"Αγιον Ορος" Χριστιανικό Ορθόδοξο Φόρουμ

Σε κάποιον ιερομόναχο εμφανίσθηκε στον ύπνο του ο Κύριος προσηλωμένος πάνω στον Σταυρό και είπε:
«Από τον Σταυρό δεν κατεβαίνουν, αλλά τους κατεβάζουν».
Και τους λόγους αυτούς ο Κύριος τους επανέλαβε τρεις φορές.
Έπειτα το όραμα έσβησε.
Θα σας έλεγα ακόμη κάτι, αλλά φοβάμαι μήπως προλάβω την πείρα της ζωής σας.
Για ένα προσεύχομαι, να μη φοβηθείτε τα σύννεφα που ήλθαν…
Δόξα τω Θεώ πάντων ένεκεν!
Θα υπομείνουμε.
Τέτοια είναι η οδός μας.
Ποτέ όμως δεν πρέπει να απελπίζεσαι.
Άγιος Σωφρονίος του Εσσεξ

«Και βλέπω σήμερα που απομακρύνουν τα παιδιά από την Εκκλησία, πως έχουν αγριέψει!
Ενώ στην Εκκλησία το παιδάκι θα ηρεμήσει, γιατί δέχεται την ευλογία του Θεού, αγιάζεται!
Δεν τα αφήνουν να πηγαίνουν στην Εκκλησία, για να μην επηρεασθούν από τα πνευματικά!
Από τις άλλες ανοησίες όχι μόνον δεν τα απομακρύνουν, αλλά τους τις διδάσκουν κι όλας!»
Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης

• Ο Σταυρός δεν λείπει.
Γιατί; Γιατί εφόσον κι ο αρχηγός μας ανέβηκε στον Σταυρό, κι εμείς θ’ ανέβουμε, να πούμε.
Αλλά απ’ τη μια πλευρά είναι γλυκύς και ελαφρός, απ΄ την άλλη μεριά είναι πικρός και βαρύς.
Κατά την προαίρεσή μας.
Αν πάρεις με αγάπη τον Σταυρό του Χριστού, είναι πολύ ελαφρός, είναι σφουγγάρι, φελλός.
Αν το πάρεις, δηλαδή, απ΄ την άλλη πλευρά, τότες είναι βαρύς και ασήκωτος.
Άγιος Εφραίμ κατουνακιώτης

Ο Καθολικός Άνθρωπος (π. Δημητρίου Μπόκου)

Η αναβάθμιση του σύμπαντος κτιστού κόσμου, που θα λάβει χώρα κατά τη Δευτέρα Παρουσία του Χριστού και την τελική κρίση των ανθρώπων, θα συγκλονίσει τους πάντες. Στο κοσμοϊστορικό αυτό γεγονός θα πρωταγωνιστήσει όχι μόνο ο Θεός, αλλά και ο άνθρωπος (Κυριακή της Απόκρεω).

Πώς θα γίνει όμως αυτό;

Ο άνθρωπος όχι μόνο θα συμβάλει στη νέα μορφή της άψυχης κτίσης, αλλά κυρίως θα καθορίσει τη δική του θέση στο γίγνεσθαι του νέου κόσμου. Καταλύτης στις διεργασίες αυτές θα είναι η άσκηση της αγάπης. Ο άνθρωπος έχει μέσα του ένα στοιχείο εκρηκτικής σημασίας, που ίσως ούτε καν το υποπτεύεται. Μπορεί να είναι άνθρωπος καθολικός. Να έχει καθολικότητα. Δηλαδή;

Οι Εβραίοι, πορευόμενοι προς Χαναάν, αμάρτησαν καθ’ οδόν βαριά πολλές φορές. Ο Θεός αποφάσισε να τους εξαφανίσει από προσώπου της γης. «Θα κάνω εσένα μεγάλο έθνος», είπε στον Μωυσή. Εκείνος όμως ζητούσε πάντα από τον Θεό να αλλάζει απόφαση. «Αν δεν τους συγχωρήσεις, έλεγε, εξάλειψε μαζί με αυτούς και εμένα από το βιβλίο σου, όπου με έχεις γραμμένο» (Εξ. 32, 9-11. 32).

Έλεγε και ο απόστολος Παύλος, ότι μεγάλη λύπη και βαθύς, αδιάλειπτος πόνος διακατείχαν την καρδιά του για τους ομοεθνείς του, τους συγγενείς κατά σάρκα Ισραηλίτες, επειδή αρνήθηκαν τον Χριστό. «Θα ευχόμουνα, λέει, να χωρισθώ εγώ από τον Χριστό χάριν των αδελφών μου των Ισραηλιτών» (Ρωμ. 9, 3).

Το ίδιο και όλοι οι άγιοι. Ο περιώνυμος αββάς Βαρσανούφιος ο Μέγας, μιμείται ακριβώς τον Μωυσή, όταν έχει την πρόθεση να πει στον Χριστό: «Δέσποτα, ή βάλε μαζί μου τα (πνευματικά) τέκνα μου στη Βασιλεία σου, “ή καμέ εξάλειψον εκ της βίβλου σου”» (Απόκρ. ρι΄).

Οι άγιοι δεν ζουν εγωκεντρικά. Ξεπερνούν τον εαυτό τους, γίνονται άνθρωποι καθολικοί. Γνωρίζουν σε βάθος ότι η ζωή τους δεν είναι μόνο δική τους ζωή, «αλλά είναι συνυφασμένη με τη ζωή των υπολοίπων αδελφών κατά την πίστη, γιατί όλοι συναποτελούμε ένα σώμα, την Εκκλησία». Μέσα στην Εκκλησία τα πάντα είναι κοινά: Ο Θεός, ο αγιασμός, η ψυχή, η συνείδηση, η καρδιά.

Με το χάρισμα της προσευχής καθένας βρίσκεται μέσα σε όλους και όλοι στον καθένα. Δεν μπορούμε να βλέπουμε εγωιστικά και ατομικιστικά μόνο «τα εαυτών». Το μήνυμα του Ευαγγελίου είναι να φροντίζουμε για τους άλλους όπως για τον εαυτό μας. Δεν υπάρχουμε ανεξάρτητοι, αποκλεισμένοι ο ένας από τον άλλον. Όταν πέφτει στην αμαρτία κάποιος, επηρεάζει και τους άλλους. Όταν εγείρεται, συνεγείρει και τους άλλους. Κάθε μέλος του σώματος της Εκκλησίας ζει με ολόκληρο το σώμα, αλλά και ολόκληρο το σώμα ζει σε κάθε μέλος του.

Η δραστηριότητα δηλαδή κάθε μέλους είναι ταυτόχρονα προσωπική και καθολική, ατομική και συλλογική. Ακόμα και όταν φαίνεται ότι κάποιος εργάζεται μόνο για τον εαυτό του (π.χ. ο απομονωμένος ερημίτης), εν τούτοις εργάζεται για το σύνολο. Ποιος γνωρίζει πόσα οφείλει στους αγίους και στις προσευχές τους για τη σωτηρία του; Όμως και οι προσευχές των αφανών μελών της Εκκλησίας είναι απαραίτητες και σε έναν απόστολο! (αγ. Ιουστίνος Πόποβιτς, Δογματική, σ. 272. 290-291).

Στην τελική κρίση θα κοπούν όσοι δεν καταφέρουν να σπάσουν τη ναρκισσιστική μόνωση του αυτοεγκλεισμού τους.

Στην ουράνια Βασιλεία θα μπουν όσοι νιώθουν τους άλλους δικούς τους, δικά τους μέλη στο ίδιο σώμα. Όσοι μετέχουν στην καθολικότητα της αγάπης.

www.orthmad.gr

Σεβασμιώτατε Πάτερ και Δέσποτα,
Αγαπητοί μου Πατέρες και αδελφοί,
Η Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή αποτελεί ένα από τα πιο ιερά και βαθιά πνευματικά στάδια της ζωής της Εκκλησίας. Είναι μια περίοδος που η Εκκλησία μάς καλεί να σταθούμε με μεγαλύτερη προσοχή απέναντι στον εαυτό μας, απέναντι στον Θεό και απέναντι στον αδελφό μας. Δεν είναι απλώς μια περίοδος εξωτερικής νηστείας ή τυπικής θρησκευτικής ευλάβειας. Είναι μια πορεία επιστροφής, μια εσωτερική έξοδος από την αμαρτία προς την ελευθερία του Θεού, μια πορεία που οδηγεί από τη γη στον ουρανό, από το σκοτάδι στο φως, από τον θάνατο στη ζωή.
Σε αυτή την πορεία η Εκκλησία δεν αφήνει τον άνθρωπο μόνο του. Τον συνοδεύει με την προσευχή, τη νηστεία, την υμνολογία και κυρίως με τον λόγο του Θεού. Διότι η Αγία Γραφή αποτελεί τον ζωντανό λόγο του Θεού που απευθύνεται στον άνθρωπο κάθε εποχής. Δεν είναι απλώς ένα ιερό κείμενο του παρελθόντος αλλά λόγος ζωντανός, λόγος που φωτίζει την καρδιά, που θεραπεύει την ψυχή, που καθοδηγεί τον άνθρωπο στην πορεία της σωτηρίας.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν αντιμετώπισε ποτέ την Αγία Γραφή ως ένα βιβλίο που διαβάζεται μόνο ατομικά. Η Αγία Γραφή ζει μέσα στη λατρεία της Εκκλησίας. Οι ύμνοι, οι ψαλμοί, οι ευχές, ακόμη και η δομή των ακολουθιών είναι γεμάτα από βιβλικά νοήματα. Όπως διδάσκει ο μεγάλος Πατέρας της Εκκλησίας Ιωάννης ο Χρυσόστομος, η Αγία Γραφή είναι «πνευματική τράπεζα» στην οποία η Εκκλησία προσκαλεί τους πιστούς για να τραφούν με τον λόγο του Θεού.
Δεν είναι τυχαίο ότι σε κάθε ακολουθία της Εκκλησίας ακούμε αναγνώσματα. Η Εκκλησία, με σοφία αιώνων, έχει τοποθετήσει συγκεκριμένα βιβλικά κείμενα σε συγκεκριμένες περιόδους του εκκλησιαστικού έτους, ώστε να παιδαγωγεί πνευματικά τον άνθρωπο και να τον οδηγεί βήμα προς βήμα στο μυστήριο της σωτηρίας.
Ιδιαίτερα κατά την περίοδο της Αγίας Τεσσαρακοστής η Εκκλησία μάς προσφέρει μια ολόκληρη βιβλική πορεία. Τα αναγνώσματα που ακούμε αυτές τις ημέρες δεν είναι τυχαία. Έχουν επιλεγεί με βαθιά θεολογική σοφία ώστε να ανταποκρίνονται στο πνεύμα της περιόδου: στη μετάνοια, στον πνευματικό αγώνα και στην προετοιμασία για το Πάσχα.
Κατά την περίοδο αυτή διαβάζονται κυρίως το Ευαγγέλιο κατά Μάρκον, η Προς Εβραίους Επιστολή, καθώς και από την Παλαιά Διαθήκη η Γένεσις και οι Παροιμίες Σολομώντος. Με αυτά τα αναγνώσματα η Εκκλησία μάς οδηγεί σε μια βαθιά πνευματική διαδρομή που ξεκινά από τη δημιουργία του ανθρώπου, περνά μέσα από την πτώση και τον αγώνα της ανθρωπότητας και καταλήγει στο μυστήριο της σωτηρίας που ολοκληρώνεται στον Χριστό.
Πρώτα από όλα η Εκκλησία μάς παρουσιάζει το Ευαγγέλιο κατά Μάρκον. Το Ευαγγέλιο αυτό είναι το πιο σύντομο από τα τέσσερα Ευαγγέλια, αλλά ταυτόχρονα και το πιο ζωντανό και δυναμικό. Από την πρώτη κιόλας σελίδα ακούμε το κήρυγμα του Προδρόμου που καλεί τον λαό σε μετάνοια. Το μήνυμα αυτό γίνεται το θεμέλιο ολόκληρης της σαρακοστιανής πορείας.
Ο Ευαγγελιστής παρουσιάζει τον Ιησούς Χριστός να εμφανίζεται μέσα στην ιστορία ως ο Σωτήρας που έρχεται να θεραπεύσει τον άνθρωπο. Οι σελίδες του Ευαγγελίου είναι γεμάτες από θαύματα, από θεραπείες, από στιγμές που αποκαλύπτουν τη δύναμη και την αγάπη του Θεού.
Βλέπουμε τον Χριστό να θεραπεύει τον λεπρό, να σηκώνει τον παραλυτικό, να δίνει φως στους τυφλούς, να ελευθερώνει τους ανθρώπους από τα δεσμά των δαιμονίων. Κάθε θαύμα είναι μια ακτίνα της Βασιλείας του Θεού που εισέρχεται στον κόσμο. Αυτή η βασιλική του εξουσία είναι ένας πρόλογος στον θρίαμβο του Σταυρού και της Ανάστασης.
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος ερμηνεύοντας τα θαύματα του Χριστού τονίζει ότι αυτά δεν γίνονται απλώς για να φανερωθεί η θεϊκή Του δύναμη, αλλά κυρίως για να φανερωθεί η άπειρη αγάπη Του προς τον άνθρωπο. Ο Χριστός σκύβει πάνω από τον πόνο του ανθρώπου και τον θεραπεύει όχι μόνο στο σώμα αλλά και στην ψυχή.
Ωστόσο το Ευαγγέλιο κατά Μάρκον δεν σταματά στα θαύματα. Σιγά σιγά οδηγεί τον αναγνώστη σε μια πορεία που καταλήγει στον Σταυρό. Προαναγγέλεται συχνά το Πάθος και οι προϋποθέσεις της σταυρώσιμης μαθητείας.Διότι η σωτηρία του κόσμου δεν πραγματοποιείται μόνο με θαύματα αλλά κυρίως με τη θυσία της αγάπης.
Ιδιαίτερη σημασία μέσα στη σαρακοστιανή περίοδο έχουν και τα ευαγγελικά αναγνώσματα των Σαββάτων. Τα Σάββατα της Τεσσαρακοστής αποτελούν μικρές αναστάσιμες αναλαμπές μέσα στο πένθιμο κλίμα της νηστείας. Η Εκκλησία μας θυμίζει ότι ο πνευματικός αγώνας δεν οδηγεί στην απελπισία αλλά στην ελπίδα. Τα ευαγγελικά αναγνώσματα των ημερών αυτών παρουσιάζουν θαύματα και γεγονότα που αποκαλύπτουν την εξουσία του Χριστού επάνω στην ασθένεια, στη φθορά και τελικά στον ίδιο τον θάνατο. Έτσι ο πιστός δεν ξεχνά ποτέ ότι ο τελικός σκοπός της σαρακοστιανής πορείας είναι η Ανάσταση. Παράλληλα τα αναγνώσματα των Σαββάτων δίνουν τον τόνο της αληθονής ερμηνείας του Νόμου, η οποία είναι η ευσπλαχνία και καταδικάζουν τον φαρισαϊσμό και την τυπολατρεία, τους μεγάλους πειρασμους της σαρακοστής.
Παράλληλα με το Ευαγγέλιο κατά Μάρκον διαβάζεται η Προς Εβραίους Επιστολή. Το κεντρικό θέμα αυτής της επιστολής είναι η αρχιερωσύνη του Χριστού. Ο συγγραφέας της επιστολής παρουσιάζει τον Χριστό ως τον τέλειο και αιώνιο Αρχιερέα που προσφέρει τη θυσία για τη σωτηρία του κόσμου.
Στην Παλαιά Διαθήκη οι ιερείς προσέφεραν θυσίες στον ναό της Ιερουσαλήμ. Οι θυσίες αυτές όμως επαναλαμβάνονταν συνεχώς, γιατί δεν μπορούσαν να δώσουν την οριστική λύση στο πρόβλημα της αμαρτίας.
Ο Χριστός όμως προσφέρει μια θυσία μοναδική και ανεπανάληπτη. Δεν προσφέρει ζώα ούτε υλικά δώρα. Προσφέρει τον ίδιο τον εαυτό Του.
Ο μεγάλος Πατέρας της Εκκλησίας Βασίλειος ο Μέγας διδάσκει ότι η θυσία του Χριστού αποτελεί το ύψιστο σημείο της θείας αγάπης. Ο Θεός δεν σώζει τον άνθρωπο με βία αλλά με αυτοπροσφορά. Ο Σταυρός είναι η απόλυτη έκφραση της αγάπης του Θεού για τον άνθρωπο.
Στις καθημερινές ακολουθίες της Σαρακοστής η Εκκλησία μάς οδηγεί ακόμη πιο πίσω, στην αρχή της ανθρώπινης ιστορίας, μέσα από το βιβλίο της Γενέσεως. Εκεί ακούμε για τη δημιουργία του κόσμου και για τη δημιουργία του ανθρώπου «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν Θεού».
Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε για να ζει σε κοινωνία με τον Θεό. Δημιουργήθηκε για την αθανασία και τη θέωση. Όμως η αμαρτία των πρωτοπλάστων έφερε την πτώση.
Η πτώση αυτή αποτελεί την αρχή της τραγωδίας της ανθρωπότητας. Από αυτήν προέρχονται η φθορά, ο πόνος και ο θάνατος.
Στις επόμενες σελίδες της Γενέσεως βλέπουμε τα τραγικά αποτελέσματα της πτώσης: τον φόνο του Άβελ από τον Κάιν, τη διαφθορά του κόσμου που οδηγεί στον κατακλυσμό, τη σύγχυση των ανθρώπων στον πύργο της Βαβέλ.
Ιδιαίτερα ο κατακλυσμός αποτελεί ένα γεγονός με βαθύ θεολογικό νόημα. Ο Θεός καθαρίζει τον κόσμο από την αμαρτία και σώζει τον δίκαιο Νώε μέσα στην κιβωτό. Οι Πατέρες της Εκκλησίας είδαν στο γεγονός αυτό μια προτύπωση της σωτηρίας που θα πραγματοποιηθεί στον Χριστό. Η κιβωτός του Νώε θεωρήθηκε τύπος της Εκκλησίας που σώζει τον άνθρωπο μέσα από τα κύματα της αμαρτίας και του θανάτου. Το νερό του κατακλυσμού θεωρήθηκε επίσης προτύπωση του βαπτίσματος, μέσω του οποίου ο άνθρωπος καθαρίζεται από την αμαρτία και αναγεννάται σε νέα ζωή.
Όμως η ιστορία της Γενέσεως δεν τελειώνει με την αμαρτία. Εκεί αρχίζει η ιστορία της σωτηρίας. Ο Θεός καλεί τον Αβραάμ και υπόσχεται ότι μέσα από το γένος του θα ευλογηθούν όλα τα έθνη της γης.
Οι Πατέρες της Εκκλησίας βλέπουν στις μορφές των Πατριαρχών προτυπώσεις του Χριστού. Ο Ισαάκ που οδηγείται για θυσία από τον πατέρα του αποτελεί μια συγκλονιστική εικόνα της θυσίας του Χριστού.
Ο Ιωσήφ ο Πάγκαλος που προδίδεται από τα αδέλφια του αλλά τελικά γίνεται σωτήρας του λαού του είναι επίσης μια προτύπωση του Χριστού.
Μαζί με τη Γένεση διαβάζεται το βιβλίο των Παροιμιών του Σολομώντος. Οι Παροιμίες είναι ένα βιβλίο σοφίας που διδάσκει τον άνθρωπο πώς να ζει με σύνεση, ταπείνωση και εγκράτεια.
Η Σαρακοστή είναι μια περίοδος πνευματικής παιδαγωγίας. Δεν είναι μόνο αποχή από τροφή αλλά κυρίως αγώνας εναντίον των παθών.
Ο μεγάλος ασκητικός Πατέρας Εφραίμ ο Σύρος διδάσκει ότι η αληθινή νηστεία είναι η απομάκρυνση από την αμαρτία, η καταλλαγή με τον αδελφό και η ταπείνωση της καρδιάς.
Το νόημα των Παροιμιών βρίσκεται στην κατανόηση ότι ο άνθρωπος για να δικαιωθεί πρέπει να αποκτησει φόβο Θεού, συντριβή και ταπείνωση έναντι του μεγαλείου του Θεού. Απο αυτό το σημείο αρχίζει να ενεργεί εντός του η σοφία.
Μετά τα αναγνώσματα της Παλαιάς Διαθήκης ακούγεται η χαρακτηριστική φράση της ακολουθίας: «Φως Χριστού φαίνει πάσι». Με αυτή τη φράση η Εκκλησία μάς θυμίζει ότι ακόμη και στην Παλαιά Διαθήκη είναι ο ίδιος ο Χριστός που προετοιμάζει τη σωτηρία του κόσμου, το φως το αληθινό, ο Θεός παλαιάς και νεας διαθήκης. .
Στην έκτη ώρα της ημέρας διαβάζεται ο μεγάλος προφήτης Ησαΐας. Ο προφήτης αυτός δεν καλεί μόνο τον λαό σε μετάνοια αλλά εξηγεί και το βαθύτερο νόημα της μετάνοιας. Για τον Ησαΐα η μετάνοια δεν είναι απλώς μια εξωτερική θρησκευτική πράξη αλλά μια εσωτερική μεταμόρφωση της καρδιάς. Ο προφήτης ελέγχει τον λαό όταν νηστεύει τυπικά αλλά ταυτόχρονα αδικεί τον αδελφό του. Και αποκαλύπτει ποια είναι η αληθινή νηστεία: να λύνονται τα δεσμά της αδικίας, να ελευθερώνονται οι καταπιεσμένοι, να μοιράζεται το ψωμί με τον πεινασμένο και να ανοίγει η καρδιά προς τον πάσχοντα άνθρωπο.
Όταν φθάσουμε στη Μεγάλη Εβδομάδα, τα αναγνώσματα αποκτούν ακόμη πιο βαθύ νόημα. Η Εκκλησία μάς εισάγει σταδιακά στο μυστήριο των Παθών του Χριστού. Διαβάζεται η Έξοδος, όπου περιγράφεται το πρώτο Πάσχα και η απελευθέρωση του λαού του Ισραήλ από τη δουλεία της Αιγύπτου. Το γεγονός αυτό προεικονίζει την απελευθέρωση ολόκληρης της ανθρωπότητας από τη δουλεία της αμαρτίας μέσω του Χριστού.
Διαβάζεται επίσης το βιβλίο του Ιώβ. Ο δίκαιος Ιώβ, μέσα στον πόνο και στις δοκιμασίες του, γίνεται ζωντανή εικόνα του πάσχοντος Χριστού που υπομένει τα πάντα με ταπείνωση και εμπιστοσύνη στον Θεό.
Και τέλος ακούμε τις προφητείες του Ιεζεκιήλ, ο οποίος βλέπει το συγκλονιστικό όραμα της αναστάσεως των νεκρών. Τα ξερά οστά ζωντανεύουν με τη δύναμη του Θεού, προαναγγέλλοντας τη νίκη της ζωής επάνω στον θάνατο.
Με αυτόν τον τρόπο η Εκκλησία μάς οδηγεί μέσα από μια ολόκληρη βιβλική πορεία: από τη δημιουργία στην πτώση, από την πτώση στη μετάνοια, από τη μετάνοια στον Σταυρό και από τον Σταυρό στην Ανάσταση.
Διαβάζονται επίσης προφητείες από τον Ησαΐα και τον Ιερεμία, οι οποίες προλέγουν τα Πάθη του Μεσσία και τα περίφημα παλαιοδιαθηκικά αναγνώσματα το πρωΐ του Μεγάλου Σαββάτου με αποκορύφωμα τον Ύμνο των Τριών Παίδων, μια παγκόσμια δοξολογία για την χαρα της ανάστασης. Τα ευαγγελικά αναγνώσματα των ημερών αφηγούνται την πορεία του Χριστού στα Πάθη και την Ανασταση και είναι περικοπές και από τα τέσσερα ευαγγέλια.
Στην πορεία αυτή ιδιαίτερη θέση κατέχει και ο Μεγάλος Κανών του Αγίου Ανδρέου Κρήτης. Ο Κανών αυτός αποτελεί ένα από τα πιο συγκλονιστικά κείμενα της εκκλησιαστικής υμνογραφίας. Σε κάθε του τροπάριο γίνεται αναφορά σε πρόσωπα και γεγονότα της Αγίας Γραφής. Ο πιστός βλέπει μπροστά του ολόκληρη τη βιβλική ιστορία: από τον Αδάμ και την Εύα μέχρι τους προφήτες και τους δικαίους. Και μέσα από αυτή την ιστορία καλείται να αναγνωρίσει τη δική του πτώση και να επιστρέψει στον Θεό με δάκρυα μετανοίας.
Παράλληλα η περίοδος της Σαρακοστής είναι και η περίοδος κατά την οποία ένα άλλο σπουδαίο βιβλίο της αγίας Γραφής, το Ψαλτήρι κατέχει κεντρική θέση στις ακολουθίες.Οι ψαλμοί του Δαβίδ εκφράζουν όλο το φάσμα της ανθρώπινης ψυχής: τη χαρά, τη λύπη, την ελπίδα, τη μετάνοια. Κατά την Τεσσαρακοστή το Ψαλτήρι διαβάζεται ολόκληρο πολλές φορές , από την νυχτερινή ακολουθία πριν το ξημέρωμα έως το Απόδειπνο και πάλι ολόκληρα καθίσματα εντός ή εκτος ακολουθιών, διότι οι ψαλμοί αποτελούν την κατεξοχήν προσευχή της Εκκλησίας και σχολείο πνευματικής ζωής. Μαζί με το Ψαλτήρι διαβάζονται στο Όρθρο και οι εννεα ωδές , οκτώ αποσπάσματα από την Παλαια Διαθήκη( Έξοδος, Δευτερονόμιον, Βασιλείες, Αββακούμ, Ησαΐας , Ιωνάς, Δανιηλ ) και ένα από το ευαγγέλιο του Λουκά( ωδή της Θεοτόκου και του Ζαχαρία) .
Αδελφοί μου,
Η Αγία Γραφή δεν είναι απλώς ένα βιβλίο του παρελθόντος. Είναι ο ζωντανός λόγος του Θεού που μιλά και σήμερα στην καρδιά μας. Μέσα από τα αναγνώσματα της Εκκλησίας αναγνωρίζουμε τη δική μας ιστορία. Η πτώση του Αδάμ είναι και η δική μας πτώση. Οι αγώνες των δικαίων είναι και οι δικοί μας αγώνες. Και η ελπίδα της Αναστάσεως είναι η ελπίδα κάθε ανθρώπου.
Η Εκκλησία μάς καλεί λοιπόν να βαδίσουμε τη σαρακοστιανή πορεία όχι επιφανειακά αλλά με βαθιά μετάνοια. Να αφήσουμε πίσω μας ό,τι μας χωρίζει από τον Θεό και να ανοίξουμε την καρδιά μας στη χάρη Του.
Αν ζήσουμε έτσι την περίοδο αυτή, τότε η Ανάσταση του Χριστού δεν θα είναι απλώς μια εορτή του ημερολογίου. Θα γίνει εμπειρία ζωής. Θα γίνει το φως που φωτίζει την ύπαρξή μας και μεταμορφώνει ολόκληρη τη ζωή μας.
Ας προχωρήσουμε λοιπόν με πίστη, ταπείνωση και ελπίδα στον πνευματικό αυτό δρόμο, ώστε όταν φθάσουμε στο Άγιο και λαμπροφόρο Πάσχα να μπορέσουμε να ψάλουμε με αληθινή χαρά και καθαρή καρδιά:
Χριστός Ανέστη.
Αμήν.

π. Παντ. Κρούσκος

Ο τελωνισμός της ψυχής. Μύθος ή πνευματική πραγματικότητα;
Ένα θέμα που συχνά συζητείται στην Ορθόδοξη παράδοση είναι ο λεγόμενος τελωνισμός της ψυχής μετά τον θάνατο. Πολλοί πιστοί έχουν ακούσει ότι όταν πεθάνει ο άνθρωπος, η ψυχή περνά από «τελώνια», όπου οι δαίμονες εξετάζουν τις αμαρτίες της πριν παρουσιαστεί στον Θεό.
Κάποιοι μιλούν για 23 τελώνια, άλλοι για 20, ενώ άλλοι απορρίπτουν τελείως αυτή την εικόνα. Τι πραγματικά διδάσκει η Ορθόδοξη Εκκλησία;
Η βάση της διδασκαλίας
Η ιδέα του τελωνισμού δεν προέρχεται από κάποιο επίσημο δόγμα της Εκκλησίας, αλλά από ασκητικά κείμενα και εμπειρίες Αγίων.
Η Αγία Γραφή δεν μιλά με λεπτομέρειες για τελώνια, αλλά αφήνει να εννοηθεί ότι υπάρχει πνευματικός αγώνας της ψυχής μετά τον θάνατο.
Ο Απόστολος Παύλος γράφει:
«Ἡ πάλη ἡμῶν οὐκ ἔστι πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς καὶ τὰς ἐξουσίας καὶ πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις»
(Εφεσ. 6,12)
Δηλαδή ο άνθρωπος βρίσκεται σε σύγκρουση με πνευματικές δυνάμεις ακόμη και πέρα από τον ορατό κόσμο.
Οι μαρτυρίες των Πατέρων
Η διδασκαλία για τα τελώνια εμφανίζεται σε πολλούς Πατέρες και ασκητές της Εκκλησίας.
Αναφέρεται μεταξύ άλλων:
στον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος
στον Άγιο Μακάριο τον Αιγύπτιο
στον Άγιο Ιγνάτιο Μπριαντσανίνωφ
στον βίο του Αγίου Βασιλείου του Νέου, όπου περιγράφεται η εμπειρία της οσίας Θεοδώρας
Σε αυτά τα κείμενα παρουσιάζεται η εικόνα ότι μετά τον θάνατο η ψυχή περνά από «τελώνια», όπου οι δαίμονες κατηγορούν τον άνθρωπο για τις αμαρτίες του, ενώ οι άγγελοι παρουσιάζουν τις μετανοίες και τα καλά έργα του.
Η εικόνα θυμίζει ένα πνευματικό δικαστήριο.
Είναι κυριολεκτικός αριθμός;
Εδώ χρειάζεται μεγάλη προσοχή.
Η Εκκλησία δεν έχει δογματίσει ότι υπάρχουν ακριβώς 23 τελώνια ή κάποιος συγκεκριμένος αριθμός.
Οι Πατέρες χρησιμοποιούν αυτή την εικόνα για να δείξουν κάτι βαθύτερο:
ότι η ψυχή μετά τον θάνατο αποκαλύπτεται πλήρως μπροστά στην αλήθεια της ζωής της.
Δηλαδή όλα όσα έζησε, όλα όσα αγάπησε, όλα όσα έκανε, φανερώνονται.
Τα τελώνια δεν είναι τελωνεία με τη γήινη έννοια. Είναι πνευματικός έλεγχος της συνείδησης.
Τα τελώνια ως πνευματική εικόνα
Στην πατερική παράδοση τα τελώνια συνδέονται με διάφορα πάθη, όπως:
υπερηφάνεια
φιλαργυρία
πορνεία
οργή
συκοφαντία
αδικία
απιστία
Δηλαδή ο άνθρωπος περνά μέσα από την αλήθεια της ζωής του.
Ό,τι αγάπησε τον ακολουθεί.
Όπως λέει ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος:
«Ο άνθρωπος μετά τον θάνατο συναντά αυτό που αγάπησε».
Ο φόβος δεν είναι το μήνυμα
Δυστυχώς, πολλές φορές το θέμα των τελωνίων παρουσιάζεται με τρομακτικό τρόπο, σαν να περιμένουν δαίμονες την ψυχή για να την κατασπαράξουν.
Αυτό όμως δεν είναι η ουσία της Ορθόδοξης διδασκαλίας.
Η Εκκλησία δεν μας καλεί να ζούμε με φόβο αλλά με μετάνοια και ελπίδα.
Ο Χριστός είναι ο κριτής της ψυχής, όχι οι δαίμονες.
Οι δαίμονες απλώς κατηγορούν, αλλά η σωτηρία προέρχεται από την αγάπη και το έλεος του Θεού.
Η σημασία της μετανοίας
Στην Ορθόδοξη πνευματικότητα το σημαντικό δεν είναι τα τελώνια, αλλά η μετάνοια πριν τον θάνατο.
Όταν ο άνθρωπος μετανοεί ειλικρινά, η αμαρτία του σβήνεται.
Όπως λέει ο ψαλμός:
«Καρδίαν συντετριμμένην καὶ τεταπεινωμένην ὁ Θεός οὐκ ἐξουδενώσει».
Γι’ αυτό η Εκκλησία μας έδωσε:
την εξομολόγηση
τη Θεία Κοινωνία
την προσευχή
τα μνημόσυνα
ώστε η ψυχή να προετοιμάζεται για τη συνάντηση με τον Θεό.
Η αναμονή της τελικής κρίσης
Μετά τον θάνατο η ψυχή δεν λαμβάνει την τελική κατάσταση της αιωνιότητας.
Η Εκκλησία διδάσκει ότι υπάρχει:
η μερική κρίση μετά τον θάνατο
και η τελική κρίση κατά τη Δευτέρα Παρουσία
Μέχρι τότε οι ψυχές βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής.
Γι’ αυτό η Εκκλησία προσεύχεται συνεχώς:
«Ανάπαυσον, Κύριε, τας ψυχάς των δούλων σου».
Το βαθύτερο μήνυμα
Το θέμα των τελωνίων δεν είναι μια περιγραφή του μεταθανάτιου κόσμου σαν χάρτης.
Είναι μια πνευματική υπενθύμιση ότι η ζωή μας έχει αιώνια σημασία.
Ο άνθρωπος δεν πεθαίνει και εξαφανίζεται.
Η ψυχή συνεχίζει να ζει και συναντά την αλήθεια της ζωής της.
Και εκεί δεν θα μετρηθούν μόνο οι αμαρτίες μας.
Θα μετρηθεί κυρίως η αγάπη μας.
Όπως είπε ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος:
«Την ώρα της εξόδου δεν θα ερωτηθούμε αν κάναμε θαύματα, αλλά αν αγαπήσαμε».

Αρχιμ. Χριστόδουλος

Ένας Χριστός μόνο για τον Ιερό Ναό. Δυστυχώς περιορίζουμε τον Χριστό πολλές φορές μόνο στην Θεία λειτουργία.
Βγαίνουμε μετά τον «Δι’ευχών» και δυστυχώς δεν μπορούμε να τον κάνουμε ζωή. Μένουμε πολλές φορές ακόμα και σε μια τυπική συμμετοχή στα Ιερά Μυστήρια αλλά μέσα μας μπορεί να βράζει η αμετανοησία ή ακόμα και η αίρεση. Βλέπουμε ανθρώπους που πάνε στην Εκκλησία μπορεί ακόμα να εξομολογούνται και να μετέχουν στα Ιερά Μυστήρια αλλά δυστυχώς η ζωή τους δεν «μυρίζει» λιβάνι. Πολλοί άνθρωποι είναι «μέσα» στην Εκκλησία και έχουν ακόμα αιρετικές ιδέες για την ζωή, τους ίδιους, σχετικά με τα παιδιά και τα εγγόνια τους, για τους Αγίους, σχετικά με το σώμα, τον Θάνατο ή την Παναγία μας. Μια διαστρεβλωμένη εσωτερική πνευματικότητα που μένει απλά σε ένα θρησκευτικό τυπικό. Φτάνουμε στο σημείο να ανοίγουμε το στόμα μας στην Θεία Μετάληψη αλλά μέσα στην καρδιά μας να έχουμε τον Ιούδα και να αρνούμαστε τον Χριστό σαν τον Πέτρο. Ένας απλά θρησκευτικός Χριστός απλά για να αναπαύουμε την συνείδηση μας. Είναι δυνατόν να θέλουμε να περιορίσουμε τις ακτίνες του Ήλιου;... Ας αφήσουμε τον Χριστό να λάμψει μέσα στην ζωή μας !
Λέμε ότι τον αγαπάμε ή ότι πιστεύουμε αλλά τελικά αυτή η αγάπη και η πίστη είναι πλατωνική κατάσταση. Ο ίδιος ο Κύριος καθορίζει και λέει: «Ο έχων τάς εντολάς μου και τηρών αυτάς, εκείνος έστιν ο αγαπών με» (Ιω. 14, 21). Όποιος αγαπάει ειλικρινά το Θεό, προσπαθεί να φυλάγεται απ΄όσα δεν αρέσουν σ΄Εκείνον και αγωνίζεται να εφαρμόζει όσα Εκείνος αγαπάει...Ξεκάθαρα πράγματα... Στο Ευαγγέλιο η αγάπη και η πίστη δεν είναι μαθηματικές θεωρίες αλλά πράξεις που ρέουν από τα βάθη της καρδιάς και της ύπαρξης του ανθρώπου.
Που είναι το λάθος τελικά; Ποιό είναι το νόημα της ύπαρξης μας ; Βλέπουμε τον Χριστό από το μικροσκόπιο του ναρκισσισμού μας. Αποτέλεσμα; Να τον βλέπουμε όπως θέλουν τα πάθη μας και όχι όπως πραγματικά είναι. Γι’αυτό αρέσει στον σημερινό άνθρωπο το χαϊδολόγημα στα πάθη. Να ακούμε ομιλίες με ωραία λογάκια και αγαπούλες αλλά όταν ακούσουμε ή διαβάσουμε κάτι που μιλάει για πάθη, άσκηση, πάλη, δυσκολία, και μάχη τότε τρέχουμε μακριά όπως ο διάβολος στο λιβάνι. Μας αρέσει η φιλοσοφική θεολογία. Ωραία ακούσματα, ή διαβάσματα που να λένε ότι είμαστε καλά και όλα πάνε καλά!
Για ποιόν λόγο θέλουμε σχέση με τον Χριστό ; Για ποιόν λόγο Τον θέλουμε στη ζωή μας; Απλά για να είμαστε συνεπείς στα θρησκευτικά μας καθήκοντα ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί, για να τα έχουμε καλά με κάποια αόριστη “Θεία δύναμη;” ή μήπως θέλουμε τον Κύριο στην ζωή μας ώστε να μετανοήσουμε , να σωθούμε και να βρούμε το νόημα της όντως ζωής; Ερωτήματα που καθώς μας καλεί η καμπάνα στην Εκκλησία οφείλουν να μας προβληματίζουν.
Αν ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ή ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος ζούσαν στις μέρες μας και πήγαιναν να κάνουν ομιλίες σε ενορίες δεν θα πατούσε κανείς το πόδι του. Θα τους χαρακτήριζαν ακραίους. Θέλουμε να ακούμε για έναν Χριστούλη που θα τους σώσει όλους , ότι και να γίνει όπως και να γίνει και στην τελική δεν τρέχει και τίποτα να έχεις και κάποιες αμαρτίες αφού όπως λένε πολλοί (δεν τα βλέπει αυτά ο Θεός).
Μόνο όταν δούμε τον Χριστό όπως πραγματικά είναι και πάρουμε γενναίες αποφάσεις τότε έχουμε ελπίδα θεραπείας και σωτηρίας.
Τι είναι αλήθεια ο Χριστιανός ; Κατά τον συγγραφέα της Αποκαλύψεως, είναι ο «τηρών τας εντολάς του Θεού και έχων την μαρτυρίαν του Ιησού Χριστού» (Αποκ. 12,17). Φάνερώνουμε τον Χριστό στην ζωή μας με τις πράξεις μας; , με την μαρτυρία μας ; Θέλουμε να αλλάξουμε την ζωή μας, να παλέψουμε τα πάθη μας, να Χριστοποιήσουμε το νου και τις σκέψεις μας ; ή απλά θέλουμε να θρησκεύουμε τυπικά για να παρατείνουμε την βιολογική μας ζωή χόρεύοντας με τους δαίμονες ;
Aυτό χρειάζεται η σημερινή εποχή που βράζει μέσα σε έναν βούρκο πνευματικής σήψης. Χρειαζόμαστε την μαρτυρία του Χριστού, αυτήν την έξωθεν αγία μαρτυρία. Είμαστε μέλη του Σώματος του Χριστού, αλλά πολλές φορές ενεργούμε σαν φίλοι του διαβόλου.
Ομολογία του Χριστού δεν είναι να βγούμε με τα πλατάκ στους δρόμους και να φωνάζουμε ότι είμαστε Ορθόδοξοι Χριστιανοί, αλλά να γίνουμε Άγιοι και να φανερώσουμε τον Χριστό με τις πράξεις μας ώστε όταν κάποιος μας συναντάει να κραυγάζει “Οίδα άνθρωπο εν Χριστώ !!”. Όταν γίνουμε λοιπόν φάρος αρετών θα μπορούμε να φωτίζουμε με το παράδειγμά μας και άλλους αδερφούς.
Ας γίνει λοιπόν η ζωή μας Χριστός ώστε να φτάσουμε στο σημείο να νιώσουμε το βίωμα και την εμπειρία του Αποστόλου των εθνών Παύλου “«ζω δε ούκέτι εγώ, ζή δε εν έμοί Χριστός» (Γαλ. β' 20}”.
Καλό αγώνα.
π.Σπυρίδων Σκουτής - euxh. gr
euxh.gr - Πώς τον θέλουμε τον Χριστό στη ζωή μας;

Ακτιστεςενεργιες
Ο Γέροντας (Παϊσιος) μου διηγήθηκε την εξής ιστορία:
«Μια φορά είχε έρθει εδώ ένας Έλληνοαμερικάνος γιατρός. Όρθόδοξος ήταν, αλλά δεν είχε πολλά με τη θρησκεία... Ούτε τη νηστεία της Παρασκευής δεν κρατούσε... ούτε πολύ πήγαινε στην Εκκλησία. Έζησε μία εμπειρία και ήθελε να τη συζητήση.
Ένα βράδυ, ενώ προσευχόταν στο διαμέρισμα του, "άνοιξε ό ουρανός". Ένα φως τον έλουσε, και χάθηκε το ταβάνι και οί σαράντα όροφοι από πάνω του.
Βρισκόταν λουσμένος μέσα στο φως για πολλή ώρα, δεν μπορούσε να υπολογίση πόσο!
Θαύμασα! Γιατί ένιωσα και κατάλαβα ότι ήταν "εκ Θεού". Ήταν πραγματικό... Είδε το "άκτιστο φως" [*] [*Λέγεται άκτιστο, δηλαδή αδημιούργητο, χωρίς αρχή, δηλαδή θεϊκή ενέργεια, Θεός. Υψηλότατοι πνευματικοί ασκητές το ζουν. Ποθητός στόχος της ασκητικής ζωής. θεωρείται εμπειρία θέωσης. Μετέχει η ανθρώπινη στη θεία ενέργεια, «...θείας φύσεως κοινωνοί...»]. Τί έκανε στη ζωή του; Πώς ζούσε και αξιώθηκε τέτοια θεία πράγματα; Ήταdeν παντρεμένος, είχε γυναίκα και παιδιά. Του λέει ή γυναίκα του:
"Βαρέθηκα να ασχολούμαι με το σπίτι, θέλω να πηγαίνω καμμιά βόλτα".
"Ε! δεν δούλευε κιόλας, άρχισε να γυρίζη με τις φίλες της και να τον τραβάη κάθε βράδυ έξω. Μετά από λίγο διάστημα του λέει: "θέλω να βγαίνω μόνη μου με τις φίλες μου". Το δέχτηκε και αυτό για χάρη των παιδιών του. Μετά, "θέλω να πάω μόνη μου διακοπές...". Τί να κάνη; της έδινε και λεφτά και το αυτοκίνητο.
Μετά ζήτησε να της νοικιάση ένα διαμέρισμα, να ζή μόνη της• κουβαλούσε και τους φίλους της εκεί. Της μιλούσε, τη συμβούλευε, "Βρε τί θα νιώθουν τα παιδιά μας;". Τίποτα αυτή. Στο τέλος του πήρε πολλά λεφτά και έφυγε. Στεναχωριόταν! Μετά από λίγα χρόνια έμαθε ότι είχε καταντήσει πόρνη στα μαγαζιά του Πειραιά! Στενοχωρήθηκε!
Έκλαιγε! Σκεφτόταν να πάη να τη βρή. Τί να της πή όμως;...
Γονάτισε να προσευχηθή: "Θεέ μου... φώτισε με, τί να πω... τί να κάνω... για να σωθή αυτή η ψυχή...". Βλέπεις την πονούσε. "Ήθελε "να σωθή αυτή η ψυχή". Ούτε αντρικός εγωισμός, ούτε μνησικακία, ούτε περιφρόνηση...• πονούσε για την κατάντια της.
Ποθούσε τη σωτηρία της. Τότε άνοιξε ο Θεός τον ουρανό... τον έλουσε με το φως Του.
Βλέπεις;... Βλέπεις;... Αυτός στην Αμερική... σε τί περιβάλλον ζούσε;... Ενώ πόσοι ζούμε μέσα στο Άγιον Όρος, μέσα στους Αγίους, μέσα στη χάρη της Παναγίας, και προκοπή δεν κάνουμε!
Δόξα τω Θεώ! Δόξα τω Θεώ!».
[απόσπασμα από το βιβλίο του Αθ. Ρακοβαλή «Ο πατήρ Παίσιος μου είπε»,

Υπάρ­χουν μόνο 2 είδη αν­θρώ­πων: Εκεί­νοι που λένε στον Θεό: ''γεν­νη­θή­τω το θέ­λη­μά Σου'' και εκεί­νοι τους οποί­ους ο Θεός του λέει: ''ας γί­νει το θέ­λη­μά σας...''.
Όλοι όσοι εί­ναι στην κό­λα­ση, επι­λέ­γουν να ανή­κουν στην δεύ­τε­ρη κα­τη­γο­ρία.
Άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ.

«Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με, τον αμαρτωλό!!».
Πλησιάζουμε τον Θεό σαν οι ελεεινότεροι από τους αμαρτωλούς.
Κατηγορούμε τον εαυτό μας για όλα τα πράγματα.
Δεν σκεφτόμαστε τίποτα.
Δεν αναζητούμε τίποτα, παρά συγχώρεση και έλεος.
Καταδικάζουμε τον εαυτό μας σαν άξιο της κολάσεως και σ’ αυτή την κατάσταση συνεχίζουμε.
Παρακαλούμε τον Θεό να μας βοηθήση να μην πικράνουμε το Άγιο Πνεύμα με τα πάθη μας, να μην βλάψουμε τον αδερφό μας.
Δεν περιμένουμε εξαιρετικά χαρίσματα από ψηλά.
Με όση δύναμη έχουμε προσπαθούμε να συλλάβουμε και να εφαρμόσουμε τις εντολές του Χριστού, ζώντας σύμφωνα με αυτές.
Τον παρακαλούμε:
«Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με, τον αμαρτωλό!!»….
Όταν εμείς καταδικάζουμε τον εαυτό μας σε αιώνια κόλαση όπως το αξίζει και βρισκόμαστε στην αγωνία της πτώσεως μέσα στο σκοτεινό λάκκο, ξαφνικά μια δύναμη εκ των άνω ανυψώνει το πνεύμα μας στα ύψη.
Όταν τέλος μας συνθλίβει το συναίσθημα της μηδαμινότητάς μας, το άκτιστο φως μας μεταμορφώνει και μας φέρνει σαν γιούς στο σπίτι του Πατέρα.
Άγιος Σωφρόνιος του Εσσεξ.