"Αγιον Ορος" Χριστιανικό Ορθόδοξο Φόρουμ

Πρόβατα της ποίμνης του Χριστού. «Χαίρε, αυλή λογικών προβάτων»
Β' Στάσις Χαιρετισμών
+ επίσκοπος Αυγουστίνος Ν. Καντιώτης
ΑΠΟΨΕ, αγαπητοί μου, λέγεται ό Ακάθιστος ύμνος, οι Χαιρετισμοί. Τι είναι οΐ Χαιρετισμοί; Ένα τραγούδι. Υπάρχουν τραγούδια του σατανά, πού εγκωμιάζουν το διάβολο και τους αισχρούς έρωτες κι ακούγονται σε διάφορα κέντρα ή μεταδίδονται από ραδιόφωνα και τηλεοράσεις, και τα τραγούδια του Θεού και της Εκκλησίας, πού ψάλλονται στους ναούς από τους ψάλτες και τους Ιερείς μας. Ένα από τα ωραιότερα τραγούδια της Εκκλησίας μας είναι οι Χαιρετισμοί της υπεραγίας Θεοτόκου ή Ακάθιστος ύμνος. Αυτός ό ύμνος ψάλλετε σε όλη την Ελλάδα, αλλά και στη Σερβία και στη Βουλγαρία και στη "Ρουμανία και στη Ρωσία, και παντού σ' όλη τη γη όπου υπάρχουν ορθόδοξοι, από την Αυστραλία ως την Αμερική. Ψάλλονται οι Χαιρετισμοί και δάκρυα τρέχουν από τα μάτια.
Ποιο είναι το ιστορικό του Ακάθιστου ύμνου; Εψάλη για πρώτη φορά πριν 14 αιώνες, το 626 μ.Χ., εκεί στην πόλη των ονείρων μας, στην Κωσταντινούπολι. Βάρβαροι πολιόρκησαν τότε στενά την πόλη από ξηρά και από θάλασσα. Βέβαιοι ότι θα νικήσουν, απειλούσαν τους κατοίκους της Πόλεως, ότι μόνο αν γίνουν πουλιά για να πετάξουν στον αέρα ή ψάρια για να κολυμπήσουν στη θάλασσα θα σωθούν. Υπερήφανα λόγια. Άλλα οι Χριστιανοί δεν έχασαν το θάρρος τους. Ενώ οι λίγοι άντρες μάχοντο στα τείχη, τα γυναικόπαιδα ήταν στην εκκλησία και παρακαλούσαν την υπεραγία Θεοτόκο. Καί ή Παναγία έκανε το θαύμα της. Το λέει ή ιστορία. Τη νύχτα στη θάλασσα του Βοσπόρου φύσηξε-άνεμος δυνατός, σήκωσε κύματα, και όλα τα καράβια των έχθρων πνίγηκαν. Οι βάρβαροι τόσο πολύ φοβήθηκαν, ώστε έλυσαν την πολιορκία κι έφυγαν. Όταν οι χριστιανοί είδαν με τα μάτια τους το θαύμα αυτό μαζεύτηκαν όλοι στο ναό των Βλαχερνών, έκαναν δοξολογία, και για πρώτη φορά έψαλαν το «Τη ύπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια...» και όλο τον ύμνο όρθιοι, εξ ου και Ακάθιστος.
Ό Ακάθιστος ύμνος έχει 144 «Χαίρε». Τα «Χαίρε» αυτά είναι μαργαριτάρια, διαμάντια, ανεκτίμητα πετράδια της αγίας μας Εκκλησίας• αξίζουν παραπάνω από χρυσό και άργυρο. Να τα ερμηνεύσουμε όλα; Χρειάζεται ώρα πολλή. Γ ια αυτό, άπ' όλα τα «Χαίρε», θα ερμηνεύσουμε συντόμως ένα, αυτό πού ακούσαμε στην αρχή. Στρέφεται ό ποιητής προς την υπεραγία Θεοτόκο και λέει «Χαίρε, αυλή λογικών προβάτων» (Άκάθ. ύμνος. Η16').
Θα προσπαθήσω να μιλήσω άπλα, ώστε να με καταλάβει και ό πλέον ολιγογράμματος.
«Χαίρε», λέει, «αυλή λογικών προβάτων». Τι σημαίνουν τα λόγια αυτά; Ό ποιητής πού έκανε τον Ακάθιστο ύμνο μιλάει εδώ για «πρόβατα», πού ασφαλώς έχουν τσοπάνο, μιλάει και για «αυλή», μαντρί. Ας τα δούμε αυτά. • Πρώτα τα πρόβατα. Τα πρόβατα είναι δύο ειδών. είναι κατ' αρχήν πρόβατα φυσικά, αυτά πού ξέρουμε όλοι. Τα πρόβατα διακρίνονται από τα άλλα ζώα με τρία γνωρίσματα πού έχουν. Το πρώτο γνώρισμα τους• είναι ήμερα. Δεν αγριεύουν σε κανένα, δεν επιτίθενται. Δεν έχουν δόντια σαν του λύκου να δαγκώνουν. Δεν έχουν κέρατα σαν των βοδιών να τρυπούν και να ξεσχίζουν. Δεν έχουν νύχια σαν της γάτας να πληγώνουν. είναι άκακα και ήσυχα. Ιδίως τα μικρά αρνάκια είναι χαριτωμένα. Τα παιδιά τ' αγαπούν κι όταν έρχεται ή ώρα να σφάξουν το αρνάκι, παρακαλούν τον πατέρα να μην το σφάξει. είναι ζώα αγαπητά, πολύ προσφιλή. Ακόμα, το πρόβατο είναι ωφέλιμο , το ωφελιμότερο ίσως ζώο. Δίνει το γάλα του, που γίνεται τυρί και βούτυρο δίνει το κρέας του, πού γίνεται εκλεκτό φαγητό• δίνει το δέρμα του, πού γίνεται υποδήματα, παπούτσια• δίνει τα κόκαλα του, πού γίνονται κουμπιά• δίνει ακόμα και τα έντερα του, πού —δέ' θα το ξέρετε αυτό— γίνονται χορδές πού παίζει κιθάρα ό οργανοπαίκτης. Το πρόβατο είναι όλο χρήσιμο. Ακόμα, το πρόβατο είναι υπάκουο. Ακολουθεί τον τσοπάνο• όπου πάει εκείνος πάει κι αυτό. Όταν το φωνάζει, τρέχει και πάει κοντά του, και δέ' φεύγει από τον τσοπάνο. Για αυτό ό τσοπάνος γνωρίζει ένα προς ένα τα πρόβατα του.
Άλλ' έκτος από τα φυσικά υπάρχουν και τα λογικά πρόβατα, οι Χριστιανοί, πού πρέπει κι αυτοί να έχουν ανάλογα γνωρίσματα. Πρώτον όπως το πρόβατο είναι ήμερο, έτσι κι ό Χριστιανός να είναι ήσυχος, ειρηνικός• ν' αποφεύγει όσο το δυνατόν φιλονικίες, καυγάδες, πολέμους και μάχες• να ειρηνεύουν οι Χριστιανοί μεταξύ τους. Ιδίως οι Χριστιανές γυναίκες πρέπει μέσα στο σπίτι να διατηρούν τη γαλήνη και ηρεμία, πού αναπαύει τους συζύγους και τα παιδιά τους και το εκτιμούν ιδιαιτέρως. Δεύτερον όπως τα πρόβατα είναι ωφέλιμα, έτσι οι Χριστιανοί πρέπει να 'ναι αγαθοεργοί, να προσφέρουν πάντα το καλό στην κοινωνία. Χριστιανός πού δεν έχει καλά έργα είναι σαν το στέρφο πρόβατο. Και τρίτον όπως το πρόβατο υπακούει στον τσοπάνο του, έτσι κι ό Χριστιανός πρέπει να υπάκουη. Ό μαθητής στο δάσκαλο, το παιδί στον πατέρα, ή γυναίκα στο σύζυγο, ό πολίτης στους νόμους και τΙς αρχές, και ό Χριστιανός να υπάκουη στους ποιμένας της Εκκλησίας του.
• Είπαμε για τα πρόβατα, ας πούμε τώρα για τον τσοπάνο. Ό τσοπάνος, πού βόσκει τα πρόβατα, τα αγαπάει. Προς χάριν τους σηκώνεται νύχτα' τα οδηγεί σε χλοερά λιβάδια να βρουν τροφή και σε δροσερά νερά για να πιουν. Όταν χαθεί κανένα πρόβατο, το αναζητεί. Κι όταν αρρωστήσει, το φροντίζει ιδιαιτέρως. Ό καλός ποιμένας περιποιείται τα πρόβατα του και τα προστατεύει από κάθε κίνδυνο.
Όπως λοιπόν υπάρχει τσοπάνος στα πρόβατα, έτσι και στην Εκκλησία υπάρχει καλός ποιμένας. είναι ό Κύριος ημών Ιησούς Χριστός. Ό Χριστός αγαπάει τα πρόβατα του σαν το βοσκό κι ακόμη παραπάνω. Γιατί κανένας βοσκός δεν θυσιάζεται για τα πρόβατα του, αλλά τουναντίον τα εκμεταλλεύονται και τα σφάζουν τα πρόβατα για να βγάλουν το ψωμί τους. Ενώ ό Χριστός θυσίασε και αυτή τη ζωή του και έδωσε το τίμιο του αίμα πάνω στο σταυρό, για να δώσει ζωή στα πρόβατα του ζωή ανωτέρα και αιωνία, και να σώσει από την αμαρτία τα λογικά του πρόβατα. • Σάς μίλησα για τα πρόβατα, σας μίλησα για τους Χριστιανούς πού πρέπει να 'ναι σαν τα πρόβατα, σας μίλησα για τον τσοπάνο και για τον καλόν Ποιμένα. Τώρα θα σας πω και για το μαντρί, την «αυλή» των προβάτων. Τα πρόβατα τη νύχτα μαζεύονται στο μαντρί. Εκεί είναι ασφαλισμένα. Έρχεται ό λύκος, αλλά δεν τολμά να πλησίαση, γιατί υπάρχουν τσοπανόσκυλα πού γαβγίζουν όλη νύχτα• μέσα στο μαντρί υπάρχει προστασία και ασφάλεια.
Όπως λοιπόν τα πρόβατα έχουνε μαντρί, έτσι κ' εμείς οι Χριστιανοί, τα πρόβατα του Χριστού, έχουμε μαντρί. Ποιο είναι το μαντρί μας; Ή Εκκλησία του Χριστού μας. Όσοι είναι μέσα στην Εκκλησία, έχουν προστασία, ασφάλεια, ανάπαυση, ειρήνη, κάθε καλό. Το πρόβατο έξω από τη μάντρα το τρώει ό λύκος• κι όταν κάποιος ξεμακραίνει από την Εκκλησία, μένη μακριά από τη λειτουργία και τη διδαχή, μακριά από την προσευχή και τα μυστήρια, μακριά από την ιερά εξομολόγηση και τη θεία κοινωνία, μακριά από το αντίδωρο και τις άλλες ευλογίες της Εκκλησίας, τον Χριστιανό αυτόν θα τον φάει ό μεγάλος λύκος, δηλαδή ό σατανάς, και οι άλλοι λύκοι, δηλαδή οι άπιστοι και άθεοι καί προ παντός οι πλανεμένοι αιρετικοί (λ.χ. οι ψευδομάρτυρες του Ίεχωβά και άλλες αιρέσεις).
Αυτά, αγαπητοί μου, είχα να σας πω εξηγώντας τον χαιρετισμό προς την Παναγία «Χαίρε, ουλή λογικών προβάτων». Διότι «αυλή», είπαμε, είναι ή Εκκλησία• καί ή Παναγία, ή μητέρα του καλού ΠΟΙΜΕΝΟΣ, βρίσκεται στο κέντρο της Εκκλησίας• ή αγκάλη της, πού κρατεί το Χριστό, δέχεται καί κάθε πιστό• έτσι ταυτίζεται με τη μάνδρα της Εκκλησίας.
Ένας ύμνος της Παρακλητικής λέει «Πρόβατο ειμί της λογικής σου ποίμνης και προς σε καταφεύγω, τον Ποιμένα τον καλόν ζήτησαν με τον πλανηθέντα, ό Θεός, και ελέησαν με» (ήχ. δ', Δευτ., άπόστ. αίν.).
Μακάρι να είμαστε πρόβατα, καί να μη μοιάζουμε με κατσίκια, «ερίφια» πού λέει ό Χριστός (Ματθ. 25,32-33). Γιατί μερικοί είναι σαν τα κατσίκια, πού τρέχουν δεξιά κι αριστερά, ανεβαίνουν σε βράχους, είναι άτακτοι και ανήμεροι. Όχι λοιπόν κατσίκια, άλλα πρόβατα πράοι, ταπεινοί, ήσυχοι, ευεργετικοί, για να έχουμε την ευλογία του καλού Ποιμένος, της ύπεραγίας Θεοτόκου καί πάντων των αγίων αμήν.
Επίσκοπος Αυγουστίνος
ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΗ ΟΜΙΛΙΑ Η ΟΠΟΙΑ ΕΓΙΝΕ ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΟΣΙΟΥ ΝΑΟΥΜ ΑΡΜΕΝΟΧΩΡΙΟΥ – ΦΛΩΡΙΝΗΣ ΤΗΝ 12-03-1982 ΜΕ ΑΛΛΟ ΤΙΤΛΟ.
ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΜΗΣΗΣ 25-03-2005

“ΑΣ ΜΕΝΟΥΜΕ ΠΑΝΤΑ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΝΙΚΗΤΗ ΝΑΖΩΡΑΙΟ ΚΥΡΙΟ ΜΑΣ!”
Όταν αναχώρησαν οι Μάγοι, λέει ο ιερός ευαγγελιστής Ματθαίος (Ματθ. β΄ 1-23), άγγελος Κυρίου εμφανίστηκε στον Ιωσήφ, σε όνειρο, και του είπε: Σήκω και πάρε το Βρέφος και την Παναγία Μητέρα του και φύγε στην Αίγυπτο. Μείνε εκεί μέχρι να σου πω…(Ωσ. Ια’ 1).
Τι έχει να πει σε μας αυτό το γεγονός; Ότι η εξέλιξη των πραγμάτων στην πορεία της ζωής μας βρίσκεται στα χέρια του Θεού.
Και ότι ακόμη κι αν όλη η μανία των οργάνων του σκότους πέσει επάνω μας, δεν μπορεί να καταφέρει εναντίον μας απολύτως τίποτε.
Διότι μας προστατεύει ο Κύριος, εφόσον κι εμείς βρισκόμαστε κοντά Του.
Ενδιαφέρεται κάθε στιγμή για μας.
Δεν αδιαφορεί, όταν βρισκόμαστε σε δυσκολίες και κινδύνους.
Είναι κοντά μας στις αγωνίες και στις δυσκολίες μας, μας δίνει θάρρος και δύναμη.
Και στην κατάλληλη στιγμή επεμβαίνει και μας λυτρώνει από πειρασμούς και από πολλούς κινδύνους σωματικούς και ψυχικούς.
Στις δύσκολες λοιπόν στιγμές που θα συναντήσουμε στη ζωή μας να μην ξεχάσουμε ποτέ πως έχουμε βοηθό τον παντοδύναμο Θεό.
Όταν λοιπόν πέθανε ο Ηρώδης, άγγελος Κυρίου φάνηκε στον Ιωσήφ σε όνειρο στην Αίγυπτο και του είπε:
Σήκω και πάρε το Παιδί και τη Μητέρα του και πήγαινε με την ησυχία σου στην χώρα του Ισραήλ.
Διότι έχουν πεθάνει πλέον εκείνοι που ζητούσαν τη ζωή του παιδιού. Και ο Ιωσήφ σηκώθηκε, πήρε το Παιδί και τη Μητέρα του και ήλθε στην Παλαιστίνη.
Κι αφού ήλθε εκεί, κατοίκησε στην πόλη που λεγόταν Ναζαρέτ. Για να πραγματοποιηθεί εκείνο που ειπώθηκε από τους Προφήτες, ότι ο Ιησούς θα ονομασθεί περιφρονητικά από τους εχθρούς του Ναζωραίος.
Ο Ναζωραίος λοιπόν νίκησε, και ο διώκτης του Ηρώδης πέθανε. Και πώς πέθανε;
Με θάνατο φρικτό, όπως περιγράφει η ιστορία.
Πεθαίνουν λοιπόν κάποτε οι διώκτες.
Ο θάνατος δίνει τέλος στην κακία τους.
Οι διωγμοί τελειώνουν.
Όσο σκληροί κι αν είναι.
Μέσα στην εκκλησιαστική ιστορία αναφέρονται τόσοι και τόσοι διωγμοί.
Διωγμοί ύπουλοι και φοβεροί, άμεσοι και έμμεσοι, με νόμους και διατάγματα, με μαρτύρια και με θανατώσεις, με εξευτελισμούς και περιθωριοποιήσεις.
Και οι διώκτες και οι διωγμοί μένουν στην ιστορία ως αποτρόπαιες σελίδες του δαιμονικού κόσμου των εχθρών του Χριστού.
Αυτός όμως που μένει νικητής και θριαμβευτής της ιστορίας είναι ο Κύριος Ιησούς Χριστός ο Ναζωραίος. Αυτός εξέρχεται Νικητής. Θριαμβευτής.
Διότι δεν είναι ένας άνθρωπος που κινδυνεύει, αλλά ο Θεός που σώζει.
Είναι ο ρυθμιστής της ζωής του κόσμου και της δικής μας.
Στα χέρια Του είναι η ζωή μας, η ζωή των λαών και των κρατών. Στα χέρια του βρίσκεται η Εκκλησία του και ο λαός του.
Αυτός ανατρέπει τυράννους και καθεστώτα.
Αυτός συντρίβει κάθε υπερφίαλο διώκτη που νομίζει ότι μπορεί να σταθεί εμπόδιο στο σχέδιό του.
Μη φοβόμαστε λοιπόν σε κάθε εποχή, σε κάθε διωγμό άμεσο ή έμμεσο, φανερό ή κρυφό, κατά μέτωπον ή ύπουλο.
Ας μένουμε πάντοτε με τον νικητή, με τον θριαμβευτή Ναζωραίο Κύριο.
Η νίκη είναι πάντα δική Του!!!
[Περιοδικό “Ο Σωτήρ”, τ. 1991]

– Γέροντα, παρακάλεσαν να σας πούμε να προσευχηθείτε για ένα άρρωστο παιδάκι και ρωτούν αν θα γίνει καλά. Τι να τους πούμε;
– Πέστε τους: «Ο Γέροντας θα προσευχηθεί. Ο Χριστός αγαπάει το παιδί και θα κάνη ό,τι είναι για το καλό του. Αν δη ότι το παιδί, όταν μεγαλώσει, θα γίνει καλύτερο, θα ακούσει την προσευχή του. Αν δη όμως ότι αργότερα δεν θα είναι σε καλή πνευματική κατάσταση, τότε, επειδή το αγαπάει, θα το πάρει».
«Ζήτησε, λέει, και θα σου δώσω». Αλλά θα μου το δώσει ο Θεός, αν εγώ είμαι δοσμένος στον Θεό αλλιώς, τι να μου δώσει την ζωή, για να ξεφύγω; Εγώ χαίρομαι, είτε γίνει καλά είτε πεθάνει ένας άρρωστος για τον οποίο προσεύχομαι.
– Γέροντα, είναι καλό να προσευχόμαστε για την υγεία μας;
– Καλύτερα είναι να ζητούμε από τον Θεό να ελευθερωθούμε από τα πάθη μας. Να ζητούμε δηλαδή πρώτα την Βασιλεία του Θεού. Αν παρακαλούμε τον Θεό να μας κάνη καλά, τρώμε την ουράνια περιουσία. Όταν όμως δεν αντέχουμε τους πόνους της αρρώστιας, τότε να παρακαλούμε τον Θεό να μας θεραπεύσει, και Εκείνος θα ενεργήσει ανάλογα.
– Γέροντα, το αν βοηθηθεί ένας άρρωστος από την προσευχή που κάνουμε, εξαρτάται και από το τι ζητάει και ο ίδιος από τον Θεό;
– Ο άρρωστος, αν ζητάει από τον Θεό να γίνει καλά μόνον εκείνος και δεν προσεύχεται να γίνουν καλά και οι άλλοι άρρωστοι, δεν κάνει καλά. Εσύ, αδελφή, όταν ήσουν στον κόσμο και εργαζόσουν στο νοσοκομείο, τι έκανες, όταν ο άρρωστος δεν μπορούσε να λέει την ευχή;
– Την έλεγα εγώ, Γέροντα.
– Καλά εσύ, αλλά και ο άρρωστος έπρεπε να λέει κάποια προσευχή.
– Έλεγε και εκείνος «Παναγία μου» ή «Παναγία μου, σώσε με». Αλλά, Γέροντα, και η υπομονή στον πόνο δεν είναι προσευχή;
– Ναι, μπράβο! Είναι και αυτό! Εσείς, όταν σας ζητάει κάποιος να κάνετε προσευχή, γιατί την τάδε ημέρα θα μπει στο χειρουργείο, να προσεύχεσθε από την στιγμή που σας το ζητάει. Να μην περιμένετε την ώρα που θα μπει στο χειρουργείο να προσευχηθείτε.
Και στις ακολουθίες, όταν λέει ο ιερέας «υπέρ των εν ασθενείαις κατακειμένων», να λέτε με πόνο το «Κύριε, ελέησον». Αν κάνετε με το διαπασών «βού…», για να πείτε «Κύριε, ελέησον» μουσικό, ο νους σας θα είναι στο «βού…» και στον χαβά, και οι άρρωστοι οι καημένοι που υποφέρουν θα περιμένουν από σας λίγη βοήθεια!
Εκείνοι έχουν τον πόνο τους. Εσύ, που δεν έχεις πόνο, προσευχήσου για εκείνους, να βοηθηθούν.
Αφού δεν αναστενάζεις στο κρεββάτι, αναστέναξε τουλάχιστον στην προσευχή για τους αρρώστους. Αν οι υγιείς δεν κάνουν λίγη προσευχή για τους αρρώστους, θα τους πει μεθαύριο ο Χριστός: «Είχατε την υγεία σας και δεν κάνατε προσευχή γι’ αυτούς που υπέφεραν; «Ουκ οίδα υμάς…»».
Αν για έναν άρρωστο δεν κάνουμε προσευχή, η αρρώστια θα ακολουθήσει την φυσική της πορεία. Ενώ, αν κάνουμε προσευχή, μπορεί να αλλάξει δρόμο. Γι’ αυτό πάντα να κάνετε προσευχή για τους αρρώστους.

Αχ Θεέ μου, που καταντήσαμε!
Να μπαίνουμε στην Εκκλησία και να μην νιώθουμε τίποτε. Ο ένας κοιτάει το ρολόϊ του, ο άλλος χασμουριέται, ο τρίτος κουβεντιάζει…
Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης

«Πόσο διαρκεῖ μία ἐξομολόγηση;», λέει ὁ π. Ἐφραίμ ὁ Φιλοθεΐτης, πέντε λεπτά.
Μιά σωστή ἐξομολόγηση σέ πέντε λεπτά τήν κάνεις. Δέν εἶναι κρίμα γιά πέντε λεπτά νά χάσεις τήν αἰωνιότητα, νά χάσεις αὐτό πού δέν τελειώνει ποτέ;

Η λογική και ενάρετη ψυχή αναγνωρίζεται από
το βλέμμα, το βάδισμα, τη φωνή, το γέλιο, από το πού συχνάζει και με ποιους συναναστρέφεται. Όλα αυτά έχουν αλλάξει σ’ αυτήν και έγιναν κοσμιότερα. Γιατί ο νους που αγαπά το Θεό, σαν προσεκτικός θυρωρός απαγορεύει την είσοδο στις κακές και αισχρές ενθυμήσεις.
Μέγας Αντώνιος

Όταν μιλάμε για τη σύζυγο που υπακούει στον σύζυγο, συνήθως σκεφτόμαστε την υπακοή με στρατιωτικούς ή πολιτικούς όρους:
τον σύζυγο που δίνει εντολές και τη γυναίκα που τις υπακούει.
Αλλά ενώ αυτού του είδους η υπακοή μπορεί να ταιριάζει στο στρατό, είναι γελοίο στην οικεία σχέση του γάμου.
Η υπάκουη σύζυγος δεν περιμένει εντολές.
Αντίθετα, προσπαθεί να διακρίνει τις ανάγκες και τα συναισθήματα του συζύγου της και απαντά με αγάπη.
Όταν βλέπει ότι ο άντρας της είναι κουρασμένος, τον ενθαρρύνει να ξεκουραστεί· όταν τον βλέπει ταραγμένο, τον ηρεμεί· όταν είναι άρρωστος, τον θηλάζει και τον παρηγορεί· όταν είναι χαρούμενος και ενθουσιασμένος, μοιράζεται τη χαρά του.
Ωστόσο, τέτοια υπακοή δεν πρέπει να περιορίζεται στη σύζυγο· ο σύζυγος πρέπει να είναι υπάκουος με τον ίδιο τρόπο.
Όταν είναι κουρασμένη, θα πρέπει να την απαλλάξει από το έργο της· όταν είναι λυπημένη, να την αγαπά, να την κρατάει απαλά στην αγκαλιά του· όταν είναι γεμάτη με καλή χαρά, να μοιράζεται και την καλή της χαρά.
Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

«Ἄνθρωπος ποὺ δὲν συμβουλεύεται ἄλλον,
μοιάζει μὲ ἀκυβέρνητο πλοῖο, ποὺ ἔχει παραδοθεῖ στὴ δύναμη τῶν ἀνέμων».
Μέγας Βασίλειος

Ποιόν αδικώ, λέει ο πλούσιος, προστατεύοντας αυτά που μου ανήκουν;
Πες μου λοιπόν, τι σου ανήκει; Από που τα πήρες και τα έφερες στη ζωή σου;
Δεν ήρθες στον κόσμο γυμνός; Γυμνός δεν θα επιστρέψεις στη γη; Που τα βρήκες αυτά που έχεις τώρα; Αν πιστεύεις ότι στα χάρισε η τύχη είσαι άθεος, δεν αναγνωρίζεις τον δημιουργό, δεν νοιώθεις ευγνωμοσύνη γι αυτόν που στα έδωσε· αν όμως παραδέχεσαι ότι προέρχονται απ τον Θεό, πες μου για ποιο λόγο στα έδωσε;
Μήπως είναι άδικος ο Θεός και μοιράζει άνισα τα απαραίτητα για τη ζωή; Γιατί εσύ είσαι πλούσιος κι εκείνος φτωχός; Όχι γι’ άλλο λόγο παρά για να ανταμοιφθείς εσύ για την καλοσύνη και τη σωστή διαχείριση της περιουσίας, κι εκείνος για να κερδίσει τα μεγάλα έπαθλα της υπομονής.
Όμως εσύ τα έκρυψες όλα στους αχόρταγους κόλπους της πλεονεξίας· νομίζεις λοιπόν ότι κανένα δεν αδικείς όταν τόσους στερείς από τα αγαθά αυτά;
Ποιος είναι πλεονέκτης; Όποιος δεν περιορίζεται στα απαραίτητα. Ποιος άρπαγας; Εκείνος που αφαιρεί την περιουσία των άλλων.
Εσύ δεν είσαι πλεονέκτης; Δεν είσαι άρπαγας; Δεν κρατάς για τον εαυτό σου όσα σου δόθηκαν για να τα διαχειρισθείς προς όφελος όλων; Αυτός που γδύνει τον ντυμένο θα ονομαστεί λωποδύτης αλλά αυτός που δεν ντύνει τον γυμνό μήπως δεν αξίζει αυτή την ονομασία;
Το ψωμί που αποθηκεύεις είναι του πεινασμένου, τα ρούχα που συσσωρεύεις είναι του γυμνού, τα παπούτσια που τα ‘χεις και σαπίζουν είναι του ξυπόλυτου, τα λεφτά που θάβεις για να μη στα κλέψουν είναι του φτωχού. Είναι τόσοι αυτοί που αδικείς όσοι αυτοί που θα μπορούσες να βοηθήσεις.
Μέγας Βασίλειος

Με μεγάλη χαρά προετοιμάζεσθε για τη βάπτιση τού παιδιού σας. Όλα σχεδόν τα έχετε προβλέψει: ποιος θα είναι ο ανάδοχος, τι όνομα θα δώσετε, ποιους θα καλέσετε στη βάπτιση, από πού θα αγορασθούν τα βαπτιστικά, πού θα δώσετε δεξίωση.
Θέλετε η βάπτιση τού παιδιού σας να είναι εφάμιλλη της κοινωνικής σας θέσης!
Δεν γνωρίζω όμως αν έχετε καθόλου σκεφθεί τη βάπτιση τού παιδιού σας, όχι σαν ένα κοσμικό και κοινωνικό γεγονός, αλλά σαν Μυστήριο της άγιας Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας. Σε παλαιότερα χρόνια αυτά όλα θεωρούνταν αυτονόητα, σήμερα ατυχώς, δεν είναι τόσο αυτονόητα.
Πολλοί που πορεύονται προς τη βάπτιση τον παιδιού τους αγνοούν παντελώς τη σημασία του Μυστηρίου, τη σχέση του με την πίστη μας, τις υποχρεώσεις τους απέναντι στην Εκκλησία.
Έτσι παραμένουν στο σκοτάδι και στερούνται της δυνατότητας να συμμετάσχουν σε ένα σημαντικό για τη ζωή τού παιδιού τους και για τη ζωή όλης της Εκκλησίας γεγονός, όπως είναι η βάπτιση, αδικώντας και αυτήν και τον εαυτό τους.
Τι είναι η βάπτιση
Είναι ο μοναδικός τρόπος, με τον όποιον εισέρχεται στην Εκκλησία του Χριστού ο άνθρωπος λαμβάνοντας επάνω του τη σφραγίδα που ανεξίτηλα δείχνει ότι ανήκει πλέον στο Χριστό.
Το βάπτισμα είναι «φυτεία προς αθανασίαν» (Μ. Αθανάσιος, Ρ.G.29,10) και «όχημα προς ουρανόν βασιλείας πρόξενον, υιοθεσίας χάρισμα» (Μ, Βασίλειος, Ρ.G. 31,433).
Το Μυστήριο είναι Θεοσύστατο διότι ο ίδιος ο Χριστός εβαπτίσθη και απέστειλε τους Μαθητές Του μετά την Ανάστασή Του, να βαπτίζουν λέγοντας: «Πορευθέντες ουν μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος…» (Ματθ. κη΄, 19).
Έκτοτε η Εκκλησία βαπτίζει κάθε άνθρωπο που θέλει να γίνει μέλος της. Η βάπτιση ανήκει στα μη επαναλαμβανόμενα Μυστήρια. Επίσης η τριττή κατάδυση μέσα στο αγιασμένο νερό της κολυμπήθρας συμβολίζει την τριήμερη Ταφή και την Ανάσταση του Χρίστου.
Ο νηπιοβαπτισμός
Από τον Γ΄ αιώνα καθιερώθηκε να βαπτίζονται οι άνθρωποι σε νηπιακή όπως γίνεται σήμερα. Και πριν βέβαια βαπτίζονταν και νήπια, ο κανόνας όμως ήταν να βαπτίζονται σε μεγάλη ηλικία, ώστε να κατηχούνται και να ομολογούν πίστη. Γιατί γίνεται ο νηπιοβαπτισμός;
α. Ο νηπιοβαπτισμός είναι δείγμα αγάπης της Εκκλησίας προς τα παιδιά. Μη θέλοντας να τα αφήσει για πολύ καιρό έξω από τη μάνδρα του Χρίστου έρμαια του διαβόλου και μακριά από τη σώζουσα, θεία χάρη.
β. Από την Κ. Διαθήκη πληροφορούμεθα ότι νήπια βαπτίζονταν από την Εκκλησία και σ’ αυτά ακόμη τα Αρχαία χρόνια, δηλ. από τον Α΄ μ.Χ. αιώνα(Πρξ. στ’ 13, 31-33, ιη’ 8, 1-2, 24, 44, 47-48).
γ. Για όσους ισχυρίζονται ότι με τον νηπιοβαπτισμό παραβιάζεται η ελευθέρια του ανθρώπου, επειδή το παιδάκι βαπτίζεται χωρίς να ερωτηθεί και συγκατανεύσει, απαντούμε ότι με την ίδια λογική δεν θα έπρεπε να μη το στέλνουν στο σχολείο, να μη τους κάνουν εμβόλια κλπ. Όπως όμως αυτές οι ενέργειες εντάσσονται στο καλώς νοούμενο συμφέρον του παιδιού. Έτσι και ο νηπιοβαπτισμός.
δ. Τέλος η Εκκλησία βαπτίζει τα νήπια με τη θέληση και την ευθύνη των γονέων τους.
Η ονοματοδοσία
Στις ημέρες μας έχει συνδεθεί το Βάπτισμα με το δόσιμο του ονόματος στο παιδί. Αυτό γίνεται εθιμικά.
Σύμφωνα με την Εκκλησία, το όνομα δίδεται στο παιδί την 8η ήμερα από τη γέννηση του. Ο Ελληνικός νόμος παρέχει στον γονέα το δικαίωμα να δηλώσει στο Ληξιαρχείο το όνομα του παιδιού και πριν από τη βάπτισή του.
Το όνομα που δίδεται στο παιδί με επισημότητα σήμερα κατά τη Βάπτιση πρέπει απαραιτήτως να είναι χριστιανικό. Έτσι το παιδί αποκτά προστάτη τον άγιο του οποίου το όνομα φέρει και όχι του παππού ή της γιαγιάς με αποτέλεσμα να του δίνουν δύο ονόματα (απαράδεκτο).
Σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο (άρθρο 25 Νόμου 344/76 όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 15 του Νόμου 1438/84 ΑΚ) και οι δύο γονείς από κοινού αποφασίζουν τη βάπτιση του παιδιού και το όνομα. (Αν υπάρχει διάσταση στο ανδρόγυνο ή διαφωνία, τη διαφορά επιλύει το δικαστήριο).
Ο Θεός σας αξίωσε να γίνετε γονείς και να βαπτίσετε το παιδάκι σας. Φανείτε αντάξιοι αυτής της δωρεάς. Εκπληρώσατε για το παιδί σας τα χρέη σας ως χριστιανών γονέων. Διδάξτε το με τα λόγια και το παράδειγμα σας να μάθει να ζει χριστιανικά.
Τι είναι ο ανάδοχος (νουνός)
Ο ανάδοχος είναι ο εγγυητής απέναντι στην Εκκλησία, που αναπληρώνει την έλλειψη βούλησης του νηπίου και ομολογεί πίστη εξ ονόματός του.
Ομολογεί βέβαια πίστη Ορθόδοξη Χριστιανική και αναλαμβάνει την υποχρέωση να διδάξει στο παιδί, μαζί με τους γονείς του, μόλις έλθει σε κατάλληλη ηλικία, το περιεχόμενο της πίστεώς μας.
Το πρόσωπο του αναδόχου είναι ιερό, συνάπτει δεσμούς πνευματικής συγγένειας με το παιδί και την οικογένεια του. Και λόγω της φύσεως του λειτουργήματός του επιβάλλεται να τυγχάνει της εμπιστοσύνης και εγκρίσεως της Εκκλησίας.
Η πνευματική συγγένεια που συνάπτεται με το βάπτισμα μεταξύ αναδόχου και αναδεκτού επεκτείνεται, κατά μεν τον νόμο, και στη μητέρα του παιδιού, κατά δε τους Ι. Κανόνες και μεταξύ παιδιών με τον ίδιο ανάδοχο. Καλόν είναι να προσεχθεί το σημείο αυτό.
Επομένως δεν επιτρέπεται να είναι ανάδοχοι:
α. Οι μη ορθόδοξοι, έστω και αν είναι χριστιανοί ετερόδοξοι,
β. Οι δεδηλωμένοι άθεοι και άπιστοι.
γ. Οι επιδεικτικά παραβιάζοντες εντολές και αποφάσεις της Εκκλησίαςόπως π.χ. οι έχοντες τελέσει πολιτικό γάμο. Βλ. Εγκύκλιος 7. Συνόδου υπ’ αριθμ. 2309/21-1-82.
δ. Οι μη γνωρίζοντες τα της πίστεώς μας και μη όντες σε θέση ούτε το «πιστεύω» να απαγγείλλουν. Γιατί αυτοί δεν είναι σε θέση να αναλάβουν το έργο του αναδόχου που είναι έργο ευθύνης, πίστεως και αγωγής.
ε. Τα μικρά-μικρά παιδιά, ηλικίας δηλ. κάτω των 15 ετών λόγω ανωριμότητας.
Τα βαπτιστικά
Συμβαίνουν εδώ πράγματα απαράδεκτα, έξω από κάθε έγκριση της Εκκλησίας, που μάλιστα προσεγγίζουν ενίοτε την ειδωλολατρία.
Εξηγούμαι:
1. Τα ρούχα του παιδιού πρέπει, σύμφωνα με τον συμβολισμό της Εκκλησίας, να είναι λευκά. Το λευκό συμβολίζει την αγνότητα και καθαρότητα, το άγιον Πνεύμα.
2. Τα «μαρτυρικά» είναι ο Σταυρός ή η εικόνα της Παναγίας. Τίποτε άλλο.
3. Το λάδι. Ονομάζεται «επορκιστόν έλαιον» γιατί μ’ αυτό ο ιερεύς χρίει το παιδί πριν από τη βάπτιση. Με το ίδιο λάδι αλείφει το παιδί σε όλο το σώμα του ο ανάδοχος. Επιβάλεται να είναι ελαιόλαδο αγνό και όχι σπορέλαιο.
Η διαδικασία της βαπτίσεως
1. Προηγείται η Κατήχηση. Γίνεται λίγο πριν από τη βάπτιση, στον νάρθηκα της Εκκλησίας. Εκεί ο ιερεύς διαβάζει τους εξορκισμούς. Ύστερα ερωτάται ο ανάδοχος 3 φορές αν απαρνείται για λογαριασμό τον νηπίου, τον Σατανά, και συντάσσεται με τον Χριστό όπου ομολογεί το Σύμβολον της Πίστεως.
2. Μετά αρχίζει το Μυστήριο του Βαπτίσματος στο κέντρο του ναού εμπρός στην Κολυμπήθρα. Βαπτίζοντας το παιδί εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και με την τριττή κατάδυση μέσα στο αγιασμένο νερό της κολυμπήθρας που συμβολίζει την τριήμερη Ταφή και την Ανάσταση του Χρίστου.
3. Ακολουθεί το Χρίσμα πού είναι ξεχωριστό Μυστήριο. Με το Χρίσμα μεταδίδονται οι καρποί και τα χαρίσματα τού Άγ. Πνεύματος.
4. Τριχοκουρία: κόβονται σταυροειδώς τα μαλλιά τού παιδιού σε ένδειξη αφιερώσεώς του στον Θεό.
5. Ένδυση: ευλογούνται τα νέα ρούχα τού παιδιού, που το παραλαμβάνουν για να το ντύσουν οι συγγενείς ή μητέρα. Στην Κολυμπήθρα πλένουν τα χέρια τους ο ιερεύς και ο ανάδοχος.
6. Ακολουθεί ο Σταυρός: ο σταυρός θα συνοδεύει το παιδί σε όλη του τη ζωή.
7. Ακολουθεί η Απόλυσις: Η μητέρα, κάνοντας τρεις μετάνοιες στον ανάδοχο και αναγνωρίζοντας την υψηλή και ιερή αποστολή του ασπάζεται το χέρι του, παίρνει στην αγκαλιά της το νεοφώτιστο.
Το έργο του αναδόχου
Το έργο του Ανάδοχου είναι η κατήχηση του παιδιού. Αναλαμβάνει την ευθύνη της χριστιανικής και Εκκλησιαστικής διαπαιδαγωγήσεως του φωτιζομένου.
Ο ανάδοχος παρίσταται και συμμετέχει στο βάπτισμα ως εγγυητής της ειλικρινούς προθέσεως να κατηχηθεί και να μυηθεί ο βαπτιζόμενος στη χριστιανική πίστη.
Από την πνευματική σχέση μεταξύ αναδόχου και βαπτιζομένου δημιουργείται πνευματική συγγένεια, η οποία επεκτείνετει και στους στενούς συγγενείς τους και αποτελεί κώλυμα γάμου.
Αμέσως μετά την Βάπτιση το παιδί έχει συμμετοχή στην Θεία Κοινωνία για πρώτη φορά το νήπιο όχι μόνο 3 φορές. Αλλά περισσότερες φορές και κάθε Κυριακή είναι ευλογία και δύναμη για το παιδί. Κάθε φορά το παιδί που κοινωνά γίνεται «Χριστόφορο» και «Πνευματοφόρο».
Ακόμη δύο λόγια:
1. Ο ιερεύς πού βάπτισε το παιδάκι σας απέκτησε μια ειδική πνευματική σχέση με αυτό. Πολλοί ιερείς αξιώνονται να παντρεύουν τα παιδιά πού πριν 20 χρόνια βάπτισαν. Καλλιεργήστε αυτή τη σχέση με τον ιερέα είναι πνευματικός Πατέρας του παιδιού σας.
2. Προτιμάτε την ενορία σας για να βαπτίσετε το παιδί σας. Μη παρασύρεσθε από κενόδοξες σκέψεις και αλλάζατε την ενορία σας. Στην ενορία σας τηρείται Μητρώο βαπτίσεων. Από εκεί θα εξυπηρετηθείτε όταν περαστεί ανάγκη.
Τί πρέπει νά γνωρίζουμε
ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΒΑΠΤΙΣΗΣ
Ἀγαπητοί Γονεῖς,
Μήν ἀναβάλλετε τήν βάπτιση τοῦ παιδιοῦ σας. Φροντίστε νά εἶναι ὅσο μικρότερο γίνεται, λίγων μηνῶν, γιά νά μή στερεῖται τή χάρη τοῦ Μυστηρίου. Εἶναι σημαντικό ἐφόδιο γιά τό βρέφος νά μπορεῖ νά μεταλαμβάνει σέ ὅσο τό δυνατόν μικρότερη ἡλικία. Ἐκτός αὐτοῦ, τά μικρότερα βρέφη εἶναι περισσότερο συνεργάσιμα μέ τόν λειτουργό Ἱερέα καί φυσικά φοβοῦνται λιγότερο κατά τήν διάρκεια τοῦ Μυστηρίου. Καί αὐτό ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα μιά ὄμορφη καί κατανυκτική Βάπτιση. Ἀλλά καί ἀργότερα, θα μεταλαμβάνει πιό εὔκολα, χωρίς νά φοβᾶται καί νά ἀντιδρᾶ, ὅπως συμβαίνει μέ τά παιδιά πού οἱ μητέρες τά φέρνουν σπάνια γιά νά κοινωνήσουν.
Σέ πρακτικότερο ἐπίπεδο, γιά τή Βάπτιση, σημαντικά εἶναι τά ἑξῆς:
1. Πρέπει ὁπωσδήποτε νά ἔχει προκαθορισθεῖ ἐγκαίρως (τοὐλάχιστον ἕνα μῆνα νωρίτερα) σε συνεννόηση μέ τόν Ἐφημέριο τοῦ Ναοῦ, ἡ ἡμέρα καί ἡ ὥρα τέλεσης τοῦ Μυστηρίου.
2. Τοὐλάχιστον μία ἑβδομάδα πρίν ἀπό τή Βάπτιση, οἱ γονεῖς πρέπει νά προσκομίσουν στόν Ἐφημέριο τήν πρωτότυπη Ληξιαρχική Πράξη Γέννησης τοῦ παιδιοῦ (ὄχι φωτοαντίγραφο), ἡ ὁποία ἔχει ἐκδοθεῖ ἀπό τό Δῆμο, στόν ὁποῖο ἔχει δηλωθεῖ ἡ γέννησή του (συνήθως φέρει τήν ἔνδειξη «ΓΙΑ ΒΑΠΤΙΣΗ»). Μαζί μέ αὐτήν ὀφείλουν νά ἔχουν τά ἀπαραίτητα δικαιολογητικά πού ἀναφέρονται παρακάτω…
3. Ὅλα τά μυστήρια πού μᾶς ἀφοροῦν θά πρέπει νά τελοῦνται στήν Ἐνορία μας· τόν Ἱερό Ναό, στά ὅρια τοῦ ὁποίου κατοικοῦμε. Ἡ Ἐνορία μας εἶναι τό πνευματικό μας σπίτι, γι’ αὐτό καί θά εἶναι μεγάλη χαρά γιά τό παιδί, καθώς θά μεγαλώνει, νά κινεῖται στούς χώρους τοῦ Ναοῦ, γνωρίζοντας ὅτι ἐκεῖ βαπτίστηκε, ἐκεῖ ἀναγεννήθηκε πνευματικά. Θά συνδεθεῖ μέ τόν ἱερό χῶρο καί συναισθηματικά, ὅπως ἄλλωστε ὅλοι μας συνδεόμαστε μέ τόν τόπο πού γεννηθήκαμε. Ἐπιπλέον, στήν Ἐνορία μας, ὅπως καί σέ κάθε ἄλλη Ἐνορία, τηρεῖται Μητρῶο Βαπτίσεων, ἀπ’ ὅπου θά ἐξυπηρετηθεἶ ὅταν παραστεῖ ἀνάγκη.
4. Ἄν δέν ἀνήκουμε σέ αὐτήν τήν Ἐνορία , θά ζητήσουμε ἀπό τόν Ἐφημέριο τῆς Ἐνορίας, στήν ὁποία ἀνήκουμε, ἕνα χαρτί πού λέγεται «Μεταβίβαση Βαπτίσεως».
5. Τήν ἡμέρα τῆς Βάπτισης, οἱ γονεῖς προσέρχονται στόν Ἐφημέριο μέ τήν ἀστυνομική ταυτότητά τους, προκειμένου νά ἐλεγχθεῖ ἀπό τόν Ἐφημέριο ἡ συμφωνία τῶν στοιχείων τους μέ τήν Ληξιαρχική Πράξη. Ἔπειτα ὑπογράφουν ἐνώπιον τοῦ Ἐφημερίου γιά τό θρήσκευμα καί τό ὄνομα τοῦ νηπίου, μαζί μέ τόν Ἀνάδοχο. Ἐξυπακούεται πώς ὅποιο ὄνομα γραφεῖ στό Βιβλίο Βαπτίσεων καί στή Δήλωση Βαπτίσεως, αὐτό καί θά ἐκφωνηθεῖ κατά τήν Κατήχηση καί τήν τριπλῆ Κατάδυση, ἀλλιῶς ἐνέχεται ὁ κίνδυνος ὁ Ἐφημέριος νά διωχθεῖ ποινικῶς. Σέ περίπτωση πού ἡ Ληξιαρχική Πράξη Γεννήσεως ἀναφέρει ἤδη ὄνομα παιδιοῦ, ΔΕΝ ἐπιτρέπεται κατά τήν Βάπτιση νά δοθεῖ διαφορετικό ἀπό αὐτό ἤ νά προστεθεῖ ἄλλο μαζί μέ αὐτό. Σέ περίπτωση ἀπουσίας τοῦ ἑνός γονέως λόγῳ εὐλόγου κωλύμματος (ἀσθενείας, ἀποδημίας κλπ.), τότε ὁ Ἐφημέριος μπορεῖ νά προχωρήσει στήν τέλεση τοῦ Βαπτίσματος, ἐφ’ὅσον ἐκ μέρους τοῦ ἀπόντος γονέως ὑποβληθεῖ εἴτε βεβαίωση ἐνώπιον συμβολαιογράφου εἴτε ὑπεύθυνη δήλωση μέ τό γνήσιο τῆς ὑπογραφῆς θεωρημένο, ὅτι συγκατατίθεται γιά τήν βάπτιση τοῦ τέκνου κατά τό Ὀρθόδοξο δόγμα καί μέ τό συγκεκριμένο ὄνομα.
6. Σέ περίπτωση διαζευγμένων γονέων, ἐάν τήν ἐπιμέλεια τοῦ παιδιοῦ ἔχει ὁ ἕνας γονιός μέ δικαστική Ἀπόφαση, γιά τήν τέλεση τοῦ Μυστηρίου καί τήν Ὀνοματοδοσία ἀπαιτεῖται Ὑπεύθυνη Δήλωση τοῦ ἑτέρου γονέα ὅτι συμφωνεῖ. Προσοχή! Δικαστική ἀπόφαση, ἡ ὁποία ἀναθέτει μόνο τήν ἐπιμέλεια τοῦ τέκνου, προσωρινή ἤ μή, στόν ἕνα ἐκ τῶν δύο γονέων, δέν καλύπτει τόν Ἐφημέριο γιά τήν τέλεση Βαπτίσεως.
7. Σέ περίπτωση ἄγαμης μητέρας, ἐπειδή αὐτή ἀσκεῖ μόνη της τή γονική μέριμνα, ὁ Ἐφημέριος μπορεῖ νά τελέσει τήν Βάπτιση καί νά δώσει ὄνομα, ἐφ’ὅσον ἡ ἄγαμη μητέρα συμπληρώσει Ὑπεύθυνη Δήλωση τοῦ Ν.1599/86, μέ θεωρημένο τό γνήσιο τῆς ὑπογραφῆς της, στήν ὁποία θά δηλώνει ὑπευθύνως ὅτι ἀσκεῖ ἀποκλειστικῶς τή γονική μέριμνα ἐπί τοῦ ἀνήλικου τέκνου της, ὅτι δέν ὑφίσταται δικαστική ἀπόφαση, ἡ ὁποία νά ἀπονέμει δικαίωμα ἀσκήσεως γονικῆς μέριμνας καί στόν πατέρα τοῦ ἀνήλικου τέκνου καί, τέλος, ὅτι ἐπιθυμεῖ τό ἀνήλικο τέκνο της νά βαπτισθεῖ κατά τό Ὀρθόδοξο δόγμα καί νά λάβει συγκεκριμένο ὄνομα.
Ὁ Ἀνάδοχος
Ἀσφαλῶς, ὁ ρόλος του δέν ἐξαντλεῖται ἁπλῶς στό νά φροντίσει γιά τά πρακτικά ζητήματα ἤ νά κάνει δῶρα στό παιδί ἤ γιά νά δημιουργήσουμε κοινωνικές σχέσεις. Ἡ παρουσία του εἶναι οὐσιαστική καί ἀπαραίτητη. Ἐγγυᾶται στήν Ἐκκλησία γιά τόν νεοφώτιστο καί τήν πρόοδό του στήν πίστη. Ἀναπληρώνει τήν ἔλλειψη βούλησης τοῦ νηπίου, ὁμολογεῖ πίστη ἐξ ὀνόματός του, ἀλείφει μέ τό καθαγιασμένο λάδι, πού ὁ λειτουργός θά ρίξει στίς παλάμες του, τό κεφάλι τοῦ παιδιοῦ καί ὅλο του τό σῶμα. Ἀναλαμβάνει τήν ὑποχρέωση νά συμπράξει μαζί μέ τούς γονεῖς στή χριστιανική ἀνατροφή τοῦ παιδιοῦ. Αὐτά συνεπάγονται ἀσφαλῶς τά ἑξῆς:
1. Ἀνάδοχος δέν μπορεῖ νά εἶναι ἀλλόθρησκος ἤ ἄλλου δόγματος (Ρωμαιοκαθολικός, Προτεστάντης κ.ἄ.), ἤ ἄνθρωπος πού ἀρνεῖται τήν ὀρθόδοξη πίστη καί ὁμολογεῖ ἀθεΐα. Ὀφείλει νά εἶναι συνειδητό μέλος τῆς Ἐκκλησίας, ἄνθρωπος μέ ζωντανή πίστη καί συνεπῆ χριστιανική ζωή. Ἐξυπακούεται φυσικά ὅτι κάποιος πού περιφρονεῖ τό Ἱερό Μυστήριο τοῦ Γάμου, ἔχοντας συνάψει μόνον πολιτικό, ἀπαγορεύεται νά γίνει Ἀνάδοχος (Συνοδικοί Ἐγκύκλιο ὑπ’ ἀριθμ. 2309/240/105/21.01.1982 καί 3262/46ΝΚ/2268/07.11.2000).
2. Ὁ Ἀνάδοχος πρέπει ὁπωσδήποτε νά εἶναι ἐνήλικος (Συνοδική Ἐγκύκλιος 498π.ἔ./42ΝΚ/200/19.01.2006), ἀφοῦ ἐνώπιον Θεοῦ καί ἀνθρώπων εἶναι ὑπεύθυνος γιά τόν Ἀναδεκτό καί, τελικῶς, θά δώσει λόγο στόν Θεό. Σε περίπτωση πού ἀνήλικος ἐπιθυμεῖ νά συμμετάσχει στήν Βάπτιση, δέν θεωρεῖται Ἀνάδοχος, ἁπλῶς μπορεῖ νά ὑποβοηθήσει τόν ἐνήλικο Ἀνάδοχο κατά τήν διάρκεια τοῦ Μυστηρίου (π.χ. βάζοντας λάδι, κρατώντας τήν λαμπάδα κλπ.) .
Πρακτικά Ζητήματα
α. Κατά τό Μυστήριο: Συχνά γινόμαστε μάρτυρες ἀπαράδεκτης συμπεριφορᾶς στόν Ναό κατά τήν τέλεση μιᾶς Bάπτισης. Ἤρθαμε μέ τή θέλησή μας γιά ἕνα δικό μας ἄνθρωπο, γιά νά προσευχηθοῦμε στόν Θεό νά στείλει τή χάρη Του. Καί ἀντί τῆς προσευχῆς, αὐτό πού παρατηροῦμε εἶναι ὁ θόρυβος, οἱ συζητήσεις, ὁ ἐνδυματολογικός σχολιασμός, ἡ ἀδιαφορία, οἱ ἄσκοπες μετακινήσεις. Εἶναι κρίμα νά συμπεριφερόμαστε μέσα στό Ναό μέ λιγότερο σεβασμό, ἡσυχία καί τάξη ἀπό ὅ,τι σέ ἕναν δημόσιο χῶρο (κινηματογράφο, θέατρο κλπ.). Ἐξυπακούεται, φυσικά, ὅτι ἡ ἐμφάνισή μας ἀντανακλᾶ τό σεβασμό μας πρός τήν ἱερότητα τοῦ χώρου.
β. Ἀπόλουση: Πρέπει νά γνωρίζουμε ὅτι τό νερό τῆς κολυμβήθρας εἶναι ἁγιασμένο. Γι᾽ αὐτό καί δέν καταλήγει στήν ἀποχέτευση, ἀλλά στό «χωνευτήρι» τοῦ Ναοῦ. Τό ἴδιο πρέπει νά γίνει καί μέ τά νερά ἀπό τό πρῶτο μπάνιο τοῦ παιδιοῦ μετά ἀπό τήν Βάπτιση (καλό θά εἶναι νά γίνει μετά ἀπό τρεῖς ἡμέρες), καθώς καί τά πρῶτα νερά ἀπό τό πλύσιμο τῶν ρούχων του. Ἄν πρακτικά δέν μποροῦμε νά τά φέρουμε στό «χωνευτήρι» τοῦ Ναοῦ, τοὐλάχιστον ἄς τά ἀδειάσουμε στόν κῆπο, γιά νά ἀπορροφηθοῦν στό ἔδαφος, ἤ στή θάλασσα.
γ. Θεία Κοινωνία: Τά νήπια καί τά μικρά παιδιά, βαπτισμένα καί μυρωμένα, ἔχουν ἀνάγκη τή συχνή Θεία Κοινωνία καί ὄχι μόνο «τίς τρεῖς ἑπόμενες Κυριακές» μετά τή Βάπτισή τους. Ὅταν τά φέρνουμε τακτικά στόν Ναό γιά νά κοινωνοῦν, τούς προσφέρετε ἀπό τήν τρυφερή αὐτή ἡλικία τήν οὐράνια τροφή τῆς ψυχῆς. Ἔτσι χαριτώνονται καί τό σῶμα καί τό αἷμα τοῦ Χριστοῦ τά φυλάσσει ἀπό κάθε κακό.
δ. Δήλωση Βάπτισης: Μετά τήν Βάπτιση, ὁ Ἐφημέριος χορηγεῖ τήν «ΔΗΛΩΣΗ ΒΑΠΤΙΣΕΩΣ». Οἱ γονεῖς πρέπει νά τήν καταθέσουν στό Ληξιαρχεῖο τοῦ Δήμου γεννήσεως τοῦ παιδιοῦ, ἐντός 40 ἡμέρων, πρός ἀποφυγή διοικητικοῦ προστίμου. Προσοχή! Ἐάν ἡ Βάπτιση ἔχει μεταβιβασθεῖ ἀπό ἄλλη Ἐνορία, πρίν ἀπό τό Δῆμο, οἱ γονεῖς πρέπει νά τήν δηλώσουν καί στήν Ἐνορία, ἀπ’ ὅπου προῆλθαν.