Κύπρος : 20 Ιουλίου 1974
Δημοσιεύτηκε: Κυρ Ιούλ 20, 2008 11:11 am
ΚΥΠΡΟΣ: 20 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974 “Ένα μπλε πουκάμισο στημένο στον τοίχο...”
Η 20ή Ιουλίου του 1974 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η νεότερη αποφράδα ημέρα του Ελληνισμού. Το πραξικόπημα των επίορκων χουντικών αξιωματικών κατά του αρχιεπισκόπου Μακαρίου έδινε αφορμή στην Τουρκία, για να εισβάλει στην Κύπρο. Τα αποτελέσματα της εισβολής είναι γνωστά έως και νωπά. Ακόμη και χθες Σάββατο 19 Ιουλίου του 2008 έγινε στη Λεμεσό η κηδεία τεσσάρων θυμάτων της “ειρηνευτικής” αποστολής της Τουρκίας...
Κείμενο Στέλιος Κούκος
Συμπληρώνονται σήμερα 34 χρόνια από τα τραγικά γεγονότα του καλοκαιριού του 1974. Στις 20 Ιουλίου, ανήμερα του προφήτη Ηλία, η Τουρκία εισέβαλε στρατιωτικά στην Κύπρο σπέρνοντας την καταστροφή, τον όλεθρο, το θάνατο. Μία επιχείρηση την οποία οι ίδιοι οι εισβολείς χαρακτήρισαν ως ειρηνευτική. Ακόμη όμως και σήμερα και με τη μέθοδο του DNA ταυτοποιούνται τα οστά των νεκρών της εισβολής που ανασύρονται από ομαδικούς τάφους. Σʼ αυτούς περιλαμβάνονται όλες οι ηλικίες, μικρά παιδιά, άντρες, γυναίκες, ηλικιωμένοι...
Μόλις χθες έγινε στη Λεμεσό η κηδεία των τεσσάρων συγγενών της χαροκαμένης Χαρίτας Μάντολες, οι οποίοι δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ από τα τουρκικά στρατεύματα κατά τις πρώτες ώρες της εισβολής στην περιοχή της Κερύνειας. Για πολλά χρόνια ο Ντενκτάς έκανε πως δεν γνώριζε τίποτε για την τύχη των αγνοουμένων. Αργότερα όμως αναγκάστηκε να πει ωμά πως δολοφονήθηκαν από Τουρκοκύπριους.
“ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥΝ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ”
Για το θέμα αυτό ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η “κατάθεση” του τούρκου έφεδρου αξιωματικού, δρ. Γιαλτσίν Κιουτσούκ, που περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Σοφίας Ιορδανίδου “Νταλγκά νταλγκά, (κύματα, κύματα) η μαρτυρία ενός Τούρκου αξιωματικού για τη δεύτερη εισβολή στην Κύπρο”, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λιβάνη. Αναφέρει λοιπόν: “Αυτός είναι ο τρόπος που πολεμούν οι Τούρκοι. Δε συνηθίζουν να πιάνουν αιχμαλώτους, κι όταν το κάνουν, δεν τους κρατούν ζωντανούς για μεγάλο διάστημα. Και για τους Ελληνοκυπρίους που είχαν μείνει πίσω ήταν πάρα πολύ αργά, για να δραπετεύσουν”. Αλλά μη νομίσετε πως αυτό εφαρμόζετε μόνον για τους εξωτερικούς εχθρούς της Τουρκίας. Σε ένα άλλο σημείο του βιβλίου ο τούρκος καθηγητής αναφέρει πως ο στρατηγός Εβρέν “το ʼ80, όταν άρχισαν οι δολοφονίες των αριστερών, απευθυνόταν αφελέστατα στο λαό και ρωτούσε: ʽΤι θέλετε να τους κάνω; Να τους βάλω φυλακή, για να τους ταΐζω;ʼ Πόσο μάλλον τους αιχμαλώτους”. Ο ίδιος ο ανθρωπιστής τούρκος διανοούμενος έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του, για να βοηθήσει τους Ελληνοκυπρίους. Με πρόφαση μία μελλοντική ανταλλαγή αιχμαλώτων έλεγε στους εισβολείς να μη σκοτώνουν τους έλληνες αιχμαλώτους, για να μπορέσουν να τους ανταλλάξουν με δικούς τους.
ΜΑΖΙΚΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ
Στη διήγησή του όμως στη Σοφία Ιορδανίδου δεν παρέλειψε να περιγράψει και μία σκηνή από μαζική εκτέλεση, στην οποία έτυχε να είναι ο ίδιος παρών. Αναφέρει λοιπόν: “Σου υποσχέθηκα όμως ότι θα σου πω για τις μαζικές εκτελέσεις. Υπήρξα αυτόπτης μάρτυρας σε μία από αυτές. Φαντάσου έναν τοίχο. Έναν τοίχο φρεσκοασβεστωμένο, εκτυφλωτικά λευκό κάτω από το σκληρό φως του μεσημεριού, που καταπίνει κάθε σκιά. Κόντρα στον τοίχο αραδιασμένοι άντρες, οι πιο πολλοί ώριμης ηλικίας, ηλιοκαμένοι, με σκούρα ρούχα, που από μακριά φάνταζαν τεράστιοι λεκέδες στην αψεγάδιαστη λευκότητα της πέτρας. Ήμουν στο τζιπ, περαστικός από εκεί. Σταμάτησα ένα λεπτό, για να κοιτάξω καλύτερα, σαν να μην πίστευα σʼ αυτό που έβλεπα, σʼ αυτό που καταλάβαινα πως το απόσπασμα απέναντι ήταν έτοιμο να κάνει. Ανάμεσα στους άντρες ξεχώρισα κάποια παιδιά, αμούστακα ακόμη. Ύστερα απροσδόκητα το πρόσωπο ενός άντρα παγίδεψε το βλέμμα μου. Πρόσωπο ερημωμένο από ελπίδα, τοπίο σεληνιακό τα μάτια του δυο σχισμές και μέσα τους λεπίδι η γνώση. Το ʼβλεπα, ήξερε! Ήξερε πως πεθαίνει. Κρατούσε ίσιο το σώμα του. Ήταν ψηλός και μυώδης. Φορούσε μπλε πουκάμισο. Τα μάτια του δεν τα ʼδα καθαρά τι χρώμα είχαν. Είδα μόνο την απελπισία να φωσφορίζει στους βολβούς του, που γύριζαν τρελά μέσα στις σάρκινες θήκες τους. Έμοιαζε κιόλας φευγάτος από κει. Δεν ξέρω αν έλπιζε ακόμη στον ʽαπό μηχανής Θεόʼ. Έτσι δεν έλεγαν οι δικοί σας κλασικοί; Ένα μπλε πουκάμισο στημένο στον τοίχο, που ιδρώνει απʼ τη ζέστη και το φόβο του θανάτου, μπορεί, πού ξέρεις, να ελπίζει ως την ύστατη στιγμή. Έβαλα μπρος κι απομακρύνθηκα. Στα εκατόν πενήντα μέτρα περίπου οι ριπές με πρόλαβαν, πριν προλάβω να το σκάσω απʼ το χώρο, επαναλαμβανόμενες σαν εφιάλτης. Δε γύρισα να κοιτάξω. Το πρόσωπο του άντρα μʼ ακολούθησε, σφηνωμένο στον αμφιβληστροειδή μου, ημέρες πολλές, μέχρι που σβήστηκε από φρέσκια, πιότερο νωπή φρίκη. Ήθελα να ελπίζω, μου ʼγινε σχεδόν εμμονή, πως οι ριπές που άκουσα δεν είχαν σχέση με τον τοίχο, με τους ανθρώπους εκεί πέρα. Ήθελα να μην έχω παραστεί στη σκηνή. Ήθελα να ʼμουν αλλού. Ήταν πάρα πολλοί, για να ʼναι ο θάνατός τους πραγματικότητα. ʽΠόσοι θάνατοι χρειάζονται, μέχρι να καταλάβει κανείς πόσοι άνθρωποι έχουν σκοτωθεί;ʼ ρωτούσε ο Ντίλαν το ʼ7Ο. Εγώ πάντως δεν ξέρω νʼ απαντήσω...”.
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΟΥΝΤΑ ΚΑΙ Ο ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ ΤΟΥΡΚΟΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ
Βέβαια λίγες ημέρες πριν από την εισβολή, στις 15 Ιουλίου, η στρατιωτική κυβέρνηση των Αθηνών είχε φροντίσει να ανοίξει την κερκόπορτα της μεγαλονήσου. Αναφερόμαστε στο άφρον, όπως χαρακτηρίστηκε, πραξικόπημα κατά της νόμιμης και διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης του αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Ακόμη όμως και το γεγονός αυτό δεν έδινε το δικαίωμα στους παράφρονες εγκληματίες της Άγκυρας να δράσουν μονομερώς για την αποκατάσταση δήθεν της διεθνούς νομιμότητας. Κάτι τέτοιο θα έπρεπε να γίνει σε συνεννόηση με τις λοιπές εγγυήτριες δυνάμεις.
Οι Τούρκοι όμως είχαν ετοιμάσει από πολλά χρόνια πριν το σχέδιο στρατιωτικής επέμβασης στην Κύπρο και έτσι περίμεναν υπομονετικά την αφορμή, για να μετατρέψουν σε πραγματικότητα τα σχέδια επί χάρτου που είχαν προγραμματίσει. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει πως τα σχέδια αυτά “αξιοποίησε” ο αριστερός σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ.
Βεβαίως οι δικοί μας οι “γενναίοι” Πατακοί και τα μετέπειτα Πατακάκια που τους διαδέχθηκαν μετά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου το 1973 αγρόν ηγόρασαν κάνοντας συνεχώς τραγικά και προδοτικά λάθη. Πρώτο λάθος τους ήταν η απόσυρση της ελληνικής μεραρχίας από την Κύπρο, την οποία έστειλε με άκρα μυστικότητα στο νησί ο Γεώργιος Παπανδρέου και καθιστούσε πλέον τη μεγαλόνησο απόρθητη. Επίσης οι χουντικοί αξιωματικοί μετά το πραξικόπημα δεν φρόντισαν να επανδρώσουν τις οχυρωματικές θέσεις της Κερύνειας εγκαταλείποντας το νησί στις ορδές του Αττίλα. Αν τον έκαναν αυτό, ο τουρκικός στρατός δεν θα μπορούσε να αποβιβαστεί. Φαίνεται όμως πως όλα ήταν καλά προμελετημένα.
Η ΠΡΟΦΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ
Οι επίορκοι αξιωματικοί της χούντας δεν τίμησαν τη στρατιωτική τους τιμή στο πεδίο της μάχης και η δήθεν “Εθνική” τους κυβέρνηση κατέρρευσε, μόλις έπεσαν οι πρώτες βόμβες στην Κύπρο. Πού ξανακούστηκε στρατιωτικοί να μην μπορούν να σηκώσουν το βάρος του ενός πολέμου, που μάλιστα προκάλεσαν οι ίδιοι; Έτσι αμέσως αναζήτησαν πολιτική λύση. Ο ερχομός του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην Ελλάδα ήταν πλέον επιβεβλημένος...
Οι “γενναίοι” όμως αξιωματικοί δεν άκουσαν πολλά χρόνια πριν ούτε την προφητική φωνή του νομπελίστα ποιητή και έμπειρου διπλωμάτη Γιώργου Σεφέρη. Ο ποιητής τούς είχε προειδοποιήσει για την εθνική τραγωδία που έβλεπε να έρχεται. Στη δήλωσή του, που μεταδόθηκε από το BBC το Μάρτιο του 1969, μεταξύ άλλων έλεγε: “Όλοι πια το διδάχτηκαν και το ξέρουν πως στις δικτατορικές καταστάσεις η αρχή μπορεί να μοιάζει εύκολη, όμως η τραγωδία περιμένει αναπότρεπτη στο τέλος. Το δράμα αυτού του τέλους μάς βασανίζει -συνειδητά ή ασυνείδητα- όπως στους παμπάλαιους χορούς του Αισχύλου. Όσο μένει η ανωμαλία τόσο προχωρεί το κακό”.
Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΜΑΓΟΥ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ
Ο διπλωμάτης και νομπελίστας ποιητής ήταν νεκρός, όταν οι Τούρκοι έμπαιναν στο νησί που αγάπησε και ύμνησε με τα ποιήματά του. Στην Κύπρο ακόμη λειτ
ουργεί το θαύμα, είχε γράψει ο ίδιος, όμως εκείνη την ημέρα του 1974 ο πυρφόρος προφήτης άφησε τα αεροπλάνα να αδειάσουν τις απαγορευμένες βόμβες ναπάλμ επί δικαίων και αδίκων (ακόμη και στο ψυχιατρείο). Άλλωστε οι Τούρκοι είχαν κάνει το ίδιο πράγμα στην Τηλλυρία δέκα χρόνια πριν. Όμως το 1964 ο αμερικανικός παράγοντας δεν τους άφησε να πραγματοποιήσουν τα σχέδιά τους, πράγμα που δεν συνέβη το 1974, παρʼ όλο που στο υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ “βρισκόταν” ο μάγος της διεθνούς διπλωματίας, ο Χένρι Κίσινγκερ! Για όλους τους Έλληνες ο ίδιος θεωρείται ως ένας από τους πρωταιτίους της εθνικής αυτής συμφοράς. Άλλωστε ο ίδιος αποκαλούσε τον Μακάριο ως Κάστρο της Μεσογείου, που έπρεπε να τον βγάλει από τη μέση. Ο τουρκικός στρατός απλά πραγματοποιούσε το δικό του σχέδιο: της εθνοκάθαρσης και της σύλησης και της καταστροφής κάθε ελληνικού πολιτιστικού στοιχείου.
“ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΘΕΛΟΜΕΝ ΚΙ ΑΣ ΤΡΩΓΩΜΕΝ ΠΕΤΡΕΣ”
Έτσι τώρα η Κύπρος ξεμάκραινε πολύ από την Ελλάδα και από την ίδια τη σωτηρία της. Η Τουρκία πλέον ήταν μέσα στη μεγαλόνησο, ενώ η Κύπρος ήταν μακριά από την Ελλάδα, όπως είχε πει κάποιος πρωθυπουργός... Πέρασε ο καιρός που ήταν κοντά και οι Ελληνοκύπριοι πέθαιναν εθελοντές στους Βαλκανικούς πολέμους, στην Πίνδο και την Αλβανία. Πέρασε ο καιρός που οι Ελληνοκύπριοι πολεμούσαν για την Ένωση 1955-1959. Ο αγώνας της ΕΟΚΑ έγινε για την αυτοδιάθεση, για την Ένωση. Άλλωστε ήταν το τελευταίο κομμάτι του ελληνισμού που έμενε εκτός Ελλάδας. Ο Γιώργος Σεφέρης απαθανάτισε με το φωτογραφικό φακό του σε έναν τοίχο της Κύπρου το σύνθημα “Την Ελλάδα θέλομεν κι ας τρώγωμεν πέτρες”.
Κάποια χρόνια πριν τραγικά λάθη και παραλείψεις των Αθηνών προκάλεσαν τον ξεριζωμό των Ποντίων, των Μικρασιατών, των Καππαδοκών από τις προγονικές εστίες τους. Αυτά είχε υπόψη του ο μικρασιάτης Γιώργος Σεφέρης, όταν προειδοποιούσε τους επίορκους στρατιωτικούς που είχαν καταλύσει το δημοκρατικό πολίτευμα και μάλιστα μέσα στην πόλη που το γέννησε. Ο ίδιος ποτέ δεν ξεπέρασε τον “καημό της προσφυγιάς”.
Ιουλ 20, 2008
Απο την εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Η 20ή Ιουλίου του 1974 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η νεότερη αποφράδα ημέρα του Ελληνισμού. Το πραξικόπημα των επίορκων χουντικών αξιωματικών κατά του αρχιεπισκόπου Μακαρίου έδινε αφορμή στην Τουρκία, για να εισβάλει στην Κύπρο. Τα αποτελέσματα της εισβολής είναι γνωστά έως και νωπά. Ακόμη και χθες Σάββατο 19 Ιουλίου του 2008 έγινε στη Λεμεσό η κηδεία τεσσάρων θυμάτων της “ειρηνευτικής” αποστολής της Τουρκίας...
Κείμενο Στέλιος Κούκος
Συμπληρώνονται σήμερα 34 χρόνια από τα τραγικά γεγονότα του καλοκαιριού του 1974. Στις 20 Ιουλίου, ανήμερα του προφήτη Ηλία, η Τουρκία εισέβαλε στρατιωτικά στην Κύπρο σπέρνοντας την καταστροφή, τον όλεθρο, το θάνατο. Μία επιχείρηση την οποία οι ίδιοι οι εισβολείς χαρακτήρισαν ως ειρηνευτική. Ακόμη όμως και σήμερα και με τη μέθοδο του DNA ταυτοποιούνται τα οστά των νεκρών της εισβολής που ανασύρονται από ομαδικούς τάφους. Σʼ αυτούς περιλαμβάνονται όλες οι ηλικίες, μικρά παιδιά, άντρες, γυναίκες, ηλικιωμένοι...
Μόλις χθες έγινε στη Λεμεσό η κηδεία των τεσσάρων συγγενών της χαροκαμένης Χαρίτας Μάντολες, οι οποίοι δολοφονήθηκαν εν ψυχρώ από τα τουρκικά στρατεύματα κατά τις πρώτες ώρες της εισβολής στην περιοχή της Κερύνειας. Για πολλά χρόνια ο Ντενκτάς έκανε πως δεν γνώριζε τίποτε για την τύχη των αγνοουμένων. Αργότερα όμως αναγκάστηκε να πει ωμά πως δολοφονήθηκαν από Τουρκοκύπριους.
“ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥΝ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ”
Για το θέμα αυτό ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η “κατάθεση” του τούρκου έφεδρου αξιωματικού, δρ. Γιαλτσίν Κιουτσούκ, που περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Σοφίας Ιορδανίδου “Νταλγκά νταλγκά, (κύματα, κύματα) η μαρτυρία ενός Τούρκου αξιωματικού για τη δεύτερη εισβολή στην Κύπρο”, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λιβάνη. Αναφέρει λοιπόν: “Αυτός είναι ο τρόπος που πολεμούν οι Τούρκοι. Δε συνηθίζουν να πιάνουν αιχμαλώτους, κι όταν το κάνουν, δεν τους κρατούν ζωντανούς για μεγάλο διάστημα. Και για τους Ελληνοκυπρίους που είχαν μείνει πίσω ήταν πάρα πολύ αργά, για να δραπετεύσουν”. Αλλά μη νομίσετε πως αυτό εφαρμόζετε μόνον για τους εξωτερικούς εχθρούς της Τουρκίας. Σε ένα άλλο σημείο του βιβλίου ο τούρκος καθηγητής αναφέρει πως ο στρατηγός Εβρέν “το ʼ80, όταν άρχισαν οι δολοφονίες των αριστερών, απευθυνόταν αφελέστατα στο λαό και ρωτούσε: ʽΤι θέλετε να τους κάνω; Να τους βάλω φυλακή, για να τους ταΐζω;ʼ Πόσο μάλλον τους αιχμαλώτους”. Ο ίδιος ο ανθρωπιστής τούρκος διανοούμενος έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του, για να βοηθήσει τους Ελληνοκυπρίους. Με πρόφαση μία μελλοντική ανταλλαγή αιχμαλώτων έλεγε στους εισβολείς να μη σκοτώνουν τους έλληνες αιχμαλώτους, για να μπορέσουν να τους ανταλλάξουν με δικούς τους.
ΜΑΖΙΚΕΣ ΕΚΤΕΛΕΣΕΙΣ
Στη διήγησή του όμως στη Σοφία Ιορδανίδου δεν παρέλειψε να περιγράψει και μία σκηνή από μαζική εκτέλεση, στην οποία έτυχε να είναι ο ίδιος παρών. Αναφέρει λοιπόν: “Σου υποσχέθηκα όμως ότι θα σου πω για τις μαζικές εκτελέσεις. Υπήρξα αυτόπτης μάρτυρας σε μία από αυτές. Φαντάσου έναν τοίχο. Έναν τοίχο φρεσκοασβεστωμένο, εκτυφλωτικά λευκό κάτω από το σκληρό φως του μεσημεριού, που καταπίνει κάθε σκιά. Κόντρα στον τοίχο αραδιασμένοι άντρες, οι πιο πολλοί ώριμης ηλικίας, ηλιοκαμένοι, με σκούρα ρούχα, που από μακριά φάνταζαν τεράστιοι λεκέδες στην αψεγάδιαστη λευκότητα της πέτρας. Ήμουν στο τζιπ, περαστικός από εκεί. Σταμάτησα ένα λεπτό, για να κοιτάξω καλύτερα, σαν να μην πίστευα σʼ αυτό που έβλεπα, σʼ αυτό που καταλάβαινα πως το απόσπασμα απέναντι ήταν έτοιμο να κάνει. Ανάμεσα στους άντρες ξεχώρισα κάποια παιδιά, αμούστακα ακόμη. Ύστερα απροσδόκητα το πρόσωπο ενός άντρα παγίδεψε το βλέμμα μου. Πρόσωπο ερημωμένο από ελπίδα, τοπίο σεληνιακό τα μάτια του δυο σχισμές και μέσα τους λεπίδι η γνώση. Το ʼβλεπα, ήξερε! Ήξερε πως πεθαίνει. Κρατούσε ίσιο το σώμα του. Ήταν ψηλός και μυώδης. Φορούσε μπλε πουκάμισο. Τα μάτια του δεν τα ʼδα καθαρά τι χρώμα είχαν. Είδα μόνο την απελπισία να φωσφορίζει στους βολβούς του, που γύριζαν τρελά μέσα στις σάρκινες θήκες τους. Έμοιαζε κιόλας φευγάτος από κει. Δεν ξέρω αν έλπιζε ακόμη στον ʽαπό μηχανής Θεόʼ. Έτσι δεν έλεγαν οι δικοί σας κλασικοί; Ένα μπλε πουκάμισο στημένο στον τοίχο, που ιδρώνει απʼ τη ζέστη και το φόβο του θανάτου, μπορεί, πού ξέρεις, να ελπίζει ως την ύστατη στιγμή. Έβαλα μπρος κι απομακρύνθηκα. Στα εκατόν πενήντα μέτρα περίπου οι ριπές με πρόλαβαν, πριν προλάβω να το σκάσω απʼ το χώρο, επαναλαμβανόμενες σαν εφιάλτης. Δε γύρισα να κοιτάξω. Το πρόσωπο του άντρα μʼ ακολούθησε, σφηνωμένο στον αμφιβληστροειδή μου, ημέρες πολλές, μέχρι που σβήστηκε από φρέσκια, πιότερο νωπή φρίκη. Ήθελα να ελπίζω, μου ʼγινε σχεδόν εμμονή, πως οι ριπές που άκουσα δεν είχαν σχέση με τον τοίχο, με τους ανθρώπους εκεί πέρα. Ήθελα να μην έχω παραστεί στη σκηνή. Ήθελα να ʼμουν αλλού. Ήταν πάρα πολλοί, για να ʼναι ο θάνατός τους πραγματικότητα. ʽΠόσοι θάνατοι χρειάζονται, μέχρι να καταλάβει κανείς πόσοι άνθρωποι έχουν σκοτωθεί;ʼ ρωτούσε ο Ντίλαν το ʼ7Ο. Εγώ πάντως δεν ξέρω νʼ απαντήσω...”.
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΟΥΝΤΑ ΚΑΙ Ο ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ ΤΟΥΡΚΟΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ
Βέβαια λίγες ημέρες πριν από την εισβολή, στις 15 Ιουλίου, η στρατιωτική κυβέρνηση των Αθηνών είχε φροντίσει να ανοίξει την κερκόπορτα της μεγαλονήσου. Αναφερόμαστε στο άφρον, όπως χαρακτηρίστηκε, πραξικόπημα κατά της νόμιμης και διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης του αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Ακόμη όμως και το γεγονός αυτό δεν έδινε το δικαίωμα στους παράφρονες εγκληματίες της Άγκυρας να δράσουν μονομερώς για την αποκατάσταση δήθεν της διεθνούς νομιμότητας. Κάτι τέτοιο θα έπρεπε να γίνει σε συνεννόηση με τις λοιπές εγγυήτριες δυνάμεις.
Οι Τούρκοι όμως είχαν ετοιμάσει από πολλά χρόνια πριν το σχέδιο στρατιωτικής επέμβασης στην Κύπρο και έτσι περίμεναν υπομονετικά την αφορμή, για να μετατρέψουν σε πραγματικότητα τα σχέδια επί χάρτου που είχαν προγραμματίσει. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει πως τα σχέδια αυτά “αξιοποίησε” ο αριστερός σοσιαλδημοκράτης πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ.
Βεβαίως οι δικοί μας οι “γενναίοι” Πατακοί και τα μετέπειτα Πατακάκια που τους διαδέχθηκαν μετά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου το 1973 αγρόν ηγόρασαν κάνοντας συνεχώς τραγικά και προδοτικά λάθη. Πρώτο λάθος τους ήταν η απόσυρση της ελληνικής μεραρχίας από την Κύπρο, την οποία έστειλε με άκρα μυστικότητα στο νησί ο Γεώργιος Παπανδρέου και καθιστούσε πλέον τη μεγαλόνησο απόρθητη. Επίσης οι χουντικοί αξιωματικοί μετά το πραξικόπημα δεν φρόντισαν να επανδρώσουν τις οχυρωματικές θέσεις της Κερύνειας εγκαταλείποντας το νησί στις ορδές του Αττίλα. Αν τον έκαναν αυτό, ο τουρκικός στρατός δεν θα μπορούσε να αποβιβαστεί. Φαίνεται όμως πως όλα ήταν καλά προμελετημένα.
Η ΠΡΟΦΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ
Οι επίορκοι αξιωματικοί της χούντας δεν τίμησαν τη στρατιωτική τους τιμή στο πεδίο της μάχης και η δήθεν “Εθνική” τους κυβέρνηση κατέρρευσε, μόλις έπεσαν οι πρώτες βόμβες στην Κύπρο. Πού ξανακούστηκε στρατιωτικοί να μην μπορούν να σηκώσουν το βάρος του ενός πολέμου, που μάλιστα προκάλεσαν οι ίδιοι; Έτσι αμέσως αναζήτησαν πολιτική λύση. Ο ερχομός του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην Ελλάδα ήταν πλέον επιβεβλημένος...
Οι “γενναίοι” όμως αξιωματικοί δεν άκουσαν πολλά χρόνια πριν ούτε την προφητική φωνή του νομπελίστα ποιητή και έμπειρου διπλωμάτη Γιώργου Σεφέρη. Ο ποιητής τούς είχε προειδοποιήσει για την εθνική τραγωδία που έβλεπε να έρχεται. Στη δήλωσή του, που μεταδόθηκε από το BBC το Μάρτιο του 1969, μεταξύ άλλων έλεγε: “Όλοι πια το διδάχτηκαν και το ξέρουν πως στις δικτατορικές καταστάσεις η αρχή μπορεί να μοιάζει εύκολη, όμως η τραγωδία περιμένει αναπότρεπτη στο τέλος. Το δράμα αυτού του τέλους μάς βασανίζει -συνειδητά ή ασυνείδητα- όπως στους παμπάλαιους χορούς του Αισχύλου. Όσο μένει η ανωμαλία τόσο προχωρεί το κακό”.
Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΜΑΓΟΥ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ
Ο διπλωμάτης και νομπελίστας ποιητής ήταν νεκρός, όταν οι Τούρκοι έμπαιναν στο νησί που αγάπησε και ύμνησε με τα ποιήματά του. Στην Κύπρο ακόμη λειτ
ουργεί το θαύμα, είχε γράψει ο ίδιος, όμως εκείνη την ημέρα του 1974 ο πυρφόρος προφήτης άφησε τα αεροπλάνα να αδειάσουν τις απαγορευμένες βόμβες ναπάλμ επί δικαίων και αδίκων (ακόμη και στο ψυχιατρείο). Άλλωστε οι Τούρκοι είχαν κάνει το ίδιο πράγμα στην Τηλλυρία δέκα χρόνια πριν. Όμως το 1964 ο αμερικανικός παράγοντας δεν τους άφησε να πραγματοποιήσουν τα σχέδιά τους, πράγμα που δεν συνέβη το 1974, παρʼ όλο που στο υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ “βρισκόταν” ο μάγος της διεθνούς διπλωματίας, ο Χένρι Κίσινγκερ! Για όλους τους Έλληνες ο ίδιος θεωρείται ως ένας από τους πρωταιτίους της εθνικής αυτής συμφοράς. Άλλωστε ο ίδιος αποκαλούσε τον Μακάριο ως Κάστρο της Μεσογείου, που έπρεπε να τον βγάλει από τη μέση. Ο τουρκικός στρατός απλά πραγματοποιούσε το δικό του σχέδιο: της εθνοκάθαρσης και της σύλησης και της καταστροφής κάθε ελληνικού πολιτιστικού στοιχείου.
“ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΘΕΛΟΜΕΝ ΚΙ ΑΣ ΤΡΩΓΩΜΕΝ ΠΕΤΡΕΣ”
Έτσι τώρα η Κύπρος ξεμάκραινε πολύ από την Ελλάδα και από την ίδια τη σωτηρία της. Η Τουρκία πλέον ήταν μέσα στη μεγαλόνησο, ενώ η Κύπρος ήταν μακριά από την Ελλάδα, όπως είχε πει κάποιος πρωθυπουργός... Πέρασε ο καιρός που ήταν κοντά και οι Ελληνοκύπριοι πέθαιναν εθελοντές στους Βαλκανικούς πολέμους, στην Πίνδο και την Αλβανία. Πέρασε ο καιρός που οι Ελληνοκύπριοι πολεμούσαν για την Ένωση 1955-1959. Ο αγώνας της ΕΟΚΑ έγινε για την αυτοδιάθεση, για την Ένωση. Άλλωστε ήταν το τελευταίο κομμάτι του ελληνισμού που έμενε εκτός Ελλάδας. Ο Γιώργος Σεφέρης απαθανάτισε με το φωτογραφικό φακό του σε έναν τοίχο της Κύπρου το σύνθημα “Την Ελλάδα θέλομεν κι ας τρώγωμεν πέτρες”.
Κάποια χρόνια πριν τραγικά λάθη και παραλείψεις των Αθηνών προκάλεσαν τον ξεριζωμό των Ποντίων, των Μικρασιατών, των Καππαδοκών από τις προγονικές εστίες τους. Αυτά είχε υπόψη του ο μικρασιάτης Γιώργος Σεφέρης, όταν προειδοποιούσε τους επίορκους στρατιωτικούς που είχαν καταλύσει το δημοκρατικό πολίτευμα και μάλιστα μέσα στην πόλη που το γέννησε. Ο ίδιος ποτέ δεν ξεπέρασε τον “καημό της προσφυγιάς”.
Ιουλ 20, 2008
Απο την εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ