσκυνητάρι με την εικόνα του Αγίου Χαραλάμπους .
Δίπλα στο προσκυνητάρι στέκεται ακόμα όρθιο το ξύλο του Σταυρού , αναλλοίωτο ύστερα από 265 ολόκληρα χρόνια (!!!) , ένας ζωντανός μάρτυρας και κήρυκας του μεγάλου και ανεπανάληπτου θαύματος του Α. Χαραλάμπους ενώ ο Σταυρός στηρίζει την Πίστη των ανθρώπων και μαρτυρά πως :
«Τα αδύνατα παρ’ ανθρώποις δυνατά εστί παρά τω Θεώ». (κατά Λουκάν – ιη’ 27)
Κείμενο Βαγγέλης Μητράκος
*Τα στοιχεία για τη συγγραφή του άρθρου προέρχονται από αφηγήσεις κατοίκων της Τρύπης κι από το άρθρο : «Το ξύλο με το Σταυρό στην Τρύπη» του Αποστ. Ι. Καραγιαννάκου , που δημοσιεύθηκε στα «ΛΑΚΩΝΙΚΑ» , τεύχος 37 , του 1970 .
*Ευχαριστίες θερμές προς τον Ηγούμενο της Ι.Μ. Α.Τεσσαράκοντα Σπάρτης , π. Εφραίμ , για την πρόθυμη αναζήτηση και ανεύρεση του ως άνω άρθρου στη Βιβλιοθήκη της Μονής .
Τα λόγια αυτά είναι χαραγμένα πάνω στη βάση του μαρμάρινου Σταυρού που συντροφεύει το εικονοστάσι του Α. Χαραλάμπους , πλάι στην εκκλησία της Α. Τριάδος, στην είσοδο του καταπράσινου χωριού της Τρύπης Λακωνίας , εκεί που αρχίζει η περίφημη Λαγκάδα του Ταϋγέτου .
Η επιγραφή μνημονεύει ένα πραγματικό περιστατικό , το οποίο – ως παράδοση – έχει διασωθεί στην Τρύπη , στόμα με στόμα και από γενιά σε γενιά , κι έχει σχέση με τη φοβερή αρρώστια της πανώλης (πανούκλας) , η οποία υπήρξε ο φόβος και ο τρόμος των ανθρώπων κατά τις παλιές εποχές , αφού δεν υπήρχε τρόπος να αντιμετωπιστεί , μεταδιδόταν εύκολα , δημιουργούσε μεγάλες επιδημίες και οδηγούσε στο θάνατο , μαζικά , χιλιάδες ανθρώπους .
Ήταν τότε που στη Λακεδαίμονα είχε ενσκήψει αυτή η φοβερή αρρώστια και φόβος και τρόμος είχε καταλάβει τους κατοίκους όχι μόνο του κάμπου αλλά κι εκείνων του Ταΰγετου και του Πάρνωνα .
Κάποια στιγμή η πανούκλα χτύπησε ΚΑΙ στην Τρύπη :
‘Ενας Τρυπιώτης ονόματι Γιάννης εμφάνισε τα φοβερά συμπτώματα της αρρώστιας . Έντρομοι οι συγχωριανοί του έσπευσαν να απομονώσουν τον συμπατριώτη τους σε μια σπηλιά του βράχου που βρίσκεται στην τοποθεσία «τα δυο ψηλά κοτρώνια» , κάτω από το δρόμο που έρχεται μέχρι και σήμερα από τη Σπάρτη στην Τρύπη . Εκεί , καθημερινά πήγαιναν φαγητό , νερό και άλλα χρειαζούμενα στον «Πανουκλόγιαννη» (έτσι έμεινε τα’ όνομά του στην τοπική ιστορία και παράδοση) αφήνοντάς τα κάπου μακριά για να μην έρθουν σε επαφή μαζί του και κολλήσουν τη φοβερή αρρώστια.
Από τότε , η σπηλιά αυτή , πήρε το όνομα του καημένου του Γιάννη και λέγεται μέχρι σήμερα : « του Πανουκλόγιαννη η σπηλιά» .
Βυθισμένοι μέσα στον τρόμο και την αγωνία οι κάτοικοι της Τρύπης , μετά το τραγικό περιστατικό , καρτέραγαν να δουν ποια θα ήταν τα επόμενα θύματα της πανούκλας και άλλο δεν έκαναν παρά προσευχές και δεήσεις στην Παναγία και τους Αγίους (ιδιαίτερα στον Α. Χαράλαμπο) να τους φυλάξει από τη φοβερή αρρώστια που είχε χτυπήσει την πόρτα του χωριού τους .
Και τότε έγινε το θαύμα : Ο Αγάς του χωριού , ο Μπεκήρ Αγάς , που είχε το κονάκι του σ’ ένα μέρος αγναντερό στην τοποθεσία «Ξενίτσα» και καθότανε ένα σούρουπο στο χαγιάτι συντροφιά με τους υπηρέτες του οι οποίοι φρόντιζαν κάθε του επιθυμία , είδε (κι αυτός και η συντροφιά του) μια γριά άσχημη , ξεδοντιάρα και ξεμαλλιασμένη , να έρχεται αγριεμένη από τη μεριά του Μυστρά ακουμπώντας σε ένα ροζιασμένο ραβδί . Δεν ήταν άλλη από τη φοβερή Πανούκλα που ερχόταν να μολύνει με το μίασμά της ΟΛΟ το χωριό . Όταν η γρια – Πανούκλα έφτασε στο έμπα του χωριού , εκεί ακριβώς που είναι σήμερα η Εκκλησία της Α. Τριάδας , φάνηκε από πάνω από το δρόμο , από την κορφή του λόφου που βρίσκεται ως και σήμερα το παλιό εκκλησάκι του Αϊ – Γιώργη , να ροβολάει στον κατήφορο ένας ασπρομάλλης γέροντας , με γένια μακριά , που έλαμπε το πρόσωπό του σαν το φεγγάρι . Δεν ήταν άλλος από τον Α. Χαράλαμπο που ακούγοντας από την εικόνα του , εκεί στον Αϊ-Γιώργη , τις ικεσίες των Τρυπιωτών ερχόταν να προλάβει το κακό . Πρόφτασε την Πανούκλα πριν μπει στο χωριό , την έριξε χάμω και άρχισε να την πατάει στο στήθος . Ούρλιαζε εκείνη φρικτά κι έβγαζε φωτιές απ’ το στόμα της , πασχίζοντας να γλιτώσει από τον Άγιο , μέχρι που ξεψύχησε . Ο Μπεκήρ Αγάς και οι Τούρκοι υπηρέτες του μολόγησαν αυτά που είδανε στους Τρυπιώτες κι εκείνοι , με τον παπά τους μπροστά , ανεβήκανε στο ξωκλήσι του Αϊ-Γιώργη και μπροστά στο εικόνισμα του θαυματουργού Α. Χαραλάμπους κάνανε παράκληση και Θεία Λειτουργία για να τον ευχαριστήσουνε για την προστασία που έφερε στο χωριό τους .
Μετά από λίγες μέρες , σε ανάμνηση του θαύματος στήσανε στο σημείο που ο Άγιος σταμάτησε τη γρια – Πανούκλα ένα χοντρό δέντρινο ξύλο με ένα σιδερένιο Σταυρό σφηνωμένο στην κορφή του και πάνω σ’ αυτό το ξύλο κρέμασαν ένα μικρό «Φανάρι» με τζάμια για καντηλάκι του Αγίου Χαραλάμπους , το οποίο άναβαν ευλαβικά οι Τρυπιώτες και οι περαστικοί .
Είναι κάποιοι που στο βωμό του ορθολογισμού αμφισβητούν τα θαύματα και προβάλλουν επιχειρήματα για να τα ερμηνεύσουν με βάση τη λογική και την επιστήμη . Όμως , όπως έχει πει ο Άγιος Παΐσιος :
«Η λογική δεν έχει καμιά θέση στην πνευματική ζωή … Στην εποχή μας , που έχουν αυξηθεί οι γνώσεις , δυστυχώς , η εμπιστοσύνη μόνο στην λογική κλόνισε την πίστη απὸ τα θεμέλια και γέμισε τις ψυχές απὸ ἐρωτηματικά και αμφιβολίες.
Γι’ αυτὸ στερούμαστε τα θαύματα .
Γιατί το θαύμα βιώνεται και δεν εξηγείται με την λογική …
Όποιος νομίζει ότι μπορεί να γνωρίσει τα μυστήρια του Θεού με την εξωτερική επιστημονική θεωρία , μοιάζει με ανόητο που θέλει να δει τον Παράδεισο με το τηλε¬σκόπιο .»
Εξάλλου , το θαύμα κρίνεται εκ του αποτελέσματος . Και το αποτέλεσμα στην Τρύπη ήταν πως μετά τον Πανουκλόγιαννη κανείς άλλος Τρυπιώτης δεν αρρώστησε από τη φοβερή αυτή επιδημική αρρώστια . Γι’ αυτό η πίστη των Τρυπιωτών στο θαύμα του Α. Χαραλάμπους ήταν αδιαμφισβήτητη και γι’ αυτό το θαύμα επέζησε στη συλλογική μνήμη και παραδίδεται από γενιά σε γενιά ως μαρτυρία Αλήθειας .
Πέρασαν τα χρόνια , σε ένδειξη ευλάβειας κι ευγνωμοσύνης οι Τρυπιώτες έχτισαν το ξωκλήσι του Α. Χαραλάμπους δίπλα ακριβώς σ’ εκείνο του Αϊ-Γιώργη , πάνω στην κορφή του λόφου , κι όταν χτίστηκε και ο ναός της Α. Τριάδας , έφτιαξαν στο σημείο του θαύματος έναν μαρμάρινο Σταυρό όπου και χάραξαν την ανάμνηση του θαύματος μαζί κι ένα προσκυνητάρι με την εικόνα του Αγίου Χαραλάμπους .
Δίπλα στο προσκυνητάρι στέκεται ακόμα όρθιο το ξύλο του Σταυρού , αναλλοίωτο ύστερα από 265 ολόκληρα χρόνια (!!!) , ένας ζωντανός μάρτυρας και κήρυκας του μεγάλου και ανεπανάληπτου θαύματος του Α. Χαραλάμπους ενώ ο Σταυρός στηρίζει την Πίστη των ανθρώπων και μαρτυρά πως :
«Τα αδύνατα παρ’ ανθρώποις δυνατά εστί παρά τω Θεώ». (κατά Λουκάν – ιη’ 27)
Κείμενο Βαγγέλης Μητράκος
*Τα στοιχεία για τη συγγραφή του άρθρου προέρχονται από αφηγήσεις κατοίκων της Τρύπης κι από το άρθρο : «Το ξύλο με το Σταυρό στην Τρύπη» του Αποστ. Ι. Καραγιαννάκου , που δημοσιεύθηκε στα «ΛΑΚΩΝΙΚΑ» , τεύχος 37 , του 1970 .
*Ευχαριστίες θερμές προς τον Ηγούμενο της Ι.Μ. Α.Τεσσαράκοντα Σπάρτης , π. Εφραίμ , για την πρόθυμη αναζήτηση και ανεύρεση του ως άνω άρθρου στη Βιβλιοθήκη της Μονής .
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 50600
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
Αν οι γονείς μεγάλωναν τα παιδιά τους ως παιδιά Του, δηλαδή ως παιδιά του Θεού, τότε θα είχε λυθεί όλο το πρόβλημα σχετικά με την υγιή διαπαιδαγώγηση. Το θέμα αρχίζει και τελειώνει όταν βλέπω το παιδί ως κτήμα-ιδιοκτησία μου και θέλω να πραγματοποιήσει τις ανεκπλήρωτες επιθυμίες μου ως γονιού ώστε να καμαρώνω στον κοινωνικό μου περίγυρο. Στην ουσία καμαρώνω για τη δική μου εικόνα μέσα από το παιδί μου. Ταυτόχρονα έχω κτητική αγάπη, πλήρη έλεγχο της ελευθερίας του και βρίσκω στο παιδί μου στην ουσία το κατάλληλο έδαφος εκμετάλλευσης.
Εκεί εστιάζεται το πρόβλημα που δυστυχώς ελάχιστοι βλέπουν.
Αποτέλεσμα; Να μην βλέπω τα λάθη του, να το μεγαλώνω σε μια γυάλα και να του ακρωτηριάζω την κίνηση για ανάληψη προσωπικής ευθύνης, με αποτέλεσμα να μεγαλώνω έναν ανώριμο άνθρωπο που θα είναι ανίκανος στη ζωή του να αντιμετωπίσει το οτιδήποτε.
Η «ιδιοκτησία» θα είναι πάντα πρόβλημα όταν μιλάμε για ανθρώπους, ιδιαίτερα όταν είναι τα παιδιά μας.
Προσπάθησε να μεγαλώσεις έναν αετό και όχι ένα χρυσόψαρο.
Καλή μετάνοια…
π. Σπυρίδων Σκουτής – euxh .gr
Εκεί εστιάζεται το πρόβλημα που δυστυχώς ελάχιστοι βλέπουν.
Αποτέλεσμα; Να μην βλέπω τα λάθη του, να το μεγαλώνω σε μια γυάλα και να του ακρωτηριάζω την κίνηση για ανάληψη προσωπικής ευθύνης, με αποτέλεσμα να μεγαλώνω έναν ανώριμο άνθρωπο που θα είναι ανίκανος στη ζωή του να αντιμετωπίσει το οτιδήποτε.
Η «ιδιοκτησία» θα είναι πάντα πρόβλημα όταν μιλάμε για ανθρώπους, ιδιαίτερα όταν είναι τα παιδιά μας.
Προσπάθησε να μεγαλώσεις έναν αετό και όχι ένα χρυσόψαρο.
Καλή μετάνοια…
π. Σπυρίδων Σκουτής – euxh .gr
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 50600
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
Πρώτο Ψυχοσάββατο 2026, Σάββατο 14 Φεβρουαρίου
Η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει καθιερώσει ειδικές ημέρες μνήμης για όσους έχουν φύγει από τη ζωή. Αυτές οι μέρες, γνωστές ως Ψυχοσάββατα, είναι βαθιά ριζωμένες στην παράδοσή μας και αποτελούν ευκαιρία προσευχής και τιμής για τις ψυχές των αγαπημένων μας προσώπων.
Το Α’ Ψυχοσάββατο τελείται πάντα το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω.
Αν και κάθε Σάββατο είναι αφιερωμένο από την Εκκλησία στους νεκρούς, υπάρχουν δύο “μεγάλα” Ψυχοσάββατα τον χρόνο όπου τελείται Οικουμενικό Μνημόσυνο:
Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω (14 Φεβρουαρίου 2026).
Το Σάββατο πριν από την Πεντηκοστή (φέτος πέφτει 30 Μαΐου 2026).
Ο Συμβολισμός: Η Εκκλησία καθιέρωσε αυτές τις ημέρες για δύο κυρίως λόγους:
Για τις “ξεχασμένες” ψυχές: Για να μνημονευτούν όσοι πέθαναν ξαφνικά, σε ξενιτιά, στη θάλασσα ή σε συνθήκες που δεν επέτρεψαν να τους γίνουν τα πρέποντα μνημόσυνα.
Η ελπίδα της Ανάστασης: Το Σάββατο είναι η μέρα που ο Χριστός βρισκόταν στον τάφο πριν την Ανάσταση. Μνημονεύοντας τους νεκρούς, εκφράζουμε την πίστη μας ότι ο θάνατος είναι ένας “ύπνος” μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία.
1. Τα Κόλλυβα
Το πιο χαρακτηριστικό έθιμο. Από την Παρασκευή το απόγευμα ή το Σάββατο το πρωί, οι πιστοί πηγαίνουν στην εκκλησία δίσκους με κόλλυβα.
Τι συμβολίζει το σιτάρι; Το σιτάρι συμβολίζει το ανθρώπινο σώμα. Όπως ο σπόρος πέφτει στη γη, “πεθαίνει” και ξαναφυτρώνει καρποφορώντας, έτσι και το σώμα θάβεται με την ελπίδα της ανάστασης (Α’ Κορινθίους 15:35-44).
2. Το Χαρτάκι με τα Ονόματα (Ψυχοχάρτι)
Μαζί με τα κόλλυβα, δίνουμε στον ιερέα ένα χαρτί με τα ονόματα των κεκοιμημένων (βαπτιστικά ονόματα) για να τα διαβάσει κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας και του Μνημοσύνου.
3. Το Πρόσφορο και το Νάμα
Συνήθως συνοδεύουμε τα κόλλυβα με ένα πρόσφορο, λάδι, κρασί (νάμα) και καρβουνάκια/θυμίαμα, ως προσφορά στην εκκλησία.
4. Ελεημοσύνη
Θεωρείται πολύ σημαντικό την ημέρα αυτή να κάνουμε μια πράξη αγάπης στη μνήμη των νεκρών μας, βοηθώντας κάποιον που έχει ανάγκη.
Ο Συμβολισμός των Υλικών στα Κόλλυβα
Τίποτα στα κόλλυβα δεν είναι τυχαίο. Κάθε υλικό έχει τη σημασία του:
Σιτάρι: Οι κεκοιμημένοι και η Ανάσταση.
Ζάχαρη: Η γλυκύτητα του Παραδείσου.
Σταφίδες: Ο Χριστός (“η Άμπελος”).
Μαϊντανός/Δυόσμος: Η ανάπαυση “εν τόπω χλοερώ”.
Ρόδι: Η λαμπρότητα και τα αγαθά του Παραδείσου.
Καρύδια/Ξηροί καρποί: Η ζωή που αναπαράγεται.
Μαζί με τα κόλλυβα γράφουμε τα ονόματα των αγαπημένων ανθρώπων, που έχουν φύγει από τη ζωή, για να διαβαστούν και ανάβουμε ένα κερί στη μνήμη τους.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει καθιερώσει ειδικές ημέρες μνήμης για όσους έχουν φύγει από τη ζωή. Αυτές οι μέρες, γνωστές ως Ψυχοσάββατα, είναι βαθιά ριζωμένες στην παράδοσή μας και αποτελούν ευκαιρία προσευχής και τιμής για τις ψυχές των αγαπημένων μας προσώπων.
Το Α’ Ψυχοσάββατο τελείται πάντα το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω.
Αν και κάθε Σάββατο είναι αφιερωμένο από την Εκκλησία στους νεκρούς, υπάρχουν δύο “μεγάλα” Ψυχοσάββατα τον χρόνο όπου τελείται Οικουμενικό Μνημόσυνο:
Το Σάββατο πριν από την Κυριακή της Απόκρεω (14 Φεβρουαρίου 2026).
Το Σάββατο πριν από την Πεντηκοστή (φέτος πέφτει 30 Μαΐου 2026).
Ο Συμβολισμός: Η Εκκλησία καθιέρωσε αυτές τις ημέρες για δύο κυρίως λόγους:
Για τις “ξεχασμένες” ψυχές: Για να μνημονευτούν όσοι πέθαναν ξαφνικά, σε ξενιτιά, στη θάλασσα ή σε συνθήκες που δεν επέτρεψαν να τους γίνουν τα πρέποντα μνημόσυνα.
Η ελπίδα της Ανάστασης: Το Σάββατο είναι η μέρα που ο Χριστός βρισκόταν στον τάφο πριν την Ανάσταση. Μνημονεύοντας τους νεκρούς, εκφράζουμε την πίστη μας ότι ο θάνατος είναι ένας “ύπνος” μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία.
1. Τα Κόλλυβα
Το πιο χαρακτηριστικό έθιμο. Από την Παρασκευή το απόγευμα ή το Σάββατο το πρωί, οι πιστοί πηγαίνουν στην εκκλησία δίσκους με κόλλυβα.
Τι συμβολίζει το σιτάρι; Το σιτάρι συμβολίζει το ανθρώπινο σώμα. Όπως ο σπόρος πέφτει στη γη, “πεθαίνει” και ξαναφυτρώνει καρποφορώντας, έτσι και το σώμα θάβεται με την ελπίδα της ανάστασης (Α’ Κορινθίους 15:35-44).
2. Το Χαρτάκι με τα Ονόματα (Ψυχοχάρτι)
Μαζί με τα κόλλυβα, δίνουμε στον ιερέα ένα χαρτί με τα ονόματα των κεκοιμημένων (βαπτιστικά ονόματα) για να τα διαβάσει κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας και του Μνημοσύνου.
3. Το Πρόσφορο και το Νάμα
Συνήθως συνοδεύουμε τα κόλλυβα με ένα πρόσφορο, λάδι, κρασί (νάμα) και καρβουνάκια/θυμίαμα, ως προσφορά στην εκκλησία.
4. Ελεημοσύνη
Θεωρείται πολύ σημαντικό την ημέρα αυτή να κάνουμε μια πράξη αγάπης στη μνήμη των νεκρών μας, βοηθώντας κάποιον που έχει ανάγκη.
Ο Συμβολισμός των Υλικών στα Κόλλυβα
Τίποτα στα κόλλυβα δεν είναι τυχαίο. Κάθε υλικό έχει τη σημασία του:
Σιτάρι: Οι κεκοιμημένοι και η Ανάσταση.
Ζάχαρη: Η γλυκύτητα του Παραδείσου.
Σταφίδες: Ο Χριστός (“η Άμπελος”).
Μαϊντανός/Δυόσμος: Η ανάπαυση “εν τόπω χλοερώ”.
Ρόδι: Η λαμπρότητα και τα αγαθά του Παραδείσου.
Καρύδια/Ξηροί καρποί: Η ζωή που αναπαράγεται.
Μαζί με τα κόλλυβα γράφουμε τα ονόματα των αγαπημένων ανθρώπων, που έχουν φύγει από τη ζωή, για να διαβαστούν και ανάβουμε ένα κερί στη μνήμη τους.
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 50600
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
Όταν ο Άγιος Χαράλαμπος οδηγήθηκε στον τόπο της εκτέλεσης για να αποκεφαλιστεί (σε ηλικία 113 ετών!), ζήτησε λίγο χρόνο για να προσευχηθεί. Κατά τη διάρκεια της προσευχής του, ο ουρανός άνοιξε και εμφανίστηκε ο ίδιος ο Χριστός μαζί με πλήθος αγγέλων.
Η παράδοση αναφέρει πως ο Άγιος Χαράλαμπος δεν πέθανε από το ξίφος του δημίου. Πριν προλάβει ο δήμιος να τον χτυπήσει, άγγελος Κυρίου παρέλαβε την αγιασμένη ψυχή του και την ανέβασε στους ουρανούς.
Η παράδοση αναφέρει πως ο Άγιος Χαράλαμπος δεν πέθανε από το ξίφος του δημίου. Πριν προλάβει ο δήμιος να τον χτυπήσει, άγγελος Κυρίου παρέλαβε την αγιασμένη ψυχή του και την ανέβασε στους ουρανούς.
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 50600
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
ΟΜΙΛΙΑ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
«Εἰς τήν παραβολήν περί τοῦ ἀσώτου»
Πάντοτε μεν, αδελφοί, οφείλουμε να διακηρύττουμε τη φιλανθρωπία του Θεού (διότι μέσω αυτής «ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν» (:ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε) [Πραξ.17,28])· και μάλιστα σε τούτον τον καιρό έχουμε χρέος να το κάνουμε αυτό, για να υπάρξει κοινή ωφέλεια και για να ευεργετηθούν οι αστέρες που πρόκειται να ανατείλουν από την κολυμβήθρα [:όσοι κατηχούμενοι επρόκειτο σε λίγο να βαπτιστούν]. Καθώς και αυτοί μέσω αυτής θα λάμψουν και εμείς μέσω αυτής σωθήκαμε και σωζόμαστε· αυτή δόθηκε από τον Δημιουργό Θεό και Πατέρα μας σε μας αντί κληρονομίας.
Ας πούμε, λοιπόν, περί της μετανοίας, αυτά ακριβώς που είπε ο Χριστός, ο Δεσπότης και φιλάνθρωπος Υιός του φιλάνθρωπου Πατρός, ο μόνος γνήσιος ερμηνευτής της πατρικής Ουσίας. Ας αναπτύξουμε όλη την Παραβολή για τον Άσωτο, για να μάθουμε από αυτήν πώς πρέπει να προσεγγίζουμε τον Απροσπέλαστο και πώς να ζητούμε συγχώρηση των αμαρτιών μας.
«Ἄνθρωπός τις, λέγει, εἶχε δύο υἱούς» (:Ένας άνθρωπος είχε δύο γιους). Ο Σωτήρας εδώ ομιλεί όχι με τρόπο που να παρουσιάζει ευδιάκριτα τα δόγματα της χριστιανικής πίστης, αλλά με παραβολές. Γι’ αυτό και για τον Πατέρα Του ομιλεί σαν για κάποιον άνθρωπο, όπως και για τους δούλους, ομιλεί σαν να είναι τέκνα, για να δείξει την στοργή του Θεού προς τους ανθρώπους. «Κάποιος άνθρωπος, λέγει, είχε δύο υιούς». Ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος; Είναι ο Πατήρ των οικτιρμών και Θεός κάθε παρηγοριάς. Ποια γνωρίσματα είχαν αυτοί οι δύο υιοί; Αντιπροσωπεύουν ο ένας τους δικαίους και ο άλλος τους αμαρτωλούς. Ο ένας γιος αντιπροσωπεύει αυτούς που τηρούσαν τα θεία προστάγματα και ο άλλος γιος, ο άσωτος, αυτούς που παρέβαιναν τις δεσποτικές εντολές.
«Καὶ εἶπεν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρί» (:Και είπε ο νεότερος από αυτούς στον πατέρα του). Και ποιος είναι αυτός ο νεότερος υιός; Αυτός που έχει αστάθεια γνώμης και παρασύρεται εδώ και εκεί από τους φρέσκους πρωϊνούς ανέμους της νεότητας. Και εκ φύσεως μεν αναγνώρισε Αυτόν που τον έπλασε ως Πατέρα, αλλά από την κακή του προαίρεση δεν απέδωσε την πρέπουσα τιμή σε Αυτόν που τον δημιούργησε. Και λέγει: «πάτερ, δός μοι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας» (:Πατέρα, δώσε μου το ανάλογο μερίδιο της περιουσίας που μου ανήκει). Καλώς ζήτησε από τον Θεό τον θεϊκό πλούτο, αλλά κακώς δαπάνησε όσα έλαβε. «Καὶ διεῖλεν αὐτοῖς τὸν βίον» (:Και ο πατέρας μοίρασε και στους δύο του γιους την περιουσία). Και έδωσε σε αυτούς, ως Κτίστης, όλη την κτίση. Παρείχε σε αυτούς σώματα και λογικές ψυχές, ώστε από τον ορθό λόγο καθοδηγούμενοι να μη διαπράττουν τίποτε παράλογο. Όρισε σ’ αυτούς τον νόμο Του, τον φυσικό και τον γραπτό, σαν ένα θείο παιδαγωγό, ώστε από τον νόμο παιδαγωγούμενοι, να εφαρμόσουν τη βούληση του Νομοθέτου.
«Καὶ μετ᾿ οὐ πολλὰς ἡμέρας συναγαγὼν ἅπαντα ὁ νεώτερος υἱὸς ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν» (:Ύστερα από λίγες μέρες ο νεότερος γιος μάζεψε όλα όσα του έδωσε ο πατέρας του και ταξίδεψε σε χώρα μακρινή)· ο νεότερος λοιπόν υιός, ωσάν νεότερος ενήργησε, και έφυγε σε χώρα μακρινή. Απομακρύνθηκε από τον Θεό και στάθηκε σε απόσταση και ο Θεός απ’ αυτόν· ο Θεός δεν εξαναγκάζει με τη βία εκείνον που δεν θέλει να υποταχθεί σε Αυτόν. Γιατί όλες οι αρετές είναι καρπός ελεύθερης προαίρεσης και όχι εξαναγκασμού. «Καὶ ἐκεῖ διεσκόρπισε τὴν οὐσίαν αὐτοῦ ζῶν ἀσώτως» (:Εκεί διασκόρπισε την περιουσία του κάνοντας μια ζωή άσωτη και ακόλαστη). Εκεί όλο τον πλούτο της ψυχής του τον έχασε. Εκεί με σαρκικές τέρψεις ναυάγησε. Εκεί παίζοντας και εμπαιζόμενος κατάντησε πένης. Εκεί αγοράζοντας ψυχοφθόρες ηδονές και παζαρευόμενος γέλωτες, κέρδισε αιτίες δακρύων. Και τις μεν αρετές που είχε, τις έχασε. Τις δε κακίες, που δεν είχε, τις απέκτησε.
«Δαπανήσαντος δὲ αὐτοῦ πάντα ἐγένετο λιμὸς ἰσχυρὸς κατὰ τὴν χώρανἐκείνην» (:Όταν ο νεότερος γιος ξόδεψε όλα όσα είχε, έπεσε μεγάλη πείνα στη χώρα εκείνη, κι αυτός άρχισε να στερείται). Αφού δαπάνησε λοιπόν όλο τον πλούτο του (γιατί είναι εκ φύσεως αδύνατον να παραμείνει ο πλούτος της χάριτος σ’ αυτούς που περνούν τον βίο τους με αισχρό τρόπο), έτυχε να πέσει μεγάλη πείνα στη χώρα εκείνη. Γιατί όπου δεν καλλιεργείται το σιτάρι της σωφροσύνης, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή. Όπου δεν έχει φυτευτεί η άμπελος της εγκρατείας, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή. Όπου το σταφύλι της αγνότητας δεν ληνοπατείται, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή. Όπου ο ουράνιος μούστος δεν ξεχειλίζει, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή.Όπου υπάρχει ευφορία κακών, εκεί σε κάθε περίπτωση υπάρχει και ακαρπία αγαθών. Όπου υπάρχει αφθονία πράξεων πονηρών, εκεί σε κάθε περίπτωση θα υπάρχει έλλειψη των αρετών. Όπου δεν πηγάζει το έλαιο της φιλανθρωπίας, εκεί «λιμόςἰσχυρός».
«Καὶ αὐτὸς ἤρξατο ὑστερεῖσθαι» (:Τότε, λοιπόν, αυτός άρχισε να στερείται τροφής και να πεινάει). Γιατί δεν απέμειναν σ’ αυτόν, παρά μόνο τα κακά της ακράτειάς του, επειδή έπραξε τα κακά της ηθικής έκλυσης. «καὶ πορευθεὶς ἐκολλήθη ἑνὶ τῶν πολιτῶν τῆς χώρας ἐκείνης» (:Και ο άσωτος γιος εξαιτίας των στερήσεων και της πείνας του πήγε και προσκολλήθηκε ως δούλος σ’ έναν από τους πολίτες εκείνης της χώρας). Και πολίτες εκείνης της χώρας όπου είχε μεταναστεύσει ήσαν οι δαίμονες. «Καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς τοὺς ἀγροὺς αὐτοῦ βόσκειν χοίρους» (:Και τον έστειλε στα χωράφια του να βόσκει χοίρους, ζώα δηλαδή ακάθαρτα, που προκαλούσαν την αηδία και την αποστροφή σ’ έναν Ιουδαίο, όπως ήταν ο νεότερος γιος). Γιατί με τέτοιον τρόπο τιμούν οι δαίμονες αυτούς που τους τιμούν. Με τέτοιον τρόπο αγαπούν αυτούς που τους αγαπούν· τέτοιες δωρεές χαρίζουν σε αυτούς που τους υπακούουν.
«Καὶ ἐπεθύμει γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι» (:Και επιθυμούσε ο νεότερος γιος να γεμίσει την κοιλιά του με τα ξυλοκέρατα που έτρωγαν οι χοίροι). Με τα ξυλοκέρατα; Η γεύση των ξυλοκεράτων είναι γλυκιά, αλλά συγχρόνως και σκληρή και τραχιά. Γιατί τέτοια είναι και η γεύση της αμαρτίας. Ευφραίνει μεν για λίγο καιρό, κολάζει όμως για πολύ. Τέρπει πρόσκαιρα και μαστίζει αιώνια.
«Εις ἑαυτὸν δὲ ἐλθὼν» (:Σε κάποια όμως στιγμή αυτός ήλθε στον εαυτό του από τη μέθη και την τρέλα της αμαρτίας) και αφού συλλογίστηκε την προηγούμενη μακαριότητά του στο πατρικό σπίτι και την τωρινή του αθλιότητα και αφού έβαλε καλά στον νου του αφενός ποιος ήταν όταν ήταν υποτασσόμενος στον Θεό και Πατέρα και αφετέρου τι έχει γίνει όταν υποτάχθηκε στους δαίμονες, «εἶπε· πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύουσιν ἄρτων, ἐγὼ
δὲ λιμῷ ἀπόλλυμαι!» (:Πόσοι μισθωτοί εργάτες του πατέρα μου έχουν άφθονο και περίσσιο ψωμί, ενώ εγώ κινδυνεύω να πεθάνω από την πείνα…). «Πόσοι τώρα κατηχούμενοι ευφραίνονται από τις Άγιες Γραφές, ενώ εγώ συνθλίβομαι λιμοκτονώντας για τα θεία λόγια; Ω, από πόσα αγαθά στέρησα τον εαυτό μου! Ω, με πόσα κακά περιέβαλα τον εαυτό μου! Γιατί απομακρύνθηκα από τον μακάριο εκείνο τρόπο ζωής; Γιατί να εισέλθω στον χώρο αυτής, της θανατηφόρου ζωής; Τώρα έμαθα από αυτά που έπαθα, ότι δεν πρέπει να εγκαταλείπει κανείς τον Θεό. Τώρα έμαθα ότι πρέπει να παραμένω κοντά σε Αυτόν που πάντοτε προστατεύει αυτούς που είναι πλησίον Του και δεν απομακρύνονται από Αυτόν. Τώρα έμαθα ότι δεν πρέπεινα εμπιστεύεται κανείς τους ακάθαρτους δαίμονες, που διδάσκουν κάθε ακαθαρσία και φθορά».
Τι λέγει λοιπόν; «Ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα μου» (:Θα σηκωθώ και θα πάω στον πατέρα μου). «Θα επιστρέψω καλώς απ’ όπου έφυγα κακώς. Θα πάω προς τον δικό μου τον Πατέρα και Ποιητή και Δεσπότη και κηδεμόνα και προνοητή. Θα φθάσω στον Πατέρα μου, που με περιμένει από χρόνια και υποδέχεται με αγάπη αυτούς που επιστρέφουν σε Αυτόν. Λοιπόν, θα σηκωθώ να πάω στον Πατέρα μου και θα του πω: «Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου. οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου» (:Πατέρα, αμάρτησα στον ουρανό. (Διότι εκεί οι άγγελοι εκτελούν με ευλάβεια το θείο θέλημα, και όπως υπακούν αυτοί, έτσι αξιώνουν και όλα τα κτίσματα να υπακούν σ’ αυτό, και λυπούνται για την αποστασία κάθε ανθρώπου). Αμάρτησα και σε σένα διότι περιφρόνησα τη στοργή σου και δεν λογάριασα τη λύπη που δοκίμαζες όταν έφευγα μακριά σου.Δεν είμαι πλέον άξιος να ονομάζομαι γιος σου. Δεν ζητώ να προσληφθώ ούτε ως μόνιμος δούλος σου παραμένοντας διαρκώς στο σπίτι σου. Κάνε με σαν έναν από τους μισθωτούς εργάτες σου). «Είναι αρκετά τα λόγια αυτά, για να σωθώ. Είναι αρκετό που «πατέρα» θα τον αποκαλέσω, για να Τον συγκινήσει. Γιατί δεν μπορεί ο πατέρας μου, ακούγοντάς με να Τον επικαλούμαι ως πατέρα μου, να μη φανεί και στα έργα πατέρας. Δεν μπορεί να μη σπλαχνιστεί, αφού είναι εύσπλαχνος. Δεν δύναται να μη μου δώσει άφεση για τα ολισθήματά μου, μόλις ακούσει το “αμάρτησα” και δεν μπορεί να μη λησμονήσει την δίκαια οργή Του, μόλις ακούσει τη δική μου φωνή. Γνωρίζω πόση δύναμη έχει η μετάνοια απέναντι στον Θεό. Γνωρίζω πόσο ισχυρά είναι τα δάκρυα απέναντι στον Θεό· γνωρίζω ότι κάθε αμαρτωλός, που προσφεύγει στον Θεό με θερμά δάκρυα, σαν τον Πέτρο, λαμβάνει άφεση των αμαρτιών του.Γνωρίζω την αγαθότητα του Θεού μου, γνωρίζω την πραότητα του Πατρός μου. Θα με ελεήσει αφού μετανόησα, εμένα που δεν με τιμώρησε αμέσως όταν αμάρτησα».
«Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ» (:Και η σωτηριώδης απόφαση άρχισε να ενεργοποιείται. Ο άσωτος σηκώθηκε και ξεκίνησε να πάει στον πατέρα του), προσθέτοντας έτσι στην καλή απόφαση την αγαθή πράξη. Γιατί δεν πρέπει μονάχα να αποφασίζουμε τα συμφέροντα, αλλά να δείχνουμε και με τις πράξεις τις αγαθές μας ροπές. Ευρισκόμενος ακόμη σε μεγάλη απόσταση από τον τόπο, που ήταν ο πατέρας του, αλλά πλησίον όμως στον πρέποντα τρόπο προσέγγισής του, και σηκώνοντας συνεχώς τα χέρια του και χτυπώντας το στήθος του, που υπήρξε εργαστήριο πονηρών λογισμών, το δε πρόσωπό του προσηλώνοντάς το στη γη, τα δε δάκρυα των οφθαλμών του προβάλλοντας σαν πρεσβευτές και προμελετώντας την απολογία του, μόλις έφτασε, αναβόησε με δυνατή φωνή και με δάκρυα λέγοντας: «Πάτερ,ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου» (:Πατέρα, αμάρτησα στον ουρανό και σε σένα). «Αμάρτησα, το γνωρίζω Χριστέ Δέσποτα και Θεέ. Τις αμαρτίες μου Εσύ μόνο γνωρίζεις. Αμάρτησα, ελέησέ με ως Θεός και Δεσπότης. Δεν είμαι άξιος να βλέπω τον ουρανό και να παρακαλώ Εσένα τον αγαθό μου Δεσπότη, όπως είμαι γεμάτος από μεγάλα και απαίσια εγκλήματα. Δεν υπάρχει αριθμός για τις αμέτρητες αμαρτίες μου. Ελέησέ με ως Αγαθός Θεός, που είσαι πάντοτε, επειδή δεν είμαι άξιος να λέγομαι υιός Σου. Δέξε με σαν ένα από τους μισθωτούς δούλους Σου».
Έτσι, ικετεύοντας από το βάθος της καρδιάς του, τον είδε Εκείνος, που βλέπει όσους διαπράττουν πλημμελήματα, αλλά και που παραβλέπει υπομονετικά όσους αμαρτάνουν,αναμένοντας την μετάνοιά τους. Τον είδε ο πατέρας του και τον ευσπλαγχνίσθηκε. Γιατί Πατέρας ήταν στην αγαθότητα, αν και υπήρχε Θεός στην φύση. «Ἔτι δὲ αὐτοῦ μακρὰν ἀπέχοντος εἶδεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἐσπλαγχνίσθη, καὶ δραμὼνἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ κατεφίλησεν αὐτόν» (:Κι ενώ βρισκόταν ακόμη μακριά, τον είδε ο πατέρας του και τον σπλαχνίσθηκε. Έτρεξε τότε για να τον προϋπαντήσει, έπεσε στον τράχηλό του, τον αγκάλιασε σφιχτά και τον καταφιλούσε με στοργή). Δεν περίμενε τον αμαρτήσαντα να έλθει πλησίον Του, αλλά ο ίδιος ο Πατέρας έσπευσε και προϋπάντησε τον υιό. Και δεν σιχάθηκε τον τράχηλό του, που ήταν γεμάτος από κηλίδες της ασωτίας και ακαθαρσίας. Αλλά αφού τον αγκάλιασε με τα άχραντα χέρια Του, τον καταφιλούσε αχόρταγα, αυτόν που πάντοτε ποθούσε να επιστρέψει. Ω της αφάτου και φοβερής ευσπλαχνίας! Ω παράδοξης φιλανθρωπίας! Ω ασυνήθιστη συμφιλίωση! Έπεισε αμέσως τον Θεό σε μια μόνο κρίσιμη μεταστροφή, ώστε να συγκαταβεί στα δάκρυα και να παραβλέψει πλήθος αμέτρητο αμαρτημάτων.
Θαύμασες, βλέποντας τον Θεό να κολακεύει αμαρτωλό; Ω της στοργής των σπλάχνων των πατρικών! Ο αμαρτωλός επί της γης δάκρυσε και ο μόνος αναμάρτητος από τον ουρανό έστρεψε τον εαυτό Του από φιλανθρωπία προς την γη. Ποιος είδε ποτέ τον Θεό να κολακεύει αμαρτωλό; Ποιος είδε τον δικαστή να περιποιείται τον κατάδικο; Ποιος είδε ποτέ τον κατάδικο να τον κολακεύουν; Αλλά ο Θεός, όμως, παρηγορεί, όπως κάποτε τον Ισραήλ «λαός μου(:Λαέ μου)», λέγει, «τί ἐποίησά σοι ἢ τί ἐλύπησά σε ἢ τί παρηνώχλησά σοι;» (:τι σου έκανα ή σε τι σε λύπησα ή σε τι σε ενόχλησα;) [Μιχ.6,3]. Και τώρα τα ίδια γίνονται, και έγιναν, επειδή έτσι συνηθίζει να νικιέται από τον εαυτό Του ο Πατέρας των οικτιρμών και Θεός κάθε παρηγορίας.
Και δεν αρκέστηκε βέβαια σε αυτά ο άσωτος αυτός υιός· αλλά και στα αγαθά της μετανοίας όντας άσωτος, δεν νόμισε ότι είναι επαρκής η τόση φιλανθρωπία για την ολοκληρωτική σωτηρία σε σύγκριση προς τα πλήθη των αμαρτημάτων του. Αλλά εκείνα, που σκέφτηκε να πει στον Πατέρα, αυτά έλεγε ενώπιόν Του με το κατάλληλο ταπεινό σχήμα : «Πατέρα, αν βέβαια έχω τη δυνατότητα να Σε ονομάζω ‘’Πατέρα’’· γιατί, μήπως και αυτό συγκαταλέγεται στα άλλα μου αμαρτήματα φοβάμαι, ονομάζοντάς Σε «Πατέρα»·ή μήπως διαπράττω ύβρη ενώπιόν Σου με το να αποκαλώ έτσι το άσπιλο και ανύβριστό Σου όνομα· ακόμη, μήπως αμαρτάνω φοβάμαι, αν η συνείδησή μου δεν μου κλείνει τα χείλη μου, αν οι κακές μου πράξεις δεν μου δένουν την γλώσσα, αν η αμαρτωλή ζωή μου δεν εμποδίζει τον λόγο. Πατέρα Άγιε, ας δεχτείς δέηση ρυπαρή από στόμα ρυπαρό. Πατέρα κατά χάριν, και Δημιουργέ κατά φύσιν, αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν Σου και δεν είμαι άξιος να λέγομαι υιός Σου. Αμάρτησα, ομολογώ τα παραπτώματά μου, δεν κρύβω αυτά που βλέπεις, δεν αρνούμαι αυτά που καλά γνωρίζεις. Ως υπεύθυνος είμαι εδώ ενώπιόν Σου, ως παράνομος κατακρίνομαι, Εσύ ως κριτής ελέησέ με. Αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν Σου. Φοβάμαι να ανατείνω τους οφθαλμούς μου στον ουρανό· γιατί φοβούμαι ως ενός κατηγόρου φωνή την μορφή του στερεώματος· ευλαβούμαι να ατενίσω στο φως της Θεότητος, έχοντας ρυπαρούς τους οφθαλμούς της διανοίας μου. Αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν Σου και δεν είμαι άξιος να ονομάζομαι υιός Σου. Ιδού ανακηρύττω τον εαυτό μου άξιο κάθε καταδίκης, τον εαυτό μου κατακρίνω, κατά του εαυτού μου βγάζω απόφαση.
Δεν χρειάζομαι δικαστή να με καταδικάσει με την απόφασή του, δεν χρειάζονται κατήγοροι να με ελέγξουν, δεν έχω ανάγκη μαρτύρων για έγγραφες αποδείξεις. Μέσα μου έχω την συνείδηση, σαν ένα δικαστή αδέκαστο, στην ψυχή μου υπάρχει το φοβερό δικαστήριο, μέσα στην συνείδησή μου βρίσκονται οι μάρτυρες, βλέπω με τα μάτια μου τους κατηγόρους μου. Οι θεατρικές παραστάσεις που παρακολούθησα με κατηγορούν, οι ιπποδρομίες στις οποίες πήγα και στοιχημάτιζα με κατακρίνουν, όσα έβλεπα στις θηριομαχίες με ελέγχουν. Η ασωτία μου με κάνει να αισθάνομαι βαθύτατη αισχύνη, οι πράξεις μου με στηλιτεύουν, η τωρινή γυμνότητά μου με αποκαλύπτει, αυτά τα κουρέλια της ντροπής, που φορώ, με καταντροπιάζουν και δεν είμαι άξιος υιός Σου να λέγομαι. «Ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου». Μήτε από την αυλή Σου να με διώξεις, Δέσποτα, για να μη με βρει πάλι ο πολέμιος περιπλανώμενο και με συλλάβει σαν αιχμάλωτο. Αλλά ούτε πλησίον της φοβερής Σου και μυστικής Τραπέζης να με ελκύσεις· γιατί δεν τολμώ να βλέπω με μάτια ακάθαρτα τα Άγια των Αγίων. Άφησέ με να στέκομαι μαζί με τους κατηχουμένους, μέσα από τις θύρες της Εκκλησίας, ώστε, θεωρώντας τα τελούμενα μυστήρια σε αυτήν, να ποθήσω, με τον καιρό, να μετάσχω πάλι σε αυτά· και λουόμενος με τα θεία νάματα, να καθαρίσω από την αισχύνη των αισχρών ασμάτων τον ρύπο, που παραμένει ακόμη στ’ αυτιά μου. Και βλέποντας τους μαργαρίτες (το Σώμα Σου) να τους παίρνουν ευσεβείς πιστοί, να επιθυμήσω και εγώ ν’ αποκτήσω χέρια άξια να τους υποδεχθώ».
Αυτά καθώς έλεγε ο Άσωτος Υιός, και καθώς έκλαιγε γοερά, «εἶπεν ὁ πατὴρ πρὸς τοὺς δούλους αὐτοῦ» (:είπε ο πατέρας στους δούλους Του). Σε ποιους «δούλους»; Άκου: στους ιερείς και λειτουργούς των προσταγμάτων Του: «Ἐξενέγκατε τὴν στολὴν τὴν πρώτην, καὶ ἐνδύσατε αὐτόν» (:Βγάλτε έξω την πιο καλή φορεσιά απ’ όσες έχουμε, σαν αυτή που φορούσε πριν φύγει απ’ το σπίτι μου). Φέρετε αυτήν που έχει υφανθεί στους ουρανούς, αυτήν που αποκατέστησε το πνευματικό πυρ. Φέρετε την στολή, που υφαίνεται στα ύδατα της κολυμβήθρας. Φέρετε την στολή, που παρασκευάζεται από την πνευματική φωτιά και ενδύστε τον. Ενδύσατε αυτόν, που απογυμνώθηκε, ενδύσατε τον νέο Αδάμ, τον οποίο γύμνωσε ο διάβολος. Ενδύσατε τον βασιλέα της κτίσεως· κοσμήστε αυτόν, για τον οποίον κόσμησα τον κόσμο· καλλωπίστε του υιού μου τα φίλτατα μέλη.
Δεν ανέχομαι να τον βλέπω ακαλλώπιστο. Δεν ανέχομαι να αφεθεί η δική μου εικόνα απογυμνωμένη. Θεωρώ ντροπή δική μου την ντροπή του δικού μου παιδιού. Θεωρώ δική μου δόξα τη δόξα του παιδιού μου. Δώστε και δακτυλίδι στο χέρι του, για να φορεί τον αρραβώνα του Αγίου Πνεύματος και φορώντας αυτό, να φρουρείται από αυτό το Άγιο Πνεύμα. Κι έτσι, περιφέροντας την σφραγίδα μου, θα είναι φοβερός σ’ όλους τους πολεμίους και εναντίους. Και γινόμενος αντιληπτός από μακριά, να δείχνει ποιου Πατέρα είναι αυτός υιός. Δώστε του και υποδήματα στα πόδια του, για να μη βρει πάλι ο όφις γυμνή την πτέρνα του και τον κτυπήσει με το κεντρί του, αλλά μάλλον για να καταπατεί αυτός την κεφαλή του δράκοντος και να συντρίψει του πολεμίου τα κέντρα, καθώς και για να τρέχει στο δρόμο του Θεού. Και στη συνέχεια, αφού φέρετε τον σιτευτό μόσχο, θυσιάστε τον».
Ποιον «μόσχον τόν σιτευτόν» λέγει; Ποιον; Αυτόν που γέννησε η δάμαλις Παρθένος Μαρία. «Φέρετε τον μόσχο τον αδάμαστο, που δεν δέχθηκε ζυγό αμαρτίας, τον Παρθένο και εκ Παρθένου, Αυτόν που ακολουθεί αυτούς που Τον ακολουθούν, όχι εξ ανάγκης, αλλά εκουσίως. Αυτόν, που δεν κάνει χρήση της δυνάμεώς Του, ούτε των κεράτων Του, αλλά που πρόθυμα παραδίδει τον αυχένα Του και σφαγιάζεται από τους ιερείς. Θυσιάστε, λοιπόν, τον θεληματικώς θυσιαζόμενο, θυσιάστε Αυτόν που ζωοποιεί όσους επιτελούν τη θυσία, θυσιάστε τον θυσιαζόμενο, που όμως δεν πεθαίνει. Θυσιάστε τον μελιζόμενο, που αγιάζει αυτούς, που τον μελίζουν. Θυσιάστε τον εσθιόμενο από τους πιστούς, που όμως ποτέ δεν δαπανάται. Θυσιάστε τον Αυτόν, που κάνει μακαρίους εκείνους που Τον τρώγουν. Και αφού φάγουμε όλοι ας ευφρανθούμε. Γιατί ο υιός μου αυτός ήταν νεκρός και ξαναέζησε· ήταν χαμένος και βρέθηκε».«Καὶ ἤρξαντο εὐφραίνεσθαι» (:Και άρχισαν να ευφραίνονται) [Λουκ.15,27].
Εσείς που γευτήκατε από αυτήν την θυσία, γνωρίζετε την πνευματική ευφροσύνη, και θυμάστε τα φρικτά μυστήρια, τους λειτουργούς της θείας ιερουργίας, που μιμούνται με τα λεπτά λινά ενδύματα, τα φτερά των Αγγέλων, όπως απλώνονται στους αριστερούς τους ώμους, και περιφερόμενοι στην εκκλησία, φωνάζουν: «Μή τις τῶν κατηχουμένων, μήτις τῶν μὴ ἐσθιόντων, μή τις τῶν κατασκόπων, μή τις τῶν μὴ δυναμένων θεάσασθαι τὸν Μόσχον ἐσθιόμενον, μή τις τῶν μὴ δυναμένων θεάσασθαι τὸοὐράνιον αἷμα τὸ ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, μή τις ἀνάξιος τῆς ζώσης θυσίας, μή τις ἀμύητος, μή τις μὴ δυνάμενος ἀκαθάρτοις χείλεσι προσψαύσασθαι τῶν φρικτῶν μυστηρίων» (:μην τυχόν κανείς από τους κατηχουμένους και όχι ακόμη βαπτισμένους, μην τυχόν κανείς από τους μη εσθίοντες, μην τυχόν κανείς κατάσκοπος, μην τυχόν κανείς από εκείνους που δεν δύνανται να δουν το ουράνιο αίμα εκχυνόμενο “εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν’’, μην τυχόν κανείς ανάξιος της ζωντανής θυσίας, μην τυχόν κανείς αμύητος, μην τυχόν κανένας, που δεν δύναται, λόγω των ακαθάρτων χειλέων του, να προσψαύσει τα φρικτά μυστήρια).
Ύστερα οι Άγγελοι από τον ουρανό, δοξολογούντες και λέγοντες: Άγιος ο Πατέρας, που θέλησε να θυσιασθεί ο μόσχος ο σιτευτός, που δεν γνώρισε αμαρτία, καθώς λέγει ο προφήτης Ησαΐας: «Ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷστόματι αὐτοῦ(: αυτός καμία αμαρτία δε διέπραξε, ούτε βρέθηκε ποτέ δόλος και ψεύδος στο στόμα του)» [Ησ.53,9]. Άγιος ο Υιός, μαζί και μόσχος, ο πάντοτε εκουσίως θυόμενος και πάντοτε ζωντανός. Άγιος ο Παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιο, που τελεσιούργησε την θυσία.
Όταν, λοιπόν, συνέβαιναν αυτά στο εσωτερικό του οίκου, ο πρεσβύτερος υιός, που έφθασε από μακριά, άκουσε τις συγχορδίες και τους χορούς· και προσκαλώντας ένα δούλο, ρωτούσε να μάθει τι τάχα σημαίνουν αυτά, γιατί ακούνε τα αυτιά του αυτούς τους δυνατούς ήχους. Ο δούλος του είπε: «Ο Δαβίδ ο Προφήτης ψάλλει μελωδικά μέσα στο σπίτι τον στίχο: "Τότε ἀνοίσουσιν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν σου μόσχους" (:τότε θα ανεβάσουν επάνω στο θυσιαστήριό σου μόσχους, για να τους προσφέρουν ως θυσία σε Σένα, Κύριε) [Ψαλμ.50,21]. Και προτρέπει τους παρόντες να φάγουν, λέγοντας: "Γεύσασθε, καὶ ἴδετε, ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος" (: δοκιμάστε με την πείρα σας και διαπιστώστε έμπρακτα ότι ο Κύριος είναι καλός και ευεργετικός και προστάτης όσων Τον επικαλούνται) [Ψαλμ.33,9]. Ο δε Παύλος, ο εξηγητής των θείων μυστηρίων, φωνάζει δυνατά: "Τὸ πάσχα ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν ἐτύθη Χριστός" (:ο δικός μας πασχαλινός αμνός είναι ο Χριστός, που θυσιάστηκε για χάρη μας) [Α΄Κορ. 5,7]. Η Εκκλησία πανηγυρίζει, ευφραίνεται και χορεύει».
Ο πρεσβύτερος υιός λέγει τότε στον δούλο: «Καλά, χωρίς να είμαι εγώ παρών, άλλοι τα δικά μου μυστήρια, παρά την δική μου απουσία, απολαμβάνουν στη δική μου την αυλή;». «Ναι», απαντά, «γιατί ήλθε ο αδελφός σου και ο Πατέρας σου θυσίασε τον σιτευτό μόσχο, επειδή χάρηκε που τον δέχθηκε υγιή».
Και ο δίκαιος αδελφός οργίστηκε και δεν θέλησε να εισέλθει στο σπίτι του. Ο δίκαιος, λοιπόν, οργίστηκε και υποδουλώθηκε στον φθόνο. Αυτός που καταπάτησε τα τερπνά της ζωής, κυριεύτηκε από τον φθόνο. Και πώς ο Παύλος λέγει: «Ἐβουλόμην αὐτὸς ἐγὼ ἀνάθεμα εἶναι ἀπὸ Χριστοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου, τῶν συγγενῶν μου κατὰ σάρκα» (: και θα ευχόμουν εγώ, που τίποτε δε θα μπορούσε να με χωρίσει από τον Χριστό, να χωριστώ από Αυτόν για πάντα, εάν ήταν δυνατόν να γίνει αυτό, για χάρη των αδελφών μου των Ιουδαίων, οι οποίοι είναι συγγενείς μου από σαρκική καταγωγή); [Ρωμ.9,3]. Ο Σωτήρας, όμως, δεν σχημάτισε την Παραβολή έτσι, ώστε να δείξει τον δίκαιο κακόβουλο, αλλά για να διακηρύξει τον υπερβάλλοντα πλούτο της χρηστότητας του Πατρός Του.
Και αυτό φανερώνεται από τα ακόλουθα. Η παραβολή λέγει ότι ο Πατέρας του εξήλθε από τον οίκο και παρηγορούσε τον υιό του. Ω, ανέκφραστης σοφίας! Ω θεοφιλούς προνοίας! Και τον αμαρτωλό ελέησε και τον δίκαιο επαίνεσε. Και τον όρθιο δεν άφησε να πέσει και τον πεσόντα σήκωσε. Και τον πένητα πλούτισε και τον πλούσιο δεν άφησε να φτωχύνει με τον φθόνο.
Ο μεγαλύτερος γιος είπε στον Πατέρα του: «Τόσα χρόνια εγώ σου δουλεύω και ουδέποτε παρέβλεψα εντολή Σου και σε εμένα ποτέ δεν έδωσες ένα ερίφιο, για να ευφρανθώ με τους φίλους μου. Αλλά “περιέρχομαι ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν,ὑστερούμενος, θλιβόμενος, κακουχούμενος(:περιπλανιέμαι φορώντας για ρούχα προβιές και γιδοδέρματα, ζώντας μέσα σε στερήσεις, θλίψεις και κακοπάθειες)“[πρβ.Εβρ.11,37]. Όταν όμως ο υιός Σου αυτός ήλθε, που σε καταφρόνησε και σου κατέφαγε τον πλούτο με τις πόρνες, αμέσως θυσίασες για χάρη του τον μόσχο τον σιτευτό. Και ούτε με λόγους τον κατηγόρησες, ούτε το Πρόσωπό Σου απέστρεψες από την αθλιότητά του. Αλλά αμέσως τον περιποιήθηκες, και με λαμπρή στολή τον κατεκόσμησες, και το αστραφτερό χρυσό δακτυλίδι τού φόρεσες, και με υποδήματα τον ασφάλισες και την Εκκλησία άνοιξες και την τράπεζα ευτρέπισες και τα ποτήρια γέμισες. Αλλά και τον μόσχο τον σιτευτό θυσίασες και προσκάλεσες τους πιστούς στην ευωχία αυτήν και έκανες τους Αγγέλους να χορεύουν και παρασκεύασες ένα παράξενο συμπόσιο με συμμετοχή της γης και του ουρανού. Και όλα αυτά και τις τόσες δωρεές προσέφερες σε αυτόν, που καταφρόνησε την αγαθότητά Σου και ύβρισε την ευγένειά Σου». Τι να πω για το βάθος και το πέλαγος των οικτιρμών Σου, πώς να θαυμάσω την θάλασσα της ειρήνης και γαληνότητάς Σου; Ελεείς, Κύριε, τους πάντες, γιατί τα πάντα δύνασαι και παραβλέπεις τα αμαρτήματα των ανθρώπων, που προσέρχονται μετανοούντες.
Και ο Πατέρας τού είπε: «Τέκνο μου,εσύ είσαι πάντοτε μαζί μου. Εσύ δεν χωρίστηκες ποτέ από τους δικούς μου κόλπους. Εσύ από την Εκκλησία τη δική μου δεν απομακρύνθηκες. Εσύ προσέχεις πάντοτε στους ψαλμούς και στους ύμνους. Εσύ συμπροσεύχεσαι πάντοτε μαζί με τους Αγγέλους. Εσύ στο Θυσιαστήριο παριστάμενος με παρρησία βοάς: “Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς,ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά Σου”. Αυτός όμως προσήλθε σε εμένα κατάκριτος, κατησχυμένος, στρέφοντας το πρόσωπό του στη γη και με συντετριμμένη και μελαγχολική φωνή, φώναξε: “Πατέρα μου, αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν Σου και δεν είμαι άξιος να λέγομαι υιός Σου. Πάρε με ως ένα μισθωτό δούλο Σου”.
Εγώ, παιδί μου, τι έπρεπε να κάμω ακούγοντας αυτά τα συγκλονιστικά λόγια; Μπορούσα να μην ελεήσω τον δικό μου υιό, που επέστρεψε σε εμένα; Εσύ που θυμώνεις, δίκασε. Αλλά εγώ ως φιλάνθρωπος που είμαι εκ φύσεως, δεν μπορούσα να κάνω κάτι απάνθρωπο. Δεν μπορώ να μην ελεήσω αυτόν, που εγώ δημιούργησα. Δεν δύναμαι να μη λυπηθώ αυτόν που γέννησα από τα σπλάγχνα μου. Παιδί μου, εσύ είσαι πάντοτε μαζί μου και όσα έχω, όλα δικά σου είναι. Ο ουρανός δικός σου, το στερέωμα δικό σου, ο ήλιος δικός σου φωστήρας, η σελήνη δική σου υπηρέτρια, τα αστέρια δικά σου πολύφωτα, ο αέρας δικός σου τροφέας και όλα τα εναέρια δικά σου. Η γη και όσα εκεί φυτρώνουν, δικά σου, η θάλασσα και όσα είναι σε αυτή, δικά σου. Ο κόσμος όλος, δικός σου. Η Εκκλησία, δική σου. Το Θυσιαστήριο, δικό σου. Ο μόσχος ο σιτευτός, δικός σου. Η θυσία, δική σου. Οι Άγγελοι, δικοί σου. Οι Απόστολοι, δικοί σου. Οι Μάρτυρες, δικοί σου. Τα παρόντα, δικά σου. Τα μέλλοντα, δικά σου. Η Ανάσταση, δική σου. Η αθανασία, δική σου. Η αφθαρσία, δική σου. Η βασιλεία των ουρανών, δική σου. Όλα τα φαινόμενα και νοούμενα, δικά σου.
Μήπως πήρα όσα έχεις και τα έδωσα σε εκείνον; Μήπως γύμνωσα εσένα και εκείνον έντυσα; Μήπως από τα δικά μου πράγματα δεν χάρισα το έλεος; Μήπως εξίσου δεν είμαι Πατέρας δικός σου και εκείνου; Και εσένα τιμώ για την αρετή σου και εκείνον ελεώ για την πολύ καλή επιστροφή του. Και εσένα ποθώ για τον ενάρετο βίο σου, και εκείνον ποθώ για την μετάνοιά του. Και εσένα αγαπώ για την μακροθυμία σου, και εκείνον αγαπώ, που επέστρεψε σ’ εμένα. Και εσένα αγαπώ για την αρετή σου, και εκείνον αγαπώ για την μετάνοιά του.
Έπρεπε να ευφρανθείς και να χαρείς, που ο αδελφός σου αυτός ήταν νεκρός και ζωντάνεψε, ήταν χαμένος και βρέθηκε. Ποιος βλέποντας νεκρό να ανασταίνεται, δεν ευφραίνεται; Και ποιος βρίσκει εκείνα που έχασε και δεν αγάλλεται; Έλα και εσύ, υιέ μου, να συνευφρανθείς μαζί μας και σκίρτησε μαζί με τους Αγγέλους και αγκάλιασε τον αδελφό σου με μας και ψάλλε με τον Δαυίδ εκείνο το πνευματικό μέλος, που ταιριάζει στο τωρινό πανηγύρι μας. « Μακάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι, καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι· μακάριος ἀνὴρ, ᾧ οὐ μὴ λογίσηται Κύριος ἁμαρτίαν» (:Τρισευτυχισμένοι είναι εκείνοι, των οποίων έχουν συγχωρηθεί από τον Θεό οι ανομίες και του έχουν σκεπασθεί, ώστε να μη φαίνονται καθόλου, οι αμαρτίες. Τρισευτυχισμένος είναι ο άνθρωπος που ο Κύριος δε θα του λογαριάσει και δε θα του ζητήσει ευθύνη για κάποια αμαρτία, ούτε υπάρχει στο στόμα του δόλος και υποκρισία, αλλά οι δεήσεις του προς τον Θεό για την άφεση των αμαρτιών του είναι ειλικρινείς και άδολες) [Ψαλμ.31,1-2].
Ακούσατε την θεία Παραβολή και μάθατε το περιεχόμενό της και τη σημασία της εννοήσατε. Μάθατε ότι έχουμε Κύριο φιλάνθρωπο και ανεξίκακο. Προς Αυτόν λοιπόν ας καταφύγουμε με καθαρή καρδιά. Ελάτε να βοήσουμε όλοι προς Αυτόν: «Δέσποτα, Κύριε, φιλάνθρωπε, μονογενή Υιέ του Θεού, αμαρτήσαμε στον ουρανό και ενώπιόν Σου και δεν είμαστε άξιοι να αποκαλούμαστε υιοί Σου· έχουμε, ωστόσο, το θάρρος στους δικούς Σου οικτιρμούς. Έχουμε ενέχυρο της δικής Σου φιλανθρωπίας τον Τίμιο Σταυρό, που υπέμεινες για μας. Έχουμε εγγυητές της δικής Σου ευσπλαχνίας την άλλοτε πόρνη και τον άλλοτε ληστή. Εξ αφορμής αυτών, όλοι εμείς οι αμαρτωλοί, προτρεπόμαστε να καταφεύγουμε στη δική Σου φιλανθρωπία. Όπως εκείνους τους μετέβαλες σε αξιοσέβαστους και μακαρίους, Κύριε, και εμάς, που προσπίπτουμε σε Σένα, ελέησέ μας. Και όπως ανέστησες νεκρούς με την Σταύρωσή σου και εμάς, που νεκρωθήκαμε από τις αμαρτίες, από την πολλή Σου φιλανθρωπία ανάστησέ μας, για να απολαύσουμε την δική Σου Ανάσταση μαζί με όσους απολυτρώθηκαν» Και με αυτά τα λόγια, να επιμείνουμε στην δέηση αυτή, για να ειπεί και σε μας ο Δεσπότης μας Χριστός: «Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν».
Και εσείς που πρόκειται να λάβετε την δωρεά του Βαπτίσματος, αφού απορρίψετε κάθε αλλότριο λογισμό και κατευθύνετε τις ψυχές σας στον ουράνιο Νυμφίο, θα δεχτείτε την Χάρη του Αγίου Πνεύματος. «Ὁ Κύριος ἐγγὺς, μηδὲν μεριμνᾶτε» (:Ο Κύριος πλησιάζει να έλθει και Αυτός θα αποδώσει στον καθένα ό,τι του ανήκει. Μην κυριεύεστε από αγωνιώδη φροντίδα για τίποτε)»[Φιλιπ.4,5-6]. Ο Λυτρωτής στέκεται στην θύρα, ο ιατρός είναι εδώ, το ιατρείο άνοιξε, τα φάρμακα υπάρχουν, η κολυμβήθρα όλους τους δέχεται, η Χάρις έχει απλωθεί, η στολή υφαίνεται από τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα. Μακάριοι αυτοί που αξιώνονται να φορέσουν την στολή. Μόνον εσείς ανάψτε τις λαμπάδες της πίστεως, έχοντας και άφθονο λάδι, ώστε, όταν ακουσθεί η φωνή τη νύκτα να λέει: «Ἰδοὺ ὁ νυμφίοςἔρχεται», να εξέλθετε σε απάντησή Του με φαιδρές τις λαμπάδες, χορεύοντας και σκιρτώντας και βοώντας, «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου». Σε Αυτόν να είναι η δόξα και η δύναμη, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
-Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, «Εἰς τὴν παραβολὴν περὶ τοῦ ἀσώτου», απόδοση στη νέα ελληνική: Μοναχός Θεόκλητος Διονυσιάτης, Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη»
-Επιμέλεια κειμένου (ερμηνευτική εξομάλυνση της υπάρχουσας μεταφράσεως σε ορισμένα σημεία-προσθήκες αγιογραφικών παραπομπών): Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.
«Εἰς τήν παραβολήν περί τοῦ ἀσώτου»
Πάντοτε μεν, αδελφοί, οφείλουμε να διακηρύττουμε τη φιλανθρωπία του Θεού (διότι μέσω αυτής «ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν» (:ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε) [Πραξ.17,28])· και μάλιστα σε τούτον τον καιρό έχουμε χρέος να το κάνουμε αυτό, για να υπάρξει κοινή ωφέλεια και για να ευεργετηθούν οι αστέρες που πρόκειται να ανατείλουν από την κολυμβήθρα [:όσοι κατηχούμενοι επρόκειτο σε λίγο να βαπτιστούν]. Καθώς και αυτοί μέσω αυτής θα λάμψουν και εμείς μέσω αυτής σωθήκαμε και σωζόμαστε· αυτή δόθηκε από τον Δημιουργό Θεό και Πατέρα μας σε μας αντί κληρονομίας.
Ας πούμε, λοιπόν, περί της μετανοίας, αυτά ακριβώς που είπε ο Χριστός, ο Δεσπότης και φιλάνθρωπος Υιός του φιλάνθρωπου Πατρός, ο μόνος γνήσιος ερμηνευτής της πατρικής Ουσίας. Ας αναπτύξουμε όλη την Παραβολή για τον Άσωτο, για να μάθουμε από αυτήν πώς πρέπει να προσεγγίζουμε τον Απροσπέλαστο και πώς να ζητούμε συγχώρηση των αμαρτιών μας.
«Ἄνθρωπός τις, λέγει, εἶχε δύο υἱούς» (:Ένας άνθρωπος είχε δύο γιους). Ο Σωτήρας εδώ ομιλεί όχι με τρόπο που να παρουσιάζει ευδιάκριτα τα δόγματα της χριστιανικής πίστης, αλλά με παραβολές. Γι’ αυτό και για τον Πατέρα Του ομιλεί σαν για κάποιον άνθρωπο, όπως και για τους δούλους, ομιλεί σαν να είναι τέκνα, για να δείξει την στοργή του Θεού προς τους ανθρώπους. «Κάποιος άνθρωπος, λέγει, είχε δύο υιούς». Ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος; Είναι ο Πατήρ των οικτιρμών και Θεός κάθε παρηγοριάς. Ποια γνωρίσματα είχαν αυτοί οι δύο υιοί; Αντιπροσωπεύουν ο ένας τους δικαίους και ο άλλος τους αμαρτωλούς. Ο ένας γιος αντιπροσωπεύει αυτούς που τηρούσαν τα θεία προστάγματα και ο άλλος γιος, ο άσωτος, αυτούς που παρέβαιναν τις δεσποτικές εντολές.
«Καὶ εἶπεν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρί» (:Και είπε ο νεότερος από αυτούς στον πατέρα του). Και ποιος είναι αυτός ο νεότερος υιός; Αυτός που έχει αστάθεια γνώμης και παρασύρεται εδώ και εκεί από τους φρέσκους πρωϊνούς ανέμους της νεότητας. Και εκ φύσεως μεν αναγνώρισε Αυτόν που τον έπλασε ως Πατέρα, αλλά από την κακή του προαίρεση δεν απέδωσε την πρέπουσα τιμή σε Αυτόν που τον δημιούργησε. Και λέγει: «πάτερ, δός μοι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας» (:Πατέρα, δώσε μου το ανάλογο μερίδιο της περιουσίας που μου ανήκει). Καλώς ζήτησε από τον Θεό τον θεϊκό πλούτο, αλλά κακώς δαπάνησε όσα έλαβε. «Καὶ διεῖλεν αὐτοῖς τὸν βίον» (:Και ο πατέρας μοίρασε και στους δύο του γιους την περιουσία). Και έδωσε σε αυτούς, ως Κτίστης, όλη την κτίση. Παρείχε σε αυτούς σώματα και λογικές ψυχές, ώστε από τον ορθό λόγο καθοδηγούμενοι να μη διαπράττουν τίποτε παράλογο. Όρισε σ’ αυτούς τον νόμο Του, τον φυσικό και τον γραπτό, σαν ένα θείο παιδαγωγό, ώστε από τον νόμο παιδαγωγούμενοι, να εφαρμόσουν τη βούληση του Νομοθέτου.
«Καὶ μετ᾿ οὐ πολλὰς ἡμέρας συναγαγὼν ἅπαντα ὁ νεώτερος υἱὸς ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν» (:Ύστερα από λίγες μέρες ο νεότερος γιος μάζεψε όλα όσα του έδωσε ο πατέρας του και ταξίδεψε σε χώρα μακρινή)· ο νεότερος λοιπόν υιός, ωσάν νεότερος ενήργησε, και έφυγε σε χώρα μακρινή. Απομακρύνθηκε από τον Θεό και στάθηκε σε απόσταση και ο Θεός απ’ αυτόν· ο Θεός δεν εξαναγκάζει με τη βία εκείνον που δεν θέλει να υποταχθεί σε Αυτόν. Γιατί όλες οι αρετές είναι καρπός ελεύθερης προαίρεσης και όχι εξαναγκασμού. «Καὶ ἐκεῖ διεσκόρπισε τὴν οὐσίαν αὐτοῦ ζῶν ἀσώτως» (:Εκεί διασκόρπισε την περιουσία του κάνοντας μια ζωή άσωτη και ακόλαστη). Εκεί όλο τον πλούτο της ψυχής του τον έχασε. Εκεί με σαρκικές τέρψεις ναυάγησε. Εκεί παίζοντας και εμπαιζόμενος κατάντησε πένης. Εκεί αγοράζοντας ψυχοφθόρες ηδονές και παζαρευόμενος γέλωτες, κέρδισε αιτίες δακρύων. Και τις μεν αρετές που είχε, τις έχασε. Τις δε κακίες, που δεν είχε, τις απέκτησε.
«Δαπανήσαντος δὲ αὐτοῦ πάντα ἐγένετο λιμὸς ἰσχυρὸς κατὰ τὴν χώρανἐκείνην» (:Όταν ο νεότερος γιος ξόδεψε όλα όσα είχε, έπεσε μεγάλη πείνα στη χώρα εκείνη, κι αυτός άρχισε να στερείται). Αφού δαπάνησε λοιπόν όλο τον πλούτο του (γιατί είναι εκ φύσεως αδύνατον να παραμείνει ο πλούτος της χάριτος σ’ αυτούς που περνούν τον βίο τους με αισχρό τρόπο), έτυχε να πέσει μεγάλη πείνα στη χώρα εκείνη. Γιατί όπου δεν καλλιεργείται το σιτάρι της σωφροσύνης, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή. Όπου δεν έχει φυτευτεί η άμπελος της εγκρατείας, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή. Όπου το σταφύλι της αγνότητας δεν ληνοπατείται, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή. Όπου ο ουράνιος μούστος δεν ξεχειλίζει, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή.Όπου υπάρχει ευφορία κακών, εκεί σε κάθε περίπτωση υπάρχει και ακαρπία αγαθών. Όπου υπάρχει αφθονία πράξεων πονηρών, εκεί σε κάθε περίπτωση θα υπάρχει έλλειψη των αρετών. Όπου δεν πηγάζει το έλαιο της φιλανθρωπίας, εκεί «λιμόςἰσχυρός».
«Καὶ αὐτὸς ἤρξατο ὑστερεῖσθαι» (:Τότε, λοιπόν, αυτός άρχισε να στερείται τροφής και να πεινάει). Γιατί δεν απέμειναν σ’ αυτόν, παρά μόνο τα κακά της ακράτειάς του, επειδή έπραξε τα κακά της ηθικής έκλυσης. «καὶ πορευθεὶς ἐκολλήθη ἑνὶ τῶν πολιτῶν τῆς χώρας ἐκείνης» (:Και ο άσωτος γιος εξαιτίας των στερήσεων και της πείνας του πήγε και προσκολλήθηκε ως δούλος σ’ έναν από τους πολίτες εκείνης της χώρας). Και πολίτες εκείνης της χώρας όπου είχε μεταναστεύσει ήσαν οι δαίμονες. «Καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς τοὺς ἀγροὺς αὐτοῦ βόσκειν χοίρους» (:Και τον έστειλε στα χωράφια του να βόσκει χοίρους, ζώα δηλαδή ακάθαρτα, που προκαλούσαν την αηδία και την αποστροφή σ’ έναν Ιουδαίο, όπως ήταν ο νεότερος γιος). Γιατί με τέτοιον τρόπο τιμούν οι δαίμονες αυτούς που τους τιμούν. Με τέτοιον τρόπο αγαπούν αυτούς που τους αγαπούν· τέτοιες δωρεές χαρίζουν σε αυτούς που τους υπακούουν.
«Καὶ ἐπεθύμει γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι» (:Και επιθυμούσε ο νεότερος γιος να γεμίσει την κοιλιά του με τα ξυλοκέρατα που έτρωγαν οι χοίροι). Με τα ξυλοκέρατα; Η γεύση των ξυλοκεράτων είναι γλυκιά, αλλά συγχρόνως και σκληρή και τραχιά. Γιατί τέτοια είναι και η γεύση της αμαρτίας. Ευφραίνει μεν για λίγο καιρό, κολάζει όμως για πολύ. Τέρπει πρόσκαιρα και μαστίζει αιώνια.
«Εις ἑαυτὸν δὲ ἐλθὼν» (:Σε κάποια όμως στιγμή αυτός ήλθε στον εαυτό του από τη μέθη και την τρέλα της αμαρτίας) και αφού συλλογίστηκε την προηγούμενη μακαριότητά του στο πατρικό σπίτι και την τωρινή του αθλιότητα και αφού έβαλε καλά στον νου του αφενός ποιος ήταν όταν ήταν υποτασσόμενος στον Θεό και Πατέρα και αφετέρου τι έχει γίνει όταν υποτάχθηκε στους δαίμονες, «εἶπε· πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύουσιν ἄρτων, ἐγὼ
δὲ λιμῷ ἀπόλλυμαι!» (:Πόσοι μισθωτοί εργάτες του πατέρα μου έχουν άφθονο και περίσσιο ψωμί, ενώ εγώ κινδυνεύω να πεθάνω από την πείνα…). «Πόσοι τώρα κατηχούμενοι ευφραίνονται από τις Άγιες Γραφές, ενώ εγώ συνθλίβομαι λιμοκτονώντας για τα θεία λόγια; Ω, από πόσα αγαθά στέρησα τον εαυτό μου! Ω, με πόσα κακά περιέβαλα τον εαυτό μου! Γιατί απομακρύνθηκα από τον μακάριο εκείνο τρόπο ζωής; Γιατί να εισέλθω στον χώρο αυτής, της θανατηφόρου ζωής; Τώρα έμαθα από αυτά που έπαθα, ότι δεν πρέπει να εγκαταλείπει κανείς τον Θεό. Τώρα έμαθα ότι πρέπει να παραμένω κοντά σε Αυτόν που πάντοτε προστατεύει αυτούς που είναι πλησίον Του και δεν απομακρύνονται από Αυτόν. Τώρα έμαθα ότι δεν πρέπεινα εμπιστεύεται κανείς τους ακάθαρτους δαίμονες, που διδάσκουν κάθε ακαθαρσία και φθορά».
Τι λέγει λοιπόν; «Ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα μου» (:Θα σηκωθώ και θα πάω στον πατέρα μου). «Θα επιστρέψω καλώς απ’ όπου έφυγα κακώς. Θα πάω προς τον δικό μου τον Πατέρα και Ποιητή και Δεσπότη και κηδεμόνα και προνοητή. Θα φθάσω στον Πατέρα μου, που με περιμένει από χρόνια και υποδέχεται με αγάπη αυτούς που επιστρέφουν σε Αυτόν. Λοιπόν, θα σηκωθώ να πάω στον Πατέρα μου και θα του πω: «Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου. οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου» (:Πατέρα, αμάρτησα στον ουρανό. (Διότι εκεί οι άγγελοι εκτελούν με ευλάβεια το θείο θέλημα, και όπως υπακούν αυτοί, έτσι αξιώνουν και όλα τα κτίσματα να υπακούν σ’ αυτό, και λυπούνται για την αποστασία κάθε ανθρώπου). Αμάρτησα και σε σένα διότι περιφρόνησα τη στοργή σου και δεν λογάριασα τη λύπη που δοκίμαζες όταν έφευγα μακριά σου.Δεν είμαι πλέον άξιος να ονομάζομαι γιος σου. Δεν ζητώ να προσληφθώ ούτε ως μόνιμος δούλος σου παραμένοντας διαρκώς στο σπίτι σου. Κάνε με σαν έναν από τους μισθωτούς εργάτες σου). «Είναι αρκετά τα λόγια αυτά, για να σωθώ. Είναι αρκετό που «πατέρα» θα τον αποκαλέσω, για να Τον συγκινήσει. Γιατί δεν μπορεί ο πατέρας μου, ακούγοντάς με να Τον επικαλούμαι ως πατέρα μου, να μη φανεί και στα έργα πατέρας. Δεν μπορεί να μη σπλαχνιστεί, αφού είναι εύσπλαχνος. Δεν δύναται να μη μου δώσει άφεση για τα ολισθήματά μου, μόλις ακούσει το “αμάρτησα” και δεν μπορεί να μη λησμονήσει την δίκαια οργή Του, μόλις ακούσει τη δική μου φωνή. Γνωρίζω πόση δύναμη έχει η μετάνοια απέναντι στον Θεό. Γνωρίζω πόσο ισχυρά είναι τα δάκρυα απέναντι στον Θεό· γνωρίζω ότι κάθε αμαρτωλός, που προσφεύγει στον Θεό με θερμά δάκρυα, σαν τον Πέτρο, λαμβάνει άφεση των αμαρτιών του.Γνωρίζω την αγαθότητα του Θεού μου, γνωρίζω την πραότητα του Πατρός μου. Θα με ελεήσει αφού μετανόησα, εμένα που δεν με τιμώρησε αμέσως όταν αμάρτησα».
«Καὶ ἀναστὰς ἦλθε πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ» (:Και η σωτηριώδης απόφαση άρχισε να ενεργοποιείται. Ο άσωτος σηκώθηκε και ξεκίνησε να πάει στον πατέρα του), προσθέτοντας έτσι στην καλή απόφαση την αγαθή πράξη. Γιατί δεν πρέπει μονάχα να αποφασίζουμε τα συμφέροντα, αλλά να δείχνουμε και με τις πράξεις τις αγαθές μας ροπές. Ευρισκόμενος ακόμη σε μεγάλη απόσταση από τον τόπο, που ήταν ο πατέρας του, αλλά πλησίον όμως στον πρέποντα τρόπο προσέγγισής του, και σηκώνοντας συνεχώς τα χέρια του και χτυπώντας το στήθος του, που υπήρξε εργαστήριο πονηρών λογισμών, το δε πρόσωπό του προσηλώνοντάς το στη γη, τα δε δάκρυα των οφθαλμών του προβάλλοντας σαν πρεσβευτές και προμελετώντας την απολογία του, μόλις έφτασε, αναβόησε με δυνατή φωνή και με δάκρυα λέγοντας: «Πάτερ,ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου» (:Πατέρα, αμάρτησα στον ουρανό και σε σένα). «Αμάρτησα, το γνωρίζω Χριστέ Δέσποτα και Θεέ. Τις αμαρτίες μου Εσύ μόνο γνωρίζεις. Αμάρτησα, ελέησέ με ως Θεός και Δεσπότης. Δεν είμαι άξιος να βλέπω τον ουρανό και να παρακαλώ Εσένα τον αγαθό μου Δεσπότη, όπως είμαι γεμάτος από μεγάλα και απαίσια εγκλήματα. Δεν υπάρχει αριθμός για τις αμέτρητες αμαρτίες μου. Ελέησέ με ως Αγαθός Θεός, που είσαι πάντοτε, επειδή δεν είμαι άξιος να λέγομαι υιός Σου. Δέξε με σαν ένα από τους μισθωτούς δούλους Σου».
Έτσι, ικετεύοντας από το βάθος της καρδιάς του, τον είδε Εκείνος, που βλέπει όσους διαπράττουν πλημμελήματα, αλλά και που παραβλέπει υπομονετικά όσους αμαρτάνουν,αναμένοντας την μετάνοιά τους. Τον είδε ο πατέρας του και τον ευσπλαγχνίσθηκε. Γιατί Πατέρας ήταν στην αγαθότητα, αν και υπήρχε Θεός στην φύση. «Ἔτι δὲ αὐτοῦ μακρὰν ἀπέχοντος εἶδεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἐσπλαγχνίσθη, καὶ δραμὼνἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ κατεφίλησεν αὐτόν» (:Κι ενώ βρισκόταν ακόμη μακριά, τον είδε ο πατέρας του και τον σπλαχνίσθηκε. Έτρεξε τότε για να τον προϋπαντήσει, έπεσε στον τράχηλό του, τον αγκάλιασε σφιχτά και τον καταφιλούσε με στοργή). Δεν περίμενε τον αμαρτήσαντα να έλθει πλησίον Του, αλλά ο ίδιος ο Πατέρας έσπευσε και προϋπάντησε τον υιό. Και δεν σιχάθηκε τον τράχηλό του, που ήταν γεμάτος από κηλίδες της ασωτίας και ακαθαρσίας. Αλλά αφού τον αγκάλιασε με τα άχραντα χέρια Του, τον καταφιλούσε αχόρταγα, αυτόν που πάντοτε ποθούσε να επιστρέψει. Ω της αφάτου και φοβερής ευσπλαχνίας! Ω παράδοξης φιλανθρωπίας! Ω ασυνήθιστη συμφιλίωση! Έπεισε αμέσως τον Θεό σε μια μόνο κρίσιμη μεταστροφή, ώστε να συγκαταβεί στα δάκρυα και να παραβλέψει πλήθος αμέτρητο αμαρτημάτων.
Θαύμασες, βλέποντας τον Θεό να κολακεύει αμαρτωλό; Ω της στοργής των σπλάχνων των πατρικών! Ο αμαρτωλός επί της γης δάκρυσε και ο μόνος αναμάρτητος από τον ουρανό έστρεψε τον εαυτό Του από φιλανθρωπία προς την γη. Ποιος είδε ποτέ τον Θεό να κολακεύει αμαρτωλό; Ποιος είδε τον δικαστή να περιποιείται τον κατάδικο; Ποιος είδε ποτέ τον κατάδικο να τον κολακεύουν; Αλλά ο Θεός, όμως, παρηγορεί, όπως κάποτε τον Ισραήλ «λαός μου(:Λαέ μου)», λέγει, «τί ἐποίησά σοι ἢ τί ἐλύπησά σε ἢ τί παρηνώχλησά σοι;» (:τι σου έκανα ή σε τι σε λύπησα ή σε τι σε ενόχλησα;) [Μιχ.6,3]. Και τώρα τα ίδια γίνονται, και έγιναν, επειδή έτσι συνηθίζει να νικιέται από τον εαυτό Του ο Πατέρας των οικτιρμών και Θεός κάθε παρηγορίας.
Και δεν αρκέστηκε βέβαια σε αυτά ο άσωτος αυτός υιός· αλλά και στα αγαθά της μετανοίας όντας άσωτος, δεν νόμισε ότι είναι επαρκής η τόση φιλανθρωπία για την ολοκληρωτική σωτηρία σε σύγκριση προς τα πλήθη των αμαρτημάτων του. Αλλά εκείνα, που σκέφτηκε να πει στον Πατέρα, αυτά έλεγε ενώπιόν Του με το κατάλληλο ταπεινό σχήμα : «Πατέρα, αν βέβαια έχω τη δυνατότητα να Σε ονομάζω ‘’Πατέρα’’· γιατί, μήπως και αυτό συγκαταλέγεται στα άλλα μου αμαρτήματα φοβάμαι, ονομάζοντάς Σε «Πατέρα»·ή μήπως διαπράττω ύβρη ενώπιόν Σου με το να αποκαλώ έτσι το άσπιλο και ανύβριστό Σου όνομα· ακόμη, μήπως αμαρτάνω φοβάμαι, αν η συνείδησή μου δεν μου κλείνει τα χείλη μου, αν οι κακές μου πράξεις δεν μου δένουν την γλώσσα, αν η αμαρτωλή ζωή μου δεν εμποδίζει τον λόγο. Πατέρα Άγιε, ας δεχτείς δέηση ρυπαρή από στόμα ρυπαρό. Πατέρα κατά χάριν, και Δημιουργέ κατά φύσιν, αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν Σου και δεν είμαι άξιος να λέγομαι υιός Σου. Αμάρτησα, ομολογώ τα παραπτώματά μου, δεν κρύβω αυτά που βλέπεις, δεν αρνούμαι αυτά που καλά γνωρίζεις. Ως υπεύθυνος είμαι εδώ ενώπιόν Σου, ως παράνομος κατακρίνομαι, Εσύ ως κριτής ελέησέ με. Αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν Σου. Φοβάμαι να ανατείνω τους οφθαλμούς μου στον ουρανό· γιατί φοβούμαι ως ενός κατηγόρου φωνή την μορφή του στερεώματος· ευλαβούμαι να ατενίσω στο φως της Θεότητος, έχοντας ρυπαρούς τους οφθαλμούς της διανοίας μου. Αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν Σου και δεν είμαι άξιος να ονομάζομαι υιός Σου. Ιδού ανακηρύττω τον εαυτό μου άξιο κάθε καταδίκης, τον εαυτό μου κατακρίνω, κατά του εαυτού μου βγάζω απόφαση.
Δεν χρειάζομαι δικαστή να με καταδικάσει με την απόφασή του, δεν χρειάζονται κατήγοροι να με ελέγξουν, δεν έχω ανάγκη μαρτύρων για έγγραφες αποδείξεις. Μέσα μου έχω την συνείδηση, σαν ένα δικαστή αδέκαστο, στην ψυχή μου υπάρχει το φοβερό δικαστήριο, μέσα στην συνείδησή μου βρίσκονται οι μάρτυρες, βλέπω με τα μάτια μου τους κατηγόρους μου. Οι θεατρικές παραστάσεις που παρακολούθησα με κατηγορούν, οι ιπποδρομίες στις οποίες πήγα και στοιχημάτιζα με κατακρίνουν, όσα έβλεπα στις θηριομαχίες με ελέγχουν. Η ασωτία μου με κάνει να αισθάνομαι βαθύτατη αισχύνη, οι πράξεις μου με στηλιτεύουν, η τωρινή γυμνότητά μου με αποκαλύπτει, αυτά τα κουρέλια της ντροπής, που φορώ, με καταντροπιάζουν και δεν είμαι άξιος υιός Σου να λέγομαι. «Ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου». Μήτε από την αυλή Σου να με διώξεις, Δέσποτα, για να μη με βρει πάλι ο πολέμιος περιπλανώμενο και με συλλάβει σαν αιχμάλωτο. Αλλά ούτε πλησίον της φοβερής Σου και μυστικής Τραπέζης να με ελκύσεις· γιατί δεν τολμώ να βλέπω με μάτια ακάθαρτα τα Άγια των Αγίων. Άφησέ με να στέκομαι μαζί με τους κατηχουμένους, μέσα από τις θύρες της Εκκλησίας, ώστε, θεωρώντας τα τελούμενα μυστήρια σε αυτήν, να ποθήσω, με τον καιρό, να μετάσχω πάλι σε αυτά· και λουόμενος με τα θεία νάματα, να καθαρίσω από την αισχύνη των αισχρών ασμάτων τον ρύπο, που παραμένει ακόμη στ’ αυτιά μου. Και βλέποντας τους μαργαρίτες (το Σώμα Σου) να τους παίρνουν ευσεβείς πιστοί, να επιθυμήσω και εγώ ν’ αποκτήσω χέρια άξια να τους υποδεχθώ».
Αυτά καθώς έλεγε ο Άσωτος Υιός, και καθώς έκλαιγε γοερά, «εἶπεν ὁ πατὴρ πρὸς τοὺς δούλους αὐτοῦ» (:είπε ο πατέρας στους δούλους Του). Σε ποιους «δούλους»; Άκου: στους ιερείς και λειτουργούς των προσταγμάτων Του: «Ἐξενέγκατε τὴν στολὴν τὴν πρώτην, καὶ ἐνδύσατε αὐτόν» (:Βγάλτε έξω την πιο καλή φορεσιά απ’ όσες έχουμε, σαν αυτή που φορούσε πριν φύγει απ’ το σπίτι μου). Φέρετε αυτήν που έχει υφανθεί στους ουρανούς, αυτήν που αποκατέστησε το πνευματικό πυρ. Φέρετε την στολή, που υφαίνεται στα ύδατα της κολυμβήθρας. Φέρετε την στολή, που παρασκευάζεται από την πνευματική φωτιά και ενδύστε τον. Ενδύσατε αυτόν, που απογυμνώθηκε, ενδύσατε τον νέο Αδάμ, τον οποίο γύμνωσε ο διάβολος. Ενδύσατε τον βασιλέα της κτίσεως· κοσμήστε αυτόν, για τον οποίον κόσμησα τον κόσμο· καλλωπίστε του υιού μου τα φίλτατα μέλη.
Δεν ανέχομαι να τον βλέπω ακαλλώπιστο. Δεν ανέχομαι να αφεθεί η δική μου εικόνα απογυμνωμένη. Θεωρώ ντροπή δική μου την ντροπή του δικού μου παιδιού. Θεωρώ δική μου δόξα τη δόξα του παιδιού μου. Δώστε και δακτυλίδι στο χέρι του, για να φορεί τον αρραβώνα του Αγίου Πνεύματος και φορώντας αυτό, να φρουρείται από αυτό το Άγιο Πνεύμα. Κι έτσι, περιφέροντας την σφραγίδα μου, θα είναι φοβερός σ’ όλους τους πολεμίους και εναντίους. Και γινόμενος αντιληπτός από μακριά, να δείχνει ποιου Πατέρα είναι αυτός υιός. Δώστε του και υποδήματα στα πόδια του, για να μη βρει πάλι ο όφις γυμνή την πτέρνα του και τον κτυπήσει με το κεντρί του, αλλά μάλλον για να καταπατεί αυτός την κεφαλή του δράκοντος και να συντρίψει του πολεμίου τα κέντρα, καθώς και για να τρέχει στο δρόμο του Θεού. Και στη συνέχεια, αφού φέρετε τον σιτευτό μόσχο, θυσιάστε τον».
Ποιον «μόσχον τόν σιτευτόν» λέγει; Ποιον; Αυτόν που γέννησε η δάμαλις Παρθένος Μαρία. «Φέρετε τον μόσχο τον αδάμαστο, που δεν δέχθηκε ζυγό αμαρτίας, τον Παρθένο και εκ Παρθένου, Αυτόν που ακολουθεί αυτούς που Τον ακολουθούν, όχι εξ ανάγκης, αλλά εκουσίως. Αυτόν, που δεν κάνει χρήση της δυνάμεώς Του, ούτε των κεράτων Του, αλλά που πρόθυμα παραδίδει τον αυχένα Του και σφαγιάζεται από τους ιερείς. Θυσιάστε, λοιπόν, τον θεληματικώς θυσιαζόμενο, θυσιάστε Αυτόν που ζωοποιεί όσους επιτελούν τη θυσία, θυσιάστε τον θυσιαζόμενο, που όμως δεν πεθαίνει. Θυσιάστε τον μελιζόμενο, που αγιάζει αυτούς, που τον μελίζουν. Θυσιάστε τον εσθιόμενο από τους πιστούς, που όμως ποτέ δεν δαπανάται. Θυσιάστε τον Αυτόν, που κάνει μακαρίους εκείνους που Τον τρώγουν. Και αφού φάγουμε όλοι ας ευφρανθούμε. Γιατί ο υιός μου αυτός ήταν νεκρός και ξαναέζησε· ήταν χαμένος και βρέθηκε».«Καὶ ἤρξαντο εὐφραίνεσθαι» (:Και άρχισαν να ευφραίνονται) [Λουκ.15,27].
Εσείς που γευτήκατε από αυτήν την θυσία, γνωρίζετε την πνευματική ευφροσύνη, και θυμάστε τα φρικτά μυστήρια, τους λειτουργούς της θείας ιερουργίας, που μιμούνται με τα λεπτά λινά ενδύματα, τα φτερά των Αγγέλων, όπως απλώνονται στους αριστερούς τους ώμους, και περιφερόμενοι στην εκκλησία, φωνάζουν: «Μή τις τῶν κατηχουμένων, μήτις τῶν μὴ ἐσθιόντων, μή τις τῶν κατασκόπων, μή τις τῶν μὴ δυναμένων θεάσασθαι τὸν Μόσχον ἐσθιόμενον, μή τις τῶν μὴ δυναμένων θεάσασθαι τὸοὐράνιον αἷμα τὸ ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, μή τις ἀνάξιος τῆς ζώσης θυσίας, μή τις ἀμύητος, μή τις μὴ δυνάμενος ἀκαθάρτοις χείλεσι προσψαύσασθαι τῶν φρικτῶν μυστηρίων» (:μην τυχόν κανείς από τους κατηχουμένους και όχι ακόμη βαπτισμένους, μην τυχόν κανείς από τους μη εσθίοντες, μην τυχόν κανείς κατάσκοπος, μην τυχόν κανείς από εκείνους που δεν δύνανται να δουν το ουράνιο αίμα εκχυνόμενο “εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν’’, μην τυχόν κανείς ανάξιος της ζωντανής θυσίας, μην τυχόν κανείς αμύητος, μην τυχόν κανένας, που δεν δύναται, λόγω των ακαθάρτων χειλέων του, να προσψαύσει τα φρικτά μυστήρια).
Ύστερα οι Άγγελοι από τον ουρανό, δοξολογούντες και λέγοντες: Άγιος ο Πατέρας, που θέλησε να θυσιασθεί ο μόσχος ο σιτευτός, που δεν γνώρισε αμαρτία, καθώς λέγει ο προφήτης Ησαΐας: «Ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷστόματι αὐτοῦ(: αυτός καμία αμαρτία δε διέπραξε, ούτε βρέθηκε ποτέ δόλος και ψεύδος στο στόμα του)» [Ησ.53,9]. Άγιος ο Υιός, μαζί και μόσχος, ο πάντοτε εκουσίως θυόμενος και πάντοτε ζωντανός. Άγιος ο Παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιο, που τελεσιούργησε την θυσία.
Όταν, λοιπόν, συνέβαιναν αυτά στο εσωτερικό του οίκου, ο πρεσβύτερος υιός, που έφθασε από μακριά, άκουσε τις συγχορδίες και τους χορούς· και προσκαλώντας ένα δούλο, ρωτούσε να μάθει τι τάχα σημαίνουν αυτά, γιατί ακούνε τα αυτιά του αυτούς τους δυνατούς ήχους. Ο δούλος του είπε: «Ο Δαβίδ ο Προφήτης ψάλλει μελωδικά μέσα στο σπίτι τον στίχο: "Τότε ἀνοίσουσιν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν σου μόσχους" (:τότε θα ανεβάσουν επάνω στο θυσιαστήριό σου μόσχους, για να τους προσφέρουν ως θυσία σε Σένα, Κύριε) [Ψαλμ.50,21]. Και προτρέπει τους παρόντες να φάγουν, λέγοντας: "Γεύσασθε, καὶ ἴδετε, ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος" (: δοκιμάστε με την πείρα σας και διαπιστώστε έμπρακτα ότι ο Κύριος είναι καλός και ευεργετικός και προστάτης όσων Τον επικαλούνται) [Ψαλμ.33,9]. Ο δε Παύλος, ο εξηγητής των θείων μυστηρίων, φωνάζει δυνατά: "Τὸ πάσχα ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν ἐτύθη Χριστός" (:ο δικός μας πασχαλινός αμνός είναι ο Χριστός, που θυσιάστηκε για χάρη μας) [Α΄Κορ. 5,7]. Η Εκκλησία πανηγυρίζει, ευφραίνεται και χορεύει».
Ο πρεσβύτερος υιός λέγει τότε στον δούλο: «Καλά, χωρίς να είμαι εγώ παρών, άλλοι τα δικά μου μυστήρια, παρά την δική μου απουσία, απολαμβάνουν στη δική μου την αυλή;». «Ναι», απαντά, «γιατί ήλθε ο αδελφός σου και ο Πατέρας σου θυσίασε τον σιτευτό μόσχο, επειδή χάρηκε που τον δέχθηκε υγιή».
Και ο δίκαιος αδελφός οργίστηκε και δεν θέλησε να εισέλθει στο σπίτι του. Ο δίκαιος, λοιπόν, οργίστηκε και υποδουλώθηκε στον φθόνο. Αυτός που καταπάτησε τα τερπνά της ζωής, κυριεύτηκε από τον φθόνο. Και πώς ο Παύλος λέγει: «Ἐβουλόμην αὐτὸς ἐγὼ ἀνάθεμα εἶναι ἀπὸ Χριστοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου, τῶν συγγενῶν μου κατὰ σάρκα» (: και θα ευχόμουν εγώ, που τίποτε δε θα μπορούσε να με χωρίσει από τον Χριστό, να χωριστώ από Αυτόν για πάντα, εάν ήταν δυνατόν να γίνει αυτό, για χάρη των αδελφών μου των Ιουδαίων, οι οποίοι είναι συγγενείς μου από σαρκική καταγωγή); [Ρωμ.9,3]. Ο Σωτήρας, όμως, δεν σχημάτισε την Παραβολή έτσι, ώστε να δείξει τον δίκαιο κακόβουλο, αλλά για να διακηρύξει τον υπερβάλλοντα πλούτο της χρηστότητας του Πατρός Του.
Και αυτό φανερώνεται από τα ακόλουθα. Η παραβολή λέγει ότι ο Πατέρας του εξήλθε από τον οίκο και παρηγορούσε τον υιό του. Ω, ανέκφραστης σοφίας! Ω θεοφιλούς προνοίας! Και τον αμαρτωλό ελέησε και τον δίκαιο επαίνεσε. Και τον όρθιο δεν άφησε να πέσει και τον πεσόντα σήκωσε. Και τον πένητα πλούτισε και τον πλούσιο δεν άφησε να φτωχύνει με τον φθόνο.
Ο μεγαλύτερος γιος είπε στον Πατέρα του: «Τόσα χρόνια εγώ σου δουλεύω και ουδέποτε παρέβλεψα εντολή Σου και σε εμένα ποτέ δεν έδωσες ένα ερίφιο, για να ευφρανθώ με τους φίλους μου. Αλλά “περιέρχομαι ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν,ὑστερούμενος, θλιβόμενος, κακουχούμενος(:περιπλανιέμαι φορώντας για ρούχα προβιές και γιδοδέρματα, ζώντας μέσα σε στερήσεις, θλίψεις και κακοπάθειες)“[πρβ.Εβρ.11,37]. Όταν όμως ο υιός Σου αυτός ήλθε, που σε καταφρόνησε και σου κατέφαγε τον πλούτο με τις πόρνες, αμέσως θυσίασες για χάρη του τον μόσχο τον σιτευτό. Και ούτε με λόγους τον κατηγόρησες, ούτε το Πρόσωπό Σου απέστρεψες από την αθλιότητά του. Αλλά αμέσως τον περιποιήθηκες, και με λαμπρή στολή τον κατεκόσμησες, και το αστραφτερό χρυσό δακτυλίδι τού φόρεσες, και με υποδήματα τον ασφάλισες και την Εκκλησία άνοιξες και την τράπεζα ευτρέπισες και τα ποτήρια γέμισες. Αλλά και τον μόσχο τον σιτευτό θυσίασες και προσκάλεσες τους πιστούς στην ευωχία αυτήν και έκανες τους Αγγέλους να χορεύουν και παρασκεύασες ένα παράξενο συμπόσιο με συμμετοχή της γης και του ουρανού. Και όλα αυτά και τις τόσες δωρεές προσέφερες σε αυτόν, που καταφρόνησε την αγαθότητά Σου και ύβρισε την ευγένειά Σου». Τι να πω για το βάθος και το πέλαγος των οικτιρμών Σου, πώς να θαυμάσω την θάλασσα της ειρήνης και γαληνότητάς Σου; Ελεείς, Κύριε, τους πάντες, γιατί τα πάντα δύνασαι και παραβλέπεις τα αμαρτήματα των ανθρώπων, που προσέρχονται μετανοούντες.
Και ο Πατέρας τού είπε: «Τέκνο μου,εσύ είσαι πάντοτε μαζί μου. Εσύ δεν χωρίστηκες ποτέ από τους δικούς μου κόλπους. Εσύ από την Εκκλησία τη δική μου δεν απομακρύνθηκες. Εσύ προσέχεις πάντοτε στους ψαλμούς και στους ύμνους. Εσύ συμπροσεύχεσαι πάντοτε μαζί με τους Αγγέλους. Εσύ στο Θυσιαστήριο παριστάμενος με παρρησία βοάς: “Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς,ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά Σου”. Αυτός όμως προσήλθε σε εμένα κατάκριτος, κατησχυμένος, στρέφοντας το πρόσωπό του στη γη και με συντετριμμένη και μελαγχολική φωνή, φώναξε: “Πατέρα μου, αμάρτησα στον ουρανό και ενώπιόν Σου και δεν είμαι άξιος να λέγομαι υιός Σου. Πάρε με ως ένα μισθωτό δούλο Σου”.
Εγώ, παιδί μου, τι έπρεπε να κάμω ακούγοντας αυτά τα συγκλονιστικά λόγια; Μπορούσα να μην ελεήσω τον δικό μου υιό, που επέστρεψε σε εμένα; Εσύ που θυμώνεις, δίκασε. Αλλά εγώ ως φιλάνθρωπος που είμαι εκ φύσεως, δεν μπορούσα να κάνω κάτι απάνθρωπο. Δεν μπορώ να μην ελεήσω αυτόν, που εγώ δημιούργησα. Δεν δύναμαι να μη λυπηθώ αυτόν που γέννησα από τα σπλάγχνα μου. Παιδί μου, εσύ είσαι πάντοτε μαζί μου και όσα έχω, όλα δικά σου είναι. Ο ουρανός δικός σου, το στερέωμα δικό σου, ο ήλιος δικός σου φωστήρας, η σελήνη δική σου υπηρέτρια, τα αστέρια δικά σου πολύφωτα, ο αέρας δικός σου τροφέας και όλα τα εναέρια δικά σου. Η γη και όσα εκεί φυτρώνουν, δικά σου, η θάλασσα και όσα είναι σε αυτή, δικά σου. Ο κόσμος όλος, δικός σου. Η Εκκλησία, δική σου. Το Θυσιαστήριο, δικό σου. Ο μόσχος ο σιτευτός, δικός σου. Η θυσία, δική σου. Οι Άγγελοι, δικοί σου. Οι Απόστολοι, δικοί σου. Οι Μάρτυρες, δικοί σου. Τα παρόντα, δικά σου. Τα μέλλοντα, δικά σου. Η Ανάσταση, δική σου. Η αθανασία, δική σου. Η αφθαρσία, δική σου. Η βασιλεία των ουρανών, δική σου. Όλα τα φαινόμενα και νοούμενα, δικά σου.
Μήπως πήρα όσα έχεις και τα έδωσα σε εκείνον; Μήπως γύμνωσα εσένα και εκείνον έντυσα; Μήπως από τα δικά μου πράγματα δεν χάρισα το έλεος; Μήπως εξίσου δεν είμαι Πατέρας δικός σου και εκείνου; Και εσένα τιμώ για την αρετή σου και εκείνον ελεώ για την πολύ καλή επιστροφή του. Και εσένα ποθώ για τον ενάρετο βίο σου, και εκείνον ποθώ για την μετάνοιά του. Και εσένα αγαπώ για την μακροθυμία σου, και εκείνον αγαπώ, που επέστρεψε σ’ εμένα. Και εσένα αγαπώ για την αρετή σου, και εκείνον αγαπώ για την μετάνοιά του.
Έπρεπε να ευφρανθείς και να χαρείς, που ο αδελφός σου αυτός ήταν νεκρός και ζωντάνεψε, ήταν χαμένος και βρέθηκε. Ποιος βλέποντας νεκρό να ανασταίνεται, δεν ευφραίνεται; Και ποιος βρίσκει εκείνα που έχασε και δεν αγάλλεται; Έλα και εσύ, υιέ μου, να συνευφρανθείς μαζί μας και σκίρτησε μαζί με τους Αγγέλους και αγκάλιασε τον αδελφό σου με μας και ψάλλε με τον Δαυίδ εκείνο το πνευματικό μέλος, που ταιριάζει στο τωρινό πανηγύρι μας. « Μακάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι, καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι· μακάριος ἀνὴρ, ᾧ οὐ μὴ λογίσηται Κύριος ἁμαρτίαν» (:Τρισευτυχισμένοι είναι εκείνοι, των οποίων έχουν συγχωρηθεί από τον Θεό οι ανομίες και του έχουν σκεπασθεί, ώστε να μη φαίνονται καθόλου, οι αμαρτίες. Τρισευτυχισμένος είναι ο άνθρωπος που ο Κύριος δε θα του λογαριάσει και δε θα του ζητήσει ευθύνη για κάποια αμαρτία, ούτε υπάρχει στο στόμα του δόλος και υποκρισία, αλλά οι δεήσεις του προς τον Θεό για την άφεση των αμαρτιών του είναι ειλικρινείς και άδολες) [Ψαλμ.31,1-2].
Ακούσατε την θεία Παραβολή και μάθατε το περιεχόμενό της και τη σημασία της εννοήσατε. Μάθατε ότι έχουμε Κύριο φιλάνθρωπο και ανεξίκακο. Προς Αυτόν λοιπόν ας καταφύγουμε με καθαρή καρδιά. Ελάτε να βοήσουμε όλοι προς Αυτόν: «Δέσποτα, Κύριε, φιλάνθρωπε, μονογενή Υιέ του Θεού, αμαρτήσαμε στον ουρανό και ενώπιόν Σου και δεν είμαστε άξιοι να αποκαλούμαστε υιοί Σου· έχουμε, ωστόσο, το θάρρος στους δικούς Σου οικτιρμούς. Έχουμε ενέχυρο της δικής Σου φιλανθρωπίας τον Τίμιο Σταυρό, που υπέμεινες για μας. Έχουμε εγγυητές της δικής Σου ευσπλαχνίας την άλλοτε πόρνη και τον άλλοτε ληστή. Εξ αφορμής αυτών, όλοι εμείς οι αμαρτωλοί, προτρεπόμαστε να καταφεύγουμε στη δική Σου φιλανθρωπία. Όπως εκείνους τους μετέβαλες σε αξιοσέβαστους και μακαρίους, Κύριε, και εμάς, που προσπίπτουμε σε Σένα, ελέησέ μας. Και όπως ανέστησες νεκρούς με την Σταύρωσή σου και εμάς, που νεκρωθήκαμε από τις αμαρτίες, από την πολλή Σου φιλανθρωπία ανάστησέ μας, για να απολαύσουμε την δική Σου Ανάσταση μαζί με όσους απολυτρώθηκαν» Και με αυτά τα λόγια, να επιμείνουμε στην δέηση αυτή, για να ειπεί και σε μας ο Δεσπότης μας Χριστός: «Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν».
Και εσείς που πρόκειται να λάβετε την δωρεά του Βαπτίσματος, αφού απορρίψετε κάθε αλλότριο λογισμό και κατευθύνετε τις ψυχές σας στον ουράνιο Νυμφίο, θα δεχτείτε την Χάρη του Αγίου Πνεύματος. «Ὁ Κύριος ἐγγὺς, μηδὲν μεριμνᾶτε» (:Ο Κύριος πλησιάζει να έλθει και Αυτός θα αποδώσει στον καθένα ό,τι του ανήκει. Μην κυριεύεστε από αγωνιώδη φροντίδα για τίποτε)»[Φιλιπ.4,5-6]. Ο Λυτρωτής στέκεται στην θύρα, ο ιατρός είναι εδώ, το ιατρείο άνοιξε, τα φάρμακα υπάρχουν, η κολυμβήθρα όλους τους δέχεται, η Χάρις έχει απλωθεί, η στολή υφαίνεται από τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα. Μακάριοι αυτοί που αξιώνονται να φορέσουν την στολή. Μόνον εσείς ανάψτε τις λαμπάδες της πίστεως, έχοντας και άφθονο λάδι, ώστε, όταν ακουσθεί η φωνή τη νύκτα να λέει: «Ἰδοὺ ὁ νυμφίοςἔρχεται», να εξέλθετε σε απάντησή Του με φαιδρές τις λαμπάδες, χορεύοντας και σκιρτώντας και βοώντας, «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου». Σε Αυτόν να είναι η δόξα και η δύναμη, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες. Αμήν.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
-Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, «Εἰς τὴν παραβολὴν περὶ τοῦ ἀσώτου», απόδοση στη νέα ελληνική: Μοναχός Θεόκλητος Διονυσιάτης, Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη»
-Επιμέλεια κειμένου (ερμηνευτική εξομάλυνση της υπάρχουσας μεταφράσεως σε ορισμένα σημεία-προσθήκες αγιογραφικών παραπομπών): Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος.
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 50600
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
Αυτό που χρειάζεται κάθε άνθρωπος είναι η αγάπη, αυτό το μυστηριώδες συναίσθημα στη ζεστασιά του οποίου θέλει να ζεσταθεί η ψυχή κάθε ανθρώπου, ακόμα και ενός εγκληματία.
Η υψηλότερη μορφή αγάπης είναι η μυστικιστική αγάπη της ανθρώπινης ψυχής για το Θείο. Η αγάπη στην πιο τέλεια, πιο άμεση και ολοκληρωμένη μορφή της εκδηλώνεται στον μοναχισμό, όπου η αγάπη για τον Θεό γίνεται ο στόχος όλης της ανθρώπινης ζωής.
Η πνευματική αγάπη δεν γνωρίζει ούτε απογοητεύσεις ούτε προδοσίες. απαιτεί πολλά, αλλά δίνει πολύ περισσότερα. Η απώλεια της αγάπης για τον Θεό έχει κάνει την ανθρωπότητα δυστυχισμένη και όλα τα επιτεύγματα των πολιτισμών έχουν γίνει ταφόπλακες στο νεκροταφείο των ψυχών.
Υπάρχουν λίγοι ευτυχισμένοι άνθρωποι τώρα. Η συνεχής εσωτερική δυσαρέσκεια, το αίσθημα εγκατάλειψης και αποξένωσης μετατρέπονται σταδιακά σε κακία και στην επιθυμία για καταστροφή και εξόντωση. Εξωτερικά, αυτό εκδηλώνεται με ποικίλες μορφές: εθισμός στα ναρκωτικά, αλκοολισμός, οικογενειακός σαδισμός, εθνικισμός, τυραννία στον κύκλο κάποιου, παράλογες πράξεις σκληρότητας, καυστικός χλευασμός, σαν να εκδικείται κανείς τους πάντες και τον εαυτό του.
Επιπλέον, το πνευματικό κενό ενός ατόμου και η ψυχρότητα του περιβάλλοντος προκαλούν ένα αίσθημα συνεχούς φόβου, συνεχή προσδοκία ηθικών χτυπημάτων από τους πιο κοντινούς ανθρώπους. Το αίσθημα της δικής του ανασφάλειας και αδυναμίας δημιουργεί ολόκληρα συμπλέγματα νευρικών και ψυχικών ασθενειών, όταν ένα άτομο φαίνεται να θέλει να ξεφύγει από την πραγματικότητα και να μπει στην ασθένειά του. Το πνευματικό κενό της σύγχρονης κοινωνίας καθιστά ένα άτομο είτε ένα πρωτόγονο, άσπονδο πλάσμα, στερημένο από ηθικές αρχές, ουσιαστικά πολύ δυστυχισμένο, είτε έναν βιαστή των ασθενέστερων, είτε ένα άτομο που ζει σε αυτόν τον κόσμο σαν σε ένα δάσος γεμάτο αρπακτικά ζώα, με αιώνιο φόβο για την ατυχία που τον περιμένει.
Η σύγχρονη ανθρώπινη κοινωνία είναι βαθιά άρρωστη και δυστυχισμένη. Η αρχή της υστερίας και της κατάθλιψης είναι ο εγωκεντρισμός, το έλλειμμα αγάπης, η καταστροφική αδυναμία αγάπης. Η ύψιστη αγάπη - η αγάπη για τον Θεό - σχεδόν χάνεται. Η αγάπη για τον Θεό κερδίζεται στον αγώνα με την αμαρτία και τα πάθη. Εκτός από τον μοναχισμό, ο οποίος στην ιδέα του είναι η συμπυκνωμένη αγάπη για τον Θεό, υπάρχει και μια άλλη μορφή αγάπης, η αγάπη σαν να αντανακλάται το φως - αυτή είναι η χριστιανική οικογένεια. Μια οικογένεια χτισμένη στις αρχές του Ευαγγελίου, στον σεβασμό και την αγάπη ο ένας για τον άλλον, ενωμένη από μια πίστη, είναι μια ζωντανή όαση στην νεκρή έρημο, στον άψυχο πολιτισμό μας. Αν ένας ναός είναι μια τεράστια στήλη φωτιάς, τότε μια χριστιανική οικογένεια είναι ένα μικρό κερί που αναμμένο από αυτή τη φωτιά.
Η οικογένεια ονομάζεται από τον Απόστολο Παύλο «κατ' οίκον εκκλησία». Στην οικογένεια καλλιεργείται το αίσθημα του καθήκοντος και της ταπεινότητας και προσφέρεται υπηρεσία ο ένας στον άλλον.
Μια χριστιανική οικογένεια πρέπει να είναι ενωμένη με πίστη, προσευχή και έλεος. Ο δαίμονας προσπαθεί να καταστρέψει όχι μόνο την Εκκλησία από έξω και από μέσα, αλλά και την οικογένεια: να καταστρέψει την οικογένεια ως μορφή ανθρώπινων σχέσεων ή, αφήνοντάς την ως εξωτερικό κέλυφος, να καταστρέψει το πνεύμα της ίδιας της οικογένειας - τη χριστιανική αγάπη και αυτή τη ζεστασιά της ψυχής, χωρίς την οποία η ζωή μετατρέπεται σε τραγωδία ή ανοησία.
Μία από τις πιο τρομερές μορφές καταστροφής της οικογένειας, ως ένωσης ευλογημένης από τον Θεό για την αμοιβαία βοήθεια και τη συνέχιση του ανθρώπινου γένους, είναι η καταστροφή των παιδιών από τους ίδιους τους γονείς, δηλαδή η καταπάτηση του θελήματος του Θεού, η διαστρέβλωση της ιδέας και του νοήματος της οικογένειας. Η οικογένεια από κατ' οίκον εκκλησία μετατρέπεται σε συμβίωση ληστών.
Η δολοφονία παιδιών καταστρέφει την αγάπη μεταξύ των συζύγων και η οικογένεια διαλύεται, σαν να διαλύεται. Η δολοφονία ενός παιδιού προσελκύει τα σκοτεινά πνεύματα της κόλασης, τα πνεύματα του κακού και του εγκλήματος. Σε τέτοιες οικογένειες, προκύπτουν πνευματικά πεδία μαύρων δαιμονικών δυνάμεων που καταπιέζουν την ανθρώπινη ψυχή, σαν να την διώχνουν από αυτό το μέρος.
Το σπίτι παύει να είναι εγγενές στα μέλη της οικογένειας. Συχνά βιώνουν ανεξήγητο θυμό ο ένας εναντίον του άλλου και αναζητούν ανύπαρκτη ευτυχία κάπου στο πλάι. Υπάρχουν καταπληκτικά λόγια στη Βίβλο. Ο Κύριος λέει στον Κάιν: «Η φωνή του αίματος του αδελφού σου φωνάζει σε μένα από τη γη». Το αίμα των αθώων παιδιών, όπως το αίμα του Άβελ, φωνάζει στον ουρανό.
Όχι μόνο στη μελλοντική ζωή, αλλά και στη γήινη ζωή, οι δολοφόνοι λαμβάνουν τιμωρία. Μια μολυσμένη συνείδηση στερεί από ένα άτομο το πιο σημαντικό πράγμα - την πνευματική ειρήνη και την πνευματική χαρά. Μόνο μέσω της μετάνοιας μπορούν να επιστρέψουν στην ψυχή. Ίσως το έγκλημα να μην βιώνεται τόσο βαθιά συναισθηματικά τώρα, αλλά το ανθρώπινο αίμα εξακολουθεί να εκδικείται.
Οι δολοφόνοι της εποχής μας, έχοντας διαφύγει την κρίση στη γη, σκοτώνουν τις ψυχές τους ακόμη και πριν από την κρίση του Θεού, χάνουν την ανθρώπινη καρδιά τους και ζουν σε πνευματική ψυχρότητα και κενότητα. Η αμαρτία δεν ενώνει ποτέ, αλλά μόνο αποξενώνει.
Αδελφοί και αδελφές! Ας απομακρυνθούμε από αυτή την άθλια αμαρτία, η οποία θολώνει την εικόνα του Θεού που είναι εντυπωμένη στις καρδιές μας και σκοτώνει κάθε τι αγνό και καλό μέσα μας. Ας θυμηθούμε πόσο άπειρο είναι το έλεος του Θεού, ότι «δεν θα οργίζεται πάντα ούτε θα είναι εχθρικός για πάντα». Περιμένει μόνο την ειλικρινή μας μετάνοια με μεταμελημένη καρδιά, η οποία είναι η πραγματική θυσία, και αυτή τη θυσία - «μια μεταμελημένη και ταπεινωμένη καρδιά ο Θεός δεν θα την καταφρονήσει».
Μέσα από το ιερό μυστήριο της εξομολόγησης στην εκκλησία, ξεκινά η πορεία του καθαρισμού και της απελευθέρωσης από την αμαρτία, από τα δεσμά των εγκλημάτων μας. Και η Εκκλησία, με αγάπη και ελπίδα για εμάς, περιμένει την επιστροφή μας!
Αρχιμανδρίτης Ραφαήλ (Καρέλιν), 1998.
Άπαντα Ορθοδοξίας
Η υψηλότερη μορφή αγάπης είναι η μυστικιστική αγάπη της ανθρώπινης ψυχής για το Θείο. Η αγάπη στην πιο τέλεια, πιο άμεση και ολοκληρωμένη μορφή της εκδηλώνεται στον μοναχισμό, όπου η αγάπη για τον Θεό γίνεται ο στόχος όλης της ανθρώπινης ζωής.
Η πνευματική αγάπη δεν γνωρίζει ούτε απογοητεύσεις ούτε προδοσίες. απαιτεί πολλά, αλλά δίνει πολύ περισσότερα. Η απώλεια της αγάπης για τον Θεό έχει κάνει την ανθρωπότητα δυστυχισμένη και όλα τα επιτεύγματα των πολιτισμών έχουν γίνει ταφόπλακες στο νεκροταφείο των ψυχών.
Υπάρχουν λίγοι ευτυχισμένοι άνθρωποι τώρα. Η συνεχής εσωτερική δυσαρέσκεια, το αίσθημα εγκατάλειψης και αποξένωσης μετατρέπονται σταδιακά σε κακία και στην επιθυμία για καταστροφή και εξόντωση. Εξωτερικά, αυτό εκδηλώνεται με ποικίλες μορφές: εθισμός στα ναρκωτικά, αλκοολισμός, οικογενειακός σαδισμός, εθνικισμός, τυραννία στον κύκλο κάποιου, παράλογες πράξεις σκληρότητας, καυστικός χλευασμός, σαν να εκδικείται κανείς τους πάντες και τον εαυτό του.
Επιπλέον, το πνευματικό κενό ενός ατόμου και η ψυχρότητα του περιβάλλοντος προκαλούν ένα αίσθημα συνεχούς φόβου, συνεχή προσδοκία ηθικών χτυπημάτων από τους πιο κοντινούς ανθρώπους. Το αίσθημα της δικής του ανασφάλειας και αδυναμίας δημιουργεί ολόκληρα συμπλέγματα νευρικών και ψυχικών ασθενειών, όταν ένα άτομο φαίνεται να θέλει να ξεφύγει από την πραγματικότητα και να μπει στην ασθένειά του. Το πνευματικό κενό της σύγχρονης κοινωνίας καθιστά ένα άτομο είτε ένα πρωτόγονο, άσπονδο πλάσμα, στερημένο από ηθικές αρχές, ουσιαστικά πολύ δυστυχισμένο, είτε έναν βιαστή των ασθενέστερων, είτε ένα άτομο που ζει σε αυτόν τον κόσμο σαν σε ένα δάσος γεμάτο αρπακτικά ζώα, με αιώνιο φόβο για την ατυχία που τον περιμένει.
Η σύγχρονη ανθρώπινη κοινωνία είναι βαθιά άρρωστη και δυστυχισμένη. Η αρχή της υστερίας και της κατάθλιψης είναι ο εγωκεντρισμός, το έλλειμμα αγάπης, η καταστροφική αδυναμία αγάπης. Η ύψιστη αγάπη - η αγάπη για τον Θεό - σχεδόν χάνεται. Η αγάπη για τον Θεό κερδίζεται στον αγώνα με την αμαρτία και τα πάθη. Εκτός από τον μοναχισμό, ο οποίος στην ιδέα του είναι η συμπυκνωμένη αγάπη για τον Θεό, υπάρχει και μια άλλη μορφή αγάπης, η αγάπη σαν να αντανακλάται το φως - αυτή είναι η χριστιανική οικογένεια. Μια οικογένεια χτισμένη στις αρχές του Ευαγγελίου, στον σεβασμό και την αγάπη ο ένας για τον άλλον, ενωμένη από μια πίστη, είναι μια ζωντανή όαση στην νεκρή έρημο, στον άψυχο πολιτισμό μας. Αν ένας ναός είναι μια τεράστια στήλη φωτιάς, τότε μια χριστιανική οικογένεια είναι ένα μικρό κερί που αναμμένο από αυτή τη φωτιά.
Η οικογένεια ονομάζεται από τον Απόστολο Παύλο «κατ' οίκον εκκλησία». Στην οικογένεια καλλιεργείται το αίσθημα του καθήκοντος και της ταπεινότητας και προσφέρεται υπηρεσία ο ένας στον άλλον.
Μια χριστιανική οικογένεια πρέπει να είναι ενωμένη με πίστη, προσευχή και έλεος. Ο δαίμονας προσπαθεί να καταστρέψει όχι μόνο την Εκκλησία από έξω και από μέσα, αλλά και την οικογένεια: να καταστρέψει την οικογένεια ως μορφή ανθρώπινων σχέσεων ή, αφήνοντάς την ως εξωτερικό κέλυφος, να καταστρέψει το πνεύμα της ίδιας της οικογένειας - τη χριστιανική αγάπη και αυτή τη ζεστασιά της ψυχής, χωρίς την οποία η ζωή μετατρέπεται σε τραγωδία ή ανοησία.
Μία από τις πιο τρομερές μορφές καταστροφής της οικογένειας, ως ένωσης ευλογημένης από τον Θεό για την αμοιβαία βοήθεια και τη συνέχιση του ανθρώπινου γένους, είναι η καταστροφή των παιδιών από τους ίδιους τους γονείς, δηλαδή η καταπάτηση του θελήματος του Θεού, η διαστρέβλωση της ιδέας και του νοήματος της οικογένειας. Η οικογένεια από κατ' οίκον εκκλησία μετατρέπεται σε συμβίωση ληστών.
Η δολοφονία παιδιών καταστρέφει την αγάπη μεταξύ των συζύγων και η οικογένεια διαλύεται, σαν να διαλύεται. Η δολοφονία ενός παιδιού προσελκύει τα σκοτεινά πνεύματα της κόλασης, τα πνεύματα του κακού και του εγκλήματος. Σε τέτοιες οικογένειες, προκύπτουν πνευματικά πεδία μαύρων δαιμονικών δυνάμεων που καταπιέζουν την ανθρώπινη ψυχή, σαν να την διώχνουν από αυτό το μέρος.
Το σπίτι παύει να είναι εγγενές στα μέλη της οικογένειας. Συχνά βιώνουν ανεξήγητο θυμό ο ένας εναντίον του άλλου και αναζητούν ανύπαρκτη ευτυχία κάπου στο πλάι. Υπάρχουν καταπληκτικά λόγια στη Βίβλο. Ο Κύριος λέει στον Κάιν: «Η φωνή του αίματος του αδελφού σου φωνάζει σε μένα από τη γη». Το αίμα των αθώων παιδιών, όπως το αίμα του Άβελ, φωνάζει στον ουρανό.
Όχι μόνο στη μελλοντική ζωή, αλλά και στη γήινη ζωή, οι δολοφόνοι λαμβάνουν τιμωρία. Μια μολυσμένη συνείδηση στερεί από ένα άτομο το πιο σημαντικό πράγμα - την πνευματική ειρήνη και την πνευματική χαρά. Μόνο μέσω της μετάνοιας μπορούν να επιστρέψουν στην ψυχή. Ίσως το έγκλημα να μην βιώνεται τόσο βαθιά συναισθηματικά τώρα, αλλά το ανθρώπινο αίμα εξακολουθεί να εκδικείται.
Οι δολοφόνοι της εποχής μας, έχοντας διαφύγει την κρίση στη γη, σκοτώνουν τις ψυχές τους ακόμη και πριν από την κρίση του Θεού, χάνουν την ανθρώπινη καρδιά τους και ζουν σε πνευματική ψυχρότητα και κενότητα. Η αμαρτία δεν ενώνει ποτέ, αλλά μόνο αποξενώνει.
Αδελφοί και αδελφές! Ας απομακρυνθούμε από αυτή την άθλια αμαρτία, η οποία θολώνει την εικόνα του Θεού που είναι εντυπωμένη στις καρδιές μας και σκοτώνει κάθε τι αγνό και καλό μέσα μας. Ας θυμηθούμε πόσο άπειρο είναι το έλεος του Θεού, ότι «δεν θα οργίζεται πάντα ούτε θα είναι εχθρικός για πάντα». Περιμένει μόνο την ειλικρινή μας μετάνοια με μεταμελημένη καρδιά, η οποία είναι η πραγματική θυσία, και αυτή τη θυσία - «μια μεταμελημένη και ταπεινωμένη καρδιά ο Θεός δεν θα την καταφρονήσει».
Μέσα από το ιερό μυστήριο της εξομολόγησης στην εκκλησία, ξεκινά η πορεία του καθαρισμού και της απελευθέρωσης από την αμαρτία, από τα δεσμά των εγκλημάτων μας. Και η Εκκλησία, με αγάπη και ελπίδα για εμάς, περιμένει την επιστροφή μας!
Αρχιμανδρίτης Ραφαήλ (Καρέλιν), 1998.
Άπαντα Ορθοδοξίας
-
toula
- Κορυφαίος Αποστολέας
- Δημοσιεύσεις: 50600
- Εγγραφή: Παρ Δεκ 11, 2009 7:29 am
- Τοποθεσία: ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ (ΤΟΥΛΑ) - ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ - ΑΘΗΝΑ
Re: Ψυχοφελή μηνύματα...
«Ἕνας ἦταν ὁ Χατζη-Γεώργης στὴν ἐποχή του, καὶ ταίρι ἴσως δὲν ὑπῆρχε!».
Γι’ αὐτὸν μάλιστα ἔγραψε ξεχωριστὸ βιβλίο, τὸ ὁποῖο ἐκδόθηκε τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1986.
Τὸν ἴδιο χρόνο, τὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ὁ Πατὴρ Παΐσιος εἶδε ἕνα ὅραμα ποὺ εἶχε σχέση μὲ τὸν Γέροντα Χατζη-Γεώργη καὶ μὲ τὸν Χατζεφεντή.
Ἐνῶ ἦταν στὸ Καλύβι του, βρέθηκε ξαφνικά στὸ Ἡσυχαστήριο, ὅπου παρακολουθοῦσε δύο ὄμορφα πουλάκια που πετούσαν γύρω ἀπὸ ἕνα δένδρο κελαηδώντας πολύ γλυκά.
«Ἔλα νὰ σὲ πιάσω», εἶπε στὸ ἕνα καὶ τὸ ἔπιασε. Προσπάθησε νὰ πιάση καὶ τὸ ἄλλο, ἀλλὰ ἐκεῖνο δὲν τὸν πλησίαζε καὶ συνέχισε νὰ πετάη.
Ὕστερα ἀπὸ πέντε ἡμέρες, στὶς 11 Φεβρουαρίου, τὸ Οἰκουμενικό Πατριαρχείο συναρίθμησε τὸν Πατέρα Ἀρσένιο (Χατζεφεντῆ στὴν χορεία τῶν τιμωμένων Ἁγίων.
Ὁ Ὅσιος ἐξήγησε ὅτι τὸ πουλάκι ποὺ ἔπιασε, συμβόλιζε τὸν Ἅγιο Ἀρσένιο, ἐνῶ τὸ ἄλλο τὸν ὅσιο Γέροντα Χατζη-Γεώργη.
«Θὰ ἀναγνωρισθῆ καὶ ὁ Χατζη-Γεώργης Ἅγιος, εἶπε, ἀλλὰ ἐγὼ τότε δὲν θὰ ζῶ.
Εἶναι πάντως μαζὶ μὲ τὸν Χατζεφεντή».
Τὸ ἑπόμενο ἔτος (1987), τὴν Κυριακὴ τοῦ Θωμᾶ, ἑορτάσθηκε πανηγυρικὰ στὸ Ἡσυχαστήριο ἡ ἁγιοκατάταξη τοῦ Πατρὸς Ἀρσενίου.
Ὁ Πατὴρ Παΐσιος ὅμως προτίμησε νὰ μὴν παρευρεθῆ στὴν ξεχωριστὴ αὐτὴ πανήγυρη, γιὰ νὰ μὴ γίνη θόρυβος γύρω ἀπὸ τὸ πρόσωπό του νὰ τιμηθῆ ἀποκλειστικὰ ὁ Ἅγιος του.
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, Ι. Η. “Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος” Σουρωτή Θεσσαλονίκης, σελ. 427- 428
Γι’ αὐτὸν μάλιστα ἔγραψε ξεχωριστὸ βιβλίο, τὸ ὁποῖο ἐκδόθηκε τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1986.
Τὸν ἴδιο χρόνο, τὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ὁ Πατὴρ Παΐσιος εἶδε ἕνα ὅραμα ποὺ εἶχε σχέση μὲ τὸν Γέροντα Χατζη-Γεώργη καὶ μὲ τὸν Χατζεφεντή.
Ἐνῶ ἦταν στὸ Καλύβι του, βρέθηκε ξαφνικά στὸ Ἡσυχαστήριο, ὅπου παρακολουθοῦσε δύο ὄμορφα πουλάκια που πετούσαν γύρω ἀπὸ ἕνα δένδρο κελαηδώντας πολύ γλυκά.
«Ἔλα νὰ σὲ πιάσω», εἶπε στὸ ἕνα καὶ τὸ ἔπιασε. Προσπάθησε νὰ πιάση καὶ τὸ ἄλλο, ἀλλὰ ἐκεῖνο δὲν τὸν πλησίαζε καὶ συνέχισε νὰ πετάη.
Ὕστερα ἀπὸ πέντε ἡμέρες, στὶς 11 Φεβρουαρίου, τὸ Οἰκουμενικό Πατριαρχείο συναρίθμησε τὸν Πατέρα Ἀρσένιο (Χατζεφεντῆ στὴν χορεία τῶν τιμωμένων Ἁγίων.
Ὁ Ὅσιος ἐξήγησε ὅτι τὸ πουλάκι ποὺ ἔπιασε, συμβόλιζε τὸν Ἅγιο Ἀρσένιο, ἐνῶ τὸ ἄλλο τὸν ὅσιο Γέροντα Χατζη-Γεώργη.
«Θὰ ἀναγνωρισθῆ καὶ ὁ Χατζη-Γεώργης Ἅγιος, εἶπε, ἀλλὰ ἐγὼ τότε δὲν θὰ ζῶ.
Εἶναι πάντως μαζὶ μὲ τὸν Χατζεφεντή».
Τὸ ἑπόμενο ἔτος (1987), τὴν Κυριακὴ τοῦ Θωμᾶ, ἑορτάσθηκε πανηγυρικὰ στὸ Ἡσυχαστήριο ἡ ἁγιοκατάταξη τοῦ Πατρὸς Ἀρσενίου.
Ὁ Πατὴρ Παΐσιος ὅμως προτίμησε νὰ μὴν παρευρεθῆ στὴν ξεχωριστὴ αὐτὴ πανήγυρη, γιὰ νὰ μὴ γίνη θόρυβος γύρω ἀπὸ τὸ πρόσωπό του νὰ τιμηθῆ ἀποκλειστικὰ ὁ Ἅγιος του.
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, Ι. Η. “Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος” Σουρωτή Θεσσαλονίκης, σελ. 427- 428